Cau-hoi-on-tap-mon-Toi-pham-hoc

Untitled Website Hocluat vn | Facebook Hዌc Luኼt Online Trang 1 / 71 Cùng hocluat vn xây d詠ng th逢 vi羽n tài li羽u s嘘 b茨ng cách đóng góp tài li羽u v隠 Email tailieu@hocluat vn | Hotline 1900 0197 CÂ[.]

Trang 1

Cùng hocluat.vn xây d ng th vi n tài li u s b ng cách đóng góp tài li u v Email: tailieu@hocluat.vn | Hotline: 1900.0197

CÂU H I ÔN T P MÔN T I PH M H C

>>> Ngu n: https://hocluat.vn/cau-hoi-on-tap-mon-toi-pham-hoc-co-dap-an/

T ng h p câu h i ôn t p môn T i ph m h c (có g i ý đáp án) đ c chia s

b i Ths.Tr nh H nh – Gi ng viên H c vi n Tòa án Hocluat.vn xin chia s đ các b n tham kh o!

Câu 1 Phân tích các thu c tính c a tình hình t i ph m?

G i ý đáp án:

Khái ni m: Tình hình c a t i ph m là m t hi n t ng tiêu c c mang thu c

ph n ánh qua các thông s v tình hình, c c u, di n bi n c a toàn b các lo i ho c

Trang 2

c a m t s lo i t i ph m cùng các ch th th c hi n chúng đư x y ra trong m t kho ng th i gian và trong m t ph m vi không gian nh t đ nh

Tình hình t i ph m bao g m các thu c tính: tính xã h i, tính pháp lý, tính

* Tính xã h i

– Tình hình t i ph m đ c quy đ nh không ph i b i b n ch t sinh h c c a con

ng i, mà là b n ch t và n i dung c a nh ng m i quan h và mâu thu n xư h i Nó

+ Nh ng d ng tình hình t i ph m c th đ c xác đ nh b i xư h i và qu c gia + Trong nh ng qu c gia khác nhau có đ c tr ng riêng c a mình trong cách

Trang 3

+ u tranh v i tình hình t i ph m đòi h i vi c áp d ng các bi n pháp xư h i Chúng mang l i nh ng k t qu đáng k trong vi c ki m soát tình hình t i ph m

* Tính pháp lý

– Theo nguyên t c đ c th a nh n chung: “Không có t i ph m n u nh lu t không quy đ nh” đ c ghi nh n h u h t các n c, trong đó có Vi t Nam

– Tình hình t i ph m có th đ c xem xét v i t cách là nh ng d ng sai l ch

v i nh ng chu n m c x s (đ o đ c) Nh ng ch khi t i ph m hóa nh ng d ng

đ c bi t nguy hi m vào trong lu t hình s thì m i t o ra nh ng d ng t ng ng c a hành vi l ch chu n là t i ph m và tình hình t i ph m m i tr thành hi n t ng pháp lý và xác đ nh t ng đ i

* Tính thay đ i v m t l ch s

– Có m i liên h v i nh ng s thay đ i c a xư h i: đ o đ c, chính tr - T

t ng, qu n lý- T ch c, khoa h c – công ngh và nh ng đi u ki n khách quan khác làm thay đ i c v l ng và v ch t tình hình t i ph m Cùng v i quá trình này s di n ra quá trình làm m t đi d ng x s t i ph m này và làm phát sinh d ng khác

h i công lý, hình ph t dành cho ng i ph m tôi

– Tình hình t i ph m bao gi c ng mang tính xư h i b i vì nó ph n ánh các đ c tính ch ng đ i xư h i, ch ng đ i t p th và các đ c đi m cá nhân khác c a nh ng

ng i ph m t i Nó là hi n t ng tiêu c c đ i v i xư hôi, m i thành viên c u xư

h i và chính ng i ph m t i

Trang 4

– Giúp cho ng i ph m t i nh n th c đ c các y u t đ a h đ i m t v i nguy

c và gây khó kh n cho h khi tái hòa nh p

– Giúp gi i quy t các nguy c ph m t i ngay t trong các c s giam gi các

ch ng trình can thi p vào c ng đ ng, có liên quan đ n giáo d c, vi c làm, ch , ma túy và đ u ng có c n, b nh tâm th n, m ng l i xư h i, k n ng nh n th c

và thái đ

– T o ra các bi n pháp h tr hi u qu nh ng nh t là nh ng bi n pháp gi i quy t tr c ti p các y u t nguy c

– Gi i quy t y u t nguy c nh bên trong cá nhân có cá tính khó chi u, là n n nhân t s m, m c b nh tâm th n, b h n ch h c t p, ho c bên ngoài gia đình, xư

h i tr ng h c c ng đ ng, trong quan h cùng trang l a

– Ng i ph m t i ch a thành niên, các y u t nguy c t phía gia đình đ i v i hành vi ph m pháp và ch ng đ i xư h i chính là m t gia đình không bình th ng cha m b r i không quan tâm hay có nh ng nguyên t c nh ng giáo đi u c ng

nh c kém hi u qu , thi u s giám sát tác đ ng h p lý

– S phân bi t giàu nghèo ch ng t c gi i tính tôn giáo, ch ng trình giáo d c

ch t l ng kém gây ra nh ng vi c ngh h c b d Nghèo đói là y u t nguy c

Trang 5

chung d n đ n hành vi ch ng đ i xư h i, thanh thi u niên tham gia ch i v i b n bè

phát sinh 1 t i ph m c th (hoàn c nh gia đình, trình đ h c v n,…)

Nh ng đ c đi m nhân thân ng i ph m t i đ c t i ph m h c nghiên c u các khía c nh:

– Sinh h c (gi i tính, khí ch t…)

– Tâm lý (ý th c, thói quen gi i trí…)

– Xã h i (ngh nghi p, n i c trú…)

– Pháp lý hình s (th hi n tính nguy hi m cho xã h i c a nhân thân ng i

ph m t i: ph m t i l n đ u, tái ph m, nhi u l n, chuyên nghi p…)

T i ph m h c nghiên c u nhân thân ng i ph m t i nh m làm sáng t m i quan h và s tác đ ng qua l i c a các đ c đi m sinh h c, xư h i trong nhân thân

ng i ph m t i T đó xác đ nh vai trò c a t ng nhóm đ c nh m s d ng đi m này trong c ch c a hành vi ph m t i bi n pháp phòng ng a t i ph m phù h p

Nghiên c u nhân thân ng i ph m t i t o c s cho vi c xác đ nh nguyên nhân

và đi u ki n c a t i ph m, đ c bi t là nhóm nguyên nhân và đi u ki n t phía

ng i ph m t i

Nghiên c u nhân thân ng i ph m t i có ý ngh a trong vi c quy t đ nh bi n pháp trách nhi m hình s phù h p

Trang 6

Nghiên c u nhân thân ng i ph m t i s t o c s cho vi c xây d ng các bi n pháp giáo d c c i t o ng i ph m t i phù h p

Nghiên c u nhân thân ng i ph m t i t o c s cho vi c xây d ng các bi n pháp d báo và phòng ng a t i ph m trong xư h i

Câu 4 Vai trò c a các c quan b o v pháp lu t và tòa án trong phòng

Các c quan b o v pháp lu t: Công an, Toà án, Vi n ki m sát

Nghiên c u, phân tích tình tr ng ph m t i, xác đ nh chính xác nh ng nguyên nhân, đi u ki n c a t i ph m, so n th o đ xu t các bi n pháp phòng ch ng thích

t i ph m

Vi n ki m sát: Ki m sát vi c tuân theo pháp lu t đ i v i các ho t đ ng đi u tra, xét x , thi hành án, giam gi , giáo d c, c i t o ph m nhân, gi quy n công t

Trang 7

Ngoài ra thì còn các c quan khác nh Thanh tra, ki m lâm, ki m sát bi n…

c ng góp ph n tích c c trong vi c lo i b các y u t có th tr thành nguyên nhân

đi u ki n làm phát dinh , phát tri n t i ph m

Toà án các c p: Thông qua ho t đ ng xét x các v án đ m b o công minh, đúng pháp lu t; phát hi n nh ng nguyên nhân, đi u ki n c a t i ph m đ Chính

Ph , các ngành, các c p k p th i có bi n pháp ng n ch n, lo i tr

B T pháp tr c ti p tham gia xây d ng và hoàn thi n h th ng pháp lu t có liên quan đ n công tác đ u tranh, phòng ch ng t i ph m, kh c ph c nh ng s h thi u sót là nguyên nhân, đi u ki n c a t i ph m

Câu 5 Nêu c n c và ý ngh a c a vi c phân lo i và d ng ng i ph m t i

G i ý đáp án:

* C n c :

– Theo c n c xư h i h c, vi c phân lo i d ng ng i ph m t i c n c vào: gi i tính, l a tu i, trình đ v n hóa, m c đ b o đ m v v t ch t, đ a v xư h i, có gia đình, ngu n g c xu t x xư h i, ngh nghi p, lo i công vi c, có chuyên môn n i

s ng:

+ Phân lo i theo gi i tính: chia ng i ph m t i ra làm 2 lo i: nam gi i và n

gi i

+ L a tu i: 2 lo i ng i ch a thành niên và ng i đư thành niên

+ a v xư h i: 5 nhóm: nông dân; công ch c viên ch c; h c sinh, sinh viên; quân nhân; ng i v h u, m t s c

– Theo c n c pháp lý: tính ch t, m c đ nguy hi m c a t i ph m đ c th c

hi n, th c hi n t i ph m l n đ u hay nhi u l n đ n l hay theo nhóm, đ dài c a

ho t đ ng ph m t i, khách th b xâm h i, hình th c l i

Trang 8

* Ý ngh a: Nh m áp d ng bi n pháp phòng ng a thích h p thì ph i phân lo i

ng i ph m t i theo t ng lo i có nh ng đ c đi m chung gi ng nhau

Câu 6 Nhân thân ng i ph m t i và nhân thân n n nhân c a t i ph m có

m i liên h nào không? Vì sao?

G i ý đáp án:

tình hu ng và hoàn c nh khách quan khác đư t o ra x s ph m t i c a ng i đó

Nhân thân c a n n nhân là nh ng đ c đi m, d u hi u đ c tr ng nh t ph n

ánh b n ch t c a n n nhân c a t i ph m, nh ng đ c đi m d u hi u này c ng ph n

Tùy t ng tr ng h p thì nhân thân n n nhân là nguyên nhân đi u ki n thúc đ y

t i ph m c ng có tr ng h p thì nhân thân n n nhân không có liên quan gì đ n nhân thân ng i ph m t i

Ví d nh t i kh ng b , b n ph m t i đư đ t bom nhà ga, noi t p trung nhi u ng i qua l i làm ch t, b th ng r t nhi u hành khách c ng nh hu ho i tài

s n c a nh ng ng i đó Tr ng h p này, nhi u ng i đư ng u nhiên tr thành n n nhân c a t i ph m, ng i ph m t i không quan tâm đ n n n nhân là ai, s n sàng

gi t ch t ho c làm b th ng th ng dân b t kì đ đ t đ c m c đích chính tr c a mình

Trang 9

– Th nh t, phòng ng a t i ph m không ch là nhi m v c a m t c quan, t

ch c và c ng không ph i c a m t ngành khoa h c nào trong l nh v c t pháp hình

s , mà nó chính là nhi m v chung c a toàn xư h i, mà trong đó ngành khoa h c

v t i ph m h c ph i có nhi m v th c hi n ch c n ng phòng ng a t i ph m

– Th hai, phòng ng a t i ph m chính là m c tiêu cu i cùng và là ch c n ng quan tr ng nh t [35], vì ch khi làm t t các ch c n ng mô t , gi i thích và d báo thì m i có th tìm ra đ c nh ng bi n pháp tác đ ng vào quy lu t phát sinh, t n t i

và phát tri n c a t i ph m, đ ng th i kh c ph c đ c các nguyên nhân và đi u

ki n ph m t i c ng nh nh ng t n t i trong các l nh v c c a đ i s ng xư h i

– Th ba, c ng trên c s nh ng ch c n ng đư nêu m i có thông tin đ y đ đ xây d ng k ho ch phòng ng a, nh n di n nh ng di n bi n t i ph m và tình hình

t i ph m trong t ng lai, kh n ng xu t hi n, thay đ i c a t i ph m c và t i ph m

m i, di n bi n và quy lu t c a quá trình t i ph m hóa – phi t i ph m hóa, hình s hóa – phi hình s hóa, c ng nh nh ng bi n đ i c a đ i s ng xư h i khác

– Th t , phòng ng a t i ph m bao g m t ng th các bi n pháp phòng ng a: chính tr – t t ng, kinh t – xư h i, v n hóa, giáo d c, pháp lu t, qu n lý Nhà

n c…

– Th n m, phòng ng a t i ph m, suy cho cùng, chính là đ a ra nh ng gi i pháp mang tính ch đ ng h n, tích c c h n và có hi u qu h n trong công tác đ u

Trang 10

tranh phòng và ch ng t i ph m, h tr cho các ngành lu t khác trong l nh v c t pháp hình s

– Th sáu, Nhà n c, các t ch c, c quan và m i công dân trong xư h i không

ph i ch u nh ng h u qu (thi t h i) mà t i ph m gây ra, c ng nh Nhà n c và xư

h i không ph i m t đi nh ng chi phí không c n thi t đ gi i quy t và kh c ph c các h u qu này

– Th b y, trong xư h i không có b t k thành viên nào ph i b đi u tra, truy

t và xét x Nói m t cách khác, không đ b t k công dân nào trong xư h i ph i b

x lý, b truy c u trách nhi m hình s và ph i ch u hình ph t

– Th tám, ti t ki m m t kho n r t l n v chi phí, ti n c a và s c l c cho Nhà

n c, c a xư h i trong vi c đi u tra, truy t , xét x , trong vi c kh c ph c h u qu

c a t i ph m gây ra cho xư h i, trong công tác c i t o, giáo d c và thi hành án đ i

v i ng i ph m t i

– Th chín, trong tr ng h p n u v n có t i ph m x y ra trong xư h i thì b o

đ m không b l t t i ph m và ng i ph m t i, tránh làm oan ng i vô t i, gi i quy t nhanh chóng, chính xác và đúng pháp lu t đ i v i trách nhi m hình s và hình ph t c a ng i ph m t i, b o đ m quy n và l i ích h p pháp c a Nhà n c,

c a xư h i và c a công dân

Câu 8 Vai trò c a H i đ ng nhân dân các c p trong phòng ng a t i ph m

G i ý đáp án:

H i đ ng nhân dân các c p ti n hành phòng ng a t i ph m trên các ph ng

di n sau:

– Ch đ ng, k p th i ban hành các đ o lu t, ngh quy t, các v n b n pháp lý v phòng ch ng t i ph m, t ng b c hoàn thi n pháp lu t, làm c s cho các c quan Nhà n c, t ch c xư h i, m i công dân làm t t công tác phòng ch ng t i ph m:

Trang 11

– Thành l p các ban, các ti u ban so n th o ban hành các v n b n pháp lu t có liên quan đ n công tác đ u tranh ch ng t i ph m nói chung

– Giám sát ch t ch vi c tuân th pháp lu t trong công tác đ u tranh phòng

ch ng t i ph m nói riêng c a các c quan ch c n ng, các t ch c xư h i

– H i đ ng nhân dân đ a ph ng ra các Ngh quy t v phòng ch ng t i ph m

– Nghiên c u v tình hình t i ph m và các lo i t i ph m c th

– Nghiên c u nguyên nhân và đi u ki n ph m t i và t t c các m i liên h c a

t i ph m v i nh ng hi n t ng xư h i và v i các quá trình di n ra trong xư h i v nhân thân ng i ph m t i

– ra các gi i pháp phòng ch ng t i ph m và các vi ph m pháp lu t khác

Câu 10 N n nhân h c nghiên c u n n nhân nh ng m c đ nào?

Trang 12

ch ng m c nào đó nh ng m i quan h này có ý ngh a đ i v i vi c t o ra ti n đ cho t i ph m, chúng có nh h ng th nào đ n vi c phát sinh hành vi ph m t i, hình thành đ ng c hành đ ng c a ng i ph m t i

– Nh ng hoàn c nh xu t hi n tr c t i ph m, và th m chí là nh ng tình hu ng

tr c ti p liên quan đ n hành vi ph m t i nh m tr l i cho câu h i, trong nh ng hoàn c nh nh v y, trong m i liên h v i x s c a ng i ph m t i, ý ngh a t i

ph m h c c a vi c xu t hi n hành vi (hành đ ng hay không hành đ ng) c a n n nhân

– Hành vi h u t i ph m (sau khi x y ra t i ph m) c a n n nhân tr l i cho câu

h i r ng n n nhân làm đi u gfi đ ph c h i quy n c a mình, che d u hay nh đ n

s b o v c a các c quan b o v pháp lu t và tòa án, c n tr theo thúc đ y cho

vi c ph c h i công lý

– H th ng nh ng bi n pháp có tính ch t phòng ng a đ b o v n n nhân ti m

n c ng nh n n nhân hi n th i

– Cách th c kh n ng ph ng pháp b i th ng nh ng thi t h i do hành vi

ph m t i gây ra, mà tr c tiên là ph c h i v th ch t cho n n nhân

Câu 11 Phân tích đ ng c ph m t i trong c ch hành vi ph m t i?

Trang 13

G i ý đáp án:

Trong tâm lý h c có r t nhi u quan ni m khác nhau v đ ng c ho t đ ng c a con ng i, theo th y H i, ng c đ c hi u là s thúc đ y bên trong d n đ n hành vi này hay hành kia khác Nó th ng đ c coi là nguyên nhân tr c ti p c a

t i ph m Nghiên c u đ ng c s tr l i đ c câu h i vì sao con ng i l i có

nh ng x s khác nhau Các t i ph m c ý luôn có đ ng c

Nhu c u c a ch th đóng vai trò chính tr ng vi c hình thành đ ng c c a hành

vi ph m t i, nó ph n ánh s ph thu c c a ng i đó vào th gi i bên ngoài

(Các nhóm nhu c u g m: v t ch t, an ninh, tình d c, giao ti p xư h i, ki n th c

và th gi i quan)

B n thân đ ng c là s thúc đ y bên trong không ph i là t i ph m Ti n đ c a

nó là nh ng nhu c u, xúc c m s thích nh ng đ nh h ng v giá tr Nhu c u xúc

c m s thích hay nh ng đ nh h ng v giá tr là nh ng thành ph n bên trong c a nhân thân mà d i tác đ ng c a chúng s t o nên đ ng c c a t i ph m Tuy nhiên còn nh ng nhân t bên ngoài, nh ng tình hu ng đ i s ng c th có vai trò nh t

đ nh trong c ch c a hành vi ph m t i

Trong tr ng h p c ý ph m t i thì bao gi hành vi c a ng i ph m t i c ng

đ c thúc đ y b i đ ng c ph m t i, ch nh ng tr ng h p ph m t i do vô ý, c u

th quá t tin m i không có đ ng c ph m t i thúc đ y

– Hành vi ph m t i đây đ c hi u là m t khách quan và ch quan th a mưn các d u hi u c u thành t i ph m Nh v y, đ ng c ph m t i thu c m t ch quan

c a hành vi, thúc đ y ho t đ ng ph m t i đ t m c đích

Câu 12 T v trí công tác ho c n i sinh s ng c a mình, anh (ch ) hãy phân tích 1 bi n pháp phòng ng a t i ph m đã đ c áp d ng hi u qu (s d ng

ki n th c t i ph m h c đã đ c trang b )

Trang 14

G i ý đáp án:

tính xã h i và nhà n c nh m kh c ph c nh ng nguyên nhân và đi u ki n c a tình

hình t i ph m, h n ch và lo i tr t i ph m ra kh i đ i s ng xã h i

Bi n pháp phòng ng a: phát đ ng qu n chúng xây d ng phong trào toàn dân

h i Xây d ng và th c hi n quy ch ph i h p ng n ng a t i ph m trong gia đình,

nhà tr ng và xã h i C ng c các t dân ph , l c l ng b o v chuyên trách, bán

quy nđ ng n ch n, x lý hành vi ph m t i góp ph n vào công cu c đ u tranh

Trang 15

Theo ngh a r ng thì th c tr ng c a tình hình t i ph m không th khách quan đánh giá bên ngoài đ ng thái, c ng đ t ng gi m th c t c a tình hình t i ph m, nhóm t i ph m hay lo i t i ph m c th

ng thái c a tình hình t i ph m ph n ánh s thay đ i c a tình hình t i ph m theo th i gian, theo th i gian thì th c tr ng c a tình hình t i ph m c ng nh c u trúc s thay đ i Kho ng cách th i gian th ng là m t n m Tuy nhiên s thay đ i

c a tình hình t i ph m có th theo dõi 05 n m Vi c l a ch n kho ng cách ph thu c vào m c đích và tính ch t c a t ng nghiên c u

ng thái c a tình hình t i ph m ph n ánh trong s li u tuy t đ i c a nh ng t i

ph m đư đ c ghi nh n, s li u ch th t i ph m đư đ c làm rõ thông th ng

đ c hình thành d i d ng th ng kê theo n m ho c theo t ng giai đo n

Câu 14 Nh ng đ c đi m sinh h c và xã h i c a nhân thân ng i ph m

(Tham kh o: Theo s li u th ng kê hình s n c ta c ng nh các n c

khác trên th n gi i ph m t i ít h n nam gi i Vi t Nam t n m 2001 đ n n m

2005, theo th ng kê thì s b cáo là n b xét x s th m ch chi m t l 8, 8% trong

t ng s ng i b đ a ra xét x Tuy nhiên, trong th i gian g n đây, t l này có xu

h ng t ng lên và các t i ph m do n gi i th c hi n ngày càng đa d ng h n)

Trang 16

– Xác đ nh đ tu i c a ng i ph m t i cho chúng ta th y tính chât, m c đ ,

đ c đi m t i ph m c a t ng l a tu i, nh h ng c a l a tu i đ n vi c th c hi n t i

ph m Qua đó rút ra k t lu n v tính tích c c mang tính ti m n t i ph m và nh ng

đ c tr ng c a hành vi ph m t i đ i di n cho nh ng nhóm ng i các l a tu i khác nhau

(Tham kh o: Nh ng ng i l a tu i thanh thi u niên th ng ph m nh ng t i

hung hãn, thù h n, b c phát thì l a tu i trung niên có s đi m đ m cân nh c nhi u th đo n h n Tóm l i l a tu i xác đ nh nhu c u, m c đích s ng c a con

ng i, nh ng l nh v c quan tâm và yêu thích, l i s ng….Ph n l n ng i ch a

thành niên th ng th c hi n các t i ph m xâm ph m s h u, đi n hình là tr m

V trí tính ch t xư h i c a công vi c cho phép k t lu n nh ng nhóm và giai t ng

xư h i nào, nh ng l nh v c ho t đ ng nào c a đ i s ng xư h i ph bi n nh t v lo i

t i ph m này hay lo i t i ph m kia

– Ngh nghi p

Khi nghiên c u v ngh nghi p, t i ph m h c nh n th y nh ng ng i không có

vi c làm n đ nh th ng có t l ph m t i cao h n so v i ng i có vi c làm n

Trang 17

đ nh t i ph m c ng có s liên quan ch t ch đ n ngành ngh mà ng i ph m t i đang đ m nhi m (Ngành h i quan thì ph bi n t i ph m buôn l u, h i l ; ngành

ki m lâm thì ph bi n t i ph m phá r ng…)

– Hoàn c nh gia đình

Khi nghiên c u v hoàn c nh gia đình, t i ph m h c nh n th y t i ph m có m i liên h đ n nh ng gia đình có hoàn c nh kinh t khó kh n, nh ng gia đình có hoàn

c nh hôn nhân b t h nh hay đi u ki n qu n lý buông l ng

Gia đình đóng vai trò quan tr ng trong đ i s ng con ng i, tác đ ng tr c ti p

đ n vi c hình thành và phát tri n nhân cách

– N i c trú

Khi nghiên c u v n i c trú, t i ph m h c nh n th y tình hình t i ph m

th ng t p trung nh ng thành ph l n, nh ng đ a bàn có t c đ phát tri n kinh t

xư h i, t c đ đô th hóa, t c đ d ch chuy n c c u xư h i m c cao c bi t t i

ph m c ng th ng phát sinh nh ng đ a bàn có s giáp ranh v đ a gi i hành chính, có s khó kh n trong vi c quan h xư h i, quan h con ng i Ví d Tam giác Hà n i – Qu ng ninh – H i phòng, Thành ph H Chí Minh,

Câu 15 Ý ngh a c a vi c nghiên c u n n nhân c a t i ph m trong t i

ph m h c?

G i ý đáp án:

Nghiên c u n n nhân c a t i ph m có nh ng ý ngh a nh sau:

– Giúp ng n ng a r i ro và h n ch các nguyên nhân thúc đ y nguy c tr thành n n nhân c a t i ph m Nghiên c u n n nhân c a t i ph m s giúp cho vi c tìm hi u, đánh giá các nguyên nhân t phía n n nhân làm phát sinh hành vi ph m

t i

Trang 18

Trong các t i ph m có n n nhân, n n nhân luôn gi vai trò quan tr ng trong c

ch hành vi ph m t i Tr c h t, nh ng hành vi, x s có l i c a n n nhân nh hành vi m t c nh giác, hành vi vi ph m đ o đ c, thu n phong, m t c… hành vi gây g , vi ph m pháp lu t hay hành vi ph m t i là nh ng y u t tác đ ng làm phát sinh hành vi ph m t i Ngay c nh ng tr ng h p n n nhân hoàn toàn không có l i

nh ng vì n n nhân trong nh ng đi u ki n, hoàn c nh nh t đ nh nên d tr thành

n n nhân c a t i ph m

– Nghiên c u n n nhân giúp cho vi c xây d ng và th c hi n t t các chính sách hình s , chính sách xư h i Tr c h t, nghiên c u n n nhân c a t i ph m giúp cho vi c hoàn thi n các v n b n pháp lu t c ng nh các chính sách hình s , chính sách xư h i đ t ng c ng b o v c ng nh tr giúp n n nhân c a t i ph m và gia đình h

– Nghiên c u n n nhân c a t i ph m cho phép xác đ nh ph m vi chính xác

nh ng ng i đ c coi là n n nhân c a t i ph m, t đó có chính sách đ phân lo i

n n nhân làm c n c xây d ng các chính sách b i th ng và tr giúp n n nhân phù

h p Nghiên c u n n nhân c a t i ph m giúp cho vi c xác đ nh chính xác các lo i thi t h i mà n n nhân ph i gánh ch u T đó có th xây d ng đ c nh ng đ nh m c phù h p làm c n c đ nh h ng cho vi c b i th ng và tr giúp cho n n nhân c a

t i ph m

Câu 16 Khái ni m tái hòa nh p xã h i đ i v i ng i ph m t i?

G i ý đáp án:

đ c tha t m t c s giam gi và đ giúp h đ i m t v i nh ng thách th c liên

quan đ n vi c tr v c ng đ ng

Trang 19

Có 02 lo i ch ng trình:

– Các ch ng trình h tr ngay trong các c s giam gi , tr c khi phóng thích

c a ng i ph m t i, nh m giúp ng i ph m t i gi i quy t các v n đ , x lý các y u

t nguy c liên quan đ n hành vi ph m t i c a h , trang b các k n ng c n thi t đ

th c hi n t t các ch c n ng xã h i c a mình và chu n b tái tham gia vào c ng

t i ph m khác nhau trong t ng quan v i ch s chung

– Vai trò: nh m đánh giá chính xác v tính ch t, nh là tính nguy hi m cho xư

h i c a hành vi, m c đ nghiêm tr ng, m c đ tái ph m…t đó tìm ra bi n pháp phòng ng a t i ph m

Câu 18 Ý ngh a c a vi c nghiên c u các y u t nguy c trong tái hòa nh p

Trang 20

m t c s giam gi và đ giúp h đ i m t v i nh ng thách th c liên quan đ n vi c

tr v c ng đ ng

t i giúp ta nh n th c đ c các y u t đ a h đ i m t v i nguy c và nh ng khó

kh n c n tr h ho t đ ng bình th ng trong xã h i ây là 1 v n đ then ch t đ i

v i s h tr hi u qu giúp cho ng i ph m t i tái hòa nh p xã h i

– Các quá tình trên không ph i lúc nào c ng có đ y đ các khâu (đ ng c , k

ho ch, th c hi n) mà có th thi t m t khâu nào đó, ví d t i vô ý gây th ng tích

ho c gây t n h i cho s c kh e c a ng i khác không có đ ng c và m c đích t i

ph m vô ý không có đ ng c và k ho ch

Câu 20 Ý ngh a c a các nguyên t c t ch c và ho t đ ng phòng ng a t i

ph m?

G i ý đáp án:

Trang 21

Nguyên t c t ch c và ho t đ ng phòng ng a t i ph m là nh ng quan đi m,

ph ng châm xuyên su t toàn b vi c t ch c và ho t đ ng phòng ng a t i ph m

Nó có ý ngh a:

– Giúp cho các ch th th c hi n ho t đ ng phòng ng a t i ph m tuân th tuy t đ i theo hi n pháp và pháp lu t, đ m b o m c đích ph c v l i ích xư h i, nhà n c và công d n

– m b o s đoàn k t, k t h p, ph i h p, phát huy s c m nh c a toàn xư h i trong phòng ng a t i ph m

– Các nguyên t c t ch c và ho t đ ng phòng ng a t i ph m đ nh h ng cho các ho t đ ng phòng ng a c a các ch th , t o s liên k t, ph i h p đ ng b gi a các c quan ch c n ng v i nhau m i có th mang l i hi u qu cao, góp ph n đ y lùi t i ph m ra kh i xư h i

Câu 21 t i ph m h c có nh ng nhi m v c th sau:

Ba là: Nghiên c u, s d ng nh ng thành t u c a các ngành khoa h c khác, ng

d ng nh ng phát minh, sáng ki n c i ti n (nh t là thành t u c a khoa h c – công ngh ) vào th c ti n đ u tranh phòng, ch ng t i ph m

Trang 22

B n là: Xây d ng và hoàn thi n h th ng lý lu n v t i ph m h c, đ a khoa

h c t i ph m h c Vi t Nam tr thành m t ngành khoa h c đ c l p, phong phú

g n k t ch t ch v i các ngành khoa h c khác có liên quan t i ph m h c c a Vi t

Nam c n có s trao đ i, h p tác ch t ch , đ t trong m i quan h m t thi t v i t i

ph m h c c a các n c trên th gi i

Nh v y, chúng ta có th th y r ng nhi m v c a t i ph m h c chính là nh ng công vi c ph i ti n hành trong ho t đ ng nghiên c u khoa h c t i ph m h c nh m

m c đích hoàn thi n h th ng lý lu n, tác đ ng tr c ti p có hi u qu đ n công tác

đ u tranh phòng ch ng t i ph m n c ta hi n qua các th i k

Câu 22: Phân tích thu c tính cá nhân c a n n nhân

G i ý đáp án:

Thu c tính c a n n nhân là m t hi n t ng xã h i, là tr ng thái quy đ nh tính

d b xâm h i c a cá nhân con ng i, ph n ánh b n ch t khách quan con ng i (nh ng không tránh kh i) kh n ng tr thành n n nhân c a t i ph m

Tính d b xâm h i thu c v nhân thân có c c u ph c t p – nh ng ph m ch t khách quan và ch quan – T o đi u ki n cho nh ng tình hu ng c th và chuy n hóa thành ti n đ cho vi c gây ra thi t h i Rõ ràng là v i nh ng ph m ch t nhân thân nh t đ nh s xác đ nh nh ng x s , v trí xư h i đ c tr ng ho c ch c v s t o

ti n đ cho xác xu t l n h n gây ra thi t h i v th ch t, v t ch t hay tinh th n cho

ng i đó Ví d : ph n , tr em, ng i già th ng b nh ng t i ph m có tính v

l c xâm h i h n vì s c l c c a h th ng y u h n nh ng k ph m t i Tính d b xâm h i c a m t ng i t ng cao có th xu t phát t vi c th c hi n vai trò xư h i

nh t đ nh – Trách nhi m xư h i, ngh nghi p c a ng i đó

Câu 23 M i liên h c a t i ph m h c v i xã h i h c và tâm lý h c?

Trang 23

G i ý đáp án:

T i ph m h c là khoa h c liên ngành th c nghi m nghiên c u v t i ph m

(hi n th c), nguyên nhân c a t i ph m và ki m soát t i ph m

Xã h i h c t i ph m h c là l nh v c chuyên ngành nghiên c u nh ng nguyên

* i m gi ng nhau:

– Hi n t ng t i ph m và tình hình t i ph m:

+ Quá trình phát sinh và phát tri n c a t i ph m

+ Các nguyên nhân, đi u ki n và bi n pháp phòng ng a tình hình t i ph m – Ph ng pháp nghiên c u:

+ S d ng đi u tra xư h i h c đ nghiên c u và phân tích hi n t ng t i ph m – Vai trò:

+ G i ý, t v n cho nhà n c ho ch đ nh, xây d ng chính sách pháp lu t hình

s và khung hình ph t phù h p

* i m khác nhau:

– T i ph m h c:

+ Khoa h c h p nh t liên ngành nghiên c u và t ng h p nh ng ki n th c sinh

h c t i ph m, tòa án, tâm lý h c t i ph m đ phân tích đ c đi m – c u trúc – b n

Trang 24

– Xư h i h c:

+ Chú tr ng khía c nh xư h i c a tình hình t i ph m g n li n v i vi c s d ng các n i dung c a xư h i h c

+ Phân tích các nhóm xư h i, c ng đ ng xư h i theo c c u xư h i, nh h ng

Trong h th ng khái ni m c a n n nhân h c thì khái ni m nh ng tình hu ng t i

ph m h c và nh ng tình hu ng n n nhân h c chi m v trí quan tr ng Qua phân tích và xem xét nh ng b ph n c u thành c a nh ng tình hu ng này giúp nh n th c

ph m và liên quan đ n nh ng đ c đi m nhân thân c a ch th th c hi n t i ph m

S xác đ nh đ c nguyên nhân, đi u ki n ph m t i

Trang 25

(Tham kh o: Nh ng tình hu ng n n nhân h c liên quan đ n x s c a ng i

ph m t i chia thành các lo i nh sau:

– Nh ng tình hu ng có tính ch t thúc đ y, khiêu khích m t cách khách quan,

đ y ng i ph m t i th c hi n t i ph m Trong tr ng h p hi n th c hóa thì chúng đóng vai trò là cái c đ th c hi n t i ph m Trong nh ng tr ng h p này x s

c a n n nhân đ c k t thúc b i s t n công, đe d a, làm t n th ng, gây t c gi n,

l ng nh c…

– Nh ng tình hu ng có tính ch t thúc đ y, trong đó x s c a n n nhân mang

tính tích c c Ví d : n n nhân không có hành đ ng khiêu khích nh ng v n b đe

d a s d ng v l c t ng i ph m t i

– Nh ng tình hu ng mà x s c a n n nhân t o đi u ki n khách quan cho vi c

th c hi n t i ph m, m c dù không t o ra s thúc đ y

– Hoàn c nh bi t l p, theo đó thì hành vi c a n n nhân gây ra thi t h i cho

chính mình mà không có s can thi p tr c ti p c a ng i khác Ví d : t làm mình

b th ng đ tr n tránh ngh a v quân s ,…

– Nh ng hoàn c nh mà x s c a n n nhân hoàn toàn trung hòa theo quan

đi m là tác đ ng lên x s c a ng i ph m t i và gây ra h u qu Ví d : Khuyên

Trang 26

nh tính nguy hi m cho xư h i, m c đ nghiêm tr ng, m c đ tái ph m

Vai trò c a nh ng d u hi u đ nh tính trong nghiên c u tình hình t i ph m: – Nh ng d u hi u đ nh tính ch ra c c u và tính ch t c a hành vi

– Vai trò: nh m đánh giá chính xác v tính ch t, m c đ nghiêm tr ng c u tình hình t i ph m , t đó tìm ra bi n pháp phòng ng a t i ph m

Câu 26 Ý ngh a c a vi c nghiên c u n n nhân c a t i ph m trong công tác phòng ng a t i ph m?

G i ý đáp án:

Nghiên c u n n nhân c a t i ph m có nh ng ý ngh a nh sau:

– Giúp ng n ng a r i ro và h n ch các nguyên nhân thúc đ y nguy c tr thành n n nhân c a t i ph m Nghiên c u n n nhân c a t i ph m s giúp cho vi c

Trang 27

tìm hi u, đánh giá các nguyên nhân t phía n n nhân làm phát sinh hành vi ph m

t i T đó đ a ra các bi n pháp kh c ph c, h n ch , lo i tr nguyên nhân và đi u

ki n c a t i ph m đ ng n ch n và ki m soát t i ph m trong xư h i

– Nghiên c u n n nhân c a t i ph m cho phép xác đ nh ph m vi chính xác

nh ng ng i đ c coi là n n nhân c a t i ph m, t đó có chính sách đ phân lo i

con ng i trong đó có ng i ph m t i Nghiên c u nhân thân ng i ph m t i là

nghiên c u nguyên nhân c a t i ph m, nguyên nhân c a tình hình t i ph m thu c

y u t v ch th ng i th c hi n hành vi ph m t i; nhân t liên quan t i vi c hình

Trang 28

c a ng i ph m t i cho phép nói lên các đ c đi m x s trái xư h i c a nh ng

ng i nh ng đ tu i khác nhau

* Nhóm đ c đi m v xã h i:

– D u hi u v n i c trú: B n ch t n i c trú đư ch a đ ng các đi u ki n kinh

t , xư h i và v n hóa đ c thù các đ a ph ng c ng v y, t l t i ph m cao

th ng di n ra nh ng vùng có kinh t phát tri n, có nhi u n i vui ch i, gi i trí Trong nh ng n m g n đây, t i ph m nông thôn c ng không ng ng gia t ng c v

s hành vi ph m t i, s b cáo và s v án Tính ch t các v án ngày càng ph c t p

h n, nguy hi m h n, các v án có đ ng ph m c ng gia t ng không ng ng

– D u hi u v trình đ h c v n: Trình đ h c v n c ng ph n ánh s phát tri n

lý trí và hình thành nhân cách, t o cho con ng i còn có th l a ch n đ c cách

ng x đúng v i các chu n m c xư h i Vì v y, trình đ v n hóa c a con ng i có

nh h ng đ n hành vi ph m t i Nh v y, rõ ràng trình đ v n hóa và hành vi

ph m t i c a ch th có m i quan h v i nhau

– D u hi u v ngh nghi p: Ngh nghi p c a ng i ph m t i có v trí quan

tr ng khi phân tích đ c đi m nhân thân c a ng i ph m t i a s nh ng ng i

ph m t i là nh ng ng i không có ngh nghi p n đ nh, không có đ a v trong xư

h i; thu c thành ph n l i lao đ ng, l i h c t p, s ng d a d m vào ng i khác, mong mu n giàu có nh ng không có th c l c

T l đ i t ng ph m t i là ng i không có ngh nghi p, ngh nghi p không n

đ nh chi m t l cao trong c c u t i ph m cho th y, tình tr ng th t nghi p ho c ngh nghi p không n đ nh nh h ng không nh đ n tình hình an ninh tr t t đ a

ph ng

– D u hi u v hoàn c nh gia đình: Hoàn c nh gia đình có nh h ng r t l n

đ n vi c hình thành nh ng ph m ch t tâm lý tiêu c c c a con ng i, d n đ n h s

có tính ch ng đ i xư h i, và có nh ng hành vi đi ng c v i các chu n m c xư h i

Trang 29

Chính y u t gia đình trong đa s tr ng h p đư kích thích tính tích c c c a m i thành viên, đ ng th i gia đình gi vai trò ki m sát, giám sát hành vi c a nh ng thành viên trong gia đình, h n ch đ n m c t i đa các hi n t ng tiêu c c phát sinh trong m i con ng i Nh v y, tình tr ng gia đình có nh h ng đ n nh ng đ c

đi m nhân thân c a ng i ph m t i

* Nhóm đ c đi m tâm lí

M t bên trong c a nhân thân ng i ph m t i đ c th hi n nh ng quan đi m, quan ni m, thái đ đ i v i giá tr xư h i khác nhau nh thái đ đ i v i ngh a v công dân, đ i v i T qu c, đ i v i lao đ ng, đ i v i h c t p, đ i v i tài s n, đ i

v i gia đình, đ i v i b n bè, ng i thân, nh ng ng i xung quanh và đ i v i chính

b n thân G n v i m i lo i hành vi ph m t i có th có nhóm đ c đi m tâm lí nh t

đ nh Nghiên c u nhu c u, s thích và bi n pháp đáp ng nhu c u c a nh ng ng i

ph m t i cho th y ph n đông ng i ph m t i là do ng nh n, đ cao nhu c u v t

ch t, có s thích, thói quen x u và cách th c đáp ng nhu c u b t h p pháp k cà

vi c ph m t i Nh ng ng i ph m t i th ng có ý th c pháp lu t kém, h ho c thi u hi u bi t v pháp lu t, có thái đ tiêu c c đ i v i các chu n m c pháp lu t

Câu 28 Có th nói tình hình t i ph m là b c đ u tiên trong vi c đ ra các

gi i pháp phòng ng a t i ph m không? Vì sao?

G i ý đáp án:

Tình hình t i ph m có xu h ng ph c t p và nghiêm tr ng, ph ng th c th

đo n ngày càng tinh vi, li u l nh, vi ph m pháp lu t còn x y ra nhi u n u không có

bi n pháp quy t li t, đ nâng cao hi u qu công tác phòng ch ng t i ph m và vi

ph m pháp lu t, c n xác đ nh rõ trách nhi m t ng c p t ng ngành g n v i trách nhi m ng i đ ng đ u; phân tích tình hình trong và ngoài n c; ti p t c đ i m i, nâng cao hi u qu công tác tuyên truy n đ i m i giáo d c pháp lu t; th ng xuyên

Trang 30

ki m tra, kh c ph c k p th i s h , b t c p, thi u sót, nâng cao hi u qu , hi u

l c qu n lý Nhà n c v kinh t xư h i, an ninh tr t t ; ch đ o l c l ng ch c

n ng đ y m nh tr n áp t i ph m, t ng c ng các bi n pháp phòng tránh t i ph m,

vi ph m pháp lu t…

ánh giá tình hình t i ph m c n ph i xem xét các thi t h i v nhi u m t mà nó

đư gây ra cho đ i s ng xư h i, phòng ng a t i ph m luôn ph i đ c coi tr ng và u tiên trong các ch ng trình và k ho ch qu c gia c ng nh t ng đ a ph ng Hi u

rõ đ c tình hình t i ph m s giúp đ ra đ c các gi i pháp phòng ng a thi t th c

và có hi u qu nh t

Câu 29: M i quan h gi a d u hi u đ nh l ng và d u hi u đ nh tính c a tình hình t i ph m?

Tính ch t c a tình hình t i ph m đ c ph n ánh trong nh ng đánh giá v ch t

nh tính nguy hi m cho xư h i, m c đ nghiêm tr ng, m c đ tái ph m,…

D u hi u đ nh l ng và d u hi u đ nh tính c a tình hình t i ph m có liên quan

ch t ch v i nhau, cùng h ng t i m b c tranh th ng nh t v tình hình t i ph m

Trang 31

h i nh m kh c ph c, h n ch và lo i tr nguyên nhân và đi u ki n c a t i ph m đ

ng n ch n và ki m soát nó trong xư h i

– Tái hòa nh p th ng đ c đ c p đ n các bi n pháp tái hòa nh p xư h i đ c thi t k đ c bi t đ giúp ng i ph m t i đ c tha t 1 c s giam gi và đ giúp h

đ i m t v i thách th c liên quan đ n vi c tr v c ng đ ng H tr này bao g m c

vi c gi i quy t nh ng nhu c u c a ng i ch a thành niên và ki m soát r i ro ng i

ph m t i có th gây cho c ng đ ng v i n l c ng n c n h tham gia vào hành vi

ph m t i (phòng ng a) ho c làm gi m kh n ng tái ph m c a h (ph c h i)

C th , ch đ ng trong ti p nh n, qu n lý, giáo d c, giúp đ ng i đ c mưn

h n tù tr v Công an xã, th tr n n m các thông tin nh : l ch s b n thân, hoàn

c nh gia đình, các m i quan h xư h i, v n đ lao đ ng, vi c làm c a các đ i t ng

đ có bi n pháp giáo d c phù h p Trong th i gian các đ i t ng ch u s qu n lý, giáo d c t i đ a ph ng, công an và các ban, ngành, đoàn th b ng tình th ng và trách nhi m đư th ng xuyên g p g , giáo d c, đ ng viên, tìm hi u tâm t , nguy n

v ng c a h đ có k ho ch giúp đ , t o đi u ki n cho h ti n b Thông qua ho t

đ ng c a các t an ninh xư h i t i khu dân c đư huy đ ng s chung tay c a qu n chúng nhân dân xây d ng ngu n q y, giúp đ nhi u đ i t ng trên đ a bàn đ c vay v n, t o vi c làm, n đ nh cu c s ng và không tái ph m t i

Trang 32

Trong đó công tác qu n lý, giáo d c ng i đ c tha tù tái hòa nh p c ng đ ng

v a là m c tiêu, v a là gi i pháp quan tr ng trong công tác phòng ng a t i ph m, giúp đ ng i có quá kh l m l i v n lên hòa nh p c ng đ ng

Câu 31: Ý ngh a c a vi c nghiên c u phòng ng a t i ph m trong t i ph m

vi c t ng h p các bi n pháp khác nhau, bao g m c bi n pháp nhà n c, xư h i v i

m c đích là kh c ph c, h n ch và lo i tr nguyên nhân và đi u ki n c a t i ph m

đ ng n ch n và ki m soát nó trong xư h i

Câu 32: Ý ngh a tái hòa nh p xã h i v i ng i ph m t i?

G i ý đáp án:

nh p xã h i đ c l p ra đ giúp ng i ph m t i đ c tha t m t c s nh nhà tù,

n i t m giam hay tr ng giáo d ng, giúp h đ i m t v i nh ng thách th c liên

quan t i vi c tr v v i c ng đ ng S h tr này bao g m c vi c gi i quy t

nh ng nhu c u c a ng i ph m t i và n m b t đ c s nguy hi m mà h có th

gây ra cho c ng đ ng

Ý ngh a: Tái hòa nh p xư h i đ i v i ng i ph m t i là v n đ mang ý ngh a

chính tr , xư h i, pháp lý, nhân đ o sâu s c

Trang 33

– T i th i đi m đ c tha t m t c s giáo d c, ng i ph m t i th ng g p

Câu s 33 Khái ni m, đ c đi m n n nhân c a t i ph m?

G i ý đáp án:

t i tr c ti p xâm h i gây ra nh ng thi t h i v th ch t, tinh th n, tài s n ho c các quy n l i ích h p pháp khác

* Phân lo i theo n i dung (l nh v c đ i s ng xã h i)

Theo c n c này đ c chia thành:

Trang 34

* Phân lo i theo m c tiêu phòng ng a (theo tính ch t c a t i ph m)

đ c ph n ánh qua các thông s v tình hình, c c u, di n bi n c a toàn b các lo i

Trang 35

ho c c a m t lo i t i ph m cùng các ch th th c hi n chúng đư x y ra trong m t kho ng th i gian và trong m t ph m vi không gian nh t đ nh

c đi m: Câu s 01

Câu s 36 Ph ng pháp phép ngo i suy trong d báo tình hình t i ph m

G i ý đáp án:

Phép ngo i suy là s ph bi n nh ng k t lu n thu nh n đ c khi nghiên c u

tình hình t i ph m c ng nh nh ng khuynh h ng c a nó trong t ng lai

Các nghiên c u th ng kê đ c ti n hành qua ba giai đo n c b n: Thu th p,

t ng h p và phân tích

* Ph ng pháp nghiên c u t i ph m h c ch n l c

Tiêu đề	Câu Hỏi Ôn Tập Môn Tội Phạm Học
Người hướng dẫn	Ths. Trịnh Hạnh - Giảng viên Học viện Tòa án
Trường học	Học viện Tòa án
Chuyên ngành	Tội phạm học
Thể loại	tài liệu ôn tập

Định dạng
Số trang	71
Dung lượng	1,67 MB