- Đo thời gian - Sai số của phép đo - Tìm hiểu một lực tổng hợp làm thay đổi chuyển động của một vật - Phân biệt các khái niệm khối lượng, trọng lượng và trọng lực.. Bảng sau đưa ra số l
Trang 1TRƯỜNG TRUNG HỌC VINSCHOOL
**********
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2021 - 2022
MÔN KHOA HỌC - LỚP 10
A NỘI DUNG ÔN TẬP
Vật lý
P1: Thực hiện
các phép đo (4
tiết)
- Đo chiều dài, đo khối lượng riêng
- Đo thời gian
- Sai số của phép đo
- Tìm hiểu một lực tổng hợp làm thay đổi chuyển động của một vật
- Phân biệt các khái niệm khối lượng, trọng lượng và trọng lực
- Mối quan hệ giữa lực, khối lượng và gia tốc
P4: Tác dụng
làm quay của
lực (6 tiết)
- Tác dụng làm quay của một lực Điều kiện cân bằng của một vật
- Cách tính momen lực Định luật về momen lực
- Sự ảnh hưởng của khối tâm đến khả năng cân bằng của vật
- Hiệu ứng nhà kính là gì? Nguyên nhân và nguồn gốc của các tác nhân?
- Phương pháp xử lý nước để thu được nước sạch?
Trang 2Liên kết hóa
học (C3)
- Mô tả cấu tạo của nguyên tử?
- Mô tả sự sắp xếp electron ở lớp vỏ electron của 20 nguyên tố đầu tiên
- Trình bày sự hình thành liên kết ion và liên kết cộng hóa trị?
- Lập CTHH của hợp chất từ điện tích, mô hình, sơ đồ, …?
- Trình bày liên kết trong kim loại? Tính chất vật lí chung của kim loại?
- Hiện tượng gỉ sắt là gì và cách ngăn ngừa?
- Mô tả cấu trúc của kim cương, than chì, silicon (IV) oxide?
Phản ứng hóa
học (C4)
- Lập phương trình hóa học bằng công thức và bằng chữ
- Cân bằng phương trình hóa học
- Cấu trúc cơ bản của lá Cấu trúc hiển vi của lá Cách thực vật sử dụng
và dự trữ carbohydrate sau quang hợp
- Lá có đặc điểm như thế nào để thích nghi với quá trình quang hợp Cách đánh giá lượng tinh bột có trong lá
B KHÁM PHÁ KHOA HỌC
Dạng 1: Hoàn thành phần còn thiếu của biểu đồ, bảng số liệu Quan sát biểu đồ, bảng số liệu để trả lời câu hỏi liên quan
Câu 1: Hình sau đây biểu diễn ba lực tác dụng lên vật có khối lượng 0,5kg Cả ba lực đều tác dụng qua
khối tâm của vật Độ lớn các lực là 9,0N; 3,0N; 4,0N
Trang 3a Tính độ lớn và cho biết hướng của hợp lực tác dụng lên vật
b Tính gia tốc
Câu 2: Hình dưới đây cho thấy đường đi của một quả bóng khi nó được đá giữa 3 cầu thủ Khoảng
cách giữa các cầu thủ được thể hiện trong hình
a Quả bóng mất 1,2s để đi từ cầu thủ A sang cầu thủ B Tính tốc độ trung bình của quả bóng khi chuyển động từ A sang B
b Cầu thủ B sút bóng sang cầu thủ C với cùng một tốc độ trung bình Tính thời gian để bóng đi từ B đến C
c Giải thích tại sao tốc độ của quả bóng có thể thay đổi khi di chuyển từ A sang B
Câu 3 Một nguyên tử lưu huỳnh có kí hiệu là 1632S
Một học sinh đã sắp xếp electron vào vỏ nguyên tử S trên như sơ đồ sau:
a Hãy hoàn thiện sơ đồ trên cho đầy đủ số lượng hạt electron
b Số lượng hạt neutron trong nguyên tử S trên là bao nhiêu?
c Bảng sau đưa ra số lượng lớn của mỗi đồng vị và độ phong phú phần trăm của nó trong một mẫu của nguyên tố S
Số khối Phần trăm số nguyên tử
Trang 4Câu 4 Hoàn thành bảng sau:
Nguyên tử Tên nguyên tố Số proton Số nucleon Số neutron Tính chất
Câu 5
Sơ đồ trên đây trình bày các giai đoạn khác nhau liên quan đến một nhà máy nước hiện
đại sản xuất nước để sử dụng trong sinh hoạt và công nghiệp
Hãy trả lời những câu hỏi sau:
a Những thiết bị nào được sử dụng trong các giai đoạn đầu của quá trình xử lý để loại bỏ các mảnh
vụn và vật liệu không hòa tan?
Đưa vào câu trả lời các nhận xét về kích thước của vật chất được loại bỏ bằng các phương pháp này
b Mục đích chung của việc xử lý nước bằng chloride hoặc ozone là gì?
c Các mục đích của việc xử lý bằng ozone là gì? Ozone đóng vài trò là loại chất hóa học gì?
d Nước máy được sản xuất bởi một nhà máy xử lý nước giống như trong sơ đồ ở trên là nước sạch,
nhưng nó không tinh khiết Nó sẽ chứa các ion kim loại và ion phi kim được hòa tan từ các tảng đá
mà các dòng sông và các con suối đã chảy qua
i Các ion chloride thường hiện diện trong nước máy Mô tả một phép thử nghiệm hóa học sẽ cho
thấy được sự hiện diện của ion chloride (Cl-) trong nước Mô tả thử nghiệm này và hiện tượng sẽ
bơm
được xử lý bằng một lượng nhỏ ozone để khử trùng nước
một lượng nhỏ
lượng
Trang 5ii Một trong những chloride thường hiện diện trong nước máy là sodium chloride Hãy viết phương trình bằng chữ và phương trình bằng ký hiệu hóa học được cân bằng cho phản ứng xảy trong thử nghiệm em đã mô tả ở trên
Câu 6 Cho 3 nguyên tử Mg, O, H có số lượng hạt electron lần lượt là 12,8,1
a Hoàn thành sơ đồ của các ion trong cấu trúc muối ăn ở bên dưới để thể hiện sự sắp xếp các electron của chúng Hãy vẽ bất cứ lớp electron nào còn thiếu, thể hiện r nguồn gốc của các electron có liên quan
b Biểu diễn sơ đồ dạng dấu chấm và dấu chéo và công thức cấu tạo của phân tử O2 vào bảng sau:
Câu 7 Bảng sau cho biết hóa trị và công thức của một số ion:
Trang 63-a Sử dụng thông tin trong bảng để tìm ra công thức của các hợp chất ion sau đây:
Sodium oxide: ………
Magnesium sulfate: ………
Iron (III) chloride: ………
b Hãy hoàn thành phương trình hóa học sau dưới dạng công thức và cân bằng, phương trình dạng chữ
và phân loại các phản ứng đó thuộc loại phản ứng nào bằng cách hoàn thành bảng sau :
Phương trình dạng công
thức
Phương trình dạng chữ Phân loại (đánh dấu x)
Phản ứng thế
Phản ứng hóa hợp
Phản ứng phân hủy
Phản ứng trao đổi
Phản ứng oxi hóa khử Magnesium + oxygen
Câu 8 Các enzyme là các chất xúc tác sinh học Sơ đồ bên dưới thể hiện cách thức enzyme sucrase
phân giải một phân tử sucrose
Trang 7a Hãy mô tả cách thức sucrase xúc tác việc phân giải sucrose Em nên nhắc đến sơ đồ bên trên trong câu trả lời của mình
b Ba enzyme P, Q và R được chiết từ những đoạn khác nhau của ống tiêu hóa của một động vật có vú
Khảo sát về sự ảnh hưởng của pH đến hoạt động của các enzyme được tiến hành ở nhiệt độ 40 oC Kết quả được thể hiện trong sơ đồ bên dưới
i Giải thích vì sao khảo sát được tiến hành ở 40 o
C
ii Sử dụng thông tin trong sơ đồ trên để mô tả các ảnh hưởng của việc tăng pH đến tốc độ hoạt
động của enzyme Q
Câu 9 Một số lá trên cây trải qua phần lớn thời gian trong ngày dưới ánh sáng Mặt trời, trong khi một
số lá khác thì ở trong bóng râm Các sơ đồ dưới đây thể hiện các lát cắt của lá mọc trong bóng râm và
lá mọc dưới ánh sáng Mặt trời
a Chú thích các loại mô sau đây lên sơ đồ lá mọc trong bóng râm:
biểu bì mặt trên lục mô giậu
b Trong sơ đồ của lá mọc trong bóng râm, hãy thêm một vài chấm màu xanh lá cây vào mỗi tế bào mà
Trang 8c Hoàn thành bảng sau để so sánh cấu trúc của mỗi thành phần của hai loại lá trên
Thành phần của lá Lá dưới ánh sáng mặt trời Lá trong bóng râm
+ Lục mô giậu và lục mô xốp
+ Các chất hữu cơ và các chất vô cơ
+ Tế bào hạt đậu và khí khổng
Dạng 2: Mô tả hiện tƣợng, trả lời đƣợc kết quả của một số thí nghiệm khám phá khoa học
Câu 10: Hình dưới đây cho thấy một con voi đẩy một chiếc xe theo phương ngang với lực 11kN tại vị
trí cách mặt đất 1,8 m Điểm M là khối tâm của xe
a Tính moment của lực do con voi tác dụng lên xe đối với điểm tựa A
b Biết khối lượng của xe là 1900kg và không bị trượt khi voi đẩy Xác định xem con voi có lật được xe hay không? Tại sao?
Trang 9Câu 11: Hình dưới đây cho thấy một người nhảy dù đang rơi thẳng đứng xuống dưới
a Xác định tên của lực X và lực Y
b Giải thích tại sao lực Y có hướng lên trên
c Khi người nhảy dù bắt đầu rơi xuống, lực X và Y không cân bằng
i Mô tả và giải thích tác dụng của các lực không cân bằng đối với chuyển động của người nhảy dù
ii Điều gì đã xảy ra với độ lớn của lực X và độ lớn của lực Y khi người nhảy dù rơi xuống và đạt vận tốc cuối?
Câu 12 Kim cương, đá vôi và cát được tìm thấy trong lớp vỏ Trái Đất Hợp chất chính trong đá vôi là calcium carbonate (canxi cacbonat) và hợp chất chính trong cát là silicon (IV) oxide (silic (IV) oxit) Một nhà khoa học thí nghiệm một mảnh đá bằng cách thêm hydrochloric acid (axit clohidric) loãng như hình dưới
a Hãy mô tả những gì nhìn thấy được khi nhỏ dung dịch hydrochloric acid loãng vào mảnh đá vôi?
b Hoàn thành phương trình bằng chữ cho phản ứng giữa hydrochloric acid và calcium carbonate
c Bảng sau cho thấy những thay đổi của khối lượng đá vôi và cát khi chúng được nung nóng trong vài phút
Chất khối lượng trước khi nung/g khối lượng sau khi nung/g
Trang 10Giải thích các kết quả có được trong bảng
d Một bạn học sinh để lẫn một chút cát trong muối ăn (NaCl) Hãy đề xuất phương án loại bỏ được lượng cát lẫn trong muối để thu được muối ăn tinh khiết
Câu 13 Một học sinh sử dụng sắc ký để kiểm tra tra các màu được tìm thấy trong bốn đồ uống trái cây khác nhau A, B, C và D Sắc kí đồ thu được như sau:
A B C D A B C D
Bắt đầu Kết thúc
Câu 14 Một giáo viên thực hiện phản ứng giữa sodium (natri) với nước
Giáo viên đổ đầy nước vào chậu, nhỏ thêm vài giọt quỳ tím và sau đó thêm một mẩu sodium
a Mẩu Na nổi trên mặt nước và sủi bọt khí hydro Hãy nêu thêm hai hiện tượng khác sẽ được nhìn thấy?
b Hãy viết phương trình phản ứng xảy ra và cân bằng
Câu 15 Thử nghiệm biuret được sử dụng để kiểm tra sự hiện diện của các protein trong thực phẩm
Cường độ của màu sắc thu được tùy thuộc vào nồng độ protein trong mẫu được thử nghiệm
Hãy lập kế hoạch cho một cuộc khảo sát để kiểm chứng giả thuyết sau đây:
Hàm lượng protein trong sữa bò cao hơn trong sữa dê
a Trước hết, hãy mô tả cách em sẽ tiến hành thử nghiệm biuret
b Bây giờ, hãy suy nghĩ về việc em có thể sử dụng thử nghiệm biuret như thế nào để kiểm chứng giả
thiết
i Em sẽ thay đổi biến số nào trong thí nghiệm của mình?
ii Em sẽ giữ nguyên biến số nào? Hãy cố nghĩ ra ít nhất ba biến mà em sẽ giữ nguyên
iii Em sẽ đo cái gì trong thí nghiệm của mình?
a Tại sao học sinh nên vẽ vạch xuất phát bằng bút chì?
b Đồ uống nào chỉ chứa một loại màu?
c Đồ uống nào chứa màu dễ hòa tan nhất? Giải thích
d Các loại đồ uống nào chứa cùng một màu?
Trang 11iv Em sẽ đo nó như thế nào?
v Nếu giả thuyết là đúng, em mong sẽ thu được kết quả gì?
Câu 16 Sơ đồ bên dưới thể hiện lát cắt ngang của một chiếc lá
a Ghi lại các kí tự biểu thị cho i khí khổng, ii lớp cuticle và iii một bó mạch
b Hãy hoàn thành những yêu cầu sau:
i Các lớp phía trên của lá thì trong suốt Hãy thử nêu một lợi ích của đặc điểm này đối với thực vật
ii Lớp cuticle được tạo thành từ một loại vật chất dạng sáp Hãy thử nêu một lợi ích của đặc điểm này đối với thực vật
iii Nêu 2 chức năng của các bó mạch trong lá
c Phần lớn quá trình quang hợp ở thực vật diễn ra ở lá
i Kể tên hai nguyên liệu thô cần cho quá trình quang hợp
ii Quá trình quang hợp tạo ra glucose Mô tả cách thực vật sử dụng glucose này
Dạng 3: Vẽ được biểu đồ, lập bảng biểu từ số liệu cho trước
Câu 17 Hình dưới đây mô tả đồ thị tốc độ - thời gian của vận động viên trượt tuyết
Trang 12a Mô tả chuyển động của vận động viên này ở trên đoạn P, Q, R, S
P ………
Q ………
R ………
S ………
b Tính gia tốc của vận động viên này ở 5s đầu tiên của cuộc hành trình ……… …
……… ……
……… ………
……… ………… Câu 18 Bảng dữ liệu sau cho biết sự thay đổi tốc độ của một tàu hỏa trên một chặng hành trình của
nó
a Vẽ một đồ thị tốc độ - thời gian dựa vào dữ liệu trong bảng
b Mô tả chuyển động của tàu hỏa bằng lời
c Dựa vào đồ thị, em hãy suy ra quãng đường mà tàu đã đi được trong 100s
Câu 19 Khi nghiên cứu sự thay đổi trạng thái chất, một học sinh đã tiến hành thí nghiệm như sau:
- Bước 1: Làm nóng chảy chất rắn bằng cách đặt nó vào ống nghiệm và cho vào cốc nước sôi
- Bước 2: Đặt cảm biến nhiệt độ vào trong chất lỏng Theo dõi sự thay đổi nhiệt độ của chất lỏng khi nó được để cho hạ nhiệt
- Bước 3 Ghi lại số liệu
Trang 13Dưới đây là bảng số liệu (bảng 4) được ghi lại từ bản ghi trong máy tính về sự thay đổi nhiệt độ khi chất lỏng được hạ nhiệt độ
d Chất rắn này không phải là nước đá Làm sao ta có thể biết được điều này dựa vào đồ thị?
Câu 20 Sự nóng lên toàn cầu: Từ khi việc đốt nhiên liệu hóa thạch bắt đầu gia tăng vào cuối thế kỷ
19, lượng carbon dioxide trong khí quyển đã tăng lên liên tục Sự thay đổi về nhiệt độ trung bình của Trái đất không hoàn toàn tuân theo quy luật Dưới đây là một số dữ liệu liên quan đến sự thay đổi nhiệt
độ trung bình của Trái đất và lượng carbon dioxide trong khí quyển Nhiệt độ trung bình là giá trị trung
Trang 14bình của nhiệt độ ở tất cả các phần trên bề mặt của Trái Đất trong cả một năm Lượng carbon dioxide được tính theo ppm (tỷ lệ phần triệu của carbon dioxide trong tổng lượng không khí)
a Biểu diễn các kết quả này lên lưới ô vuông cho sẵn, sử dụng trục y bên trái để biểu diễn lượng carbon dioxide và trục y bên phải để biểu diễn nhiệt độ trung bình
Trang 15b Em nhận thấy điều gì về xu hướng biến đổi của lượng carbon dioxide?
c Em nhận thấy điều gì về xu hướng biến đổi của nhiệt độ trung bình?
d Ước lượng lượng carbon dioxide trong khí quyển và nhiệt độ trung bình mà Trái đất có khả năng đạt tới trong những năm 2020 và 2040
Câu 21 Một học sinh đã làm thí nghiệm để kiểm tra giả thuyết sau:
Nhiệt độ càng cao, sự khuếch tán xảy ra càng nhanh
Bạn ấy đã sử dụng bốn đĩa Petri có chứa thạch dẻo Bạn ấy khoét bốn lỗ trên tảng thạch trong mỗi đĩa Bạn ấy bỏ vào mỗi lỗ 0,5 cm3
một dung dịch chứa thuốc nhuộm đỏ (chất có màu)
Sơ đồ bên dưới thể hiện cách sắp xếp thí nghiệm
Sau đó, bạn ấy đậy các đĩa lại và đặt chúng một cách rất cẩn thận vào trong các nhiệt độ khác nhau Bạn ấy để yên chúng trong 2 giờ Sau đó, bạn ấy đo xem chất màu đỏ khuếch tán được bao xa vào trong phần thạch xung quanh mỗi lỗ Bảng sau thể hiện kết quả của bạn ấy
a Hoàn thành bảng trên bằng cách tính khoảng cách khuếch tán trung bình của màu đỏ trong mỗi đĩa
b Kết quả có xác nhận cho giả thuyết của học sinh này không? Hãy giải thích câu trả lời của em
c Nêu bốn biến số cố định trong thí nghiệm trên?
d Vẽ đồ thị minh họa khoảng cách khuếch tán ở các nhiệt độ khác nhau
dung dịch màu đỏ
Trang 16Câu 22 Một thí nghiệm đã được tiến hành để tìm hiểu một cái cây quang hợp với tốc độ như thế nào
khi nồng độ carbon dioxide trong không khí xung quanh nó bị thay đổi Các kết quả được trình bày trong Bảng 4.01
Cường độ ánh sáng yếu Cường độ ánh sáng mạnh
C MỘT SỐ CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM LUYỆN TẬP
Câu 1 Đơn vị nào sau đây là đơn vị của khối lượng riêng?
Câu 2 Hình dưới đây là đồ thị tốc độ - thời gian của một chiếc xe
Quãng đường mà xe đi được bằng bao nhiêu?
Trang 17Câu 3 Một xe ô tô đang chuyển động thẳng đều, sau đó tăng tốc chuyển động thẳng nhanh dần đều
Đồ thị nào là đồ thị tốc độ - thời gian của xe ô tô này?
Câu 4 Thước chia vạch dưới đây dùng để đo chiều dài của một cái lông nhỏ như hình vẽ
Theo em, chiều dài của lông là
Câu 5 Một tàu hỏa di chuyển với tốc độ 40m/s và mất 2s để đi ngang qua một cậu bé
Chiều dài của tàu hỏa là
A Trọng lượng và trọng lực cùng đơn vị là Newton
B Trọng lượng và trọng lực cùng là đại lượng vô hướng
C Trọng lượng và trọng lực cùng là đại lượng vector
D Trọng lượng và trọng lực cùng đơn vị là kg
Câu 7 Hình dưới đây là đồ thị tốc độ - thời gian của một chiếc xe
Quãng đường xe đi được sau 5s đầu tiên là