BÀI 1. NHƯNG NGÔI SAO XA XÔI

PowerPoint 演示文稿 Nhữn g ngôi sao xa xôi Lê Minh Khuê ÔN TẬP Ba Nữ thanh niên xung phong (Định và Nho, chị Thao) đã làm thành một tổ trinh sát mặt đường tại một cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn[.]

g ngôi sao

xa xôi -Lê Minh Khuê-

ÔN TẬP

Ba Nữ thanh niên xung phong (Định và Nho, chị Thao) đã làm thành một tổ trinh sát mặt đường tại một cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn

Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá phải

sang lắp do bom địch gây ra, đánh dấu vị trí của các trái bom chưa nổ và phá bom

Tuy vậy, họ vẫn lạc quan yêu đời, có những giây phút thanh thản, mơ mộng

và họ rất yêu thương nhau trong tình đồng đội, dù mỗi người một cá tính

Phương Định, nhân vật kể chuyện và là nhân vật chính, là cô gái hay mơ mộng, luôn nhớ về những kỷ niệm với gia đình và thành phố quê hương Đoạn cuối chuyện tập trung tả tâm trạng Phương Định trong một lần phá bom và Nho bị thương

1 Trò chơi ôn tập

Truyện Những ngôi sao xa xôi được viết vào năm nào?

Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?

A Ngôi thứ nhất B Ngôi thứ hai

C Ngôi thứ ba D Không có ngôi kể

Nội dung chính được thể hiện trong truyện

“Những ngôi sao xa xôi” là gì?

A Cuộc sống gian khó ở Trường

Sơn trong những năm tháng

Văn bản được viết theo phương thức biểu đạt nào?

C Nghị luận D Hành chính công vụ

Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi được ra đời trong hoàn cảnh nào?

A Thời kì kháng chiến

chống Pháp diễn ra ác liệt

B Thời kì kháng chiến chống Mĩ diễn ra ác liệt

C Chiến tranh vừa kết thúc D Đất nước đổi mới

Nhận định nào sau đây không phải đặc điểm nghệ thuật

nổi bật của truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”

A Nghệ thuật miêu tả thiên

nhiên

B Tổ chức đối thoại và miêu

tả hành động của nhân vật

C Nghệ thuật miêu tả tâm lí

Nhân vật chính Phương Định được khắc họa ở những phương diện nào?

C Hành động D Cả ba phương diện

Thích thêu thùa và tỉa nhỏ lông mày là đặc

điểm của ai?

Với Phương Định, ai là những người đẹp nhất?

A Những anh bộ đội B Những người ruột thịt

C Những con người Hà Nội D Những người bạn tử thuở

ấu thơ

Theo lời kể của Phương Định, ai là "kẻ không thích đùa" trong truyện "Những ngôi sao xa xôi" của Lê Minh Khuê?

A Thần chết B Những tên giặc lái người

Mĩ

C Những người lái xe D Đại đội trưởng

Dưới đây là trích đoạn trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê):

 Những cái xảy ra hàng ngày: máy bay rít, bom nổ Nổ trên cao điểm, cách cái hang này khoảng 300 mét Đất dưới chân chúng tôi rung Mấy cái khăn mặt mắc ở dây cũng rung Tất

cả, cứ như lên cơn sốt Khói lên, và cửa hang bị che lấp Không thấy mây và bầu trời đâu nữa  Chị Thao cầm cái thước trên tay tôi, nuốt nốt miếng bích quy ngon lành: “Định ở nhà Lần này nó bỏ ít, hai đứa đi cũng đủ”, rồi kéo tay áo Nho, vác xẻng lên vai và đi ra cửa

  Tôi không cãi chị Quyền hạn phân công là ở chị Thời gian bắt đầu căng lên Trí não tôi cũng không thua Những gì đã qua, những gì sắp tới không đáng kể nữa Có gì lý thú đâu, nếu các bạn tôi không quay về?

(Ngữ văn 9, tập II, NXB Giáo Dục, 2010)

Câu 1 Tác phẩm Những ngôi sao xa xôi được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

Câu 2 Nêu ngắn gọn nội dung chính của đoạn trích trên

Câu 3 Tìm hai câu rút gọn trong đoạn văn trên và cho biết hiệu quả của việc sử dụng các

câu rút gọn đó

Câu 4 Từ tình đồng chí, đồng đội của những nữ thanh niên xung phong trong tác phẩm

Những ngôi sao xa xôi và những hiểu biết xã hội, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng nửa

trang giấy thi) về sức mạnh của tình đoàn kết trong cuộc sống hiện nay

ĐỀ SỐ 1

Dưới đây là trích đoạn trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê):

 Những cái xảy ra hàng ngày: máy bay rít, bom nổ Nổ trên cao điểm, cách cái hang này khoảng 300 mét Đất dưới chân chúng tôi rung Mấy cái khăn mặt mắc ở dây cũng rung Tất

cả, cứ như lên cơn sốt Khói lên, và cửa hang bị che lấp Không thấy mây và bầu trời đâu nữa  Chị Thao cầm cái thước trên tay tôi, nuốt nốt miếng bích quy ngon lành: “Định ở nhà Lần này nó bỏ ít, hai đứa đi cũng đủ”, rồi kéo tay áo Nho, vác xẻng lên vai và đi ra cửa

  Tôi không cãi chị Quyền hạn phân công là ở chị Thời gian bắt đầu căng lên Trí não tôi cũng không thua Những gì đã qua, những gì sắp tới không đáng kể nữa Có gì lý thú đâu, nếu các bạn tôi không quay về?

(Ngữ văn 9, tập II, NXB Giáo Dục, 2010)

Hướng dẫn trả lời

Câu 1 Truyện Những ngôi sao xa xôi được viết năm 1971, lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ

của dân tộc ta đang diễn ra ác liệt

Câu 2 Đoạn trích tái hiện lại những cảnh tượng bom đạn chiến tranh khốc liệt trên tuyến

đường Trường Sơn Ở nơi đó có những nữ thanh niên xung phong dũng cảm chiến đấu, phá bom Họ có tình đồng đội keo sơn, họ vô cùng gắn bó, yêu thương, quan tâm hết mực đến

nhau

Dưới đây là trích đoạn trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê):

 Những cái xảy ra hàng ngày: máy bay rít, bom nổ Nổ trên cao điểm, cách cái hang này khoảng 300 mét Đất dưới chân chúng tôi rung Mấy cái khăn mặt mắc ở dây cũng rung Tất

cả, cứ như lên cơn sốt Khói lên, và cửa hang bị che lấp Không thấy mây và bầu trời đâu nữa  Chị Thao cầm cái thước trên tay tôi, nuốt nốt miếng bích quy ngon lành: “Định ở nhà Lần này nó bỏ ít, hai đứa đi cũng đủ”, rồi kéo tay áo Nho, vác xẻng lên vai và đi ra cửa

  Tôi không cãi chị Quyền hạn phân công là ở chị Thời gian bắt đầu căng lên Trí não tôi cũng không thua Những gì đã qua, những gì sắp tới không đáng kể nữa Có gì lý thú đâu, nếu các bạn tôi không quay về?

(Ngữ văn 9, tập II, NXB Giáo Dục, 2010)

Câu 3.

- Hai câu rút gọn trong đoạn trích:

Nổ trên cao điểm, cách cái hang này khoảng 300 mét

Không thấy mây và bầu trời đâu nữa.

- Hiệu quả của việc sử dụng các câu rút gọn: Làm cho câu văn ngắn gọn, tránh lặp từ; thông tin nhanh, nhịp văn dồn dập phản ánh được sự khốc liệt của chiến trường

Câu 4 Đoạn văn cần đảm bảo những yêu cầu về:

- Nội dung: Từ tình đồng chí, đồng đội của những nữ thanh niên xung phong trong tác phẩm

Những ngôi sao xa xôi, nêu được những suy nghĩ của về sức mạnh của tình đoàn kết: giúp con

người hòa nhập, gắn kết trong cộng đồng; tạo nên sức mạnh lớn lao để vượt qua khó khăn, đạt được thành công trong mọi hoàn cảnh

+ Đoàn kết là một nhân tố hết sức cần thiết để dẫn đến sự thành công Xã hội ngày càng phát triển theo chiều hướng tích cực thì tinh thần đoàn kết lại càng phải được giữ vững và phát huy Đoàn kết không chỉ mang lại cho ta những kết quả tốt đẹp mà nó cũng đã trở thành sợi dây vô hình liên kết con người lại gần với nhau hơn, từ đó tạo nên những mỗi quan hệ xã hội tốt đẹp.

+ Phải đoàn kết thì chúng ta mới có thể tồn tại và phát triển Nhưng đoàn kết cũng không có nghĩa

là giúp người khác làm việc xấu hay che giấu những lỗi lầm của nhau Mỗi người chúng ta cần nhận thức rõ về đoàn kết bởi vì nó chỉ mang lại một kết quả tốt đẹp khi ta có mục đích đúng đắn Nhận thức sai lầm về tình đoàn kết sẽ hại người và đôi khi ta cũng đã vô tình hại chính bản thân + Là một học sinh, chúng ta cần rèn luyện tinh thần đoàn kết và giúp đỡ nhau một cách đúng đắn trong học tập Ngoài ra, mỗi người học sinh hãy tuyên truyền cho những người thân trong gia đình cũng như mọi người về tinh thần đoàn kết

- Hình thức: kết hợp các phương thức biểu đạt, diễn đạt rõ ý, độ dài theo qui định  

ĐỀ SỐ 2

Đọc kĩ đoạn văn và các câu hỏi:

“ Có một đám mây kéo ngoài

cửa hang Một đám nữa Rồi một

đám nữa bay qua ngày càng nhanh

Bầu trời mở rộng trước cửa hang

đen đi Cơn giông đến Cát bay mù

Gió quật lên, quật xuống những

cành cây khô cháy Lá bay loạn xạ

Đột ngột như một biến đổi bất

thường trong tim con người vậy Ở

rừng mùa này thường như thế

Mưa Nhưng mưa đá Lúc đầu tôi

không biết Nhưng rồi có tiếng lanh

canh gõ trên nóc hang Có cái gì vô

Câu 2: Chỉ ra phép liên kết được sử dụng trong

đoạn văn trên?

Câu 3: Nội dung của đoạn văn trên là:

Câu 4: Đoạn văn trên sử dụng nhiều câu văn ngắn

có tác dụng gì?

Câu 5: Ngôi kể của Những ngôi sao xa xôi thuộc

ngôi thứ mấy? Kể tên một tác phẩm trong chương

trình ngữ văn 9 cũng sử dụng Ngôi kể giống tác phẩm Những ngôi sao xa xôi?

Câu 6: Câu: “ Gió.” thuộc kiểu câu gì?

Câu 7: Viết một đoạn văn quy nạp (12 câu):

“Những ngôi sao xa xôi” đã khắc hoạ vẻ đẹp tâm hồn của thanh niên Hà Nội qua hình ảnh Phương Định dũng cảm gan dạ mà cũng thật trong trẻo, mộng mơ

Đọc kĩ đoạn văn và các câu hỏi:

“ Có một đám mây kéo ngoài

cửa hang Một đám nữa Rồi một

đám nữa bay qua ngày càng nhanh

Bầu trời mở rộng trước cửa hang

đen đi Cơn giông đến Cát bay mù

Gió quật lên, quật xuống những

cành cây khô cháy Lá bay loạn xạ

Đột ngột như một biến đổi bất

thường trong tim con người vậy Ở

rừng mùa này thường như thế

Mưa Nhưng mưa đá Lúc đầu tôi

không biết Nhưng rồi có tiếng lanh

canh gõ trên nóc hang Có cái gì vô

- Phép liên tưởng: qua các từ ngữ: mây, bầu trời, cơn

giông, gió, lá bay, mưa, mưa đá, lanh canh, ướt.

- Phép nối: qua từ “ và”

Câu 3: Nội dung của đoạn văn trên là: Quang cảnh và

tâm trạng ngạc nhiên của các cô gái khi có mưa đá

Câu 4: Đoạn văn trên sử dụng nhiều câu văn ngắn có

tác dụng diễn tả các hiện tượng nối nhau liên tiếp, dồn dập.

Câu 5:

- Ngôi thứ nhất.

- Tên tác phẩm khác cũng sử dụng ngôi thứ nhất: Chiếc lược ngà

Câu 6: Câu: “ Gió.” thuộc kiểu câu đặc biệt

Đọc kĩ đoạn văn và các câu hỏi:

“ Có một đám mây kéo ngoài

cửa hang Một đám nữa Rồi một

đám nữa bay qua ngày càng nhanh

Bầu trời mở rộng trước cửa hang

đen đi Cơn giông đến Cát bay mù

Gió quật lên, quật xuống những

cành cây khô cháy Lá bay loạn xạ

Đột ngột như một biến đổi bất

thường trong tim con người vậy Ở

rừng mùa này thường như thế

Mưa Nhưng mưa đá Lúc đầu tôi

không biết Nhưng rồi có tiếng lanh

canh gõ trên nóc hang Có cái gì vô

- Niềm tin ấy cứ lấp lánh mãi như ánh sáng của những ngôi sao xa xôi mà không gì, không một thể lực tàn bạo, khắc nghiệt nào có thể dập tắt được

- Trong cảm xúc bâng khuâng, xao động, thoáng qua của Phương Định, hình ảnh ngôi nhà, người

mẹ, những gì thân thuộc gần gũi đến hình ảnh lung linh của những ngôi sao mà tác giả đã hơn một lần nhắc đến, ánh sáng của đèn điện ngỡ là thực mà như là ảo Tất cả hiện lên trong ánh sáng lung linh của ký ức mộng mơ, rất thiếu nữ, rất dung dị của người Hà Nội

Những đề thường gặp

Đề 2

tổ quốc trong tình hình hiện nay

Vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam thời kháng chiến chống Mĩ cứu nước qua hai nhân vật: anh thanh niên trong Lặng lẽ

Sa Pa (Nguyễn Thành Long) và Phương Định trong Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê)

MỞ BÀI

•Giới thiệu sơ lược về tác

giả Lê Minh Khuê, tác phẩm Những ngôi sao xa xôi

•Giới thiệu nhân vật

Phương Định, nêu cảm

nhận chung về nhân vật.

MỞ BÀI MẪU

“Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước

Mà lòng phơi phới dậy tương lai”

(Tố Hữu)

Đó là những vần thơ chan chứa tự hào mà cố nhà thơ

Tố Hữu đã dành tặng khi nhắc về hình ảnh thế hệ thanh niên yêu nước trong những năm kháng chiến chống Mỹ Một thời hào hùng với những con người nhỏ bé nhưng phi thường Họ thậm chí là những cô gái mở đường vừa hồn nhiên, trong sáng lại dũng cảm, kiên trung Và đó cũng là bóng dáng của nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao

xa xôi của Lê Minh Khuê

a Giới thiệu tác phẩm Những ngôi sao xa xôi:

•Tác phẩm nói về 3 cô thanh niên

xung phong

•Nhiệm vụ của các cô là phá bom

trong thời kì chống Mỹ

•Dù công việc của họ rất khó

khăn nguy hiểm nhưng họ vẫn lạc quan và yêu đời

•Nêu cao tình thần đồng đội và

yêu nước

THÂN BÀI

b Cảm nhận về nhân vật Phương Định

- Lý tưởng sống cao đẹp và tinh thần dũng cảm

+ Vừa rời khỏi ghế nhà trường trung học phổ thông, cô đã không ngại gian khó, nguy hiểm xung phong ra mặt trận, nghe theo tiếng gọi của con tim, đi theo tiếng gọi của Tổ Quốc

- Hoàn cảnh sống và công việc

+ Vào chiến trường đã được 3 năm, thuộc tổ trinh sát mặt đường, hàng ngày phải đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa

nổ và nếu cần phải phá bom

+ Thời gian làm việc: Cô và đồng đội phải "chạy trên cao điểm cả ban ngày"

 Công việc luôn ẩn chứa hiểm nguy, có thể lấy đi tính mạng con người bất cứ lúc nào

 Phẩm chất của thế hệ trẻ trong thời kháng chiến chống Mỹ: dũng cảm, gan dạ, kiên cường.

THÂN BÀI

b Cảm nhận về nhân vật Phương Định

- Thái độ, tinh thần lạc quan của Phương Định

+ Cô đã quen với việc phải đối mặt với "Thần chết" mỗi ngày

+ Không quan tâm đến tính mạng của mình, chỉ nghĩ đến có gỡ được bom không thôi.+ Vẫn làm việc ngay cả khi "còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi" -> hi sinh mất mát của bản thân cũng coi hết sức nhẹ nhàng

+ Mỗi lần gỡ bom, "thần kinh thì căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rộng khắp xung quanh có nhiều quả bom chưa nổ" Khi xong việc, quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa, thở phào "rồi mới yên tâm chạy về hang ở"

 Có tinh thần trách nhiệm với công việc mặc nguy hiểm vẫn không hề nản, hành động chuẩn xác, thuần thục, kĩ lưỡng

 Chính sự khốc liệt của chiến tranh đã tôi luyện tâm hồn nhạy cảm yếu đuối của

cô trở nên bản lĩnh kiên cường, ý chí và lòng quả cảm.

+ Hồn nhiên, yêu đời: thích hát, say sưa tận hưởng cơn mưa

THÂN BÀI

b Cảm nhận về nhân vật Phương Định

- Giàu tình cảm, gắn bó với đồng chí đồng đội

+ Yêu thương đồng đội, coi như chị em trong gia đình với bao tình cảm, gắn bó, đùm bọc lẫn nhau.+ Lo lắng khi thấy Nho và Thao lên cao điểm chưa về

+ Khi Nho bị thương, cô lo lắng, quan tâm, chăm sóc cho Nho: pha sữa, rửa vết thương cho Nho,

+ Cô dành tình cảm quý mến và tôn trọng chị Thao

 Phương Định là một người sống giàu tình cảm

Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật Phương Định

•Một cô gái lạc quan yêu đời

và yêu nước

•Có tâm hồn trong trắng,

hồn nhiên

KẾT BÀI MẪU

KẾT BÀI MẪU

Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê đã làm sống lại trong lòng người đọc hình ảnh tuyệt đẹp của những cô gái thanh niên xung phong thời kháng chiến chống Mĩ Họ là tấm gương sáng ngời với tâm hồn trong sáng,

mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh nhưng thật hồn nhiên, lạc quan Phương Định, tuy chỉ là một ngôi sao

bé nhỏ, nhưng sẽ luôn tỏa sáng Các cô mãi là những hình ảnh đẹp, tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến.

sao xa xôi của Lê Minh

Khuê Hãy liên hệ thực tế

•Giới thiệu sơ lược về tác giả

Lê Minh Khuê, tác phẩm

Những ngôi sao xa xôi

•Giới thiệu về vẻ đẹp của các

nhân vật.

MỞ BÀI

MỞ BÀI MẪU

Lê Minh Khuê là nhà văn trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mỹ Một trong những truyện ngắn tiêu biểu của bà là “Những ngôi sao xa xôi”, trong đó là sự xuất hiện của ba nhân vật Nho, Thao, Phương Định – những cô gái mang vẻ đẹp của thế hệ thanh niên xung phong dũng cảm, ngoan cường cùng vẻ đẹp tâm hồn trân quý trong cuộc đấu tranh bất khuất của dân tộc

a Vẻ đẹp chung của các cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường

- Họ mang lí tưởng chiến đấu để thống nhất Tổ Quốc nên đều giàu tinh thần trách

nhiệm, coi thường gian khổ Mỗi nhân vật có nét tính cách riêng nhưng họ yêu thương, lạc quan, có niềm tin vào tình yêu đất nước.