PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG

PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG

PGS TS HUỲNH VĂN SƠN (Chủ biên) NGUYÊN THANH HUAN - NGUYEN HOANG XUAN HUY

NGUYEN THI BICH THAO - GIANG THIEN VU

Cam nang

PHONG CHONG

BAO LUC HOC DUONG

NHA XUAT BAN GIAO DUC VIET NAM

Lot not dau

_ Các bạn học sinh thân mến!

„ Những năm trở lại đây, hành vi bạo lực học đường trở nên | phổ biến và xuất hiện ngày càng nhiều trên các phương _ _ tiện truyền thông đại chúng Bạo lực học đường khôn, _ những gây bức xúc cho cộng déng mà còn là mối quan

tâm của những người có trách nhiệm và toàn xã hội

Ế

k

_ Cồn bạn thì sao? Bạn nghĩ thế nào về bạo lực học đường, nà

i - bat nat hoc đường? Bạn sẽ làm gì nếu tình trạng đó _

diễn ra với bạn, trong ngôi trường bạn đang học, với :

_ bạn bè của bạn? Bạn sẽ làm gì để bảo vệ bản thân cũng -

Quyén Cẩm nang phòng chống bạo lực học đường la một món quà dành cho bạn Cẩm nang cung cấp những © kiến thức, kỹ năng để bạn tự bảo vệ chính mình tron x

s những tình huống liên quan đến bạo lực, cũng như bié : "cách ứng xử phù hợp trong từng hoàn cảnh cu thé

f hữu “bí ip” nay, ban sé se

uf ch nghi véi môi trường học đường Ngăn chặn, đẩy

Chuong 7

THONG TIN CHO BAN

năm 2016

43%

cho biết đã không

(1) Theo số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2016

(2) Theo tổ chức phi chính phủ quốc tế phát triển cộng đồng Plan Intemational

và Trung tâm Nghiên cứu quốc tế về phụ nữ năm 2014.

BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG

Bạo lực học đường (BLHĐ) là các hành động làm tổn

hại đến thể chất, tỉnh thần và vật chất của những người

đang học tập và rèn luyện dưới những hình thức khác

nhau, diễn ra trong môi trường học đường

hg TU BAN THAN

Do su chuyén bién vé tam

lý của bản thân ở độ tuổi

từ 12 - 17 tuổi Với tâm lý

không ổn định và cái tôi cá

nhân cao, nhiều bạn thường

- thấy bức bối và muốn được

“giải thoát” Độ tuổi này, các

văn hoá, nên đôi khi chưa

coi trọng nhiệm vụ giáo dục

đạo đức cho học sinh Những

áp lực học tập, cung cách

ứng xử quá khắt khe - bạo

lực của thầy cô - cũng là một

- trong những nguyên nhân

- tối con cái hoặc dễ bị căng

thẳng và giải toả bằng bạo

- hành gia đình khiến các bạn

cũng căng thẳng và có xu

hướng nối loạn bằng bạo lực

_TỪ XÃ HỘI Lag

_ Ảnh hưởng từ môi trường văn

_ hoá bạo lực (phim ảnh, sách báo, đồ chơi, ) làm các bạn ©

dễ có thái độ hung hăng hơn

Hơn 3/4 trò chơi trên mạng

"là đánh nhau, giết người

khiến các bạn bắt chước về

_ hành vi Các hình ảnh bạo

lực, kinh dị trên mạng, ở rạp

chiếu phim, vẫn chưa được

- kiểm duyệt sát sao

di <7 La nhiing hanh déng gay thiệt hại về đồ dùng,

VAT CHAT trang phục, phương tiện đi lai, tiền bạc của bạn

bè hoặc người khác trong trường học, Ngoài ra,

còn có hiện tượng lập nên các hội (nhóm) quậy

phá, đánh nhau, chiếm đoạt tài sản của bạn bè,

một cách có tổ chức

Vĩ dụ: cố tình phá hoại vật dụng, trấn lột tiền, hăm doạ buộc nộp tài sản có giá trị,

thường diễn ra liên 2 CÁC TINH CAM

ee one aa gian tong HINH Là những lời nói, cử

đổi dài, gây THỨC chỉ mang tính chất

chất cho người bị BẠO mắng mỏ, gây áp bao luc LUC lực, buộc người khác

gây ra hậu quả xấu

về mặt tâm lý, tình

cảm cho người đó -_ Ví dụ: trêu chọc; nói xấu; lôi kéo người khác xa lánh, cô lập,

tây chay, a1 đó

- Là hành vi cố ý đụng chạm vào phần nhạy cảm trên z

Ệ cơ thể người khác khi không được phép hoặc ép buộc (

người khác chạm vào phần nhạy cảm của mình ©

Ỉ _Ví dụ: sở mó, đụng chạm vào những nơi nhạy cảm,

thậm chí cưỡng hôn, cưỡng hiếp, dụ dỗ nạn nhân

we KHUNG BO

3 CAC CAP Khi đã chắc chắn về việc

ĐÔ BAO LƯC ° nạn nhân bat dau “cam

@ BẦU KHÔNG KHÍ BẠO LỰC

Đây là những “nghi thức” gia nhập mà các

hội (nhóm) trong các trường học thường

sử dụng Nếu không tham gia và tuân thủ

những “luật lệ” hà khắc của “nhóm cầm

đầu”, nạn nhân sẽ bị đánh đập, tẩy chay,

mà ngay cả những người chứng kiến cũng không dám đứng ra bảo vệ nạn nhân

©

©

@ BỊ BẠO LỰC NHIỀU LẦN

e«°

so" Người (nhóm) bắt nạt đã quen thuộc với nạn nhân và

© xem đây là trò vu Kẻ đó (họ) cảm thấy thích thú khi thể

° hiện được quyền lực và nhìn nạn nhân đau đón, bất lực

: Cũng có trường hợp những người này được xếp vào dạng

s “kẻ bắt nạt bị bắt nạt”, họ muốn trút sự bất lực của mình

e

© lên những người yếu thế hơn để xoa dịu bản thân

BỊ BẠO LỰC 1 LẦN

Người bắt nạt tình cờ đi ngang qua một

người yếu thế, dùng vũ lực hoặc quyền

thế để đe doạ, tấn công nạn nhân

a

NHUNG DIEU BAN HOC DUOC TU CHUONG 1 NAY

1 KỸ NĂNG QUAN LY CAM XÚC TIÊU CỰC

Sau khi đọc xong phần này, bạn sẽ:

e Biết được tầm quan trọng của việc làm

chủ và quản lý cảm xúc tiêu cực trong

cuộc sống

se Hiểu được những yêu cầu, nguyên tắc

trong việc làm chủ và quản lý cảm xúc

Hãy chỉ ra những cảm xúc tiêu cực trong các hình ảnh dưới đây

Bạn thường “mang” cảm xúc nào bên mình?

1 Vui vẻ 2 Buồn/ chán 3 Ngạc nhiên

48ghãi ˆ — 5 Nóng giận — 6 Ghê tổm

Bạn vừa mua một đôi giày thể thao trắng tỉnh mà

mình rất thích, nhưng một người bạn trong lúc

đùa giỡn đã đạp trúng chân bạn, làm đôi giày bị

bẩn: Ea GÀTH, HIẾN tuy koong ates erent seen

Hit manh@ Dùng hai đầu ngón

vào trong Ê tay xoa bóp kết hợp

giữ hơi thở Ma, tic 4-5-6 Day la #n Biện,

xấu hơn bằng cách

tiếp tục gây gổ

Làm chủ cảm xúc

2 tA 2 nw, Hãy chọn và ghi vào bảng dưới đây cảm xúc tiêu biểu nhất trong môi ngày của bạn và nguyên nhân bạn có cảm xúc đó Sau một

tuần, hãy tự đánh giá mức độ hiệu quả của những Bí quyết làm chủ cảm xúc tiêu cực mà bạn đã sử dụng

Ngày Cảm xúc |Nguyênnhân| Bí quyết Tự đánh giá

2 KỸ NĂNG TẠO THIỆN CẢM

TRONG GIAO TIEP UNG XU

Sau khi doc xong phan nay, ban sé:

`, Biết, cách kiểm soát lời nói, hành động, cử

chỉ để có được thiện c cảm từ người khác

mgt Js Tis icl

e Hiéu va van dane được các.nguyên tác é

giao tiếp cơ bản trong trường học

s:Vận›dụng đượè;ngôrí ngữ: cơ ‹ thể: (ánh:

mắt, nụ cười, ) làm cuộc trò chuyện với

người khác thêm sinh động, gần gũi

mà nói cho nhau

Hãy tìm và ghi thêm những câu

ca dao, tục ngữ về nghệ thuật giao tiếp

B TRẢI NGHIÊM

Hãy hoàn thành những giả định sau

- Nếu bạn đọc trộm tin nhắn/ nhật ký của người khác thì

- Nếu bạn thường xuyên nói tục trong lớp thì

- Nếu bạn kể bí mật của bạn mình cho người khác nghe thì

-_ Nếu bạn ăn mặc luộm thuộm khi đến dự tiệc sinh nhật của người

Hãy lắng nghe chân thành! Hãy viết ra!

Đôi khi không cần nói, chỉ Với những lời xin lỗi hay tâm cần lắng nghe một cách chân tư khó nói, hãy nghĩ đến việc thành, phản hồi tích cực là viết một bức thư Hãy hành bạn đã thành công trong giao động, vì mối quan hệ

tiếp và có được sẽ “chết” đi nếu thiệncảm chúng ta cứ

từ đối phương giữim lặng!

D VAN DUNG

Làm người hoà giải

Hãy vận dụng những điều bạn đã đọc để tìm ra cách hoà giải khéo léo một mâu thuẫn chưa giải quyết được giữa bạn với một người bạn hay người thân So sánh với cách ứng xử trong qua khứ và rút ra bài học về giao tiếp ứng xử cho bản thân

3 KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT

MAU THUAN HIEU QUA Sau khi doc xong phan nay, ban sé:

e Biét dudc tam quan trọng của việc giải quyết

mâu thuẫn hiệu quả

e_ Hiểu được một số cách để điều chỉnh thái độ

và hành vi phù hợp trong những tình huống

có mâu thuẫn

e Van dung được kỹ năng để giải quyết những

mâu thuẫn đã và đang tôn tại

Tang3 _ Nhắc lại quá khứ

Tang2 ss BEGET Te MET

Tang 1 @ó ý kiến khác nhau

Điều không nên làm:

CÓ 3 HƯỚNG XỬ LÝ MỘT MÂU THUẪN:

-> Tôi thắng, bạn thua — Thang than, quyết đoán

-> Mối quan hệ bị huỷ hoại 5 (G8 B gùngdhng

—> Mối quan hệ thêm

sâu sắc

D VAN DUNG

Lang nghe

Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc người thân về những lần giải quyết mâu thuẫn (cả thành công và thất bại) của bạn Lắng nghe phần hồi của mọi người để rút ra kinh nghiệm cho bản than

Thử nghĩ xem bạn cần viết thư xin lỗi với ai (bạn bè, người thân, )? Hãy chủ động làm lành với người đó bằng những lời

Bat cứ khi nào bạn xung đột với ai đó, có một yếu tố

có thể tạo ra sự khác biệt giữa huỷ hoại mối quan

hệ và làm nó trở nên sâu sắc hơn Yếu tố đó chính

là thái độ

William James

ek, 99

Chuong 3 :

TRAI NGHIEM CUOC SONG

Cau chuyén ƒ

NHUNG CAY BUT “BIET KHOC”

Mỹ là con của một gia đình khá giả Bố mẹ thường mua cho My những dụng cụ học tập đắt tiền Dạo gần đây, những cây bút của

Mỹ cứ liên tục bị bẻ gãy, hư ngòi mực, Rồi những vật dụng khác

cũng đều lần lượt biến mất Bố mẹ lấy làm lạ khi My

: cứ liên tục xin mua dụng cụ học tập

mới mà lại chẳng nói

lý do nên đến trường

hỏi chuyện cô giáo Sau khi tìm hiểu, cô giáo phát hiện trong

lớp có một nhóm bạn

thường phá hỏng những cây bút và giấu dụng cụ học tập của Mỹ

GOC SUY NGAM

1 Theo bạn, vì sao nhóm bạn trong lớp lại thường xuyên phá hỏng

những cây bút và giấu đồ dùng học tập của My?

2 Nếu là My, bạn có hành động như trong câu chuyện? Nếu không,

- bạn sẽ làm gì?

Bao ngay cho bé'me va théy cé gido Khi ban Ggép phat bide hién atta bat nat

ee host, Cea” Gir ces Roe ea oe

oe Se aaa Rene eS

Cau chuyén 2

VET THUONG CUA THU

Thu bi suy giam thinh lực sau một căn bệnh nặng Việc giao tiếp

của Thu trở nên khó khăn nên bạn bè dần cô lập, không chơi với

Thu nữa Rồi bố mẹ đã mua cho Thu một chiếc

máy trợ thính để Thu có thể tự tin hơn khi

giao tiếp với mọi người Thế

nhưng chiếc máy ấy lại

trở thành chủ đề của

những trò đùa ác

ý trong lớp Đỉnh

điểm là chuyện

sáng nay, Tiến giật

lấy chiếc máy để trêu

chọc Thu nhưng chẳng

may đã làm Thu bị rách một

vết thương lớn ở tai

Cau chuyén 3

TIN NHAN DE DOA

Sáng thức giấc, Tiên vô cùng hoảng sợ khi thấy dòng tin nhắn từ

một số điện thoại lạ: “Mi đừng mong thoát khỏi ta trên đường đi

học” Trưa hôm đó, Tiên lại nhận được thêm một lá thư điện tử giấu

tên kèm theo tấm hình của Tiên bị xé làm đôi

di SỐ khiến Tiên vô cùng

GOc SUY NGAM

1 Tấn công bằng tin nhắn điện thoại, thư điện tử có được gọi là

hành vi bạo lực không? Đó là loại bạo lực gì?

vỗ ‹ tế: minh, that binh tinh nhin dién vn dé vd nko dth su gitp do aia

1g (on de Gla rquyét

Cau chuyén 4

CAT, DA VA TINH BAN

Có hai người bạn bước đi trên sa mac Trong chuyén di dai, hai người nói chuyện với nhau và đã có cuộc tranh cãi gay gắt Không giữ

được bình tĩnh, một người đã tát bạn của mình Người kia rất đau

nhưng không nói gì, anh

chỉ lặng lẽ viết lên trên cát: “Hôm nay, bạn tốt nhất của tôi đã tát vào

mặt tôi”

Họ tiếp tục bước đi đến khi tìm thấy một ốc đảo

và quyết định dừng chân, tắm mát Bất ngờ, người bạn bị tát sơ ý bị trượt chân xuống một bãi

lầy và ngày càng bị lún sâu hơn Nhưng người

bạn kia đã kịp thời cứu giúp Ngay sau đó, người bạn suýt chết chìm

kia đã khắc lên tảng đá gần đó dòng chữ: “Hôm nay, bạn tốt nhất

của tôi đã cứu sống tôi” Người bạn kia hết sức ngạc nhiên bèn hỏi:

“Tại sao khi tớ làm cậu đau, cậu lại viết lên cát, còn bây giờ lại khắc

lên đá?” Đầy cảm xúc, câu trả lời là: “Khi ai đó làm ta đau, nên

viết lên cát, nơi ngày qua ngày, cơn gió kia sẽ xoá đi những trách

hờn Nhưng khi ta nhận được điều tốt đẹp từ người khác, phải khắc chuyện ấy lên đá, nơi không có cơn gió nào có thể cuốn bay đỉ”

GOC SUY NGAM

1 Ai cũng có chuyện buồn bực, có lúc phải nổi giận Khi đó có nên

phần ứng lại bằng hành động bạo lực?

2 Nếu bạn của bạn tát bạn một cái, bạn có dễ dàng tha thứ và viết

lên cát như nhân vật trong câu chuyện không? Vì sao?

CHÚNG TA HÃY _ SG SN

| Tim cach kiém ché'su tic gién cia minh, gidi quyét mau thudn bang that

| dé 6n hoa Hay hoc cach viét sw tic gidn (én cat va tac nhiing niém vui

Cau chuyén 5

THU THACH CHO TINH BAN

Khoa và Hoàng chơi với nhau rất thân nhưng mấy hôm nay lại

thường hay tranh cãi, thậm chí không thèm nói chuyện với nhau Khải và Minh - đôi bạn thân khác cùng lớp - quyết định tìm hiểu

nguyên nhân để hoà giải cho hai bạn Thì ra vấn đề giữa hai bạn

là dạo gần đây, Hoàng Giu lam thường : từ chối khi gma Khoa rủ di chơi hoặc

giondy nếu có hẹn thì Hoàng z2; cũng không đến, khiến chua te Khoa rất bực mình

foe | Khải và Minh là do

mẹ Hoàng nghĩ kết

quả học kì I của Hoàng kém là vì Khoa, nên đã cấm không cho

Hoàng chơi với Khoa nữa Rồi vì khó nói nên Hoàng thường trốn tránh Khoa Khải và Minh đã thuyết phục Khoa và Hoàng gặp

mặt để giải quyết hiểu lầm, nhờ vậy hai bạn đã làm hoà với nhau

2 Có người nghĩ việc làm của Khải và Minh là vô ích Bạn có ủng

hộ cách ứng xử của đôi bạn không? Vì sao?

CHÚNG TA HÃY

| Ding dé vi mau tuân nhé va khong tim cach gidi quyét khith

hat bén

| ` Áân/ xử tiêu cuc vd¥ nhau dan dén nguy co dink mat ca tinh ban

/(âu giá? nguot ác tháo gO mau thuan, biét dau sau nay tinh ban cla

| Aa ging cổ đúc sâu đếm sự 244? dO’ ay!

Cau chuyén 6

CAU BAN “KY QUAC”

Hằng và Dũng là đôi bạn thân, nhưng dao gần đây, không hiểu

sao Dũng luôn có những hành động kỳ lạ đối với Hằng Dũng hay

nhân cơ hội Hằng không để

ỉ Se, ý, đụng chạm vào vùng

đùa giốn nên Dũng vô

tình đụng vào, nên bỏ qua Nhưng Dũng da thực hiện hành vi

đó ngày càng nhiều hơn khiến Hằng

vô cùng bối rối và sợ hãi Hằng đang

xe không biết phải ứng xử như thế nào vì

Dũng luôn miệng giải thích là mình chỉ

đùa giỡn với Hằng mà thôi

GOC SUY NGAM

1 Nếu là Hằng, ban sé ứng xử như thế nào?

2 Hành động của Dũng là đúng hay sai? Đó có phải là hành vi bạo lực học đường hay không? Vì sao?

CHÚNG TA HÃY

Co thé em (a cia em, khong at co quyén dung cham vdo néu khong co se

| dong y cia em."

Trich séch “Ky năng phòng chỗng xâm hại cho hoc sinh Tiểu học” (Huỳnh Văn Sơn).