THAM KHẢO GIÁO án 9 3280

Những năng lực chủ yếu cần hình thành - Năng lực đọc- hiểu, năng lực thưởng thức tác phẩm văn học/ thẩm mĩ , năng lực tiếpcận các yếu tố ngoài văn bản, năng lực tự học, năng lực giải quy

- Tác giả Lê Anh Trà và hoàn cảnh ra đời văn bản

- Một số biểu hiện của phong cách HCM trong đời sống và trong sinh hoạt

- Ý nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể

2 Kỹ năng: Rèn luyện cho HS các kĩ năng

- Nắm bắt nội dung của một VB nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo

vệ, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết VB về một vấn đề thuộc lĩnh vựcvăn hoá, lối sống

- Tích hợp rèn các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục:

+ Xác định giá trị bản thân: từ việc tìm hiểu vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh (kết hợptinh hoa văn hoá truyền thống dân tộc và nhân loại) xác định được mục tiêu phấn đấutheo phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế

+ Giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minh trong văn bản

* Tích hợp: Hướng dẫn giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường THCS: Giới

thiệu một số hình ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh( Hình ảnh Bác trong bộ bà ba nâu giản

dị, hình ảnh Bác đang cuốc đất trồng cây, hình ảnh căn nhà sàn của Bác ở Phủ Chủtịch…)

* Tích hợp: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM(Lối sống giản dị, phong

thái ung dung tự tại của Bác): Vẻ đẹp trong phong cách lãnh tụ Hồ Chí Minh: sự kếthợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị thanhcao và khiêm tốn

- Những câu nói của Bác giản dị nhưng lại là chân lí của thời đại: Không có gì quý hơnđộc lập tự do

- Mong ước của Bác thật giản dị: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc làlàm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào aicũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành Riêng phần tôi thì làm một cái nhànho nhỏ, nơi có non xanh nước biếc để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụgià hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi"

3.Thái độ:

- HS coi trọng và giữ gìn bản sắc văn hoá của dân tộc mình

- Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng, học tập rèn luyện theogương Bác.

4 Những năng lực chủ yếu cần hình thành

- Năng lực đọc- hiểu, năng lực thưởng thức tác phẩm văn học/ thẩm mĩ , năng lực tiếpcận các yếu tố ngoài văn bản, năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lựchợp tác nhóm, năng lực sử dụng ngôn ngữ…

B/ Chuẩn bị :

- GV: Sưu tầm tranh ảnh, bài viết về nơi ở và làm việc của Bác; những mẩu chuyện về

sự giản dị của Bác; hướng dẫn HS chuẩn bị bài

- HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài; ôn lại kiến thức về văn bản nhật dụng Tìm đọc nhữngcâu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của chủ tịch Hồ Chí Minh

C- Các hoạt động dạy học:

Hoạt động : Khởi động (5’)

* Ổn định lớp.

* Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là văn bản nhật dụng? Lấy ví dụ về các văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6,7,8

và nêu chủ đề của một số tác phẩm đó?

* Giới thiệu bài: - GV: "Bác Hồ người là tình yêu thiết tha nhất Trong lòng dân và

trong trái tim nhân loại".Hồ Chí Minh tên gọi của người đã trở lên quá đỗi quen thuộctrong lòng nhân dân Việt Nam và bạn bè năm châu Người được nhơ đến không chỉ ở

sự nghiệp chính trị vĩ đại, sự nghiệp văn học đồ sộ mà Người còn trở nên thân thuộcbởi nét đẹp trong phong cách của mình Bài học hôm nay các em sẽ được hiểu thêm

về một trong những nét đẹp của phong cách đó

Hoạt động : Hình thành kiến thức mới (33’)

Hoạt động cuả thầy và tro Nội dung cần đạt

? Qua việc đọc và tìm hiểu chú thích SGK

hãy khái quát một vài nét về tác giả Lê

Anh Trà?

HS trả lời, GV cho HS quan sát chân dung

tác giả và bổ sung thêm kiến thức về ông

- Học vị:

+ Tiến sĩ

+ Năm được phong PGS: 1984

+ Năm được phong GS: 1991

? Nêu xuất xứ của văn bản?

?Em hãy xác định chủ đề của văn bản?

? Xét về chủ đề và tính chất nội dung, em

I) Giới thiệu chung :

- Lê Anh Trà (1927- 1999) quê:Quảng Ngãi

- Văn bản trích trong “Hồ Chí Minh vàphong cách Việt Nam”

- Chủ đề : Hội nhập với thế giới và giữ gìnbản sắc văn hoá dân tộc

- VB nhật dụng

thấy văn bản này thuộc loại văn bản nào?

- GV yêu cầu HS nhắc lại tên các VB nhật

dụng đã học ở lớp 8( HS nhắc lại)

- 1 HS nhắc lại

? Qua phần đọc, soạn bài ở nhà, em hãy

xác định các PTBĐ của VB này

GV: Bản sắc văn hoá dân tộc kết tinh

những giá trị tinh thần mang tính truyền

thống của dân tộc Trong thời kì hội nhập

hiện nay, vấn đề giữ gìn, bảo vệ bản sắc

văn hoá dân tộc càng trở nên có ý nghĩa

Giáo viên hướng dẫn cách đọc: Giọng

- Học sinh suy nghĩ trả lời

GV yêu cầu học sinh đọc các chú thích,

? Mục đích của bài viết?

HS: Trình bày cho người đọc hiểu và quý

trọng vẻ đẹp phong cách Bác

- GV yêu cầu HS theo dõi vào phần 1 của

VB và cho biết:

? Em biết Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận

được danh hiệu cao quý nào về văn hoá?

? Theo nhận xét của tác giả thì vốn văn

hóa của Bác đạt đến mức nào?

Theo chú thích thì uyên thâm nghĩa là gì?

- PTBĐ : Nghị luận, thuyết minh

II) Đọc - hiểu VB :

1 Đọc, tìm hiểu chú thích :

2 Bố cục:

VB chia làm 2 phần-Phần 1:Từ đầu đến "hiện đại": Con đườnghình thành phong cách văn hoá Hồ ChíMinh

- Phần 2: Đoạn còn lại: Vẻ đẹp trong lốisống Hồ Chí Minh

Biểu hiện của vốn văn hoá uyên thâm đó

là gì?

?Vì sao Hồ Chí Minh lại có được vốn tri

thức sâu rộng như vậy?

(Học sinh thảo luận -> trả lời)

GV cho HS bổ sung những tư liệu để làm

rõ thêm những biểu hiện văn hoá đó của

Bác, sau đó GV bổ sung thêm

- Trong bản lý lịch đại biểu dự Đại hội

Quốc tế cộng sản lần thứ 7, Bác Hồ được

miêu tả: "Biết các thứ tiếng: Pháp, Anh,

Trung Quốc, Ý, Đức, Nga, Tây Ban Nha

và Bồ Đào Nha" Ngoài ra dựa vào những

lần Bác đi thăm nước ngoài, cũng như

những lần đón tiếp các phái đoàn ngoại

giao tới thăm Việt Nam, Bác còn có thể sử

dụng thông thạo khá nhiều ngoại ngữ khác

nữa như: Tiếng Xiêm (Thái Lan bây giờ),

tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ả Rập, tiếng của

rất nhiều dân tộc thiểu số Việt Nam…

GV tích hợp kiến thức Lịch sử mở rộng,

bổ sung về quá trình hoạt động của Bác

- Học sinh suy nghĩ trả lời

GV kể mẩu chuyện về Bác.( câu chuyện

bác viết chữ trên cánh tay để tự học ngoại

ngữ)

(GV có thể yêu cầu HS kể một mẩu

chuyện mà em biết về quá trình tích lũy

kiến thức văn hóa của Bác)

? Bác đã sử dụng vốn văn hoá sâu rộng để

làm gì?

- GV yêu cầu HS kể tên những sáng tác

văn chương của Bác ở chương trình lớp 8

và cho biết Bác viết những TP đó bằng

những ngôn ngữ gì?

* Thảo luận nhóm: Bác đã tiếp thu vốn

văn hoá nhân loại như thế nào?

( GV chia lớp theo nhóm bàn cùng thảo

- Vốn văn hóa uyên thâm+ Đi nhiều, tiếp xúc nhiều+ Tiếp xúc với nhiều nền văn hoá từ phươngĐông đến phương Tây

+ Hiểu biết sâu rộng văn hoá các nước Châu

Á, Âu, Phi, Mĩ

+ Nói và viết được nhiều thứ tiếng

+ Học hỏi, tìm hiểu qua công việc và laođộng

- Vì:

+ Người có điều kiện đi nhiều nơi

+ Nắm vững phương tiện giao tiếp

- Đặc điểm:

+ Tiếp thu có chọn lọc (Tiếp thu những cáihay, cái tích cực, bài trừ cái xấu, cái lạchậu.)

luận câu hỏi trong thời gian (2 phút)

GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm->

phát biểu, bổ sung, hoàn chỉnh

? Quan điểm tiếp thu văn hóa trên của Bác

có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống

ngày nay?

- Học sinh suy nghĩ trả lời

Tác giả đã khái quát vẻ đẹp phong cách

văn hoá Hồ Chí Minh như thế nào ? Em

đánh giá như thế nào về lời bình luận đó?

GV: Cái độc đáo kì lạ nhất trong phong

cách văn hóa Hồ Chí Minh là sự kết hợp

hài hòa những phong cách rất khác nhau,

thống nhất trong một con người: đó là

truyền thống và hiện đại, phương Đông và

phương Tây, dân tộc và quốc tế, vĩ đại và

bình dị Một mặt tinh hoa Lạc Hồng hun

đúc nên Người, mặt khác tinh hoa nhân

loại cũng góp phần làm nên văn hóa của

Người

- GV cho HS liên hệ về việc tiếp thu, hội

nhập với văn hoá thế giới của tầng lớp hs,

thanh niên hiện nay

? Để bàn về vẻ đẹp phong cách văn hoá

của Bác, tác giả đã dùng những biện pháp

nghệ thuật nào?

- GV cho HS đọc lại đoạn:" Nhưng

điều…… rất hiện đại" và hỏi:

? Em hiểu như thế nào về "sự nhào nặn

của hai nguồn văn hoá quốc tế và dân tộc”

ở Bác?

* HS Thảo luận, phát hiện :

? Từ đó em hãy khái quát lại vẻ đẹp trong

phong cách văn hoá của Hồ Chí Minh

* GV chốt :

Bằng việc kết hợp với các PT thuyết

minh, kể và bình luận, tác giả đã làm nổi

bật vẻ đẹp trong phong cách văn hoá

HCM Đó là sự kết hợp hài hoà giữa

truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa

văn hoá nhân loại

+ Tiếp thu ảnh hưởng quốc tế trên nền vănhoá dân tộc (Hòa nhập nhưng không hòatan,)

- Đó là sự kết hợp hài hòa giữa:

Phương Đông + Phương Tâytruyền thống hiện đạidân tộc nhân loại->Hình thành một nhân cách, một lối sốngrất VN, rất phương Đông nhưng đồng thờirất mới, rất hiện đại

- liệt kê, so sánh

Đó là sự đan xen, kết hợp, bổ sung sáng tạohài hoà giữa 2 nguồn văn hóa

=> Bằng sự kết hợp giữa kể, so sánh và bìnhluận, tác giả đã làm nổi bật vẻ đẹp trongphong cách văn hoá Hồ Chí Minh Đó là sựkết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoádân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại

Hoạt động : Vận dụng (2’)

? Qua tìm hiểu về con đường hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh em rút rabài học gì về cách tích luỹ vốn tri thức văn hoá cho bản thân mình ?

( Học sinh trình bày: Có năng lực văn hoá, tiếp thu chọn lọc, tích cực học ngoại ngữ…)

- Chuẩn bị bài phần tiếp theo:Vẻ đẹp trong lối sống Hồ Chí Minh

- Xem lại văn bản: Đức tính giản dị của Bác Hồ (Ngữ văn 7)

- Chuẩn bị phần tiếp theo, chú ý cắt nghĩa được: Lối sống của Bác:

+ Kết hợp giữa giản dị - thanh cao

+ Bình dị rất Việt Nam - vĩ đại

+ Truyền thống và hiện đại

Tuần 1

Tiết 2

Ngày soạn:

Ngày bắt đầu dạy:

PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH ( Tiếp)

( Lê Anh Trà )

A/ Mục tiêu cần đạt: Qua văn bản giúp HS nắm được

1 Kiến thức.

- Một số biểu hiện của phong cách HCM trong đời sống và trong sinh hoạt

- Ý nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể

2 Kỹ năng: Rèn luyện cho HS các kĩ năng

- Nắm bắt nội dung của một VB nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo

vệ, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết VB về một vấn đề thuộc lĩnh vựcvăn hoá, lối sống

- Tích hợp rèn các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục:

+ Xác định giá trị bản thân: từ việc tìm hiểu vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh (kết hợptinh hoa văn hoá truyền thống dân tộc và nhân loại) xác định được mục tiêu phấn đấutheo phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

+ Giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minh trong văn bản

* Tích hợp : Hướng dẫn giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường THCS: Giới

thiệu một số hình ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh( Hình ảnh Bác trong bộ bà ba nâu giản

dị, hình ảnh Bác đang cuốc đất trồng cây, hình ảnh căn nhà sàn của Bác ở Phủ Chủtịch…)

* Tích hợp: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM(Lối sống giản dị, phong

thái ung dung tự tại của Bác): Vẻ đẹp trong phong cách lãnh tụ Hồ Chí Minh: sự kếthợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị thanhcao và khiêm tốn

- Những câu nói của Bác giản dị nhưng lại là chân lí của thời đại: Không có gì quý hơnđộc lập tự do

- Mong ước của Bác thật giản dị: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc làlàm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào aicũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành Riêng phần tôi thì làm một cái nhànho nhỏ, nơi có non xanh nước biếc để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụgià hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi"

3.Thái độ:

- HS coi trọng và giữ gìn bản sắc văn hoá của dân tộc mình

- Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng, học tập rèn luyện theogương Bác

4 Những năng lực chủ yếu cần hình thành

- Năng lực đọc- hiểu, năng lực thưởng thức tác phẩm văn học/ thẩm mĩ , năng lực tiếpcận các yếu tố ngoài văn bản, năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lựchợp tác nhóm, năng lực sử dụng ngôn ngữ…

B/ Chuẩn bị :

- GV: Sưu tầm tranh ảnh, bài viết về nơi ở và làm việc của Bác; những mẩu chuyện về

sự giản dị của Bác; hướng dẫn HS chuẩn bị bài

- HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài; ôn lại kiến thức về văn bản nhật dụng Tìm đọc nhữngcâu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của chủ tịch Hồ Chí Minh

C- Các hoạt động dạy học:

Hoạt động : Khởi động (5’)

* ổn định lớp(1 phút)

* Kiểm tra bài cũ(3 phút):

? Điều kì lạ nhất trong phong cách văn hoá Hồ ChíMinh là gì? Vì sao có thể nói nhưvậy?

( Gọi học sinh lên bảng trả lời, lớp nhận xét, giáo viên chốt lại ghi điểm)

? Qua cách tiếp thu văn hóa của Bác bản thân em rút ra bài học gì cho bản thân trongquá trình hội nhập hiện nay?

*Giới thiệu bài ( 1 phút)

Sống, chiến đấu, lao động, học tập và rèn luyện theo gương Bác Hồ vĩ đại đã vàđang là một khẩu hiệu kêu gọi, thúc giục mỗi người chúng ta trong cuộc sống hằngngày Thực chất nội dung của khẩu hiệu là động viên mỗi chúng ta hãy noi theo tấmgương sáng ngời của Bác, học theo phong cách sống và làm việc của Bác Vậy vẻ đẹpvăn hoá của phong cách Hồ Chí Minh là gì? Đoạn trích dưới đây sẽ phần nào trả lờicho câu hỏi ấy

Hoạt động: Hình thành kiến thức mới (tiếp 27 phút).

- GV yêu cầu HS theo dõi vào phần vb

thứ hai và cho biết

? Lối sống giản dị của Hồ Chí Minh

được biểu hiện như thế nào?

HS liệt kê một số phương diện

- GV yêu cầu HS nhận xét về cách

thuyết minh của tác giả:

+ Về ngôn ngữ?

+ Về PP thuyết minh?

GV cho HS quan sát bức tranh trong

SGK và đọc lại một vài câu thơ trong

bài Thăm cõi Bác xưa của Tố Hữu:

Anh dắt em vào thăm cõi Bác xưa

Đường xoài hoa trắng, nắng đu đưa

Có hồ nước lặng soi tăm cá

Có bưởi cam thơm mát bóng dừa

Nhà gác đơn sơ một góc vườn

Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn

Giường mây chiếu cói đơn chăn gối

Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn

? Vì sao có thể nói lối sống của Bác là

sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao ?

* Học sinh thảo luận nhóm và gọi đại

diện trả lời

- GV yêu cầu học sinh tìm thêm dẫn

chứng nói về lối sống giản dị mà thanh

cao của Bác

- Học sinh thực hiện yêu cầu của giáo

viên : Đọc thơ, kể chuyện

? Hãy liên hệ với bài Đức tính giản dị

của Bác Hồ (Ngữ văn 7, tập 2) để hiểu

thêm về lối sống của Người?

- HS liên hệ

GV: Nhà thơ Việt Phương từng ghi lại

vẻ đẹp giản dị, đạm bạc trong cách sống

của Hồ Chí Minh: “Bác thường để lại

đĩa thịt gà mà ăn trọn quả cà xứ Nghệ

-Không thích nói to và đi rất khẽ cả trong

vườn ” Cuộc sống vật chất đơn giản

tới mức tối thiểu, để con người được

sống nhiều hơn với cuộc sống tinh thần

phong phú, sâu sắc Con người không

còn lệ thuộc vào các điều kiện, nhu cầu

vật chất để có thể toàn tâm với những

mục đích cao cả Sự giản dị để con

người được sống một cách tự nhiên, gần

gũi với thiên nhên, được tận hưởng cái

đẹp giàu có vô tận trong tự nhiên

- GV lồng ghép, giáo dục học sinh học

tập lối sống giản dị, tiết kiệm của Bác

? Qua bài viết của Lê Anh Trà, qua

những vần thơ của Tố Hữu, qua những

- Đây không phải là lối sống khắc khổcủa những con người tự vui trong cảnhnghèo

- Không phải là cách sống tự làm chokhác đời

-Đây là cách sống có văn hoá thể hiệnmột quan niệm thẩm mĩ: cái đẹp là sựgiản dị, tự nhiên

- liệt kê các biểu hiện cụ thể, so sánh:+ So sánh cách sống của Hồ Chí Minh

mẩu chuyện, bài viết em được nghe,

? Tác giả so sánh lối sống của Bác với

lối sống của các bậc hiền triết xưa và

lãnh tụ các nước khác để làm nổi bật

điều gì?

? Tại sao có thể khẳng định rằng lối

sống của Bác có khả năng đem lại hạnh

phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác ?

?Để làm nổi bật vẻ đẹp trong phong

cách sinh hoạt của Bác, tác giả đã dùng

những biện pháp nào? Qua đó em nhận

thức được gì về vẻ đẹp trong phong

cách sinh hoạt của Bác?

GV chốt lại.

Qua biện pháp thuyết minh so sánh, liệt

kê kết hợp với bình luận, chọn lọc

những dẫn chứng tiêu biểu, tác giả đã

cho ta thấy được vẻ đẹp trong phong

cách sinh hoạt của Bác Đó là sự kết hợp

giữa giản dị và thanh cao; giữa vĩ đại và

bình dị

? Từ đó em nhận thức được gì về vẻ đẹp

từ phong cách sống của Bác?

Giáo viên giáo dục kĩ năng sống: Tuổi

trẻ bây giờ sống theo lối hưởng thụ, đòi

hỏi cha mẹ mua sắm nhiều vật dụng để

với lãnh tụ của các nước khác

+ So sánh cách sống của Bác với các bậchiền triết xưa

-> Nêu bật sự kết hợp giữa vĩ đại vàbình dị ở nhà cách mạng Hồ Chí Minh;thể hiện niềm cảm phục tự hào củangười viết về Bác

- Sự bình dị gắn với thanh cao, trongsạch;tâm hồn không phải chịu đựngnhững toan tính vụ lợi, tâm hồn đượcthanh cao

- Sống thanh bạch, giản dị, thể xáckhông phải gánh chịu ham muốn, bệnhtật, được thanh cao

bằng hoặc hơn bạn bè Điều đó có giúp

ta được mọi người thán phục vì sành

điệu không? Bạn có như vậy không? Có

bao giờ bạn đặt câu hỏi: Làm thế nào để

mọi người nhớ mãi về hình ảnh giản dị

nhưng chứa đựng một trí tuệ đẹp? Cái gì

sẽ để lại dấu ấn không phai trong lòng

người?

? Tại sao những năm gần đây, Đảng và

Nhà nước tăng cường tuyên truyền cuộc

vận động học tập và làm theo tấm

gương đạo đức Hồ Chí Minh?

? Ngoài những biện pháp nghệ thuật

chính tác giả đã kết hợp những biện

pháp khác như thế nào?

* Học sinh phát biểu:

( Việc sử dụng nhiều từ Hán Việt; đan

xen thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm)

? Nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp trong

- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu

- So sánh với các bậc danh nho xưa

- Sử dụng nghệ thuật đối lập

b Nội dung

Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh

là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thốngvăn hoá và tinh hoa văn hoá nhân loại,giữa thanh cao, vĩ đại và giản dị

- Ghi nhớ : sgk trang 8

Hoạt động : Luyện tập (5p)

Bài tập1: Em hiểu từ “ Phong cách” trong Phong cách Hồ Chí Minh nghĩa là gì ?

A Lối sống, cung cách sinh hoạt, làm việc, hoạt động, ứng xử tạo nên cái riêng của một

người nào đó

B Đặc điểm có tính hệ thống về tư tưởng và nghệ thuật, biểu hiện trong sáng tác của

một nghệ sĩ hay trong sáng tác nói chung thuộc cùng một thể loại

C Dạng ngôn ngữ sử dụng theo yêu cầu chức năng điển hình nào đó, khác với những

dạng khác về đặc điểm từ vựng, ngữ âm, ngữ pháp

D Cả A,B,C đều đúng.

HS suy nghĩ trả lời

Bài tập2 Từ cách hiểu ở bài tập1 em hãy so sánh một vài điểm khác về nội dung của

văn bản "Phong cách Hồ Chí Minh " với văn bản "Đức tính giản dị của Bác Hồ " đãhọc ở lớp 7?

- GV nhận xét kết quả trả lời của học sinh

? Hãy tìm và giải thích nghĩa của một số từ Hán Việt trong đoạn trích?

- HS tìm và giải thích nghĩa: truân chuyên, uyên thâm, siêu phàm, tiết chế, hiền triết,thú quê thuần đức, danh nho, di dưỡng tinh thần

- Tinh thần ham học hỏi để có vốn tri thức sâu rộng.

- Tinh thần tiếp thu có chọn lọc

- Phong cách sống khiêm tốn, giản dị trong đời sống sinh hoạt cá nhân và trong giaotiếp với mọi người

? Văn bản đã bồi đắp thêm cho em những hiểu biết và tình cảm nào về Bác?

* Hướng dẫn tự học ở nhà

- Nắm chắc nội dung, ý nghĩa của văn bản

- Thực hiện phần luyện tập SGK và bài tập 1, 2 – SBT

- Đọc kĩ và soạn văn bản Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

? Suy nghĩ của em về vẻ đẹp trong lối sống của Bác?

- Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống vănhoá và tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa thanh cao, vĩ đại và giản dị

Tuần 1

Tiết 3

Ngày soạn:

Ngày bắt đầu dạy:

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp HS nắm được về

1 Kiến thức.

Nội dung phương châm về lượng, phương châm về chất

2 Kỹ năng: Rèn luyện cho HS các kĩ năng

- Nhận biết và phân tích được cách sử dụng phương châm về lượng và phương châm

về chất trong một tình huống giao tiếp cụ thể

- Vận dụng phương châm về lượng, phương châm về chất trong hoạt động giao tiếp

- Tích hợp rèn các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục:

+ Ra quyết định: lựa chọn cách vận dụng các phương châm hội thoại trong giao tiếpcủa bản thân

+ Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách giao tiếp đảm bảocác phương châm hội thoại

* Giáo viên.

- Tìm hiểu nội dung bài học

- Hướng dẫn HS chuẩn bị bài

- Bảng phụ, phiếu học tập

* Học sinh.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung tiết học

- Ôn laị các kiến thức về từ vựng

C- Tổ chức các hoạt động:

Hoạt động : Khởi động( 3')

* ổn định lớp(1’)

* Kiểm tra bài cũ(1p): Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

* Giới thiệu bài ( 1’)

Trong giao tiếp có những quy định tuy không nói ra thành lời nhưng nhữngngười tham gia giao tiếp cần tuân thủ nếu không giao tiếp sẽ không thành Những quyđịnh đó thể hiện qua các phương châm hội thoại (về lượng, về chất, quan hệ, cách thức,lịch sự )

Hoạt động : Hình thành kiến thức mới( 15')

Đọc đoạn đối thoại mục I1và trả lời câu

hỏi:

?Câu trả lời của Ba có đáp ứng điều mà

An muốn biết không ?

* Học sinh đọc và suy nghĩ thảo luận trả

lời

? Ba cần trả lời như thế nào ?

? Từ đó em rút ra nhận xét gì ?

? Kể lại chuyện " Lợn cưới , áo mới " và

cho biết vì sao truyện lại gây cười?

* HS kể lại chuyện- lớp theo dõi

* Học sinh suy nghĩ trả lời

I Phương châm về lượng

1 Ví dụ

2 Nhận xét

a VD1- "Ở dưới nước "

+ Có nội dung thông báo

+ Câu trả lời không đáp ứng điều mà Anmuốn biết Vì " bơi" là di chuyển trongnước hoặc trên mặt nước bằng cử độngcủa cơ thể An muốn biết cụ thể địađiểm bơi là ở sông, hồ nào?

-> Cần nói cho có nội dung

Nội dung phải đáp ứng đúng yêu cầugiao tiếp

b.VD2Truyện " Lợn cưới , áo mới "

- Gây cười: Các nhân vật nói nhiều hơnnhững gì cần nói

- Bác có thấy con lợn nào chạy qua đâykhông?

- ( Nãy giờ) tôi chẳng thấy con lợn nàochạy qua đây cả

GV: Hai nhận xét trên giúp chúng ta

tuân thủ đúng phương châm về lượng

Thế nào là phương châm về lượng?

* Học sinh suy nghĩ và trả lời dựa theo

ghi nhớ SGK

? Đọc truyện cười Quả bí khổng lồ và

cho biết truyện phê phán điều gì?

* HS đọc- suy nghĩ trả lời- lớp nhận xét

Trong giao tiếp có điều gì cần tránh ?

GV cho ví dụ

Học sinh trong lớp chưa biết rõ bạn A

nghỉ học vì sao, khi cô hỏi, 2 bạn trả lời:

B:- Thưa cô bạn ấy ốm

C: -Thưa cô hình như bạn ấy ốm

Em đồng ý với cách trả lời nào? Tại

sao ?

* Học sinh thảo luận - đại diện nhóm trả

lời

- Đồng ý cách (C)

+ Nếu nói điều mình phỏng đoán thì

phải báo cho người nghe biết rằng tính

xác thực của điều đó chưa được kiểm

chứng ( thêm từ ngữ : hình như, em nghĩ

là )

GV chốt: Hai nhận xét trên giúp chúng

ta tuân thủ đúng phương châm về chất

? Vậy thế nào là phương châm về chất?

* Học sinh đọc ghi nhớ SGK

* Hoạt động : Luyện tập(20')

GV yêu cầu HS làm bài tập

* Học sinh làm BT1 SGK

Vận dụng phương châm lượng để phân

tích lỗi trong những câu sau

* Học sinh theo dõi và thực hiện các câu

-> Trong giao tiếp, không nên nói íthoặc nhiều hơn những gì cần nói

3.Kết luận: Ghi nhớ (SGK)

II Phương châm về chất

1 Ví dụ: Quả bí khổng lồ

2 Nhận xét

- Truyện phê phán tính nói khoác

-Trong giao tiếp, đừng nói những điều

mà mình không tin là đúng hay không

có bằng chứng xác thực

3 Kết luận

Khi giao tiếp, đừng nói những điều màmình không tin là đúng hay không cóbằng chứng xác thực

III Luyện tập 1.Bài tập1

a.Trâu là một loài gia súc ( nuôi ởnhà)

b Én là một loài chim ( có hai cánh)Tất cả các loài chim đều có hai cánh -> Hai câu đều thừa từ -> Vi phạmphương châm về lượng

2.Bài tập2

a.Nói có sách, mách có chứngb.Nói dối

c Nói mòd.Nói nhăng, nói cuộie.Nói trạng

* Phương châm về chất

hỏi trên bảng phụ theo nhóm

?Phân loại những cách nói tuân thủ hoặc

không tuân thủ các phương châm hội

thoại đã học ?

? Đọc truyện cười sau và cho biết

phương châm hội thoại nào đã không

được tuân thủ ?

(HS thảo luận nhóm)

HS đọc bài tập 4

? Vận dụng những phương châm hội

thoại đã học để giải thích vì sao người

nói đôi khi phải dùng cách diễn đạt như

vậy?

(HS thảo luận nhóm )

- Gv tổ chức cho HS tự làm bài tập 5

Sau đó gọi đại diện một vài em trả lời và

nhận xét câu trả lời của bạn

4.Bài tập 4

Nguời nói phải dùng những cách nóitrên nhằm báo cho người nghe biết làtính xác thực của nhận định hay thôngtin mà mình đưa ra chưa được kiểmchứng PC về chất

b Nguời nói phải dùng những cách nóitrên nhằm báo cho người nghe biết làviệc nhắc lại nội dung đã cũ là do chủ ỹcủa người nói PC về lượng

5 Bài tập 5 :

- Ăn đơm nói đặt: vu khống, đặt điều,bịa chuyện cho người khác

- Ăn ốc nói mò: nói không có căn cứ

- Ăn không nói có: vu khống, bịa đặt

- Cãi chày cãi cối: cố tranh cãi nhưng ko

Thế nào là phương châm về lượng? Phương châm về chất?

GV khái quát nội dung bài học

*Hướng dẫn về nhà

- Nắm được nội dung bài học.

- Làm hoàn thiện các bài tập

- Chuẩn bị bài “Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh”( HS tham khảo lại phần văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp HS nắm được về

1 Kiến thức.

- VB thuyết minh và các phương pháp thuyết minh thường dùng

- Vai trò của các phương pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh

2 Kỹ năng.

- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các VB thuyết minh

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh

- Ôn lại kiến thức về văn bản thuyết minh

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung tiết học

C- Tổ chức các hoạt động:

Hoạt động : Khởi động( 4')

* ổn định lớp(1’)

* Kiểm tra bài cũ( 2’):

?Thế nào là văn bản thuyết minh ? Mục đích của chúng ?

*Giới thiệu bài mới.( 1’)

- GV giới thiệu về vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong VB thuyết minh

Hoạt động : Hình thành kiến thức mới(19')

Hoạt động của thầy và tro Nội dung cần đạt

GV sử dụng bảng phụ có ghi một đoạn

văn thuyết minh ( Văn bản " Họ nhà

Kim " SGK tr 16)

- GV yêu cầu học sinh xác định đoạn văn

thuộc kiểu văn bản nào ?

* HS quan sát và trả lời

- GV hướng dẫn học sinh ôn tập về văn

bản thuyết minh bằng các câu hỏi sau:

? Thế nào là văn bản thuyết minh?

? Văn bản thuyết minh được viết ra

- GV yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi

? Văn bản thuyết minh về vấn đề gì ?

Vấn đề ấy có khó không ? Tại sao ?

* HS trao đổi, thảo luận và trả lời

? Để làm sáng tỏ vấn đề được thuyết

minh, tác giả đã vận dụng những phương

pháp thuyết minh nào là chủ yếu ?

? Đồng thời để cho sinh động, tác giả

còn sử dụng các biện pháp nghệ thuật

I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

1.Ôn tập văn bản thuyết minh

- Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thôngdụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cungcấp tri thức về các hiện tượng và sự vật trong

tự nhiên và xã hội

- Tính chất: tri thức khách quan, phổ thông

- Cung cấp tri thức xác thực, hữu ích cho conngười

- Phương pháp: nêu định nghĩa, liệt kê, nêu ví

dụ cụ thể, số liệu, so sánh, phân loại, phân tích

2 Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một

- Văn bản đã vận dụng phương pháp thuyếtminh chủ yếu là giải thích và liệt kê

- Tác giả còn sử dụng các biện pháp nghệ thuậtnhư so sánh, nhân hoá thông qua liên tưởng,tưởng tượng để giới thiệu sự kì lạ của HạLong

nào ? Hãy tìm những câu văn có chứa

các biện pháp nghệ thuật đó?

* HS tìm các câu văn cụ thể trong bài

- GV cho học sinh quan sát lại đoạn văn

thuyết minh ở bảng phụ ( đã đưa ở mục

I.1) và xác định biện pháp nghệ thuật

đã được sử dụng trong đoạn

* HS xác định

? Từ việc tìm hiểu các VD, em hãy cho

biết muốn cho VB thuyết minhthêm sinh

động, hấp dẫn, người ta sử dụng thêm

một số biện pháp nghệ thuật nào ? Tác

dụng của các biện pháp nghệ thuật đó ?

* Học sinh rút ra nhận xét tổng hợp từ

việc tìm hiểu, phân tích các ví dụ

 GV chốt lại

? Có phải tất cả các văn bản thuyết minh

đều đưa được các yếu tố nghệ thuật vào

và đưa càng nhiều vào càng có tác dụng

- GV yêu cầu học sinh đọc văn bản:"

Ngọc Hoàng xử tội Ruồi xanh " và trả lời

các câu hỏi:

* Học sinh đọc văn bản:

- Biện pháp kể chuyện, tự thuật

=> Muốn cho văn bản thuyết minh được sinhđộng, hấp dẫn, người ta sử dụng thêm một sốbiên pháp nghệ thuật như kể chuyện, tự thuật,nhân hoá, miêu tả, so sánh, ẩn dụ làm cho vănbản thuyết minh bớt khô khan, gây hứng thúcho người đọc

=>Không phải văn bản thuyết minh nào cũng

có thể tuỳ tiện sử dụng các biện pháp nghệthuật và cần sử dụng chúng một cách thích hợp

để không làm mất đi tính chất của kiểu vănbản

3 Kết luận: Ghi nhớ SGK

II Luyện tập

1 Bài tập 1

a

* Học sinh trao đổi thảo luận theo nhóm

-> cử đại diện trả lời

a) Văn bản có tính chất thuyết minh

không - Tính chất ấy thể hiện ở những

điểm nào?

- Những phương pháp thuyết minh nào

đã được sử dụng trong bài?

b) Bài thuyết minh này có gì đặc biệt?

Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật

nào?

c) Các biện pháp nghệ thuật đó có tác

dụng gì? Chúng có gây hứng thú và làm

nổi bật nội dung thuyết minh không?

- GV gọi học sinh đọc bài tập 2

* 1 học sinh đọc bài tập

- GV gọi 1 học sinh trả lời yêu cầu của

bài tập, các học sinh khác nhận xét

*Học sinh suy nghĩ và nêu nhận xét về

biện pháp nghệ thuật được sử dụng để

thuyết minh trong đoạn văn

- GV nhận xét chung và chuẩn xác kiến

về họ, giống, loài, các tập tính sinh sống, sinh

đẻ, đặc điểm cơ thể, thức tỉnh ý thức vệ sinh,phòng bệnh

- Các phương pháp thuyết minh được sử dụng:Định nghĩa, phân loại, số liệu, liệt kê

b Bài thuyết minh đặc biệt ở chỗ đã sử dụngkết hợp các phương pháp thuyết minh với cácbiện pháp nghệ thuật Đó là các biện pháp kểchuyện, nhân hoá

c Các biện pháp nghệ thuật đã làm cho VB trởnên sinh đông, hấp dẫn, thú vị, gây hứng thúcho người đọc, vừa là truyện vui, vừa học thêmtri thức

2.Bài tập 2

Biện pháp kể chuyện: lấy ngộ nhận thời thơ ấulàm đầu mối câu chuyện chim cú kêu là có matới để thuyết minh về tập tính của chim cú

?Tại sao cần phải sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh?

? Hãy kể tên một số biện pháp nghệ thuật thường được sử dụng ?

* Hướng dẫn về nhà

- Học thuộc phần ghi nhớ SGK

- Làm bài tập bổ sung ở sách bài tập

- Chuẩn bị cho tiết học sau: Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

Yêu cầu: Lập dàn ý chi tiết cho bài thuyết minh và sử dụng biện pháp nghệ thuật làm

cho bài viết sinh động Viết hoàn chỉnh phần mở bài

Nhóm 1:Đề bài: Thuyết minh về chiếcnón lá

Nhóm 2: Đề bài: Thuyết minh về cái quạt

Tuần 1

Tiết 5

Ngày soạn:

Ngày bắt đầu dạy:

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

A/ Mục tiêu cần đạt:Giúp HS nắm được về

1 Kiến thức.

- Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng (cái quạt, cái bút, cái kéo…)

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong VB thuyết minh

2 Kỹ năng.

- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể

- Lập dàn ý chi tiết và viết phần mở bài cho bài văn thuyết minh ( có sử dụng một sốbiện pháp nghệ thuật) về một thứ đồ dùng

3.Thái độ.

- HS coi trọng việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong VB thuyết minh

- HS có ý thức tạo lập VB thuyết minh

Nhóm 2: Thuyết minh về cái quạt).

C- Tổ chức các hoạt động:

Hoạt động : Khởi động( 3')

* ổn định lớp

* Kiểm tra bài cũ: - KT việc chuẩn bị bài ở nhà của HS

* Giới thiệu bài mới.

- GV hỏi HS về vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong Vb thuyết minh-> vào bàimới

Hoạt động : Luyện tập ( 36 ')

- GV cho 1 học sinh đọc lại yêu cầu của

tiết luyện tập ở phần I của SGK- trang

trình bày dàn ý chi tiết, dự kiến cách sử

dụng một số biện pháp nghệ thuật trong

bài thuyết minh Đọc đoạn mở bài

* HS ở nhóm 1 thực hiện yêu cầu của

GV với đề bài: Thuyết minh về chiếcnón

lá

2 GV tổ chức cho học sinh cả lớp thảo

luận, nhận xét, bổ sung, sửa chữa của

các bạn đã trình bày

* HS cả lớp thảo luận, nhận xét, bổ sung,

sửa chữa dàn ý của các bạn vừa trình

bày Chú ý vào hai yêu cầu về nội dung

và hình thức

GV nhận xét bổ sung chốt lại đưa ra dàn

ý chung và một số đoạn mở bài có sử

dụng một số biện pháp nghệ thuật

* HS cả lớp nghe, rút kinh nghiệm

3 Tiếp đó GV cho học sinh nhóm 2 trình

bày: Tiến trình như đã làm với nhóm 1

4 GV nhận xét chung về cách xây dựng

dàn ý chi tiết, cách sử dụng biện pháp

nghệ thuật và cách viết phần mở bài của

a.Mở bài: Nêu định nghĩa về chiếc nón

- Cách sử dụng và bảo quản

c Kết bài : Cảm nghĩ về chiếc nón thời

hiện đại

Đề 2.Thảo luận về cái quạt

a Mở bài: Nêu định nghĩa về cái quạt b.Thân bài:

- Họ nhà quạt đông đúc và có nhiều loại

Cho học sinhviết phần mở bài đã chuẩn

bị

Gv gọi học sinh đại diện trình bày dàn ý

- Lớp góp ý, bổ sung, sửa chữa dàn ý chi

tiết đã được trình bày

Gv nhận xét, đánh giá chung và chốt lại

về cách sử dụng các biện pháp nghệ

thuật

*GV chốt lại:Bài thuyết minh có sử dụng

một số biện pháp nghệ thuật đòi hỏi

người làm phải có kiến thức và có sáng

kiến tìm cách thuyết minh cho sinh

- Cái quạt thóc ở nông thôn như thếnào?

c.Kết bài: Cảm nghĩ chung về cái quạt.

3 Viết đoạn văn

VD1: Chiếc nón Việt Nam không chỉ

để che mưa, che nắng mà nó là một nétduyên dáng của người phụ nữ Việt Nam

" Qua đình ngả nón trông đình , đìnhbao nhiêu ngói thương mình bấynhiêu".Vì sao chiếc nón được yêu qúy

và trân trọng như vậy, xin hãy cùng tôitìm hiểu về nó

VD2 : Là người Việt Nam, ai chẳng biếtchiếc nón trắng quen thuộc Mẹ độichiếc nón ra đồng nhổ mạ, cấy lúa Chịđội nón trắng đi chợ, chèo đò Em đihọc cũng luôn mang theo che mưa, chenắng .Chiếc nón quen thuộc là thế.Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi: nó ra đời

từ bao giờ, được làm như thế nào, giá trịcủa nó ra sao?

II Nhận xét, rút kinh nghiệm

- Giáo viên cho học sinh đọc lại bài thuyết minh " Họ nhà Kim" ở phần đọc thêm Yêucầu học sinh chỉ ra phương pháp thuyết minh và các biện pháp nghệ thuật được sửdụng trong bài viết.

* Hướng dẫn về nhà

- GV yêu cầu học sinh 2 nhóm về nhà viết thành bài hoàn chỉnh cho đề bài luyện tậptrên

- Đọc và tìm hiểu trước tiết TLV:" Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh"

- Chuẩn bị bài tiếp theo: “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình”

( Chú ý liên hệ thực tế bằng các thông tin thời sự)

Tuần 2

Tiết 6

Ngày soạn:

Ngày bắt đầu dạy:

ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH

(G G Mác- két)

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp HS nắm được

1 Kiến thức.

- Một số hiểu biết về tình hình thế giới những nãm 1980 liên quan ðến văn bản

- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản

2 Kỹ năng: - Đọc - hiểu VB nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm

vụ đấu tranh vì hoà bình của nhân loại

- GD quốc phòng cho HS THCS: Lấy ví dụ để HS nhận thức được về mức độ tàn phácủa chiến tranh, của bom nguyên tử

- Tích hợp môi trường: GV liên hệ về việc phải chống chiến tranh, giữ gìn ngôi nhàchung Trái đất

- Tích hợp tư tưởng đạo đức HCM: Tư tưởng yêu nước và độc lập dân tộc trong quan

hệ với hoà bình thế giới (chống nạn đói, nạn thất học, bệnh tật, chiến tranh) của Bác

- Rèn các kĩ năng : Suy nghĩ, phê phán, sáng tạo, đánh giá, bình luận về hiện trạng nguy

cơ chiến tranh hạt nhân hiện nay

- Giao tiếp: trình bày ý tưởng cá nhân, trao đổi về hiện trạng và giải pháp để đấu tranhchống nguy cơ chiến tranh hạt nhân, xây dựng 1 thế giới hòa bình

- Ra quyết định về những việc làm cụ thể của cá nhân và xã hội vì 1 thế giới hòa bình

3 Thái độ.

- HS có ý thức ngăn chặn các nguy cơ có ảnh hưởng đến hoà bình thế giới, ý thức đượctrách nhiệm của công dân, HS.

- Có tư tưởng yêu nước và độc lập dân tộc trong quan hệ với hòa bình thế giới (chốngnạn đói, nạn thất học, bệnh tật, chiến tranh) của Bác

- Chống chiến tranh, giữ gìn ngôi nhà chung của Trái đất

4 Những năng lực chủ yếu cần hình thành

- Năng lực đọc diễn cảm, năng lực tiếp cận các yếu tố ngoài văn bản, năng lực tự học,năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác nhóm, năng lực sử dụng ngôn ngữ…

B/ Chuẩn bị :

- GV: Nghiên cứu tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng;Sưu tầm một số bức tranh minh hoạ

hậu quả của chiến tranh Theo dõi tình hình thời sự hàng ngày qua ti vi, báo chí; lưu ýnhững sự kiện quan trọng, ghi chép tóm tắt và liên hệ với bài học

- HS: Sưu tầm h/ả bom hạt nhân ( bom H, phân biệt với bom nguyên tử- bom A), tên

lửa mang đầu đạn hạt nhân hoặc tàu ngầm trang bị hạt nhân

C- Các hoạt động dạy học:

Hoạt động: Khởi động( 5')

* ổn định lớp(1 phút)

* Kiểm tra bài cũ(3 phút):

1 Vốn tri thức văn hoá của Bác có được từ đâu? (Đi nhiều nơi, làm nhiều nghề, học tậptiếp thu có chọn lọc, phê phán, biết nhiều tiếng nước ngoài

2 Tác giả nêu quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống của CT HCM là gì? (Sự giản dị, tựnhiên, thanh cao.)

3 Học tập và rèn luyện theo phong cách của Bác, mỗi chúng ta cần làm gì?

* Giới thiệu bài( 1 phút)

Thế kỉ XX, nhân loại phát minh ra nguyên tử, hạt nhân, đồng thời với những loại

vũ khí huỷ diệt, giết người hàng loạt khủng khiếp Từ đó đến nay, những năm đầu củathế kỉ XXI, nguy cơ về một cuộc chiến tranh hạt nhân tiêu diệt cả thế giới luôn luôntiềm ẩn và đe doạ nhân loại Vì thế, đấu tranh cho một thế giới hoà bình luôn là nhiệm

vụ cấp bách lớn lao cao cả nhưng đầy khó khăn của tất cả các nước Hôm nay chúng tacùng nghe tiếng nói của một nhà văn Nam Mĩ nổi tiếng : Ga-bri-en Gác-xi-a Mác- ket

GV bổ sung thông tin: Márquez (Sinh 6

I.Giới thiệu chung

1.Tác giả

- Ga-bri- en Gác-xi- a Mác- két là nhà

tháng 3 năm 1928, mất 17 tháng 4 năm

2014) là một nhà văn người

Colombia nổi tiếng Ông còn là nhà

báo và một người hoạt động chính trị

Nổi tiếng với các tiểu thuyết Tình yêu

thời thổ tả, Mùa thu của vị trưởng lão (El

otoño del patriarca), Tướng quân giữa

mê hồn trận(El general en su laberinto)

và hơn cả là Trăm năm cô đơn (Cien

años de soledad), García Márquez là một

đại diện tiêu biểu của nền văn học Mỹ

Latinh Tên tuổi của ông gắn liền với chủ

nghĩa hiện thực huyền ảo García

Márquez được trao Giải Nobel Văn học

năm 1982

? Văn bản này được sáng tác trong hoàn

cảnh nào?

? Em hãy cho biết xuất xứ của văn bản

" Đấu tranh cho một thế giới hòa bình"

- HS dựa vào phần chú thích* trả lời

? Xét về tính chất nội dung, bài viết này

thuộc kiểu văn bản nào? Vì sao ?

* Học sinh xác định

GV yêu cầu học sinh đọc: giọng hùng

hồn, nhấn mạnh vào những từ chỉ số

lượng, những từ chỉ thái độ phản đối

chiến tranh Chú ý các từ phiên âm, các

từ viết tắt (UNICFF, FAO )

Học sinh đọc nối tiếp – Giáo viên nhận

xét

- Giáo viên hướng dẫn giải nghĩa các từ

khó có trong chú thích và yêu cầu học

sinh giải thích từ “hạt nhân”

- HS tìm hiểu chú thích, giải nghĩa từ

- GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu luận

văn có nhiều đóng góp cho nền hòabình nhân loại thông qua các hoạt động

8 năm 1986)

- Văn bản thuộc kiểu nhật dụng vì nóbàn về một vấn đề lớn lao luôn được đặt

ra ở mọi thời đại: Vấn đề chiến tranh

II Đọc- hiểu văn bản

1 Đọc- chú thích

+ Đọc+ Chú thích

điểm chủ chốt và các luận cứ của văn

bản Trên cơ sở đó học sinh sẽ xác định

được bố cục của văn bản

? Luận điểm chủ chốt mà tác giả nêu ra

trong văn bản là gì ?

* HS thảo luậntrình bày

? Hệ thống luận cứ để làm rõ luận điểm

được triển khai như thế nào?

- Có 4 luận cứ tương ứng với 4 phần của

ấy cho một thế giới hòa bình

- Phần 1 : Từ đầu đến “ vận mệnh thếgiới”

-> Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

- Phần 2: Tiếp theo đến “ cho toàn thếgiới”

-> Cuộc chạy đua vũ trang chuẩn bị chochiến tranh hạt nhân làm mất đi khảnăng con người được sống tốt đẹp

- Phần 3: Tiếp theo “ điểm xuất phátcủa nó”

-> Chiến tranh hạt nhân đi ngược lại lítrí con người và sự tiến hoá của tựnhiên

- Phần 4: Còn lại -> Nhiệm vụ ngănchặn chiến tranh hạt nhân cho một thếgiới hoà bình

3.Phân tích

a Nguy cơ khủng khiếp của chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn thế giới.

*Chứng cứ:

- Thời gian: Ngày 8/8

- Số lượng: Tất cả mọi người đang ngồitrên một thùng 4 tấn sự sống trên trái

có gì đặc biệt?

? Cách vào đề trực tiếp và những chứng

cứ rất xác thực đó có tác dụng gì?

Định hướng học sinh trả lời

Bằng cách vào đề trực tiếp, cách lập luận

chặt chẽ kết hợp giữa lí lẽ và đưa ra

những chứng cứ xác thực, tác giả đã thu

hút người đọc về sức mạnh ghê gớm của

chiến tranh hạt nhân và gây ấn tượng

mạnh mẽ về tính chất hệ trọng của vấn

đề đang nói tới

? Như vậy em hiểu thêm gì về việc phát

minh ra nguyên tử, hạt nhân của con

người, khi nào nó được coi là phát minh

KH vĩ đại

? Thời điểm 1945 nêu ra trong bài khiến

em nghĩ đến sự kiện nào trong lịch sử

nhân loại

- GV liên hệ sự kiện 2 quả bom nguyên

tử Mĩ ném xuống hai thành phố Hi-

rô-si- ma và Na- ga- xa ki của Nhật Bản

năm 1945 làm 2 triệu người chết và còn

di hoạ đến bây giờ

- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân cũng như

sóng thần, động đất vừa qua, trong 1' nó

đã biến những dải bờ biển của 5 quốc gia

Nam Á thành đống hoang tàn, cướp đi

155000 người Ngành khoa học và công

nghệ nguyên tử hạt nhân tiến bộ vượt

Hoạt động: Vận dụng- mở rộng(5')

? Qua các phương tiện thông tin đại chúng, em có thêm chứng cứ nào về nguy cơ chiếntranh hạt nhân vẫn đang đe doạ cuộc sống của Trái đất?

HS đưa thêm các chứng cứ:

Ví dụ: Các cuộc thử bom nguyên tử, các lò phản ứng hạt nhân, tên lửa đạn trên thế giớiđang diễn ra trong thời gian qua.

? Từ đó em có thái độ như thế nào trong việc chống chiến tranh, giữ gìn ngôi nhà chungcủa Trái đất?

HS bộc lộ

- GV nhận xét-> bổ sung

Hoạt động Củng cố _ HDVN(4 phút)

* Củng cố: Văn bản" Đấu tranhcho một thế giới hòa bình " nhằm thể hiện một tư

tưởng nổi bật Theo em, đó là tư tưởng nào?

? Để người đọc hiểu rõ nguy cơ khủng khiếp của chiến tranh hạt nhân, tác giả lập luậnbằng cách nào ?

HS: - Xác định thời gian cụ thể

- Đưa ra số liệu đầu đạn hạt nhân

- Đưa ra những tình toán lí thuyết

* Hướng dẫn về nhà

- Nắm chắc những nội dung cơ bản của tiết học

 Đọc và tìm hiểu những phần còn lại của văn bản

Tuần 2

Tiết 7

Ngày soạn:

Ngày bắt đầu dạy:

ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH(tiếp theo)

(G G Mác- két)

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp HS nắm được

1 Kiến thức.

- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản

2 Kỹ năng: - Đọc - hiểu VB nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm

vụ đấu tranh vì hoà bình của nhân loại

- GD quốc phòng cho HS THCS: Lấy ví dụ để HS nhận thức được về mức độ tàn phácủa chiến tranh, của bom nguyên tử

- Tích hợp môi trường: GV liên hệ về việc phải chống chiến tranh, giữ gìn ngôi nhàchung Trái đất

- Tích hợp tư tưởng đạo đức HCM: Tư tưởng yêu nước và độc lập dân tộc trong quan

hệ với hoà bình thế giới (chống nạn đói, nạn thất học, bệnh tật, chiến tranh) của Bác

- Rèn các kĩ năng : Suy nghĩ, phê phán, sáng tạo, đánh giá, bình luận về hiện trạng nguy

cơ chiến tranh hạt nhân hiện nay

- Giao tiếp: trình bày ý tưởng cá nhân, trao đổi về hiện trạng và giải pháp để đấu tranhchống nguy cơ chiến tranh hạt nhân, xây dựng 1 thế giới hòa bình.

- Ra quyết định về những việc làm cụ thể của cá nhân và xã hội vì 1 thế giới hòa bình

- GV: Nghiên cứu tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng;Sưu tầm một số bức tranh minh hoạ

hậu quả của chiến tranh Theo dõi tình hình thời sự hàng ngày qua ti vi, báo chí; lưu ýnhững sự kiện quan trọng, ghi chép tóm tắt và liên hệ với bài học

- HS: Chuẩn bị bài

C- Các hoạt động dạy học:

Hoạt động: Khởi động( 5')

* Ổn định lớp(1 phút)

*Kiểm tra bài cũ(3 phút):

Nêu luận điểm chính trong văn bản Đấu tranh cho một thế giới hòa bình ?

* Giới thiệu bài ( 1 phút): Gv dẫn từ nội dung kiến thức kiểm tra bài cũ để vào bài

mới

Hoạt động: Hình thành kiến thức mới( 30')

- GV yêu cầu học sinh theo dõi phần hai

? Hãy lập bảng thống kê so sánh giữa các

lĩnh vực đời sống xã hội và chi phí chuẩn bị

chiến tranh hạt nhân?

- HS lên bảng trình bày

I Giới thiệu chung

II Đọc - hiểu văn bản ( tiếp)

b Chạy đua chiến tranh hạt nhân là cực kì tốn kém :

7000 tên lửa vượt đại châu

2 Ytế Kinh phí phòng bệnh 14 năm, bảo

vệ hơn 1 tỉ người bị bệnh sốt rét,

= giá 10 chiếc tàu sân bayNi-mit Mĩ dự định sản xuất

cứu hơn 14 triệu trẻ em

3 Tiếp tế

thực phẩm

- 575 người thiếu dinh dưỡng

- Mua nông cụ cho những nướcnghèo để có thực phẩm trong 4 nămtới

* Học sinh thảo luận, phát biểu:

Một bên chi phí nhằm tạo ra sức mạnh huỷ

diệt tương đương với một bên dùng chi phí

đó để cứu vớt, phòng bệnh cho hàng trăm

triệu trẻ em, người thiếu dinh dưỡng

- Các nước trên thế giới đã chi phí hàng

trăm tỉ đô la để tạo nên máy bay ném bom

chiến lược, tên lửa vượt đại châu, tàu sân

bay, tên lửa MX, tàu ngầm mang vũ khí hạt

nhân để hủy diệt sự sống của con người

- Một phần rất nhỏ của chi phí quân sự đó

cũng đủ để cứu trợ cho hàng trăm triệu trẻ

em nghèo khổ nhất thế giới, tiến hành

phòng bệnh sốt rét cho hàng tỉ người, cung

cấp lượng ca lo cần thiết cho hàng trăm

triệu người , xóa nạn mù chữ cho toàn thế

giới

?Đoạn văn gợi cho em cảm nghĩ sâu sắc nào

về chiến tranh hạt nhân?

(Cần loại bỏ CT hạt nhân vì cuộc sống hoà

bình hạnh phúc trên TG này.)

? Qua đài, báo chí, em biết nhân loại đã tìm

cách nào để hạn chế chạy đua chiến tranh

hạt nhân?

* Học sinh tự bộc lộ: Ví dụ các hiệp ước

cấm thử vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều

Tiên, hạn chế số lượng đầu đạn hạt nhân

- Cách đưa dẫn chứng cụ thể xác thựctoàn diện kết hợp với so sánh đối lập.-> Cuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân

là cực kì tốn kém, vô lí, vô nhân đạo

Nó cướp đi nhiều điều kiện làm cuộcsống của con người tốt đẹp hơn

c Chiến tranh hạt nhân là hành động cực kì phi lí:

- Trái đất là nơi có sự sống của conngười vì vậy rất thiêng liêng

- 380 t - 380 triệu năm : con bướm mới bay

- Bấm nút : trở lại điểm xuất phát, tiêuhuỷ nhanh chóng mọi quá trình tiến hoácủa sự sống trong tự nhiên

=> Chiến tranh hạt nhân là hành động cực kì phi lí, phản tự nhiên, phản tiến hoá

HS đọc : Không những xuất phát của nó

Phần VB thứ 3 được tạo bằng 3 đoạn văn,

mỗi đoạn đều nói đến hai chữ " trái đất "

Vậy mục đích của tác giả khi liên tục nhắc

đến danh từ này là gì? (Khoa học vũ trụ

chưa khám phá đựợc sự sống ở nơi nào khác

ngoài trái đất.)

?Tác giả hình dung sự tiến hoá của sự sống

trên Trái đất ntn ?

? Em thấy có gì độc đáo trong cách lập luận

của tác giả ở đoạn này ?

? Qua cách lập luận đó, tác giả muốn làm

nổi bật điều gì?

? Nếu CT hạt nhân nổ ra sẽ dẫn tới hậu quả

gì ?

( - gv liên hệ sự tàn phá của chiến tranh đến

môi trường trái đất )

Qua đó, em có nhận xét gì về CT hạt nhân

? Sau khi cảnh báo hiểm hoạ chiến tranh hạt

nhân và chạy đua vũ trang, tác giả nêu mục

đích của những người đến với Hội nghị là

gì ?

- GV lưu ý: Cần phản đối hành động của

Mĩ vin vào cớ này để xâm lược hoặc lạm

quyền can thiệp vào các nước khác như

I-rắc,

I- ran, Triều Tiên

? Để kết thúc lời kêu gọi của mình,

Mác-két đã đưa ra sáng kiến gì? Cần hiểu đề nghị

này như thế nào ?

- Thông qua suy nghĩ trên, em hiểu

d Lời kêu gọi:

- Đoàn kết đấu tranh ngăn chặn chiếntranh hạt nhân cho 1 TG hoà bình

- Sáng kiến : mở 1 nhà băng lưu trữ trínhớ :

+ Để nhân loại biết : sự sống từng tồntại

+ Cần bảo tồn văn hoá, văn minh nhânloại

+ Khắc sâu, lên án, nguyền rủa thủphạm gây ra CT hạt nhân

-> Hãy xiết chặt đội ngũ, ngăn chặnchiến tranh hạt nhân vì một thế giới hoà

Mác - két là người ntn?

- Là người quan tâm sâu sắc đến vấn đề vũ

khí hạt nhân với niềm lo lắng và công phẫn

cao độ Vô cùng yêu chuộng cuộc sống trên

trái đất hoà bình

- Bài học đã giúp em nhận thức thêm được

điều gì sâu sắc về thảm hoạ chiến tranh hạt

Giáo viên lồng ghép giáo dục bảo vệ môi

trường: Chống chiến tranh hủy hoại môi

trường, diệt vong loài người, giữ gìn ngôi

1 Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi học bài "Đấu tranh hoà bình"

2 Em sẽ làm gì để tham gia vào việc đấu tranh cho TG hoà bình?

(Theo dõi thông tin về vũ khí hạt nhân, đồng tình ủng hộ các phương thức đấu tranhchống chiến tranh )

? Vì sao phải chống chiến tranh để giữ gìn ngôi nhà chung:Trái Đất.Giáo viên lồngghép giáo dục bảo vệ môi trường: Chống chiến tranh hủy hoại môi trường, diệt vongloài người, giữ gìn ngôi nhà chung Trái Đất

Hoạt động : Mở rộng(2')

Hãy đọc bài thơ "Bài ca về trái đất" Bài thơ nói lên ước nguyện gì của thiếu nhi

Hoạt động Củng cố- HDVN (3 phút)

* Củng cố: - Nhắc lại nội dung trọng tâm của bài.

* Hướng dẫn về nhà

- Đọc lại văn bản, nắm vững nội dung nghệ thuật của VB

- Làm bài tập sgk phần luyện tập

- Soạn bài: Tuyên bố TG về sự sống còn trẻ em.

- Lựa chọn cách vận dụng các phương châm hội thoại trong giao tiếp của bản thân

- Trình bày suy nghĩ, ý tưởng trao đổi về đặc điểm, cách giao tiếp đảm bảo các phươngchâm hội thoại

- Tìm hiểu nội dung bài học

- Hướng dẫn HS chuẩn bị bài

- Bảng phụ

* Học sinh.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung tiết học

- Ôn laị các kiến thức về từ vựng

C- Tổ chức các hoạt động:

Hoạt động : Khởi động( 5')

*ổn định lớp(1’)

*Kiểm tra bài cũ(3p):

? Thế nào là phương châm về lượng, phương châm về chất ?

? Những câu sau vi phạm phương châm hội thoại nào ?

a Báo là loài thú bốn chân

b Bố mẹ mình đều là giáo viên dạy học.

c Chú ấy chụp ảnh cho mình bằng máy ảnh

* Giới thiệu bài ( 1’)

- GV giới thiệu tiếp vào bài

Hoạt động : Hình thành kiến thức mới(20')

- GV yêu cầu học sinh tìm hiểu ý nghĩa

của thành ngữ " Ông nói gà, bà nói vịt"

? Thành ngữ dùng để chỉ tình huống hội

thoại như thế nào?

* Học sinh suy nghĩ trả lời

? Hậu quả của tình huống trên là gì ?

? Qua đó có thể rút ra bài học gì trong

giao tiếp ?

GV chốt:

Khi giao tiếp phải nói đúng vào đề tài

giao tiếp, tránh nói lạc đề

- GV gọi học sinh đọc phần ghi nhớ 1

cách nói như thế nào?

* Học sinh suy nghĩ, thảo luận, trả lời

? Hậu quả của những cách nói đó?

? Vậy em rút ra bài học gì khi giao tiếp ?

* GV chốt:

Khi giao tiếp cần chú ý nói ngắn gọn,

rành mạch

Xét câu nói:"Tôi đồng ý với những nhận

định về truyện ngắn của ông ấy"

- Học sinh thảo luận và rút ra những cách

I Phương châm quan hệ

- Hậu quả: Người nghe không hiểu hoặchiểu sai lạc ý người nói ở trường hợp thứnhất và người nghe bị ức chế, không cóthiện cảm với người nói ở trường hợp thứhai

->Trong giao tiếp cần nói ngắn gọn, rànhmạch

b)

- Cách1: Tôi đồng ý với những nhận địnhcủa ông ấy về truyện ngắn

hiểu về câu nói đó.

? Để người nghe không hiểu lầm cần phải

nói như thế nào?

? Vì sao người ăn xin và cậu bé trong

truyện đều cảm thấy mình đã nhận được

từ người kia một cái gì ?

* HS thảo luận trả lời các câu hỏi :

? Có thể rút ra bài học gì trong giao tiếp ?

* HS rút ra nhận xét:

 GV chốt:

Khi giao tiếp,cần tế nhị và tôn trọng

người khác.( không phân biệt sang- hèn;

giàu- nghèo)

* 1 HS đọc phần (ghi nhớ 3)

- GV chốt lại toàn bộ kiến thức của bài

Hoạt động 3: Luyện tập(12’)

Gọi học sinh đọc yêu cầu bài 1

Qua những câu tục ngữ ca dao đó cha

ông khuyên dạy chúng ta điều gì?

GV cho học sinh tìm thêm một số câu có

nội dung tương tự

? Biện pháp tu từ từ vựng nào đã học ( so

sánh, ẩn dụ, nhân hoá, hoán dụ, nói giảm

nói tránh, nói quá ) có liên quan với

phương châm lịch sự ? Cho ví dụ

-Tuỳ theo ý muốn diễn đạt mà chọncách1 hoặc cách 2

->Không nên nói những câu mà ngườinghe có thể hiểu theo nhiều cách khácnhau(tránh cách nói mơ hồ)

- Những câu tục ngữ, ca dao đã khẳngđịnh vai trò của ngôn ngữ trong đời sống

và khuyên ta trong giao tiếp nên dùngnhững lời lẽ lịch sự, nhã nhặn

- Một số câu tục ngữ, ca dao tương tự:+ Chim khôn kêu tiếng rảnh rangNgười khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.+ Vàng thì thử lửa thử than

Chuông kêu thử tiếng người ngoan thửlời

+ Chẳng được miếng thịt miếng xôiCũng được lời nói cho nguôi tấm lòng.+ Một câu nhịn là chín câu lành

a Khi người nói chuẩn bị hỏi về một vấn

đề ko đúng vào đề tài mà hai người đangtrao đổi tránh để người nghe hiểu là mìnhkhông tuân thủ PC quan hệ,người nóidùng cách diễn đạt trên

b Trong giao tiếp đôi khi vì một lý donào đó người nói phải nói một điều màngười đó nghĩ là sẽ làm tổn thương thểdiện của người đối thoại để giảm nhẹ ảnhhưởng tức là xuất phát từ việc chú ý tuânthủ PC lịch sự, người nói dùng nhữngcách diễn đạt trên

c Những cách nói này báo hiệu chongười đối thoại biết là người đó đã kotuân thủ PC lịch sự, phải chấm dứt sự kotuân thủ đó

1) Bài tập 5:

- nói băm nói bổ: nói bốp chát, xỉa xói,thô bạo  PC lịch sự

- nói như đấm vào tai: nói mạnh, nói trái

ý người khác, khó tiếp thu PC lịch sự

- điều nặng tiếng nhẹ: nói trách móc, chìchiết  PC lịch sự

- nửa úp nửa mở: nói mập mờ, ỡm ờ, konói ra hết ý  PC cách thức

- mồm loa mép giải: lắm mồm, đanh đá,nói át người khác  PC lịch sự

- đánh trống lảng: lảng ra, né tránh komuốn tham dự 1 việc nào đó, ko muốn đềcập đến 1 VĐ nào đó mà người đối thoạiđang trao đổi  PC quan hệ

- nói như dùi đục chấm mắm cáy: nói kokhéo, thô cộc, thiếu tế nhị  PC lịch sự

* Hoạt động : Vận dụng - mở rộng(5')

? Hãy tạo lập một tình huống giao tiếp và tạo dựng cuộc thoại Phân tích các PCHT đãđược tuân thủ và không được tuân thủ( có thể cho 1,2 nhóm Hs thực hiện)

Hoạt động : Củng cố - HDVN( 3 phút)

* Củng cố: Kể tên các phương châm hội thoại đã học ?

* Hướng dẫn về nhà

- Nắm chắc 5 phương châm hội thoại đã học

- Làm bài tập 4,5 ( SGK ) và bài tập bổ sung ( SBT )

- Xem trước nội dung bài Các phương châm hội thoại ( tiếp )

************************&*****************************

Tuần 2

Tiết 9

Ngày soạn:

Ngày bắt đầu dạy

SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp HS nắm được

1 Kiến thức.

- Củng cố kiến thức đã học về văn thuyết minh

- Hiểu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh làm cho đối tượng thuyết minhhiện lên cụ thể gần gũi,dễ cảm nhận hoặc nổi bật,gây ấn tượng

- Vai trò của miêu tả trong văn thuyết minh: phụ trợ cho việc giới thiệu nhằm gợi lênhình ảnh cụ thể của của đối tượng cần thuyết minh

2 Kỹ năng.

- Quan sát các sự vật, hiện tượng

- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả phù hợp trong việc tạo lập VBTM

- Hướng dẫn HS chuẩn bị bài.

* Học sinh.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung tiết học

- Ôn laị các kiến thức về văn thuyết minh

C- Tổ chức các hoạt động:

Hoạt động : Khởi động (5')

* ổn định lớp(1’)

*Kiểm tra bài cũ(3’)

? Sử dụng các yếu tố nghệ thuật trong VBTM có tác dụng gì ?

* Giới thiệu bài mới.(1’)

- GV giới thiệu về yếu tố miêu tả trong VBTM

Hoạt động : Hình thành kiến thức mới (16')

Giáo viên gọi học sinh đọc bài văn:

"Cây chuối trong đời sống Việt

Nam"

? Em hãy giải thích ý nghĩa của nhan

đề đó

? Gạch dưới những câu văn thuyết

minh về đặc điểm tiêu biểu của cây

chuối

? Chỉ ra những câu văn có tính miêu

tả về cây chuối

HS phát hiện - Học sinh trình bày

Giáo viên định hướng:

- Đoạn 1: câu đầu

- Đoạn 3: miêu tả hương vị của quả

chuối và chuối trứng cuốc; tả các

cách ăn chuối xanh

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

+ Nhấn mạnh thái độ đúng đắn của con ngườitrong việc trồng, chăm sóc và sử dụng có hiệuquả các giá trị của cây chuối

* Những câu văn thuyết minh:

- " Đi khắp Việt Nam núi rừng"

- " Cây chuối là thức ăn thực dụng hoa quả "

*Câu văn có yếu tố miêu tả về cây chuối

- Chuối phát triển rất nhanh cháu lũ

- Chuối nào khi quả đã chín hấp dẫn

- Có một loại chuối như vỏ trứng cuốc.-Mỗi cây chuối cả nghìn quả

 Tác dụng: giúp cho người đọc hình dung rađược những đặc điểm của cây chuối và cách chế

? Những câu văn đó có tác dụng như

thế nào trong bài văn thuyết minh

?Theo em yêu cầu chung của văn bản

thuyết minh, bài này có thể bổ sung

những gì

- GV yêu cầu học sinh viết đoạn văn

thuyết minh thêm công dụng của các

* Học sinh đọc yêu cầu của bài tập

- GV yêu cầu đại diện các nhóm lên

GV gọi học sinh đọc đoạn văn và cho

các em chỉ ra yếu tố miêu tả trong

đoạn văn

GV gọi học sinh đọc bài tập 3

? Bài văn thuyết minh về vấn đề gì?

? Chỉ ra những câu văn miêu tả trong

từng đoạn văn

? Theo em mỗi trò chơi đó mang lại

lợi ích gì cho con người ?

Vấn đề: Tục chơi quan họ  điểm

biến các món ăn về chuối

- Cần bổ sung thêm công dụng của:

+ Thân cây chuối làm thức ăn cho gia súc+ Lá chuối tươi để gói bánh chưng, bánh tét + Lá chuối khô để gói bánh gai

+ Bắp chuối làm rau sống, làm nộm

=>Trong bài thuyết minh có thể kết hợp sử dụngyếu tố miêu tả Yếu tố miêu tả có tác dụng làmcho đối tượng thuyết minh được cụ thể, sinhđộng, hấp dẫn

3 Kết luận ( ghi nhớ )

II Luyện tập Bài tập 1

- Thân cây chuối có hình dáng như những trụ cột

- Lá chuối tươi màu xanh,dài

- Lá chuối khô màu nâu

- Nõn chuối màu xanh nhạt

- Quả chuối khi chín màu vàng

Bài tập 3

- Đối tượng thuyết minh: Trò chơi dân gian vàongày xuân : Múa lân, đua thuyền

* Những câu văn miêu tả:

- " Lân được trang trí leo cột"

- " Những người tham gia được, thua"