Slide 1 BÀI 18 I/CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH MOMEN LỰC CHO VÍ DỤ VỀ VẬT RẮN QUAY ĐƯỢC QUANH TRỤC CỐ ĐỊNH CÁNH QUẠT ĐIỆN CÁNH CỬA , ĐĨA MÀI , QUẢ LẮC ĐỒNG HỒ VẬT CÓ THỂ CÓ NHỮNG LOẠI CHUY[.]
Trang 1BÀI 18
Trang 2I/CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH MOMEN LỰC :
CHO VÍ DỤ VỀ
VẬT RẮN QUAY
ĐƯỢC QUANH
TRỤC CỐ ĐỊNH
CÁNH QUẠT ĐIỆN CÁNH CỬA , ĐĨA MÀI , QUẢ LẮC ĐỒNG HỒ …
VẬT CÓ THỂ
CÓ NHỮNG
LOẠI CHUYỂN ĐỘNG NÀO ?
CHỈ QUAY QUANH TRỤC
Trang 3TRỤC QUAY I
G
1
F
F 1 GÂY RA
TÁC DỤNG
GÌ ĐỐI
VỚI VẬT?
F 1 CÓ GIÁ ĐI QUA
TRỤC QUAY THÌ
KHÔNG GÂY TÁC
DỤNG LÀM QUAY VẬT
2
F
G
F 2
1
F
NHẬN XÉT VỀ LỰC
F 2 VÀ TÁC DỤNG
CỦA NÓ ĐỐI VỚI
VẬT ?
LỰC CÓ GIÁ KHÔNG QUA TRỤC , VUÔNG GÓC VỚI TRỤC THÌ LÀM VẬT QUAY
Trang 4KẾT LUẬN
LỰC NÀO TÁC
DỤNG LÊN VẬT
MÀ KHÔNG LÀM
VẬT QUAY ?
LỰC CÓ GIÁ :
*ĐI QUA TRỤC QUAY
*SONG SONG VỚI TRỤC QUAY THÌ KHÔNG LÀM VẬT QUAY
LỰC CÓ GIÁ KHÔNG
ĐI QUA TRỤC , VUÔNG GÓC VỚI TRỤC QUAY
SẼ LÀM VẬT QUAY QUANH TRỤC
Trang 51.THÍ NGHIỆM
TÁC DỤNG LÀM QUAY VẬT
CỦA LỰC PHỤ THUỘC YẾU
TỐ NÀO ?
TÁC DỤNG QUAY CỦA LỰC PHỤ THUỘC KHOẢNG CÁCH
TỪ GIÁ CỦA LỰC ĐẾN TRỤC QUAY GIÁ LỰC CÀNG XA THÌ TÁC DỤNG QUAY CÀNG LỚN
Trang 6TÁC DỤNG LÀM QUAY VẬT
CỦA LỰC PHỤ THUỘC YẾU
TỐ NÀO ?
TÁC DỤNG QUAY CỦA LỰC PHỤ THUỘC ĐỘ LỚN CỦA LỰC LỰC ĐẾN TRỤC QUAY
LỰC CÀNG LỚN , TÁC DỤNG
QUAY CÀNG LỚN
Trang 7d2 d1
1
F
2
F
uur
Vậy : Ở
đây vật
đứng yên
vì tác
dụng làm
quay của
lực F1
bằng với
tác dụng
làm quay
của lực F2
Trang 8a.Định nghĩa :
2.MOMEN LỰC
Momen lực đối với trục quay là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay vật của lực và được đo bằng tích độ lớn của lực với cánh tay đòn
b.Biểu thức : M=F.d
F: độ lớn của lực ( N ) d: cánh tay đòn (m) M: mô men lực ( Nm)
Trang 9CÁCH XÁC ĐỊNH CÁNH TAY ĐÒN :
d
I
Trang 10II ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT
CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH (HAY QUY TẮC MOMEN LỰC)
d 1
I
d 2
Trang 111 Quy tắc :muốn cho một vật có trục quay cố định ở trạng thái cân bằng, thì tổng các momen lực có xu hướng làm vật quay theo chiều kim đồng hồ phải bằng tổng các momen lực có xu hướng làm vật
quay ngược chiều kim đồng hồ
Biểu thức : ΣMC = ΣMN
F1d1 = F2d2
Trong trường hợp vật chịu nhiều lực tác dụng:
F1d1+F2d2+… = F1 ’d1 ’ + F2 ’d2 ’ + …
Trang 122.ỨNG DỤNG :
a.Cân đĩa ( cân đòn)
ĐÒN CÂN
GIÁ ĐỠ
ĐĨA CÂN
Khi cân thăng bằng :trọng lượng của vật cần đo bằng trọng lượng các quả cân
Trang 13QUY TẮC MOMEN ÁP DỤNG CHO CẢ
NHỮNG TRƯỜNG HỢP VẬT KHÔNG CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH :
ĐÒN BẨY ,CUỐC CHIM
F1d1=F2d2
Trang 14CỦNG CỐ
1/Khi nào một lực tác dụng vào vật có trục quay cố định sẽ :*làm vật quay
*không làm vật quay
2/Định nghĩa và biểu thức Mô men của một lực nằm trong mặt phẳng vuông góc với trục quay ?
3/Điều kiện cân bằng của một vật có trục
quay cố định là gì ?
Trang 15BÀI TẬP VẬN DỤNG
Trường hợp nào sau đây , lực tác dụng làm cho vật rắn quay quanh trục :
Lực có giá nằm trong mặt phẳng vuông góc
với trục quay và không cắt trục
Lực có giá song song với trục quay
Lực có giá cắt trục quay
Lực có giá nằm trong mặt phẳng vuông góc
với trục quay và không cắt trục
a
b
c
30 S
29 S
28 S
27 S
26 S
25 S
24 S
23 S
22 S
21 S
20 S
19 S
18 S
17 S
16 S
15 S
14 S
13 S
12 S
11 S
10 S
09 S
08 S
07 S
06 S
05 S
04 S
03 S
02 S
01 S
00 S
30 S
29 S
28 S
27 S
26 S
25 S
24 S
23 S
22 S
21 S
20 S
19 S
18 S
17 S
16 S
15 S
14 S
13 S
12 S
11 S
10 S
09 S
08 S
07 S
06 S
05 S
04 S
03 S
02 S
01 S
00 S
Sai
Trang 16Bài tập vận dụng :
Một thanh AB =60cm đồng chất quay được
quay O.Tác dụng vào đầu A một lực F1= 12N
F1
O
Chọn chiều quay kim đồng hồ là chiều dương
M1 = - F1d1 = - F1.AO= - 12.0,2= - 2,4Nm
Giải :
Trang 17b.Khối lượng thanh AB là m=200g.Tính
mô men của trọng lực tác dụng lên vật
F1
O
G