bài tập lớn các phép tính về số tự nhiên

ᴗPhép toán này được gọi là phép cộng... Biểu tượng - Là hình nh ảhợp c a hai ủtập h p không ợgiao nhau, được biểu diễn bằng biểu đồ Ven: hai nhóm vật riêng bi t, ệmỗi nhóm được bao quanh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG

KHOA GIÁO D C TI U H C & M M NON Ụ Ể Ọ Ầ

***************

BÀI T P L N Ậ Ớ

Nhóm SV th c hi ự ện: Phạm Th ị Huế Lưu Thị Bích D u ị Ngô Thanh Tâm Ngô Th ị Quỳ nh Anh Đặng Hoàng Thơ Lương Thị Uyên Nguyễ n Thùy Giang Nguy n Th ễ ị Hương Phạ m Th Nhàn ị Vũ Thị ả H o

Phan H ng Nhung Bùi Th H i Chi ồ ị ả

L ớp: ĐHGDTH1.K21

Tháng 11 năm 2021

A - M ở đầ u

Môn toán u h c có m t v ở tiể ọ ộ ị trí đặ c biệt quan trọng vì kiến th ức kĩ năng của môn toán đượ c ứng dụng rất nhiều trong cuộc s ống con ngườ i Nó rất cần thiết và b ổ trợ cho các môn h c khác ọ ở bậc Tiểu h ọc và nó là cơ sở để

bổ trợ cho môn toán các b c h c t ở ậ ọ rên Trong chương trình toán tiể u h c , ọ phầ n số học v số t nhiên chiếm vai trò khá quan trọng , nó xuyên suốt t ề ự ừ buổi đầ u lớp m ột cho đế n hết bậc Tiểu học Qua ph ần trình bày sau đây sẽ phầ n nào làm rõ về các phép tính v số t nhiên ề ự

B - N i dung ộ

I- Hình thành ý nghĩa của mỗi phép toán

Phép cộng Phép tr ừ Phép nhân Phép chia Khái niệm

trên cơ sở

toán h c ọ

Cho a và b là hai b n s , a = ả ốlAl và b = lBl sao cho

Aᴖ B = O

Khi đó lAᴗBl được gọi là tổng c a hai ủbản s a và b, ố

kí hi u là a + ệ

b Như vậy a + b = lA Bl ᴗPhép toán này được gọi là phép cộng

Cho hai s t ố ựnhiên a và b, a≤b Khi đó tồn t i s t ạ ố ựnhiên c sao cho a + c = b

Số c được gọi

là hi u c a a ệ ủ

và b, kí hiệu

là c = b a –Phép toán này được g i là ọphép toán tr ừcác s t ố ựnhiên

Cho a và b là những b n số, ả, a = lAl và b

= lBl B n s ả ốcủa tích Đề - các A x B được gọi là tích c a hai ủbản số a và b,

kí hi u a.b ệhay ab Như vậy, ab = lA x

Bl Phép toán này được gọi

là phép nhân

- Phép chia hết: Cho hai

số t nhiên a ự

và b, ta nói rằng a chia hết b( hay b chia h t a) ếnếu tồn t i s ạ ố

tự nhiên c sao cho ac = b

- Phép chia có dư: Cho hai

số t nhiên a ự

và b, b ≠ 0 Khi đó tồn tại duy nh t hai ấ

số t nhiên q ự

và r sao cho

a = bq + r với 0≤ r < b,

Biểu tượng - Là hình nh ả

hợp c a hai ủtập h p không ợgiao nhau, được biểu diễn bằng biểu đồ Ven:

hai nhóm vật riêng bi t, ệmỗi nhóm được bao quanh b i mở ột đường cong kín, r i bao ồquanh c hai ảnhóm đồ bằng một đường cong kín

- Là hình nh ảgiao c a hai ủtập hợp

- Là hình nh ảcác t p h p có ậ ợ

số phần t ửgiống nhau được lấy nhiều lần

- Là hình nh ảchia đều một

“tập hợp” thành những phần bằng nhau

Ý nghĩa - thêm vào,

gộp vào, nhiều hơn

- bớt đi, ít hơn - G p lên ấ

nhiều lần hoặc tổng các s ốbằng nhau

- Giảm đi sốlần, rút v ề đơn

vị, chia đều

Dấu phép tính - thường được

biểu thị b ng ằ

- thường được biểu thị b ng ằ

- thường được biểu thị b ng ằ

- phép tính a chia b có th ể

Tên g i thành ọ

phần

A + B=C Trong đó A,B

dư A:B=C+Q

A là s b ố ịchia, B là s ốchia, C là thương, Q là

số dư Các phép toán

trong chương

trình Ti u h c ể ọ

Lớp 1: Phép cộng trong phạm vi 10;

Phép c ng s ộ ố

có hai ch s ữ ốvới s có mố ột chữ số

Lớp 2:Các thành phần của phép cộng; Phép cộng trong phạm vi 20;

Giải bài toán

về thêm một

số đơn vị;

Phép c ng(có ộnhớ) s có hai ố

Lớp 1: Phép trừ trong phạm vi 10;

Phép tr s có ừ ốhai ch s cho ữ ố

số có một ch ữsố; Phép tr ừ

số có hai ch ữ

số cho s có ốhai ch s ữ ốLớp 2:Các thành phần của phép trừ;

Hơn, kém nhau bao nhiêu; Giải toán v bề ớt một s ố đơn vị;

Lớp 2: Phép nhân; Thừa

số, tích; B ng ảnhân 2; B ng ảnhân 5

Lớp 3: Bảng nhân 6: Nhân

số có hai ch ữ

số v i s có ớ ốmột chữ số(không nhớ); Nhân s ố

có hai ch s ữ ốvới s có mố ột chữ số( có nhớ); B ng ảnhân 7; Gấp một s lên ố

Lớp 2: Phép chia; S b ố ịchia, s ốchia,thương; Bảng chia 2; Bảng chia 5 Lớp 3: Bảng chia 6; Chia

số có 2 ch sữ ố cho s có mố ột chữ số; Phép chia h t, phép ếchia có dư; Bảng chia 7; Giảm đi một

số l n; Tìm s ầ ốchia; B ng ảchia 8; Bảng

Bài toán v ềnhiều hơn, ít hơn một số đơn vị; Phép trừ(có nh ) s ớ ố

có hai ch s ữ ốcho s có mố ột chữ số; Phép trừ (có nhớ)

số có hai ch ữ

số cho s có ốhai ch sữ ố;

Phép trừ(không nhớ) trong phạm vi 1000;

Phép tr ( có ừnhớ) trong phạm vi 1000

Lớp 3: Phép trừ các số trong ph m vi ạ10000; Phép trừ các số

nhiều lần;

Bảng nhân 8;

Nhân s có ba ốchữ số với s ố

có m t ch ộ ữsố; B ng nhân ả9; Nhân s có ố

4 ch s vữ ố ới

số có một ch ữsố; Nhân s ố

có 5 ch s ữ ốvới số có 1 chữ số

Lớp 4: Nhân với s có mố ột chữ số; Tính chất giao hoán của phép nhân; Nhân với 10,100,1000;

Tính ch t kấ ết hợp c a phép ủnhân; Nhân với số có tận cùng là ch s ữ ố

chia 9; Chia

số có 2 ch sữ ố cho s có mố ột chữ số; Chia

số có ba ch ữ

số cho s có ốmột chữ số; Giới thiệu bảng chia; Chia s có ốbốn ch s ữ ốcho s có mố ột chữ số; Bài toán liên quan đến rút về đơn vị; Chia số có

5 ch s vữ ố ới

số có một chữu số Lớp 4: Chia cho 10,100,1000; Chia một tổng cho một số; Chia mộ ốt s cho một tích;

tổng; Nhân một s vố ới một hi u; ệNhân v i s ớ ố

có hai ch sữ ố;

Giới thiệu nhân nh m s ẩ ố

có hai ch s ữ ốvới 11; Nhân với s có ba ốchữ số; Phép nhân phân s ốLớp 5: Nhân một s ố thập phân v i mớ ột

số t nhiên; ựNhân m t s ộ ốthập phân với 10,100,1000;

Nhân m t s ộ ốthập phân với một s ố thập phân

Chia hai s có ốtận cùng là các ch s ữ ố 0; Chia cho s ố

có hai ch sữ ố; Thương có chữ số 0; Chia cho s có ba ốchữ số; Phân

số và phép chia s t ố ựnhiên; Phép chia phân s ốLớp 5: Chia một s ố thập phân cho một

số t nhiên; ựChia mộ ốt s thập phân cho 10,100,1000; Chia mộ ốt s

tự nhiên cho một s tố ự nhiên mà thương tìm được là một

số thập phân; Chia mộ ốt s

tự nhiên cho một s ố thập phân; Chia một s ố thập phân cho một

153 154 – Chia s có 5 ch sô vố ữ ới số có 1 ch ữ

83 Dấu hiệu chia h t cho 2 ế

84 Dấu hiệu chia h t cho 5 ế

86 Dấu hiệu chia h t cho 9 ế

87 Dấu hiệu chia h t cho 3 ế

* Phép c ộng , phép tr trong b ừ ảng :

* Phép nhân, phép chia trong b ảng

III- Quy t c th c hành phép tính ( c ng, ắ ự ộ trừ, nhân, chia)

1 Phép c ộng không nh ớ

VD: Phép c ng không nh s có 3 ch sộ ớ ố ữ ố

326 - Đặt tính:

+ + B1: Viế ố thứ nhât, sau đó xuống dòng vi t ti p s t s ế ế ố thứ hai sao

253 cho các ch s cùng hàng ph i th ng cữ ố ả ẳ ột v i nhau ớ

_ + B2: Viết dấu “+” giữa 2 con số sao cho l ch v phía bên trái K ệ ề ẻ

579 vạch k ẻ ngang dưới 2 con s ố

- Tính: C ng lộ ần lượt các chữ số từ phải qua trái ( theo th t ứ ự hàng đơn vị - hàng chục - hàng trăm)

_ + B2: Vi t dế ấu “+” giữa 2 con s ố sao cho hơi lệch về phía bên trái K ẻ

83 vạch ngang dưới 2 con số

- Tính: C ng lộ ần lượt các ch s theo th t t ữ ố ứ ự ừ phải qua trái\

+ B2: Vi t dế ấu “-“ giữa 2 số sao cho hơi lệch về phía bên trái K ẻ

4373 vạch ngang dưới 2 con s ố

- Tính: Th c hi n phép tr lự ệ ừ ần lượt các ch s eo th t t ữ ố th ứ ự ừ phải qua trái ( hàng đơn

= ( 5 1000 - 1 1000 ) + 3 100 + ( 9 10 - 2 10 ) + 3

= 4 1000 + 3 100 + 7 10 + 3

= 4 103+ 3 102+ 7 10 + 3

= 4373

24 Đặ- t tính sao cho các ch s cùng hàng thì th ng c t vữ ố ở ẳ ộ ới nhau Sau

x đó thực hi n nhân theo th t t ệ ứ ự ừ phải qua trái

2 4 nhân 2 được 8 viết 8

2 nhân 2 được 4 viết 4

- Tính:

+ Nhân hàng đơn vị của số ở dưới v i sớ ố ở trên theo th t t trái qua ph i ứ ự ừ ả

45 5 nhân 5 b ng 25, vi t 5 ằ ế nhớ 2

x 5 nhân 4 b ng 20 thêm 2 bằ ằng 22, viết 22

25 + Nhân hàng ch c c a s ụ ủ ố ở dưới v i sớ ố ở trên theo th t t ứ ự ừ phải sang trái Lưu ý: Khi viết tích riêng th 2 c n lùi v phía bên trái 1 ứ ầ ề

8248 2 Đặ- t tính theo c t dộ ọc Sau đó thực hiện chia lần lượt từ

8 4124 trái qua ph i các ch s c a s b chia cho s chia ả ữ ố ủ ố ị ố

* S ố 1- Bài 127 l p 2: S ớ ố 1 trong phép nhân và chia

ab = 1 khi và ch khi a = b = 1 ( S 1 nhân v i s ỉ ố ớ ố nào cũng bằng chính nó

Số nào nhân với 1 cũng bằng chính s ố đó)

Lớp 4 Bài 1: Vi t s thích h p vào ế ố ợ

ch chỗ ấm:

a) 25+41=41+

Đ/á: Áp dụng tính ch t giao ấhoán c a phép củ ộng Khi đổi chỗ các s h ng trong 1 t ng ố ạ ổthì t ng kổ hông đổi a+b=b+a

25 + 41 = 41 + 25 hoán

Nhân

⩝ a , b N ϵ

a b = b a

Tính chất giao hoán của phép nhân

Kết

Cộng

⩝ a , b , c ϵ N (a+b)+c = a+(b+c)

Tính chất kết hợp của phép cộng

Lớp 4 Bài 1: Tính các phép cộng

sau: 3524 + 3367 + 2516

Sử dụng tính ch t k t hấ ế ợp của phép c ng, ghép nhộ ững

số có hàng đơn vị cộng lại ra chẵn, hoặc ra hàng trăm, hàng nghìn để thuận tiện cho

việc tính toán Đ/á: 3524+2516+3367

= (3524+2516)+3367

= 6040+3367 = 9407 Hợp

Nhân

⩝ a , b , c ϵ N (a.b).c a.(b.c) =

Tính chất kết hợp của phép nhân

Lớp 4 Bài 1: Tính 13x5x2

Áp d ng tính ch t k t hụ ấ ế ợp của phép nhân để nhóm các

số có tích là s tròn ch c, ố ụtròn trăm, lại với nhau 13x(5x2) = 13x10=130

Phân

Trừ

⩝ a , b , c Nϵ ; a≤b Khi đó:c(b-a)=cb-ca

Nhân một

số với một hiệu

Lớp 4 Bài 1: Tính ( 7-5)x3

Khi nhân 1 hi u vệ ới 1 s , ta ốlần lượt nhân s b ố ị trừ, số trừvới s ố đó rồi tr 2 k t qu ừ ế ả

cho nhau (7-5)x3=7x3-5x3=21-15=6 Phối

Nhân

⩝ a , b , c N ϵa.(b+c)=ab+ac (b+c)a=ba+ca

Nhân một

số với

Lớp 4 Bài 1: Tính 5x(6+7)

một tổng

Nhân s v i tố ớ ừng s hố ạng của tổng, sau đó lấy kết quả

cộng v i nhau ớ5x(6+7)=5x6+5x7=30+35

=65

V - Kỹ năng tính nhẩm

1 Tính nh m b ng que tính ẩ ằ

Làm th ế nào để ấ ả ọ t t c h c sinh có th h c thuể ọ ộc bảng c ng, b ng tr trong ph m vi ộ ả ừ ạ

10 Trước hết giáo viên c n cho h c sinh th c hiầ ọ ự ện thao tác “gộp” và “bớt” để tìm ra kết qu cả ủa phép tính Để các em hi u phép tính, t t nh t là cho các em t làm viể ố ấ ự ệc với que tính

Ví dụ: Đây là phép tính 3 + 5 = 8 phải cho học sinh th c hi n 2 công vi c sau ự ệ ệĐếm lấy 3 que tính( v a l y 3 que tính vừ ấ ừa đếm theo th t ứ ự 1, 2, 3) Đếm l y 5 que ấtính( v a l y 5 que tính vừ ấ ừa đếm theo th t 1, 2, 3, 4, 5) G p 2 nhóm que tính này ứ ự ộthành một nhóm Đếm số que tính của nhóm này, ta đếm theo thứ tự 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7,

8 Vi t 8 (Công viế ệc này được g i là thao tác g p, giúp h c sinh hiọ ộ ọ ểu được phép cộng một cách khái quát nh t) ấ

- Đếm l y 3 que tính rấ ồi đếm l y 5 que tính n a không tách riêng mà g p vào ấ ữ ộthành 1 nhóm Đếm số que tính thu được theo thứ tự 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Vi t 8, công ếviệc này được gọi là thao tác gộp

- Tương tự đố ớ i v i phép tr - 5 = 3 ừ 8

- Phải cho h c sinh th c hi n công vi c sau (thao tác b t) T 8 que tính, ta bọ ự ệ ệ ớ ừ ớt đi

5 que tính còn l i 1, 2, 3 Vi t 3 ạ ế

+ Thu c lòng qua nhìn: Quan sát h c sinh vi t phép tính, thu c phép tính giộ ọ ế ộ ống như nhớ hình ảnh một b c tranh mình yêu thích ứ

+ Thuộc qua cách đọc: Đọc nhi u l n v i phép tính mà giáo viên vi t trên bề ầ ớ ế ảng + Thu c b ng cách vi t: Vi t lộ ằ ế ế ại phép tính mà giáo viên đọc vào bảng con

Cho h c sinh luyọ ện tập để thuộc k t qu c a phép tính xu t hi n b t kì Trong b ng ế ả ủ ấ ệ ấ ảcộng, b ng tr ả ừ các phép tính được liệt kê theo một tr t t ậ ự logic nhưng phải vận dụng thiết thực vào cu c s ng hàng ngày ộ ố

- Cách đơn giản và hi u qu ệ ả nhất là m i bu i h c giáo viên dành 5-ỗ ổ ọ 10 phút để ọc hsinh luy n t p tính nhệ ậ ẩm đồng nghĩa với vi c h c sinh ph i h c thu c lòng Ngoài ra ệ ọ ả ọ ộgiáo viên có th tể ổ chức thành trò chơi với b ng c ng, tr và xóa d n theo t ng cả ộ ừ ầ ừ ấp

độ

3 Áp d ụng cơ sở khoa h c c ọ ủa cách đặt tính để ọ h c sinh tính nh ẩm.

Ở d ng tính nh m s có hai ch s vạ ẩ ố ữ ố ới số có một ch sữ ố Học sinh đã biết được cách đặt tính như sau:

Với phép tính 15 + 3

Đặt tính 3 đơn vị thẳng với 5 đơn vị 1 chục ở riêng

Khi th c hi n phép tính ta c n th c hi n phép tính t ự ệ ầ ự ệ ừ phải qua trái 5 c ng 3 bộ ằng

8 vi t 8 1 h 1, vi t 1 ế ạ ế

Như vậy 15 + 3 = 18

Ta th c hi n: 35 g m 3 chự ệ ồ ục và 5 đơn vị Bớt 3 đơn vị còn 3 chục và 2 đơn vị Vậy

35 – 3 =32 ( Vi t 32) ế

Với phương pháp này giáo viên cần hướng dẫn kĩ cho học sinh phân tích s ố chục và

số đơn vị thì khi th c hi n phép tính s không b ự ệ ẽ ị nhầm lẫn

Để tính nhẩm được đúng và chính xác thì người HS cần phải có kĩ năng đặt tính tốt sao cho th ng hàng không b ẳ ị nhầm lẫn Có như vậy thì thì i c th c hi n các phép ệ ự ệtính theo một số phương pháp trên sẽ đạt hiệu quả cao

- Chương 3 bài 1 trang 94 SGK Toán l p 4: Các ớ

số t n cùng là 0; ậ2; 4; 6; 8 thì chia hết cho 2

- Các s 12; 24; ố36;… đều chia hết cho 2 vì có các chữ số t n cùng là ậ2; 4; 6 ( s ố chẵn);

số 13 không chia hết cho 2 vì có chữ số t n cùng là ậ

3 ( s l ố ẻ)

Dấu hiệu chia hết

cho 3

- M t s chia hộ ố ết cho 3 ch khi tỉ ổng của tất cả các ch ữ

số c a nó chia hủ ết cho 3

- Chương 3 bài 1/

trang 97 SGK Toán l p 4: Các ớ

số có t ng các ch ổ ữ

số chia h t cho 3 ếthì chia h t cho 3 ếCác s có t ng ố ổcác ch s không ữ ốchia h t cho 3 thì ếkhông chia hết cho 3

- S 24 ố ⋮ 3( vì

2 +4=6 ; 6 3) ⋮

- S 25 3 (vì ố ⁒2+5=7; 7 3) ⁒

Dấu hiệu chia hết - M t s chia hộ ố ết - Chương 3 bài 1 / - S 2375 5 ( vì ố ⁒

đơn vị của nó là 0

và 5

và 5 thì chia hết cho 5

- S 670 5 ( vì ố ⋮

có s t n cùng là 0 ố ậchia h t cho 5) ếDấu hiệu chia hết

cho 9

- M t s chia hộ ố ết cho 9 khi và ch ỉkhi t ng các ch ổ ữ

số c a nó chia hủ ết cho 9

- Chương 3 bài 1 / trang 97 SGK Toán l p 4: Các ớ

số có t ng các ch ổ ữ

số chia h t cho 9 ếthì chia h t cho 9 ếCác s có t ng ố ổcác ch s không ữ ốchia h t cho 9 thì ếkhông chia hết cho 9

- S 5643 ố ⋮ 9 ( vì

5 + 6 + 4 + 3 =

18, 18 ⋮ 9 )

- S 199 9 ( vì ố ⁒1+ 9+ 9 = 19; 19

⁒9)

C - K t lu n ế ậ

Như vậy , các vấn đề như : hình thành khái niệm của các phép toán ; phép tính trong bảng ; quy t c th c hi n phép tính ngoài b ng ; tính ch t c a phép tính ; k ắ ự ệ ả ấ ủ ỹ năng tính nhẩm ; d u hi u chia hấ ệ ết đã được trình bày như trên Chính vì vậy , có thể khẳng định rằng phép tính v s t nhiên chiề ố ự ếm dung lượng khá lớn và quan trọng trong chương trình môn Toán c p ti u h c ở ấ ể ọ