Tiểu Luận Pháp Luật Đại Cương

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ BỘ MÔN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG TIỂU LUẬN CUỐI KỲ  THỰC TRẠNG VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ MÔI TRƯỜNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY MÃ SỐ LỚP HP GELA220405 03CLC GVHD VÕ THỊ MỸ HƯƠNG LỚP THỨ 6 TIẾ[.]

KHOA: LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BỘ MÔN: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ



THỰC TRẠNG VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ MÔI TRƯỜNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

MÃ SỐ LỚP HP: GELA220405_03CLC

GVHD: VÕ THỊ MỸ HƯƠNG

LỚP: THỨ 6 TIẾT 1-2

NHÓM THỰC HIỆN: NHÓM 04 HỌC KỲ: 2 – NĂM HỌC: 2020-2021

TP Thủ Đức, tháng 06, năm 2021

DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA VIẾT TIỂU LUẬN

NHÓM: 04 (LỚP THỨ 6 TIẾT 1-2) HỌC KÌ 2 NĂM HỌC 2020-2021

Ghi chú:

- Tỷ lệ % = 100% Mức dộ phần trăm của từng sinh viên tham gia

Điểm số :

Nhận xét của giáo viên:

TP Thủ Đức, ngày 08 tháng 06 năm 2021

Ký xác nhận của giảng viên

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Toàn cầu hoá- Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá đang là xu hướng tất yếu của thời đạimới, là cơ sở, là nền tảng để phát triển con người, quốc gia và Thế giới, vì thế chấtlượng cuộc sống của con người cũng dần được ổn định hơn, con người cũng dễ dàngtiếp thu những tiến bộ vượt bậc của nhân loại Cuộc sống ngày càng được cải thiện,hiện đại, và phức tạp hơn, kéo theo đó là con người luôn phải đối mặt với những vấn

đề mang tính chất toàn cầu để bắt kịp nhịp sống thế giới Vấn đề rắc rối nhất, mangtính sống còn nhất đó chính là vấn đề ô nhiễm môi trường Đây là vấn đề cấp báchkhông chỉ riêng một quốc gia nào mà nó có sức ảnh hưởng trên toàn thế giới Bởi lẽchúng ta đang chung sống trong một hành tinh có sự sống duy nhất trong hệ mặt trời,nhưng chính con người đã hủy hoại nó, gây ra ô nhiễm Nhận thấy đây là một vấn đề

vô cùng cấp, với hy vọng kêu gọi mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường Đâycũng chính là lí do nhóm chúng em quyết định chọn đề tài: “Thực trạng vi phạm phápluật về môi trường ở nước ta hiện nay” cho bài tiểu luận của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

Nắm rõ được khái niệm cơ bản về môi trường cũng như ô nhiễm môi trường và viphạm pháp luật về ô nhiễm môi trường cũng như biện pháp phòng chống ô nhiễm Bàitiểu luận này sẽ cung cấp cái nhìn đầy đủ về vấn đề ô nhiễm môi trường với tư cách làmột vấn đề toàn cầu, từ đó tìm ra nguyên nhân, thực trạng, mực độ gây hại, hậu quả

mà ô nhiễm môi trường gây ra, mức xử phạt và các giải pháp để hạn chế, các hành vi

vi phạm, đồng thời hạn chế ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu

3 Phương pháp nghiên cứu

Tra cứu tài liệu, tổng hợp và phân tích thông tin, nghiên cứu và đưa ra những nhậnxét, đánh giá

Vận dụng quan điểm toàn diện và hệ thống, kết hợp khái quát và mô tả, phân tích vàtổng hợp

4 Nội dung

Tiểu luận được trình bày với 3 chương chính:

Chương 1: Những vấn đề cơ bản Cơ sở lý luận và thực tiễn xoay quanh vấn đề về

môi trường

Chương 2: Các vấn đề về mặt chính sách dối với tình trạng vi phạm quy định

phòng chống ô nhiễm môi trường

Chương 3: Giải pháp liên quan đến phòng chống ô nhiễm môi trường.

B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUAY QUANH VẤN ĐỀ VỀ MÔI TRƯỜNG

1.1 Các khái niệm

1.1.1 Môi trường

Môi trường là các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết vớinhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống sản xuất, sự tồn tại, phát triểncủa con người và thiên nhiên

Môi trường được tạo thành bởi các yếu tố (hay còn gọi là thành phần môi trường)sau đây: không khí, nước, đất, âm thanh, ánh sáng, lòng đất, núi, rừng, sông, hồ, biển,sinh vật, hệ sinh thái, các khu dân cư, khu sản xuất, khu bảo tồn thiên nhiên, cảnh quanthiên nhiên, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và các hình thái vật chất khác

Trong đó, không khí, đất, nước, hệ sinh thái, cảnh quan thiên nhiên là các yếu tố

tự nhiên (các yếu tố này xuất hiện và tồn tại không phụ thuộc vào ý chí của conngười); khu dân cư, khu sản xuất, di tích lịch sử là yếu tố vật chất nhân tạo (các yếu

tố do con người tạo ra, tổn tại và phát triển phụ thuộc vào ý chí của con người) Khôngkhí, đất, nước, khu dân cư là các yếu tố cơ bản duy trì sự sống của con người, còncảnh quan thiên nhiên, danh lam thắng cảnh có tác dụng làm cho cuộc sống của conngười thêm phong phú và sinh động

1.1.2 Ô nhiễm môi trường

Ô nhiễm môi trường là sự có mặt của các chất lạ, độc hại gây nên những biến đổinghiêm trọng về chất lượng của các yếu tố của môi trường như đất, nước, không khí,

… vượt qua ngưỡng chịu đựng tự nhiên của sinh thể và con người Môi trường bị thayđổi gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe con người và các sinh vật khác

1.1.3 Các dạng môi trường

– Theo chức năng, môi trường sống của con người được chia thành 4 loại:

+ Môi trường tự nhiên: Gồm các nhân tố tự nhiên như ánh sáng mặt trời, đất, nước,không khí,…

+ Môi trường xã hội: Là tổng thể các môi quan hệ của con người với nhau như cácđiều luật, quy định, thể chế chính trị- xã hội,…

+ Môi trường nhân tạo bao gồm các yếu tố do con người tạo nên như nhà cửa, cáccông trình công cộng,…

– Ngoài ra, người ta cũng có thể phân chia môi trường dựa vào đặc tính của nó nhưsau:

+ Môi trường trong đất

+ Môi trường nước

+ Môi trường không khí, trên mặt đất

+ Môi trường sinh vật

1.1.4 Các dạng ô nhiễm môi trường

– Các loại ô nhiễm môi trường hiện nay được phân ra theo những hình thức sau:+ Ô nhiễm môi trường đất

+ Ô nhiễm môi trường nước

+ Ô nhiễm môi trường không khí

+ Ô nhiễm tiếng ồn

+) Ô nhiễm môi trường đất:

Đất là nguồn tài nguyên quý giá, là nơi sinh sống của con người và vạn vật Vấn đề

ô nhiễm đất sẽ ảnh hưởng tới tương lai của động thực vật và ảnh hưởng trực tiếp tớinguồn nước, gây hại cho chúng ta rất nhiều

Ô nhiễm môi trường đất là sự biến đổi thành phần chất lượng của lớp đất ngoàicùng của thạch quyển, dưới tác động tổng hợp nước, không khí đã bị ô nhiễm, rác thảiđộc hại, các sinh vật và vi sinh vật… theo chiều hướng tiêu cực đối với sự sống củasinh vật và con người

Hoặc cơ bản hơn, ô nhiễm môi trường đất là khi con người đưa các vật thể, chất hóahọc, chất độc hại trực tiếp hoặc gián tiếp vào đất Ô nhiễm môi trường đất thường làmối nguy cơ tiềm ẩn, bởi đây là loại ô nhiễm khó có thể nhận thấy bằng mắt, mặc dùảnh hưởng của nó là thảm họa với loài người.

Sa mạc hóa là một trong những biểu hiện nguy hiểm nhất của sự suy thoái và ônhiễm đất Hiện tượng sa mạc hóa diễn ra đặc biệt mạnh ở các vùng thường xuyên bịkhô hạn

+) Ô nhiễm môi trường nước

Là ô nhiễm nguy hiểm nhất, vì Trái Đất có 3/4 diện tích là nước, toàn bộ sự sốngtrên Trái Đất đều gắn liền với nước

Nước trong tự nhiên tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau: nước cống, nước ở cácsông hồ, tồn tại ở thể hơi trong không khí Nước bị ô nhiễm nghĩa là thành phần của nótồn tại các chất khác, mà các chất này có thể gây hại cho con người và cuộc sống cácsinh vật trong tự nhiên

Ô nhiễm nước là sự biến đổi của chất lượng nước bởi các chất độc hại, gây nguyhiểm đến sự sống của các sinh vật, đến sự sống và sinh hoạt của con người, tác độngtiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và các hoạt động dịch vụ khác…Hiện nay, các chất chất gây ô nhiễm môi trường nước chính được xác định baogồm: phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật từ hoạt động sản xuất nôngnghiệp Nước thải, rác thải từ các hoạt động sản xuất công nghiệp và cả các hóa chất từhoạt động sinh hoạt của con người

+) Ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí là sự thay đổi lớn trong thành phần của không khí, chủ yếu dokhói, bụi, hơi hoặc các khí lạ được đưa vào không khí, có sự tỏa mùi, làm giảm tầmnhìn xa, gây biến đổi khí hậu, gây bệnh cho con người và cũng có thể gây hại cho cácsinh vật khác như động vật và cây lương thực, và có thể làm hỏng môi trường tự nhiênhoặc xây dựng

+) Ô nhiễm không khí cũng có hai nguồn:

• Nguồn gốc tự nhiên (do núi lửa, cháy rừng, gió bụi,… )

• Nguồn gốc nhân tạo (do các hoạt động sản xuất và tiêu dùng của con người gâynên)

+) Ô nhiễm tiếng ồn

Ô nhiễm tiếng ồn là tập hợp những âm thanh có cường độ và tần số khác nhau, sắpxếp ko trật tự, là tình trạng tiếng ồn ở môi trường xung quanh bạn vượt quá ngưỡngnghe cho phép, gây nên cảm giác khó chịu đến thính giác cũng như tâm lý và sức khỏekhi phải nghe âm thanh này trong một thời gian

Trên thực tế, trong cuộc sống hàng ngày lại có quá nhiều âm thanh từ môi trườngxung quanh như tiếng máy móc làm việc, tiếng xe cộ… có mức âm thanh vượt quácon số 80dB gây nên thực trạng ô nhiễm tiếng ồn trên thế giới

1.2 Một số nét khái quát về thực trạng môi trường ở nước ta

1.2.1 Thực trạng môi trường ở nước ta hiện nay

Thực trạng môi trường hiện nay đang bị làm bẩn nghiêm trọng Điều này gây ranhững ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái cũng như sức khỏe của conngười Nếu tình trạng ô nhiễm môi trường tiếp tục kéo dài thì sẽ vô cùng nguy hiểm

Ấy thế mà, lượng nước thải, rác thải vẫn đang ngày/đêm chưa được xử lý Chúngchẳng khác nào mối nguy tiềm ẩn đe dọa đến sự sống của con người Đây đều lànhững thống kê cho thấy, tình trạng ô nhiễm môi trường đang ở mức báo động Nóchẳng khác nào khối u nhọt đang tiến triển từng ngày Nếu không giải quyết triệt để,lâu ngày sẽ hình thành bệnh nan y “vô phương cứu chữa”.

• Ô nhiễm môi trường đất

Đất là tài nguyên vô giá mà mẹ thiên nhiên đã ban tặng Thế nhưng, chúng ta đã làm

gì với nguồn tài nguyên này? Chúng ta xây dựng nhà máy, các khu nhà hộp diêm cứthi nhau nối dài Trong khi những mảng xanh của thiên nhiên dần biến mất Hơn thế,đất chật mà người đông, nhiều người thản nhiên vứt rác bừa bãi, lâu ngày gây ô nhiễmmôi trường đất

Hiện nay, diện tích đất canh tác ngày càng bị thu hẹp, chất lượng đất suy giảm trầmtrọng “Tấc đấc tấc vàng” đang dần biến mất, nếu viễn cảnh này cứ tái hiện, đến lúcchúng ta nhận ra phải chăng là quá muộn?

• Ô nhiễm môi trường nước

Có một sự thật đáng buồn, thay vì sử dụng nguồn nước cho thủy điện, một số cánhân, tập thể lại coi nguồn nước là bãi tập kết rác Còn với các nhà máy, khu côngnghiệp? Trong khi một số đơn vị tìm cách để giảm thiểu lượng chất thải ra môi trường.Một số khác lại vô tư biến nguồn nước thành những dòng đen ngòm, hôi thối

Nghiêm trọng hơn, quy mô ảnh hưởng của môi trường nước lại đáng lo hơn ô nhiễmmôi trường đất Môi trường nước ô nhiễm làm các vi sinh vật không thể đồng hóađược, lượng oxy trong nước giảm, khí độc tăng lên Điều này đang thật sự đe dọa đến

sự sống của toàn nhân loại

• Ô nhiễm môi trường không khí

Với lượng xe máy, ô tô lưu thông như hiện nay đã vô tình thải vào môi trường mộtlượng khí độc rất lớn Không những thế, các nhà máy xí nghiệp đang từng ngày, từnggiờ “tiêm thuốc độc” vào bầu khí quyển Điều này khiến cho bầu khí quyển vốn đã ônhiễm nay lại càng trầm trọng hơn Thậm chí, ô nhiễm khí quyển đang trở thành vấn

đề thời sự nóng bỏng trên toàn thế giới

1.2.2 Nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường hiện nay

Chưa bao giờ, vấn đề ô nhiễm môi trường lại nóng sốt như những năm gần đây Hậuquả của việc ô nhiễm môi trường có thể kể đến như cá chết hàng loạt, bệnh ung thưtăng lên, nhiều loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng…Và còn vô vàn những hậu quảnghiêm trọng khác mà không thể kể hết Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ônhiễm môi trường?

• Ý thức của người dân

Đầu tiên, đó là sự thiếu ý thức của người dân Họ vô tư xả rác với suy nghĩ việc làmcủa mình quá nhỏ bé, không đủ sức để gây ra ô nhiễm môi trường Một số khác lại chorằng, bảo vệ môi trường là trách nhiệm của các cơ quan chính quyền, của nhà nước…Đáng buồn hơn, một bộ phận người dân lại suy nghĩ môi trường ô nhiễm rồi, có giảiquyết cũng không ăn thua Và ô nhiễm môi trường là chuyện của thiên hạ, không ảnhhưởng gì đến mình

Và chính những suy nghĩ thiển cận này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến việc giáo dục

tư duy bảo vệ môi trường cho thế hệ mai sau

Việc phá hoại môi trường của một người gây ảnh hưởng nhỏ nhưng hàng trămngười cộng lại sẽ gây hậu quả lớn Một tờ giấy, một hộp sữa, một túi ni lông… nếutích tụ nhiều sẽ thành một bãi rác khổng lồ Lâu ngày sẽ gây mất mỹ quan đô thị, gây ônhiễm môi trường, nghẹt cống thoát nước mỗi khi mưa lớn

• Doanh nghiệp thiếu trách nhiệm

Nguyên nhân thứ hai gây ô nhiễm môi trường chính là sự thiếu trách nhiệm của cácdoanh nghiệp Họ đặt lợi nhuận lên hàng đầu bất chấp hậu quả Trên thực tế, có không

ít doanh nghiệp đã vi phạm quy trình khai thác, góp phần gia tăng ô nhiễm môi trường.Thêm vào đó là quá trình xử lý nước thải ở một số khu công nghiệp, nhà máy chưahiệu quả Chính điều này đã khiến cho sông, suối, ao hồ bị nhiễm độc nguồn nướctrầm trọng

Đáng buồn hơn, đó là sự thiếu quan liêu trong công tác bảo vệ môi trường Thay vìrăn đe, nghiêm minh xử lý, một số cơ quan lại tiếp tay cho hành động phá hoại môitrường.

1.2.3 Mức độ nghiêm trọng

• Mức độ nghiêm trọng đối với Việt Nam:

- Mặc dù là một nước nông nghiệp đang trong quá trình công nghiệp hóa hiện đạihóa, với mục tiêu đến năm 2045 kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủCộng hòa, nay là nước CHXHCN Việt Nam, trở thành nước phát triển thu nhập caotheo định hướng XHCN, tuy nhiên Việt Nam cũng phải đang đối diện với nhiều vấn đềmôi trường gay gắt Với quy mô dân số gần 100 triệu dân, đặt ra những vấn đề gay gắt

về dân sinh, cải thiện đời sống, tăng thu nhập và vấn đề bảo vệ môi trường Hiện nay,hiểm họa môi trường sinh thái ở nước ta dưới tác động của quá trình công nghiệp hóahiện đại hóa, biến đổi khí hậu, nhất là mâu thuẫn giữa phát triển và lạc hậu, do ảnhhưởng nặng nề của nếp suy nghĩ, nếp làm thói quen của người sản xuất nhỏ tiểu nôngchưa hoàn thiện Có thể thấy một số mức độ nghiêm trọng vấn đề môi trường ở ViệtNam hiện nay như sau:

+ Thiên nhiên nước ta ngoài bị ảnh hưởng tác động của chiến tranh trước đây, hiệnnay còn bị phá hoại bởi hoạt động vô ý thức, thái độ tủy tiện vô trách nhiệm, thiếu kếhoạch trong việc khai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên Theo thống

kê trước năm 1945, rừng bao phủ chiếm tỉ lệ 43,8%, hiện nay chỉ còn hơn 28% (tức làdưới mức báo động 30%) Diện tích đất trồng trọt đang bị sói mòn tăng mạnh lênkhoảng 13,4 triệu ha Nguyên nhân chính của tình trạng này là do du canh du cư, khaithác gỗ vô tội vạ, mở mang giao thông , xây dựng thủy điện …chưa theo quy hoạchthống nhất Vấn đề quy hoạch sử dụng đất chưa hợp lý, đang làm lãng phí nguồn tàinguyên quý giá này của đất nước

+ Tình trạng ô nhiễm môi trường sinh thái gia tăng đang là vấn đề nan giải hiện nay.Nhiều nhà máy xả ra chất thải công nghiệp, sinh hoạt, chất độc hại của quá trình sảnxuất không được xử lý nghiêm túc mà đưa trực tiếp vào môi trường, gây tình trạng ônhiễm môi trường sinh thái, gây bệnh tật cho người dân Theo thống kê của Bộ tài

nguyên Môi trường, hiện nay cả nước có hơn 5400 làng nghề, riêng Hà Nội có hơn

1350 làng nghề, tuy nhiên 95% hoạt động sản xuất gây ô nhiễm môi trường, hơn 50%gây ô nhiễm nghiêm trọng Đây là những doanh nghiệp, cơ sở sản xuất quy mô nhỏ,công nghệ nhìn chung lạc hậu, chưa đầu tư thích đáng vào xử lý ô nhiễm môi trường,chất thải

+ Nồng độ bụi ở đô thị vượt quá nhiều lần chỉ tiêu cho phép Nồng độ khí thải CO2nhất là ở các thành phố lớn, khu công nghiệp vượt tiêu chuẩn cho phép từ 1,5 đến 2,5lần Ngoài ra, ô nhiễm tiếng ồn cũng là vấn đề nan giải đối với các khu dân cư

– Bên cạnh đó, vấn đề khai thác mỏ, vật liệu xây dựng, vàng đá quý… chính thức

và tự do cũng đã và đang làm hủy hoại môi trường sinh thái Việc sử dụng mìn khaithác ở nhiều lĩnh vực đang làm phá hoại sự cân bằng về hệ sinh thái môi trường

• Mức độ nghiêm trọng đối với thế giới:

Môi trường sinh thái là một mạng lưới chỉnh thể, hữu cơ, có mối liên hệ chặt chẽvới nhau giữa đất, nước không khí và cơ thể sống trong phạm vi toàn cầu Sự rối loạnbất ổn định ở khâu nào đó trong hệ thống sẽ gây ra hệ quả nghiêm trọng Thông quaquá trình lao động, con người khai thác, bảo vệ bồi đắp cho thiên nhiên, nhưng quaquá trình đó, con người xã hội dần dần có sự đối lập, hủy hoại môi trường sống tựnhiên của mình Hiện nay, trái đất ngôi nhà chung của chúng ta hiện nay với gần 8 tỷngười đang sinh sống, đang phải oằn mình gánh chịu những hậu quả nặng nề gắn vớithực trạng hành tinh xanh đang kêu cứu, do tình trạng ô nhiễm, suy thoái môi trườngngày càng gay gắt

– Tình trạng “lá phổi xanh” của trái đất ngày càng loang lổ do nạn phá rừng gia tăngtại nhiều quốc gia Trong những năm gần đây, tại Braxin, phá rừng tiếp tục là vấn nạnnhức nhối, năm 2020, quốc gia Nam Mỹ này chứng kiến hoạt động tàn phá rừngAmazon tăng mạnh trở lại, lên mức cao nhất trong 12 năm qua Theo Viện nghiên cứu

vũ trụ quốc gia Braxin (INPE) hơn 11.000 km2 của nước này đã bị phá hủy trong vòng

12 tháng Được ví như “lá phổi xanh” của trái đất và là nguồn sống cho công cuộcchống biến đổi khí hậu hiện nay, Amazon là rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới với gần7,6 triệu km2, trong đó 60% nằm trong lãnh thổ Braxin Bên cạnh nạn phá rừng giatăng, tình trạng cháy rừng cũng ngày càng tồi tệ tại khu vực này cũng như nhiều nước

trên thế giới như tại Úc, Mỹ và nhiều quốc gia khác Cháy rừng đã tàn phá cây rừng vàthảm thực vật, như tại Úc năm ngoái đã phát thải ra 369 triệu tấn cacbon dioxit (CO2).– Tình trạng nóng lên của trái đất Lượng CO2 và khí thải gây hiệu ứng nhà kínhngày càng gia tăng Nhiệt độ trái đất gia tăng đã tạo ra các đợt nắng nóng gay gắt tạinhiều quốc gia như tại Ấn Độ, thủ đô Niu Deli trải qua mùa nóng tồi tệ nhất trongvòng 20 năm qua, miền Trung của Việt Nam cũng trải qua tình trạng nắng nóng này.– Báo động tốc độ băng tan, nhiệt độ tăng cao cũng khiến cho băng tan nhanh hơn.Theo dự báo, nếu lượng khí thải nhà kính không được kiểm soát, khối băng lớn thứ haithế giới và dài hàng km ở Bắc Cực sẽ tiếp tục mất đi hàng ngàn tỷ tấn, khiến mựcnước biển toàn cầu dâng lên 10 cm Tình trạng băng tan với tốc độ chóng mặt cũngxảy ra tại Nam Cực, nơi có dải băng lớn nhất hành tinh Tình trạng nước biển dâng sẽảnh hưởng đến cuộc sống hàng tỷ người trên trái đất, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuấtnông nghiệp, đến quy hoạch đô thị, cuộc sống của người dân.

– Tình trạng suy thoái về môi trường sinh thái gắn liền với hiện tượng suy thoáitầng Ozon Tầng Ozon là lớp khí O3 rất dày bao bọc trái đất như một cái đệm bảo vệtrái đất khỏi những tia cực tím của mặt trời chiếu xuống trái đất Thực tế cho thấy, tầngOzon bị suy thoái sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của trái đất

– Suy thoái môi trường còn thể hiện ở sự ô nhiễm không khí, nguồn nước sạch, đặcbiệt do ảnh hưởng của phát triển các ngành công nghiệp, nhất là ngành công nghiệpgây ô nhiễm

1.2.4 Tác hại, hậu quả của ô nhiễm môi trường gây ra

*Tác hại

+ Ô nhiễm môi trường không khí

Ô nhiễm không khí thường liên quan đến các bệnh : hen xuyễn, dị ứng, các bệnhliên quan đến đường hô hấp và là nguyên nhân gây ra những hiện tượng bất thườngcủa tự nhiên như hiệu ứng nhà kính, biến đổi khí hậu

+ Ô nhiễm môi trường đất

Tác hại: môi trường đất là nơi trú ngụ của con người và hầu hết các sinh vật cạn, lànền móng cho các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp và văn hóa của conngười Đất là một nguồn tài nguyên quý giá, con người sử dụng tài nguyên đất vàohoạt động sản xuất nông nghiệp để đảm bảo nguồn cung cấp lương thực thực phẩmcho con người Nhưng khi bị ô nhiễm thì nó tác động tiêu cực đến mọi thứ trên bề mặtcủa nó Gây ra những tổn hại đến môi trường sống của các loài, hủy hoại rừng, ảnhhưởng đến các nguồn tài nguyên thiên nhiên, gây những tác hại trầm trọng đến cuộcsống của con người.

+ Ô nhiễm môi trường nước

Tác hại: Nước là thứ không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của con ngườichúng ta, nếu nó bị ô nhiễm sức khỏe chúng ta bị ảnh hưởng là điều tất yếu Nó còn lànguyên nhân làm suy kiệt nguồn tài nguyên nước ngọt, ảnh hưởng đến đời sống cácloài thủy sinh và làm giảm sự đa dạng sinh học các loài kéo theo hệ lụy là giảm sút nềnkinh tế của cả nước

+ Ô nhiễm tiếng ồn

Tác hại: làm tăng mức độ stress của người dân, ảnh hưởng đến thai nhi, gây căngthẳng thần kinh làm giảm thính lực Tiếng ồn làm xua đuổi các loài vật ra xa, làm giảmkhả năng săn mồi của các loài

+ Ô nhiễm ánh sáng

Tác hại: Ô nhiễm ánh sáng đồng nghĩa với việc sử dụng nhiều năng lượng hơn (tiêutốn nhiều tài nguyên hơn), làm rối loạn giấc ngủ, làm giảm tính tò mò của trẻ con vềhiện tượng thiên văn, cản trở quá trình phát triển của các loài thực vật

tồn tại khá lâu trong không khí và phát tán rất xa Do kích thước khá nhỏ, nên nếu xâmnhập vào phổi, máu sẽ gây nên các bệnh hô hấp, vô sinh,

Bên cạnh đó, việc ô nhiễm không khí còn khiến cho con người bị chóng mặt, đauđầu, bệnh tim mạch, Đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất là người cao tuổi, phụ nữmang thai, người đang bị bệnh và trẻ em dưới 15 tuổi, Từng nhóm đối tượng sẽ bịảnh hưởng khác nhau tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và mức độ ô nhiễm

Ngoài ra thì sóng nhiệt hoặc ô nhiễm tiếng ồn cũng gây ra những tác hại nhất địnhđối với con người Tiếng ồn ngoài khả năng gây thương tích đối với tai, còn gây ranhững tình trạng như đau đầu, stress, dễ bị căng thẳng thần kinh,

Biến đổi khí hậu còn khiến cho nhiệt độ tăng giảm bất thường có chiều hướng giatăng Điều này khiến gây ra các bệnh như đột quỵ nhiệt, chuột rút do nhiệt hoặc thậmchí là tử vong Hậu quả của ô nhiễm môi trường cực kỳ nghiêm trọng

• Ô nhiễm nguồn nước

Ảnh hưởng của ô nhiễm nguồn nước đến sức khỏe của con người thông qua hai conđường chính Đầu tiên, nếu bạn ăn, uống phải nước bị ô nhiễm hoặc các loại thực vật,động vật sống trong môi trường bị ô nhiễm, gây nguy hiểm đến con người Hoặc dobạn tiếp xúc với môi trường nước bị ô nhiễm

Những bệnh thường bị mắc phải do ô nhiễm nguồn nước gây ra là: tiêu chảy, dịch

tả, thương hàn, viêm gan, viêm não, bệnh do muỗi truyền, thiếu máu,

• Ô nhiễm môi trường đất

Việc sử dụng hoá dược trong sản xuất nông nghiệp là điều không thể tránh khỏi.Tuy nhiên, nếu không được sử dụng với đúng liều lượng sẽ dẫn đến lượng hóa chất bị

dư thừa và ngấm trong đất

Điều này gây mất cân bằng sinh học giữa đất và cây trồng Ngoài việc ảnh hưởngđến chất lượng nông sản, ô nhiễm đất còn khiến nông sản bị nhiễm độc Nếu conngười sử dụng những nông sản này sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe rất nhiều

Các bệnh có thể gây ra khi sử dụng nông sản bị nhiễm độc là gan to, hệ thần kinh,

hệ di truyền, giảm chỉ số thông minh ở trẻ em…

Tham khảo các thiết bị tập luyện thể dục thể thao như xe đập tập, máy chạy bộ, Nâng cao sức khỏe, sức đề kháng để chống chọi qua những ảnh hưởng xấu của môitrường đến cơ thể.

+ Đối với hệ sinh thái:

Hệ sinh thái là khu vực các quần thể sinh sống chung và tương tác với nhau Hậuquả của ô nhiễm môi trường sẽ dẫn đến sự điều tiết của hệ sinh thái bị thay đổi

Mối đe dọa chính và tác động trực tiếp đối với hệ sinh thái chính là ô nhiễm khôngkhí Hậu quả của ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí sẽ dẫn tới nhữngcơn mưa axit, hủy diệt các khu rừng Dù không dẫn tới sự tuyệt chủng nhưng việc câycối bị chết sẽ dẫn đến cấu trúc loài bị giảm đáng kể

+ Đối với môi trường Kinh tế - Xã hội:

Theo đó, ô nhiễm môi trường có thể gây ảnh hưởng đối với môi trường kinh tế – xãhội Cụ thể:

• Gây thiệt hại về kinh tế do nhiều bệnh tật

• Gây thiệt hại về kinh tế do ảnh hưởng đến nông sản và thuỷ sản

• Gây thiệt hại đối với hoạt động du lịch

• Gây thiệt hại về kinh tế do phải cải thiện môi trường

CHƯƠNG 2: CÁC VẤN ĐỀ VỀ MẶT CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI TRÌNH TRẠNG VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ PHÒNG CHỐNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG

2.1 Tính chất nghiêm trọng của hành vi vi phạm quy định về phòng chống ô nhiễm môi trường

– Quy trách nhiệm hình sự về gây ô nhiễm môi trường

Ngày 15.4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thảo luận, cho ý kiến vào dự án Luật sửađổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự

Nhìn chung, những hành vi đang phổ biến, gây bức xúc đã được quy trách nhiệmhình sự hoặc bỏ ngoài vòng lao lý; đặc biệt là hành vi gây ô nhiễm môi trường và sửdụng trái phép chất ma túy

– Gây ô nhiễm môi trường: Khoảng trống cho chủ Doanh Nghiệp

Vấn đề được xem là gai góc trong thảo luận là làm sao để quy được trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân được Đại Biểu Quốc Hội đề nghị cần bổ sung vào Bộ luật Hình sự liên quan đến các lĩnh vực như thuế, chứng khoán và đặc biệt là vấn đề môi trường Đa số các ý kiến cho rằng, đây là một vấn đề lớn, cần phải nghiên cứu kỹ, làm

rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của trách nhiệm hình sự, nên đề nghị Quốc Hội cho tiếp tục nghiên cứu để phục vụ cho việc sửa đổi cơ bản, toàn diện Bộ Luật Hình Sự trong thời gian tới

Riêng tội phạm về môi trường được đa số ý kiến bày tỏ sự kiên quyết phải có quy định trong Bộ luật Hình sự để đảm bảo tính răn đe nghiêm khắc Các ý kiến đề xuất: Các yếu tố cấu thành tội phạm về môi trường không cần phải hội đủ ba yếu tố như: Thải chất gây ô nhiễm môi trường vượt quá tiêu chuẩn cho phép; đã bị xử phạt hành chính mà cố tình không thực hiện các biện pháp khắc phục; gây hậu quả nghiêm trọng Bởi lẽ, việc xác định hậu quả nghiêm trọng của hành vi gây ô nhiễm môi trường thường là rất khó khăn, có nhiều trường hợp không thể xác định được ngay, mà phải sau một thời gian dài mới có thể xác định được hậu quả Còn việc xử phạt hành chính trong lĩnh vực môi trường thường chỉ áp dụng đối với pháp nhân, nên rất khó xử lý về hình sự đối với người có hành vi gây ô nhiễm môi trường

Chính vì vậy, Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội đã chỉ đạo chỉnh lý dự luật theo hướng

bỏ dấu hiệu "đã bị xử phạt hành chính mà cố tình không thực hiện các biện pháp khắc phục theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền" Và chốt lại là quy định trách nhiệm hình sự đối với người có các hành vi "thải vào không khí, nguồn nước, đất các chất gây ô nhiễm môi trường, phát tán bức xạ, phóng xạ vượt quá quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất thải ở mức độ nghiêm trọng hoặc làm môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng,hoặc gây hậu quả nghiêm trọng khác"

Còn việc quy định trách nhiệm hình sự của người đứng đầu pháp nhân gây ô nhiễm môi trường? Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội cho rằng, nếu người đứng đầu pháp nhân trực tiếp thực hiện hành vi gây ô nhiễm môi trường thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình

sự theo quy định của Điều 182 Bộ Luật Hình Sự

Trường hợp người này không trực tiếp thực hiện tội phạm, mà chỉ tham gia với tư cách là người tổ chức (người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy), người xúi giục hoặc người giúp sức thì tuỳ tính chất, mức độ của hành vi cũng sẽ bị xử lý với vai trò là đồng phạm Do đó, Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội đề nghị không bổ sung quy định trách nhiệm hình sự người đứng đầu của pháp nhân vào trong Bộ Luật Hình Sự

Tuy nhiên, vẫn còn luồng ý kiến khác băn khoăn: Nếu không quy định cụ thể trách nhiệm hình sự người đứng đầu doanh nghiệp (pháp nhân) gây ô nhiễm môi trường trong luật, sẽ là kẽ hở để các chủ doanh nghiệp "luồn lách" vô can, như thực tiễn đã diễn ra

2.2 Trang bị những kiến thức, kĩ năng phòng tránh

Ngày này, tình hình ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu ngày càng trở nên nghiêmtrọng hơn Đứng trước tình thế đầy nguy cấp như thế này, đòi hỏi mỗi nước phải cónhững giải pháp ngăn chặn ô nhiễm môi trường

– Luôn hành động thân thiện với môi trường

Kêu gọi mọi người cùng nhau xây dựng văn hóa hành động, ứng xử thân thiện nhấtvới môi trường thiên nhiên Không những cần đổi mới tư duy, hành vi ứng xử của conngười mà cũng cần nâng cao trách nhiệm của mỗi người đối với môi trường Tăngcường công tác kiểm tra, giám sát các hoạt động ô nhiễm môi trường, giảm thiểu tối đavấn nạn ô nhiễm cho môi trường…

Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

Cần tích cực tuyên truyền, vận động mọi người dân nâng cao ý thức bảo vệ môitrường gắn với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Không làm những việc gâytổn hại đến môi trường thiên nhiên như: không chặt phá rừng, không săn bắt động thựcvật quý hiếm, không xả rác bừa bãi, không xả nước thải khi chưa được xử lý ra môitrường tự nhiên…

Đồng thời, khuyến khích mọi người thực hiện trồng nhiều cây xanh, phủ xanh đồitrọc, đất trồng, trồng rừng phòng hộ ven biển… Cây xanh sẽ gúp giảm thiểu các nguy

cơ do going bão, hấp thụ các khí độc hại có trong lượng khí thải, mang đến không giansống xanh cho mọi người

– Xem trọng sự phát triển bền vững

Phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường thiên nhiên Tuyệt đối khôngđược chỉ chú trọng phát triển kinh tế mà quên đi nhiệm vụ, trách nhiệm bảo vệ môitrường, ứng phó với những tình huống biến đổi khí hậu xấu nhất Bởi môi trường luôngắn liền với đời sống của chính con người, nếu như môi trường bị ô nhiễm thì nền kinh

tế sẽ không thể phát triển bền vững, con người sẽ không được sống một cách thoảimái

– Tăng cường công tác dự báo khí tượng thủy văn

Phải dự báo chính xác, kịp thời những hiện tượng khí tượng thủy văn để có nhữngbiện pháp kịp thời và đúng đắn ứng phó với những tình huống xấu về thiên tai, biếnđổi khí hậu… Ngày một nâng cao công nghệ, hiện đại hóa công tác dự báo khí tượngthủy văn Luôn triển khai các chương trình về biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu,thiên tai với địa phương một cách chặt chẽ và hiệu quả nhất…

– Hoàn thiện hệ thống pháp luật về môi trường

Cần nhanh chóng hoàn thiện hệ thống Pháp luật về môi trường như: luật đất đai, vềquy hoạch và sử dụng đất, luật xử phạt về những hành vi gây ô nhiễm môi trường,mức quy định thành phần ô nhiễm vượt mức, luật quy đinh bảo vệ môi trường…

Cần có những căn cứ luật cụ thể, chi tiết để xử lý vi phạm tổn hại đến môi trườngmột cách công bằng, thống nhất và hiện đại Tuyệt đối không cho phép tồn tại tìnhtrạng chồng chéo, không rõ rang, thiếu khả thi, mâu thuẫn trong bộ luật.

2.3 Chính sách của nhà nước giúp kiểm soát, giảm thiểu trước tác động của ô nhiễm môi trường

Trong các lĩnh vực của ngành tài nguyên và môi trường thì môi trường là một trongnhững lĩnh vực được quan tâm nhiều nhất hiện nay Và thách thức lớn nhất đối vớingành này chính là phải bảo vệ môi trường hiệu quả Để bảo vệ môi trường hiệu quảthì chính sách pháp luật phải sát thực tế và sắc bén

Theo điều 5, Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) được Quốc hội khóa XIV, kỳ họpthứ 10 thông qua ngày 17 tháng 11 năm 2020 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm

2022 qui định về Chính sách của Nhà nước về bảo vệ môi trường gồm:

1 Tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và

cá nhân tham gia thực hiện, kiểm tra, giám sát hoạt động bảo vệ môi trường

2 Tuyên truyền, giáo dục kết hợp với biện pháp hành chính, kinh tế và biện phápkhác để tăng cường việc tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường, xây dựng văn hóabảo vệ môi trường

3 Chú trọng bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên; khaithác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; phát triển năng lượng sạch vànăng lượng tái tạo; phát triển hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường

4 Ưu tiên xử lý ô nhiễm môi trường, phục hồi hệ sinh thái tự nhiên bị suy thoái,chú trọng bảo vệ môi trường khu dân cư

5 Đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư cho bảo vệ môi trường; bố trí khoản chi riêngcho bảo vệ môi trường trong ngân sách nhà nước với tỷ lệ tăng dần theo khả năng củangân sách nhà nước và yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ môi trường; ưu tiên nguồn kinh phícho các nhiệm vụ trọng điểm về bảo vệ môi trường

6 Bảo đảm quyền lợi của tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân đónggóp cho hoạt động bảo vệ môi trường; ưu đãi, hỗ trợ hoạt động bảo vệ môi trường;thúc đẩy sản phẩm, dịch vụ thân thiện môi trường