chuong-4-lsth-mac1

Nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ - x· héi  Sự củng cố và phát triển của PTSX TBCN trong điều kiện của cuộc cách mạng công nghiệp  CNTB tự do cạnh tranh phát triển đến giai đoạn chín muồi làm bộ

cña­triÕt­häc­M¸c­-­Lªnin

vµ­ph¸t­triÓn­cña­triÕt­häc­m¸c

1 Nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ - x· héi

 Sự củng cố và phát triển của PTSX TBCN trong điều kiện của cuộc cách mạng công nghiệp

 CNTB tự do cạnh tranh phát triển đến giai đoạn chín muồi làm bộc lộ những mâu thuẫn vốn có: Tư bản  Lao động  mâu thuẫn giai cấp ngày càng gay gắt

 Nổ ra các phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân tại các nước TB phát triển: Anh, Pháp, Đức Từng bước thể hiện vai trò lịch sử toàn thế giới

 Sự trưởng thành của giai cấp công nhân Đức dẫn tới

2 Nguồn gốc lý luận

 Kế thừa những hạt nhân hợp lý trong triết học cổ điển Đức (Can tơ, Hêghen và Phoiơbắc )

 Phê phán và kế thừa các giá trị t t ởng trong kinh tế chính trị Anh (A.Smith, D Ricácđô )

 Phê phán và tiêp thu các giá trị t t ởng của CNXH không t ởng Pháp và Anh (C Xanhximông, Ph Phuriê, R Ooen )

3 Tiền đề của sự phát triển các KHTN:

 Thuyết Bảo toàn và chuyển hoá năng l ợng của Maye và Jiulơ

 Thuyết Tế bào của Svan (Swal) và Slâyđen (Lơvenhuc phát

hiện ra năm 1679)

 Tiến hoá luận của Đácuyn (S Darwin) (nghiên cứu thực

nghiệm trên quần đào Galapagós - Êcuađo)

 Các thành tựu KHTN đặc biệt là 3 phát minh trên là cơ sở khoa học quan trọng cho triết học Mác xây dựng nên phép biện chứng duy vật

triÓn­cña­triÕt­häc­m¸c

1 C.M¸c, Ph.¡ngghen vµ qu¸ tr×nh chuyÓn biÕn t t ëng cña hai «ng tõ chñ nghÜa duy t©m d©n chñ vµ c¸ch m¹ng, sang chñ nghÜa duy vËt céng s¶n chñ nghÜa (1841-1843)

 Trước khi gặp nhau, cả C Mác và Ph Ăngghen đã

có một quá trình hoạt động độc lập

Tơriơ trong gia đình của luật sư Heinrich Macrx

(thành phố Born - nước Đức)

Barmen, tỉnh Ranh, vương quốc Phổ trong một gia

đình chủ xưởng dệt kinh doanh ở Mantrestơ

(Anh)

Ph ¡ngghen (1820 -1895) C.Mác (

1818 - 1883)

2 Giai đoạn C.Mác và Ph.Ăngghen đề xuất những nguyên lý triết học DVBC và DVLS (1843 - 1848)

 Mùa thu 1843, C Mác và Ph Ăngghen lần đầu tiên gặp nhau ở

Pari (Pháp)- mở đầu cho giai đoạn mới của một tình bạn, tình

đồng chí vĩ đại

 Một số tác phẩm tiêu biểu của hai ông trong thời kỳ này:

 C Mác: “Bản thảo kinh tế - triết học 1844”; “Gia đình thần

thánh” (1845); “Luận c ơng về Phoiơbắc” (1845); “Sự khốn

cùng của triết học” (1847) v.v

 C Mác và Ph Ăngghen: “Hệ t t ởng Đức” (1846); “Tuyên

ngôn Đảng cộng sản” (1848)

3 Giai đoạn C.Mác và Ph.Ăngghen bổ sung và phát triển

lý luận triết học (1848-1895)

trào cộng sản và công nhân quốc tế đòi hỏi triết học Mác cần đ ợc tiếp tục phát triển, bổ sung về mặt lý luận

nhiên

và xuyên tạc đối với chủ nghĩa Mác

Một số tác phẩm tiêu biểu của C Mác và Ph Ăngghen:

 C.Mác: “Cách mạng và phản cách mạng ở Đức” (1848-1849); “Đấu tranh giai cấp ở Pháp”; Ngày 18 tháng S ơng mù của Lui Pônnapáctơ (1850-1852); T bản (1867); “Nội chiến ở Pháp” (1872); “Phê phán c ơng lĩnh Gôta” (1875)

 Ph.Ăngghen: “Chống Đuy rinh” ; “Biện chứng tự nhiên”; “Nguồn gốc của gia đình, chế độ t hữu và nhà n ớc”; “Lutvíc Phoiơbắc và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức”; “T bản” (Tập II,III)

 Cho đến khi C Mác mất (1883) và Ph Ăngghen mất (1895), các nguyên lý cơ bản của triết học Mác đã đ ợc hình thành

4 Thực chất và ý nghĩa của cuộc cách mạng

trong lĩnh vực triết học do C.Mác và

Ph.Ăngghen thực hiện

a) Thực chất:

 Triết học Mác đã khắc phục được được sự tách rời giữa thế giới quan duy vật và phép biện

chứng trong sự phát triển của triết học trước đó

 Việc phát hiện và xây dựng nên chủ nghĩa duy vật lịch sử là một thành tựu vĩ đại trong lịch sử triết học Mác nói riêng và lịch sử phát triển các khoa học nói chung

 Triết học Mác là triết học thực tiễn, “không chỉ giải thích thế giới mà còn cải tạo thế giới

b) Ý nghĩa:

cấp công nhân , kể từ khi ra đời nhờ sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân đã tạo nên bước

chuyển biến về chất trong phong trào công nhân, chuyển hoạt động của phong trào này từ tự phát lên tự giác

lược cho các Đảng cộng sản, là vũ khí lý luận để đấu

tranh chống tư tưởng của giai cấp tư sản, tư tưởng cơ hội giáo điều

 Với sự ra đời của triết học Mác, vai trò xã hội của triết

học cũng như vị trí của triết học trong hệ thống các khoa học đã có sự thay đổi

III­-­Giai­®o¹n­V.I­Lªnin­trong­sù­ ph¸t­triÓn­cña­triÕt­häc­M¸c

1 Hoµn c¶nh xuÊt hiÖn c¸c t t ëng triÕt häc cña V.I

Lªnin

 Cuối TK XIX - XX, hoàn cảnh thế giới có nhiều biến đổi: CNTB đã bước sang một giai đoạn phát triển

mới

 Thời kỳ diễn ra cuộc cách mạng XHCN lần đầu tiên diễn ra ở nước Nga

 Thời kỳ này, C.Mác và Ph.Ăngghen đã mất

 Các trào lưu chống đối, xuyên tạc chủ nghĩa Mác

diễn ra mạnh mẽ

Vµi nÐt vÒ V.I Lªnin

 V.I Lênin tên thật là Vladimir Ilits Ulianov

(Lênin) sinh ngày 22 - 4 - 1870 ở Simbirsk

(nay là Ulianovsk), mất ngày 21 - 2 -1924

ở làng Gorki gần Moskva (thuộc tầng lớp

trung lưu)

 Cha là thanh tra giáo dục; anh trai là

Nicolai từng tham gia ám sát Sa hoàng và

bị kết án tử hình; bản thân thời kỳ học phổ

thông đạt kết quả xuất sắc (thủ khoa)

 17 tuổi đã tham gia các hoạt động cách

mạng và bị đuổi khỏi trường đại học

 Tốt nghiệp Đại học Luật 2 năm sau đó với

V.I Lªnin (1870 - 1924)

2 Những đóng góp chủ yếu của V.I Lênin

1. Đấu tranh chống lại cỏc trào lưu chống đối, xuyờn

tạc đối với chủ nghĩa Mỏc (trong đú cú chủ nghĩa

dõn tuý Nga), bảo vệ và tiếp tục phỏt triển chủ nghĩa Mỏc trong điều kiện mới

2. Tiếp tục phỏt triển phộp biện chứng duy vật trong

điều kiện mới;

3. Tiếp tục bổ sung và phỏt triển một số vấn đề lý luận

vào trong triết học Mỏc, như:

Vấn đề về nhà nước “chuyờn chớnh vụ sản”

Vấn đề về xõy dựng “đảng kiểu mới”

Về bạo lực cỏch mạng trong cuộc đấu tranh giai cấp

4. V.I Lờnin dự đoỏn về khả năng thắng lợi của chủ

5 Để bảo vệ chủ nghĩa Mác, V.I Lênin không chỉ phê phán

không khoan nhượng đối với mọi kẻ thù của chủ nghĩa Mác mà còn kịch liệt phê phán những người nhân danh

lý luận chủ nghĩa Mác để xuyên tạc, xét lại chủ nghĩa

Mác

cách nhìn biện chứng đối với tình hình thực tế của cách

về một quan niệm nào đó về chủ nghĩa xã hội, không

chấp nhận chủ nghĩa giáo điều

 Tên của V.I Lênin được dùng để chỉ một giai đoạn

mới trong sự phát triển của triết học Mác: triết học Mác - Lênin

trongưthờiưđạiưngàyưnay

 Sau những biến động thăng trầm của lịch sử triết học Mỏc kể từ C.Mỏc, Ph Ăngghen, V.I Lờnin cho đến ngày nay càng khẳng định tớnh đỳng đắn và khoa học của triết học Mỏc

 Tuy nhiờn, do thực tiễn luụn thay đổi nờn ngày nay, việc tiếp tục bổ sung và phỏt triển triết học Mỏc trong điều kiện cỏch mạng mới là cần thiết và tất yếu

 Cần chỳ ý: trong qỳa trỡnh bổ sung và phỏt triển cần

cú thỏi độ biện chứng cỏch mạng nhằm làm cho triết