chuong-4-ktct

QUAN HỆ GIỮA CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG... * Nguyên nhân hình thành độc quyềnSự phát triển của LLSX Những thành tựu khoa học kỹ thuật mới xuất hiện Trong điều k

KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT

BỘ MÔN CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN

BÀI GIẢNG MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN

2021

2

NỘI DUNG MÔN HỌC

Chương 1: Đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức năng của Kinh tế chính trị Mác – Lênin

Chương 2: Hàng hoá, thị trường và vai trò của các chủ thể tham gia thị trường

Chương 3: Giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị trường

Chương 4 Cạnh tranh và độc quyền trong nền kinh tế thị trường

Chương 5 Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam

Chương 6 Công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam

2 Tài liệu tham khảo:

• [1] Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Những

Nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin,

Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2014

• [2] Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn

giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác

– Lênin, Giáo trình Kinh tế chính trị Mác-Lênin,

Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010

Kiểm tra (10%)

Tiểu luận (5%)

Thi cuối kỳ (70%)

NỘI DUNG BÀI GIẢNG

4.1 QUAN HỆ GIỮA CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN

TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

4.2 ĐỘC QUYỀN VÀ ĐỘC QUYỀN NHÀ

NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

4.2.1 Lý luận của V.I.Lênin về độc quyền trong nền kinh tế thị trường

4.2.1.1 Nguyên nhân hình thành và tác động của độc quyền

* Nguyên nhân hình thành độc quyền

Sự phát triển của LLSX

Những thành tựu khoa học kỹ thuật mới xuất hiện

Trong điều kiện phát triển của khoa học kỹ thuật, có

sự tác động của các qui luật kinh tế thị trường

Tự do Cạnh tranh

Khủng hoảng Kinh tế

Tín dụng TBCN phát triển

* Khái niệm Lợi nhuận độc quyền:

Lợi nhuận độc quyền là lợi nhuận thu được cao hơn lợi nhuận bình quân, do sự thống trị của các tổ chức độc quyền đem lại

4.2 Độc quyền và độc quyền nhà nước trong nền kttt

* Khái niệm Giá cả độc quyền:

Giá cả độc quyền là giá cả do các tổ chức độc quyền áp đặt trong mua và bán hàng hóa

Những đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN

- Tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền

Tích tụ,

tập trung

sản xuất

Có ít xí nghiệp lớn

Cạnh tranh gay gắt

Thoả hiệp

Tổ chức độc quyền

Tổ chức độc quyền

Tổ chức độc quyền

Cácten Xanhđica

Tơrớt Côngxoócxiom

m

Sự phát triển các tổ chức ĐQ

Tổ chức độc quyền: là tổ chức liên minh giữa các tư bản lớn để tập trung trong tay phần lớn việc sản xuất

và tiêu thụ một số loại hàng hóa nào đó nhằm mục đích thu được lợi nhuận độc quyền cao.

Tư bản tài chính là sự thâm nhập và dung hợp vào nhau giữa tư bản độc quyền trong ngân hàng

và tư bản độc quyền công nghiệp

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN

-Đặc điểm thứ hai, Tư bản tài chính và hệ thống tài phiệt chi phối sâu sắc nền kinh tế

I CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN

- Đặc điểm thứ ba, Xuất khẩu tư bản

- Thứ tư, sự phân chia thế giới về kinh tế giữa các tổ chức độc quyền

- Thứ năm, sự phân chia thế giới về lãnh thổ giữa các cường quốc đế quốc

4.2.2.1 Nguyên nhân ra đời và phát triển chủ nghĩa

tư bản độc quyền nhà nước

4.2.2 Lý luận của V.I.Lênin về độc quyền nhà nước trong chủ nghĩa tư bản

Nguyên nhân hình thành của CNTB độc quyền nhà nước.

SH nhà nước tư sản

Xuất hiện các ngành mà tổ chức độc quyền tư nhân không muốn

kinh doanh

Xoa dịu bằng CSNN

>< giữa các TCĐQ QT

Nhà nước can thiệp

CNTB độc quyền nhà nước

Bản chất của CNTB độc quyền Nhà nước

CNTB độc quyền Nhà nước là sự kết hợp sức mạnh của các tổ chức độc quyền tư nhân với sức mạnh của Nhà nước tư bản thành 1 thiết chế và thể chế thống nhất nhằm phục vụ lợi ích của các

tổ chức độc quyền và giúp giải quyết các mâu thuẫn của CNTB

* Vai trò tích cực của chủ nghĩa tư bản

4.2.2 4 VAI TRÒ LỊCH SỬ CỦA CNTB

- Thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển nhanh chóng

- Chuyển nền sản xuất nhỏ thành nền sản xuất lớn hiện đại

- Thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển nhanh chóng

- Thực hiện xã hội hóa sản xuất

Hạn chế của chủ nghĩa tư bản.

4.2.2 4 VAI TRÒ LỊCH SỬ CỦA CNTB

- Mục đích của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa chủ yếu là

vì lợi ích của thiểu số giai cấp tư sản, không phải vì lợi ích của đại đa số quần chúng nhân dân lao động

- Chủ nghĩa tư bản cũng đã ít nhiều kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội

- Nguyên nhân diễn ra các cuộc chiến tranh thế giới

- Chênh lệch giàu nghèo giữa các quốc gia ngày càng lớn

Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản.

Lực lượng sản xuất phát triển cao => sở hữu tư nhân TBCN bị thay thế bằng sở hữu công cộng

=> Phương thức sản xuất TBCN thay thế bằng phương thức cộng sản chủ nghĩa

Câu hỏi ôn tập

1 Phân biệt sự khác nhau giữa các tổ chức độc quyền?

2 Thế nào là cạnh tranh?