sdtd_chiec_luoc_nga_-_CHUYeN_de___-_Copy

Trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh, Nguyễn Quang Sáng khai thác mối quan hệ về tình cảm gia đình có gì giống và khác với Nguyễn Dữ?... Ngôn ngữ Nam bộ trong sáng tác của ông cũng vừa

CHUYÊN ĐỀ NGỮ VĂN 9

TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI NĂM HỌC 2017-2018

NGƯỜI THỰC HIỆN:

Kiểm tra bài cũ

? Trong chương trình Ngữ văn 9, văn bản nào ra đời vào thế kỉ 16? Của ai?

? Qua văn bản đó, em có suy nghĩ gì về chiến tranh?

- Chiến tranh và sự hiểu lầm đã đốt cháy, làm khô héo cả nghĩa tình -> bi kịch gia đình thương tâm.

? Trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh, Nguyễn Quang Sáng khai thác mối quan hệ về tình cảm gia đình có gì giống và khác với Nguyễn Dữ?

Tiết 71: Văn bản

Nguyễn Quang Sáng

1- Tỏc giả (1932- 2014)

- Quờ Chợ Mới - An Giang

- Đề tài: cuộc sống và con người Nam Bộ

- Cốt truyện hấp dẫn, tỡnh huống bất ngờ, hợp lớ

Tác giả Nguyên An nhận xét:

“Truyện ngắn của Nguyễn Quang Sáng th ờng hấp dẫn

ng ời đọc bằng những tình huống bất ngờ mà tự nhiên hợp lí, bằng mạch kể chậm rãi, từ tốn mà đ ợm chất xung

đột của kịch Ngôn ngữ Nam bộ trong sáng tác của ông cũng vừa phải, có chỗ đậm đặc song vẫn dễ gần”.

Nhà văn Nguyễn Quang Sỏng

TRUYỆN NGẮN

Tiểu thuyết

KỊCH BẢN PHIM MỘT SỐ TÁC PHẨM

NỔI TIẾNG

Năm 1966, Tôi từ miền Bắc trở về miền Nam, vùng Đồng Tháp M ời mênh mông n ớc trắng Tôi đi ghe vào sâu trong rừng

và sống ở một nhà sàn treo trên ngọn cây Lúc đó, đoàn giao liên dẫn đ ờng toàn là nữ Tôi rất có ấn t ợng với câu chuyện

của một cô gái giao liên có cái l ợc ngà trắng Sau khi nghe cô

kể truyện, Tôi ngồi viết một ngày, một đêm là hoàn thành tác phẩm này

- Phần 1: Từ đầu bắt nó về (Trang 197)

(Thái độ của cha con ông Sáu trước buổi chia tay)

- Phần 2: Tiếp tuột xuống (Trang 199)

(Cảnh ông Sáu chia tay lên đường)

- Phần 3: Còn lại.

(Anh Sáu trở lại chiến khu làm chiếc lược ngà rồi hi sinh)

Bố cục

TÓM TẮT

3

4 2

Tr íc lóc hi sinh, «ng nhờ bác Ba gửi lược lại cho con

- Ông Sau về thăm nhà Bé Thu nhất định không nhận ba vì ông có vết thẹo trên mặt.

- Lúc Thu nhận ba cũng là lúc ông Sáu phải lên đường

- Ở chiến khu, ông Sáu làm lược ngà tặng con.

- Trước lúc hi sinh, ông nhờ bạn trao lại cây lược cho con.

TÓM TẮT

* Tác dụng:

- Câu chuyện chân thực, gần gũi

- Dễ dàng bày tỏ cảm xúc, thậm chí bày tỏ suy nghĩ, bình luận.

* Ngôi kể: Ngôi thứ 1- Bác Ba- bạn của ông Sáu-

cũng là người trực tiếp tham gia câu chuyện

Ngôi kể

TÌNH HUỐNG TRUYỆN

? Truyện có những tình huống nào? Cho biết

ý nghĩa của những tình huống đó.

Tình huống 1:

Chưa đầy 1 tuổi,

ba đi kháng chiến

Gặp ba sau

8 năm xa cách

Nhất định không nhận ba

Tình huống 2:

Ở chiến khu,

ông Sáu nhớ con da diết

Ông làm chiếc lược ngà để tặng con

Chưa kịp trao cho con -> hi sinh

Tình yêu thương sâu sắc của ông Sáu dành cho con

Tình huống 2

1-Tình cảm của bé Thu dành cho cha:

-> Ương ngạnh, bướng bỉnh, yêu thương ba (trong tấm ảnh) chân thật, sâu sắc.

a- Khi vừa gặp ông Sáu:

- Kêu thét lên: “Ba a…a ba”

- Chạy xô tới, chạy thót lên

- Dang tay ôm chặt , hôn khắp.

- Dang chân câu chặt…

Cuống quýt, hối hả, vội vã

> Thương nhớ ấp ủ, dồn nén bỗng bùng lên mạnh mẽ xen lẫn hối hận, xót xa.

-> Tình yêu cha mãnh liệt

- Khóc.

? Em đồng ý với ý kiến nào sau đây? Vì sao?

1- Thái độ, cử chỉ của Thu đối với ông Sáu thật đáng trách, đáng giận.

2- Đó là phản ứng hoàn toàn tự nhiên Không đáng trách.

Phản ứng tâm lí hoàn toàn tự nhiên.

Vì chiến tranh trắc trở, Thu chưa 1 lần gặp ba, chỉ biết mặt ba qua tấm ảnh chụp chung với má Ông Sau lại có vết thẹo trên mặt, -> không phải là

ba -> Nó không nhận Ép gọi “ba”, bực mình, nó phản ứng dữ dội.

- Thu còn quá nhỏ lại chưa được chuẩn bị tâm lí để hiểu những tình thế éo

le, những biến cố có thể xảy ra: một vết thẹo có thể đến với con người ta bất cứ lúc nào – đặc biệt trong hoàn cảnh khắc nghiệt của chiến tranh.

- Tiếng kêu của nó như xé, xé tan sự im lặng, xé cả ruột gan mọi người Nghe thật xót xa Đó là tiếng “ba” mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm

nay, tiếng “ba” như vỡ tung ra từ đáy lòng nó.

- Ba a a ba!

- Có nhiều dấu chấm lửng và kết thúc bằng dấu chấm than

-> âm thanh kéo dài

"Không! Con bé hét lên, hai tay nó xiết chặt lấy cổ, chắc

nó nghĩ 2 tay không thể giữ được ba nó, nó dang cả hai

chân rồi câu chặt lấy ba nó, và đôi vai nhỏ bé của nó run run"

- Khẳng định Thu rất yêu thương ba.

* Vì + Thu ân hận đã làm cho ba buồn khổ

+ Thu muốn níu giữ người cha mà nó "vừa tìm lại được" +Cũng vì đây là giây phút cuối mà ba nó phải lên đường

THẢO LUẬN

? Tâm trạng, cảm xúc của Thu ẩn chứa trong tiếng khóc?

- Sung sướng, hạnh phúc vỡ òa vì vừa “tìm lại” được ba

- Ân hận vì đã lạnh lùng, ko nhận ba, làm cho ba buồn

- Thương ba chịu nhiều đau đớn (vết thẹo)

- Xót xa trong giây phút chia li.

1- Căn cứ vào phần (1), đối chiếu sang để hoàn thiện phần 2 (Viết bằng bút chì.)

2- Tìm hiểu ý nghĩa của chi tiết vết thẹo trong câu chuyện

3- Viết đoạn văn diễn dịch (12 câu) nêu cảm nhận của em về nhân vật

bé Thu trong văn bản “Chiếc lược ngà” của nhà văn NQS Sử dụng câu

bị động và thán từ gạch chân

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

- Vô ăn cơm.

- Cơm chín rồi.

- Cơm sôi rồi, chắt nước giùm cái

- Cơm sôi rồi, nhão bây giờ.

? Chi tiết vết thẹo xuất hiện mấy lần trong đoạn trích? Nó có ý nghĩa ntn trong sự phát triển của cốt truyện, trong việc xây

dựng tính cách của bé Thu?

- Vết thẹo có ý nghĩa trong sự phát triển của cốt truyện

+ Thắt nút câu chuyện, tạo tình huống thử thách, đẩy kịch tính đẩy câu

chuyện lên cao đỉnh điểm (hất tung trứng cá)

+ Mở nút thắt của câu chuyện (cha con yêu thương trong niềm sung sướng hạnh phúc ngập tràn)

-> Vết thẹo góp phần thể hiện chủ đề câu chuyện.

- Tạo nên yếu tố bất ngờ, hấp dẫn cho câu chuyện

-> Góp phần thể hiện rõ phong cách nghệ thuật đặc trưng của tác giả

- Vết thẹo khắc họa rõ tính cách của bé Thu

Tính cách của Thu:

- Cứng cỏi, ương ngạnh nhưng cũng rất sâu sắc

- Yêu- ghét dứt khoát, rạch ròi.

- Hồn nhiên, ngây thơ.

-> Một cô bé có cá tính > sau này trở thành cô

giao liên gan dạ, dũng cảm.

Nỗi đau đớn khiến lòng cha như xéCười vậy thôi mà khóc cũng vậy thôi

Miếng trứng cá to cha gắp phần con Con vung đũa hất tung khỏi chén Lòng cha không kìm nén

Đánh quát con mà đau buốt tâm can Bởi gần con chẳng được bao lâu Ngày nghỉ phép tính từng giây từng phútNhớ thương con ba biết làm sao

Phút chia tay ba chỉ dám nhìn con

Cố kìm nén nói với con khe khẽ :

“Thôi ba đi nghe con”

Bởi sợ con thêm một vết thương lòng Trong lúc chẳng ai ngờ

Bỗng bé Thu thét gọi :Tiếng “Ba…a…a…ba”sâu thẳm tận đáy lòng

………

Chuyện kể về một người cha và cô con gái nhỏ

Cha xa con khi con tròn một tuổi

Tám năm dòng vời vợi nỗi nhớ con

Ngày hoà bình 3 ngày phép thăm con

Cứ ngỡ rằng nhớ thương được được bù đắp

Vòng tay cha ôm chặt con nồng nàn tình phụ tử

Có ngờ đâu giây phút gặp con vòng tay chờ đợi

Gấp gáp bước chân, gọi tên con mà nghèn nghẹn

run run

Cô bé giật mình hoảng hốt, miệng kêu má bỏ chạy

thất kinh

Để lại cha choáng váng bàng hoàng, chết lặng

không kịp hiểu vì sao lại thế

Những ngày còn lại, cha chẳng dám đi đâu

Chỉ tìm cách gần con

Nhưng càng gần, con càng lánh xa

Càng tình cảm con càng lạnh nhạt

Chỉ mong con gọi một tiếng là ba

Một tiếng thôi cũng đủ với ông rồi

Song đâu có được

Bởi con gái ông bướng bỉnh đến lạ kỳ

Ép gọi tên ba, em gọi trống không

Trước nồi cơm to tự mình chắt nước

Bởi một điều trong em chắc như đinh đóng cột

Không phải là ba thì quyết không gọi

Không phải là ba thì quyết không nhờ

IV) luyện tập

1)

gặp gỡ cuối cùng của hai cha con ông Sáu theo lời hồi tưởng của một nhân vật khác(ông Sáu hoặc

bé Thu )