Tiết 118 Tiếng việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ LÀ I.. Mục tiêu * Mức độ cần đạt: - Nắm được khi niệm câu trần thuật đơn không có từ “là” - Biết vận dụng câu trần thuật đơn không
Trang 1Ngày soạn: ………
Ngày giảng: 6B…………
Tiết 118 Tiếng việt:
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ LÀ
I Mục tiêu
* Mức độ cần đạt:
- Nắm được khi niệm câu trần thuật đơn không có từ “là”
- Biết vận dụng câu trần thuật đơn không có từ là khi nói, viết
* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức
- Giúp HS nắm được kiểu câu trần thuật đơn không có từ là và tác dụng của kiểu câu này, các kiểu câu trần thuật đơn không có từ là.
2 Kĩ năng
- Nhận diện và phân tích đúng cấu tạo của kiểu câu trần thuật dơn không có từ là.
- Đặt dược các kiểu câu trần thuật đơn không có từ là.
- Vận dụng viết đoạn văn
3.Thái độ
- GDHS ý thức tư duy, sáng tạo trong cách dùng từ đặt câu
4 Phát triển năng lực học sinh :
- Năng lực sáng tạo, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, tài liệu tham khảo, phiếu học tập
- Học sinh: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo…
III Phương pháp
- Phương pháp: vấn đáp, phân tích, qui nạp
IV Tiến trình giờ dạy- giáo dục
1 Ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra bài cũ ( 1 5’)
? Thế nào là câu trần thuật đơn có từ là? Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là? Cho ví dụ
TL:
- Cấu tạo: do một cụm chủ - vị tạo thành
- Tác dụng: dùng để giới thiệu, tả, kể một sự vật, sự việc hoặc nêu một ý kiến -Lấy VD
3 Bài mới (26’)
- Mục đích: Giới thiệu bài mới
- PP: Thuyết trình
- Thời gian: 1’
Trang 2Trong câu trần thuật đơn, có câu dùng từ là, có câu lại không dùng từ là Hai kiểu câu này có sự khác nhau về hình thức và ý nghĩa khái quát Bài học hôm nay, các em sẽ tìm hiểu Câu trần thuật đơn có từ là
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1 (8’)
- Mục đích: Nắm được đặc điểm của
câu trần thuật đơn có từ “là”
- PP: PP nêu vấn đề, vấn đáp, phân
tích, tổng hợp.
- KT động não
-Hình thức tổ chức DH: cá nhân/ lớp
- Cách thức tiến hành:
* GV treo bảng phụ -> HS đọc VD
?) Xác định chủ ngữ, vị ngữ của các
câu trên
a) Phú ông / mừng lắm
C V
b) Chúng tôi / tụ hội ở góc sân
C V
c) Chiếc áo / xanh
C V
d) Đàn chim / bay trên bầu trời
C V
?) Các vị ngữ ở các câu trên do những
từ hoặc cụm từ loại nào tạo thành
a) Cụm TT: mừng lắm
b) Cụm ĐT: tụ hội ở góc sân
c) TT: xanh
d) ĐT: bay
?) Câu trần thuật đơn không có từ là
có cấu tạo như thế nào
?) Hãy thử điền các từ, cụm từ phủ
định vào Vị ngữ các câu rồi nhận xét
I Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ "là"
1.Khảo sát ngữ liệu: SGK/118-119
- Cấu tạo câu trần thuật đơn không có
từ là:
VN + ĐT-CĐT/ TT- CTT
Trang 3a) không mừng lắm.
b) không tụ họp ở góc sân.
->Vị ngữ biểu thị ý phủ định
?) Nêu đặc điểm của câu trần thuật
đơn không có từ là? So sánh với câu
trần thuật đơn có từ là
- 2 HS phát biểu -> GV chốt
- 1 HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 2(8’)
- Mục đích: Nắm được tác dụng của
kiểu câu này, các kiểu câu trần thuật
đơn không có từ là.
- PP: PP nêu vấn đề, vấn đáp, phân
tích, tổng hợp.
- KT động não
-Hình thức tổ chức DH: cá nhân/ lớp
- Cách thức tiến hành:
*GV treo bảng phụ -> HS đọc VD
?) Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong 2
câu trên
a) Đằng cuối bãi,/ hai cậu bé con//tiến
lại
TN C V
câu miêu tả chỉ hành động
b) Đằng cuối bãi, tiến lại/ hai cậu bé
con
TN V C
câu tồn tại thông báo sự xuất
hiện
?) Hai câu trên khác nhau ở chỗ nào
a) C - V b) V - C
* HS đọc đoạn văn (119)
?) Em chọn điền câu nào? Vì sao
- Câu b: vì 2 cậu bé con lần đầu xuất
hiện trong đoạn trích ->chưa được biết
?) Câu a là câu miêu tả.Vậy em hiểu
- Khi mang ý phủ định:
VN + không, chưa, chẳng.
2 Ghi nhớ: SGK (119)
II Câu miêu tả và câu tồn tại
1 Khảo sát ngữ liệu: SGK/ 119
* Câu miêu tả: Câu a
- Miêu tả hành động, trạng thái, đặc điểm của sự vật
- Mô hình C - V
* Câu tồn tại: câu b
Trang 4như thế nào về kiểu câu này
C -> V
- Miêu tả hành động, trạng thái, đặc
điểm của sự vật
?) Lấy VD về câu miêu tả
?) Câu b là câu tồn tại.Vậy em thấy
câu tồn tại có đặc điểm gì
- V -> C
- Thông báo sự xuất hiện tồn tại hoặc
tiêu biến của sự vật
GV: Treo bảng phụ
HS xác định các kiểu câu trần thuật đơn
không có từ là
1 Ngoài sân, những bông hoa/ đang nở
C V
-> câu miêu tả chỉ đặc điểm
2 Trước sân trường, những thảm
cỏ/xanh
C V
-> câu miêu tả chỉ trạng thái
3 Trong nhà có/ khách
V C
-> Câu tồn tại chỉ sự tồn tại
4 Vào buổi sáng, biến mất/ những vì
sao
V C
-> Câu tồn tại chỉ sự tiêu biến
?) Chỉ rõ đặc điểm của kiểu câu trần
thuật đơn không có từ là
- 1 HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3(9’)
- Mục đích: vận dụng KT lí thuyết vào
BT
- PP: PP vấn đáp, nêu vấn đề , phân
tích
- KT động não
- Hình thức tổ chức DH: cá nhân, nhóm
- Cách thức tiến hành:
- Thông báo sự xuất hiện, tồn tại hoặc tiêu biến của sự vật
- Mô hình V - C
2 Ghi nhớ 2 : SGK(119)
III Luyện tập
1 BT 1(120)
a) Bóng tre/trùm thôn -> câu miêu tả
Trang 5- HS đọc BT 1
Xác định yêu cầu
GV chia nhóm thảo luận (3’)
- Nhóm 1: câu a
- Nhóm 2: câu b
- Nhóm 3: câu c
GV gọi Hs lên bảng trình bày
- HS làm ra phiếu học tập
-> GV thu 1 số bài -> chấm
HS thực hiện yêu cầu của GV -> Lên
bảng trình bày
C V
thấp thoáng/mái đình kính ->câu tồn tại
V C
Ta / gìn giữ lâu đời -> câu miêu tả
C V
b) Bên hàng xóm tôi có/cái hang của DC
V C
-> câu tồn tại
Dế Choắt/là tên -> câu miêu tả
C V
c) tua tủa/những mầm măng
V C
-> câu tồn tại
- Măng/trồi lên -> câu miêu tả
C V 2.BT 2 (120) Mẫu
Trường THCS Kim Sơn nằm cách đường quốc lộ 18 tầm 200, phía trước trường là những cánh đồng bát ngát Vì thế mà không khí rất trong lành và thoáng mát Ngay từ cổng trường, 2 bên đường dẫn vào lớp học, xanh mướt những hàng cây…
3 Bài tập
Đặt một số câu Trần thuật đơn không có
từ là Cho biết trong đó đâu là câu miêu
tả, câu tồn tại ?
4 Củng cố (2’)
- Mục đích: củng cố lại kiến thức
-PP: vấn đáp
Trang 6-KT động não
-Hình thức: cá nhân, lớp
?Thế nào là câu trần thuật đơn không có từ là,các kiểu câu trần thuật đơn
không có từ là?
-2HS trả lời
-GV chốt ND
5 Hướng dẫn về nhà (1’)
- Học bài, hoàn thành bài tập
- Chuẩn bị: Chữa lỗi về chủ ngữ, vị ngữ
V Rút kinh nghiệm
===========================