Phở 24

Những thuận lợi, thách thức về văn hóa1.1 Thuận lợi 1.1.1 Việt Nam và Nhật Bản cùng là nền văn hóa giàu ngữ cảnh Văn hóa giàu ngữ cảnh là nền văn hóa chú trọng đến những thông điệp không

1 Những thuận lợi, thách thức về văn hóa

1.1 Thuận lợi

1.1.1 Việt Nam và Nhật Bản cùng là nền văn hóa giàu ngữ cảnh

Văn hóa giàu ngữ cảnh là nền văn hóa chú trọng đến những thông điệp không thể hiện bằng lời nói và coi giao tiếp là một cách để tăng mối quan hệ hòa hợp

Họ thích cách giao tiếp gián tiếp và giữ thể diện, trong đó phải thể hiện được sự tôn trọng và quan tâm lẫn nhau Văn hóa giàu ngữ cảnh có một số đặc điểm như:

ưu tiên xây dựng lòng tin với mọi người, những mối quan hệ cá nhân và sự tín nhiệm được đánh giá cao, lòng tin là các yếu tố tiên quyết để đạt đến thỏa thuận, đàm phán chậm và đầy đủ nghi thức

Việt Nam và Nhật Bản vì cùng thuộc nền văn hóa giàu ngữ cảnh nên sẽ có chung các đặc điểm trên Họ thường quan tâm đến các mối quan hê, có xu hướng sử dụng cách nói giảm nói tránh, cũng như chú ý đến bối cảnh cùng các ngôn ngữ hình thể trong giao tiếp Do vậy, khi kinh doanh tại Nhật Bản, các nhà kinh doanh Việt Nam dễ dàng nắm bắt được các dấu hiệu phi ngôn ngữ và các ngôn ngữ hình thể khác, từ đó, dễ tạo được thiện cảm và hòa hợp với người Nhật

1.1.2 Ngôn ngữ

Nhật Bản là quốc gia duy nhất ở phương Đông có sự đồng nhất gần như tuyệt đối về dân tộc và ngôn ngữ: một dân tộc, một ngôn ngữ Do đó, khi kinh doanh tại thị trường Nhật sẽ không gặp phải rào cản do sự khác biệt về ngôn ngữ của các vùng khác nhau ở Nhật Bản

1.1.3 Ẩm thực

Văn hóa Nhật Bản có sự tương đồng với Việt Nam do truyền thống cả hai dân tộc đều hình thành trên nền sản xuất nông nghiệp trồng lúa nước Do đó, trong cách ăn, người Nhật cũng sử dụng đũa, bát như người Việt Nam

Người Nhật thích ăn những đồ tốt cho sức khỏe như: cá, rau quả, đậu

nành, gạo, trái cây, trà xanh Trong suy nghĩ của người Nhật, món ăn Việt Nam

luôn sử dụng nhiều rau quả, Không cay như món ăn Thái, không nhiều dầu mỡ

như món Trung Hoa, món ăn Việt Nam rất hợp khẩu vị người Nhật Và điều vui mừng là ngày càng nhiều người Nhật thích món ăn Việt Nam

Người Nhật có ý thức và được khuyến khích thưởng thức nhiều dạng thực phẩm mà không cần quan tâm đến chế độ ăn kiêng hay thừa cân béo phì Với những thuận lợi như vậy, nếu kinh doanh về ẩm thực tại Nhật Bản thì các doanh nghiệp dễ được đón nhận hơn và có khả năng phát triển

1.1.4 Đời sống vật chất

Người Nhật có thói quen mua sắm rất nhiều, từ đó tạo nên một thị trường tiềm năng, nhu cầu lớn, thúc đẩy sản xuất đáp ứng nhu cầu tiêu dùng Đây chính

là cơ hội cho các doanh nghiệp kinh doanh tại Nhật phát triển và mở rộng sản xuất

1.1.5 Tính cách

Người Nhật Bản có tính cách hiếu kỳ, ham học hỏi nên những thứ mới lạ của một nền văn hóa khác sẽ khiến người Nhật tò mò, muốn tìm hiểu

Người Nhật vốn nổi tiếng bởi sự cần cù và cẩn thận Họ coi trọng sự chăm chỉ, thông minh hay nhanh nhẹn đều đặt sau cần cù Người Việt Nam vốn có tính cần cù trong lao động nên có thể làm hài lòng đối tác người Nhật

1.2 Thách thức

1.2.1 Ngôn ngữ

Nếu trong đời sống, giao tiếp đóng vai trò như cầu nối tình cảm giữa mọi người thì trong kinh doanh giao tiếp giống như bậc thang để đưa doanh nghiệp đến gần với thành công Quan hệ chiếm 80% sự thành công của quá trình kinh doanh và giao tiếp làm nên rất nhiều trong sự thành công của quan hệ Người giao tiếp giỏi có thể tiếp thị chính bản thân cũng như hàng hóa của người đó cho đối tác và gây hứng thú, niềm tin cho họ khi đầu tư mua sản phẩm Việc giao tiếp tốt sẽ giúp tránh những hiểu lầm hay sai lệch khi đưa thông tin, đồng thời cũng là một công cụ để tương tác với khách hàng, làm cơ sở để hiểu và nắm bắt thị trường

Hiện nay, ngôn ngữ tiếng Anh đã trở nên thông dụng trong kinh doanh, đặc biệt là đối với những nước có nền kinh tế phát triển, song Tiếng Nhật vẫn là vô

cùng cần thiết trong đời sống sinh hoạt khi giao tiếp ứng xử vì khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ của người Nhật không cao Tuy nhiên tiếng Nhật vẫn là ngoại ngữ khó học đối với người Việt mặc dù vốn từ Hán Việt có thể giúp chúng

ta nắm bắt nhanh hơn hệ thống ký tự Kanji và từ vựng vì tiếng Nhật được đánh giá là một trong những ngôn ngữ khó học nhất thế giới vì khi học tiếng Nhật, người học phải ghi nhớ hàng ngàn ký tự, ba hệ thống văn bản khác nhau và hai

hệ thống âm tiết Trong khi đó, giao thiệp lại rất quan trọng với người Nhật, nó thường được đề cập đến đầu tiên với mỗi mối quan hệ mới Ngôn ngữ do vậy sẽ trở thành rào cản văn hóa, khiến việc kinh doanh tại Nhật Bản trở nên khó khăn hơn nếu như không hiểu rõ cách sử dụng cũng như cách giao tiếp đúng, thành thạo, hiệu quả

1.2.2 Tôn giáo

Có thể nói Nhật Bản là một trong những quốc gia phức tạp nhất thế giới

về tôn giáo Ở đây cùng đồng thời tồn tại các phong tục tập quán có nguồn gốc

và theo phong cách tôn giáo khác nhau Có những người một lúc theo hai hoặc

ba đạo: đạo Shinto (Thần đạo), đạo Phật, đạo Thiên chúa, đạo Cơ đốc, đạo Hồi, đạo Khổng Tôn giáo vốn là một vấn đề nhạy cảm nên khi kinh doanh sẽ tốn nhiều thời gian để tìm hiểu, thích nghi và hòa hợp Hơn thế nữa, đa dạng về tôn giáo đồng nghĩa với việc sẽ có nhiều lễ nghi đạo giáo mà người làm kinh doanh cần hiểu rõ để không phạm vào, không cung cấp những hàng hóa hay dịch vụ bị tôn giáo cấm sử dụng nếu không sẽ dễ dẫn đến thất bại

1.2.3 Các giá trị và thái độ

Giá trị là những niềm tin và chuẩn mực chung cho một tập thể người được các thành viên chấp nhận, còn thái độ là sự đánh giá những giải pháp khác nhau dựa trên những giá trị này Nền văn hóa Nhật đã dựng lên một bức tường vô hình , thường là không thể vượt qua để chống lại người nước ngoài Ví dụ như nhiều quan chức tuổi trung niên của Chính phủ và các công ty cho rằng dùng hàng nước ngoài là không yêu nước Tương tự như vậy, những công ty nước ngoài thường gặp khó khăn trong việc thuê những nhân viên có trình độ đại học hay

các nhân viên lâu năm do ý thức chống đối ông chủ nước ngoài của những người này

1.2.4 Tính cách

Người Nhật Bản vốn có tính kỷ luật cao và đề cao chữ tín Một khi đã bắt tay vào công việc thì người Nhật sẽ làm nghiêm túc, cẩn thận, tỉ mỉ, chu đáo Sự tỉ

mỉ cẩn thận từ những cái nhỏ nhặt để tránh tối đa khả năng có lỗi, đảm bảo sự hoàn thiện Trong khi đó, người Việt Nam lại đôi khi còn hành xử tùy tiện, không kỷ luật, chỉ chú tâm vào những gì quan trọng nhất, những thứ nhỏ nhặt thì lại bỏ qua nên trong sản xuất kinh doanh có thể chưa đạt được mức độ hoàn thiện như người Nhật quy định, làm mất uy tín, mất đi cơ hội kinh doanh

Người Nhật có phong cách làm việc rất nhanh, đi nhanh, làm nhanh, luôn tận dụng giờ giấc và rất coi trọng giờ hẹn Mọi công việc dù lớn hay nhỏ họ đều phải lên kế hoạch từ rất sớm, kỹ càng, cụ thể, có sự thông báo tiến độ hay lịch trình thường xuyên Trong khi đó, phần lớn người Việt Nam vẫn quen với cách làm việc “cao su”, ý thức về giờ giấc kém, thường đưa ra nhiều lý do khi trễ hẹn hoặc đi làm trễ Cũng vì phong cách đó nên công việc thường ít khi có kế hoạch

cụ thể, sát sao để thực hiện Sự khác nhau về văn hóa làm việc này có thể dẫn đến doanh nghiệp Việt Nam mất chữ tín trong kinh doanh, khó theo kịp được với nhịp độ công việc tại Nhật

Sống trong môi trường có thu nhập cao nên người Nhật Bản thường đòi hỏi rất khắt khe về chất lượng hàng hóa, bao gồm cả vấn đề vệ sinh, hình thức

và dịch vụ hậu mãi Nhật Bản có thể nói thuộc loại thị trường khó tính nhất thế giới Ví dụ: tỷ lệ phế phẩm trong sản xuất xe hơi chỉ cho phép ở mức 1/100.000 Nghĩa là, trong 100.000 chiếc xe hơi chỉ được phép có một chiếc hỏng Hoặc như sản phẩm may mặc, tiêu chuẩn chất lượng của Nhật còn cao hơn cả châu Âu

và nhiều nước phát triển khác Ở Việt Nam, phế phẩm vẫn được bán ra bên ngoài trong khi doanh nghiệp Nhật coi đó là chuyện hết sức đáng xấu hổ Bởi đối với họ, chất lượng là một yêu cầu không thể nhân nhượng, không thể đàm phán và không có lý do gì để có thể bỏ qua

Người Nhật thường dè dặt, khép kín, tiếp xúc khó biết được họ nghĩ gì, đánh giá, khen chê thế nào nên khi kinh doanh khó kết thân được với khách hàng người Nhật cũng như khó biết được thái độ của họ để nắm bắt thị trường