Báo cáo tiểu luận Kinh tế học Kinh doanh: MA và thương vụ mua bán phở 24

Báo cáo tiểu luận Kinh tế học Kinh doanh: MA và thương vụ mua bán phở 24 Báo cáo tiểu luận kinh tế học, MA tại Việt Nam, tiểu luận về MA, các vụ MA tại việt nam, thương vụ phở 24h, hoạt động sáp nhập phở 24h, báo cáo kinh tế học kinh doanh, tiểu luận kinh tế học kinh doanh, nghiên cứu về hoạt động MA tại việt nam, nghiên cứu các thương vụ MA trên thế giới

KINH TẾ HỌC KINH DOANH

M&A VÀ THƯƠNG VỤ

MUA BÁN PHỞ 24

GVHD: TH Y TR N DUY THANH ẦY TRẦN DUY THANH ẦY TRẦN DUY THANH

DANH SÁCH THÀNH VIÊN:

Lương Thị Xuân Thảo 71103252

MỤC LỤC

PHẦN I: KHÁI QUÁT CHUNG 1

1.1 Tên đề tài: 1

1.2 Mục tiêu: 1

1.3 Mô tả vấn đề: 1

1.4 Phương pháp tiệp cận 2

PHẦN 2: PHÂN TÍCH VÀ BÌNH LUẬN 2

2.1 M&A (MERGE AND ACQUISSION) 2

2.1.1 M&A là gì? Hình thức và mục đích của việc mua bán và sát nhập? 2

2.1.2 Thực trạng M&A Việt Nam 2

2.1.3 Thuận lợi đi liền nguy cơ của M&A 4

2.2 THƯƠNG VỤ THÂU TÓM PHỞ 24 5

2.2.1 Phở 24 5

2.2.2 Highlands coffee 8

2.2.3 Juliibee 10

PHẦN BA: TỔNG KẾT 12

3.1 Kết luận: 12

3.2 Tài liệu tham khảo: 13

PHẦN I: KHÁI QUÁT CHUNG

1.1 Tên đề tài:

Hoạt động M&A ở Việt Nam và thương vụ thâu tóm Phở 24

1.2 Mục tiêu:

Thứ nhất, cung cấp các thông tin cũng như kiến thức về mua bán và sát nhậm doanh

nghiệp, nêu lên những lợi ích và bất lợi trong hoạt động M&A, ảnh hưởng của hoạt động này đối với nền kinh tế

Thứ hai, tìm hiểu về xu hướng và triển vọng của hoạt động M&A qua một số thương vụ

thâu tóm và sát nhập trên thị trường từ đó rút ra một số ý kiến nhận xét và đề xuất giải pháp thâu tóm và chống thâu tóm dành cho doanh nghiệp

Thứ ba, tìm hiểu cụ thể thương vụ mua bán sát nhập một thương hiệu Việt nổi tiếng là

Phở 24 của Highlands Coffee và bên thứ ba là Jollibee để đưa ra một số nhận định, đánh giá làm rõ cho một hiện tượng kinh tế

1.3 Mô tả vấn đề:

Vấn đề có thể thấy ở đây đó là: tại sao M&A ngày càng phổ biến và có dấu hiệu gia tăng

số thương vụ cũng như giá trị của thương vụ đó Và tại sao ông chủ Phở 24 lại quyết định bán “đứa con” thân yêu đã “nuôi dưỡng” hơn 10 năm và những bên liên quan đến thương

vụ này Phân tích để có cái nhìn hoàn thiện hơn về một hoạt động kinh tế

1.4 Phương pháp tiệp cận

Thu thập thông tin, kiến thức từ các bài báo, các trang web của các doanh nghiệp, đối chiếu so sánh các công ty để có các nhìn tổng quát vấn đề và để cung cấp tư liệu cho việc đưa ra những phân tích nhận định mang tính cá nhân của nhóm

2 PHẦN 2: PHÂN TÍCH VÀ BÌNH LUẬN

2.1 M&A (MERGE AND ACQUISSION)

2.1.1 M&A là gì? Hình thức và mục đích của việc mua bán và sát nhập?.

Mua bán(Acquisition) Sát nhập( Merger )

Định

nghĩa Là mô tả việc mua lại nhàxưởng thiết bị, một bộ phận hoặc

thậm chí toàn bộ công ty nào đó

Là sự kết hợp của hai hay nhiều công ty

mà sau đó thành một công ty duy nhất, các công ty còn lại chấm dứt sự tồn tại Hình thức -Mua lại có thể thông qua mua

cổ phiếu hoặc tài sản của công

ty khác

-Công ty bị mua lại có thể tiếp tục tồn tại như một công ty phụ thuộc

Merger of equals – Sáp nhập ngang bằng: khi các bên tham gia tương

đương nhau về quy mô, vị thế cạnh tranh, lợi nhuận và vốn hóa thị trường

Hợp nhất: là sự kết hợp của 2 hay

nhiều công ty để tạo thành một công ty mới và chấm dứt sự tồn tại của các công ty ban đầu

Mục đích Nhằm hướng đến công nghệ, nguồn vốn, thương hiệu, tài sản của công ty

bị mua bán và sáp nhập để làm gia tăng giá trị cho công ty nhận sáp nhập

hoặc đơn giản là loại bỏ đi một đối thủ cạnh tranh cùng ngành.

2.1.2 Thực trạng M&A Việt Nam

Ngay từ những ngày cuối năm 2012 đầu năm

2013, thị trường sáp nhập doanh nghiệp

M&A của ta đã đón nhận nhiều thông tin

nóng hổi thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của

dư luận trong đó nổi lên là

Thương vụ Viettinbank bán 20% cổ phần với

mức giá 24.000 đồng/ cổ phiếu cho đối tác

Nhật Bản – bank of Tokyo, Mitsubishi UFJ

tổng giá trị giao dịch lên tới 743 triệu USD, tương đương 15.465 tỷ đồng

Hay những dự đoán ồn ào về việc Tân Hiệp Phát đang được đề nghị mua lại bởi Cocacola Và nếu quan điểm mở hàng của dân gian xưa là đúng thì năm 2013 thì trường M&A của Việt Nam này hứa hẹn sẽ có nhiều móc son ấn tượng

Tuy còn nhiều ý kiến trái ngược nhau về sự phát triển của M&A 2013 nhưng ý kiến đa số vẫn cho rằng năm 2013 sẽ là một năm mà các ngành dược phẩm, logistic, tài chính, tiều dung, chắc chắn sẽ có nhiều sôi động ngành bệnh viên, y tế tuy nằm trong tầm ngấm nhưng do quy định riêng nên sẽ có nhiều khó khăn hơn Và bất động sản, nóng bỏng với các dự án trao tay chắn hẳn sẽ làm dậy sóng M&A Bên cạnh đó, sự tham gia ngày càng nhiều của các nhà đầu tư mới đến từ Hàn Quốc, Thái Lan và sự đẩy mạnh đầu tư M&A từ Nhật Bản và Mỹ sẽ là những yếu tố gây bất ngờ thú vị và mang đến cho doanh nghiệp nhiều cơ hội trong một năm phức tạp như năm 2013

(Nguồn: IMAA)

2.1.3 Thuận lợi đi liền nguy cơ của M&A

Đến thời điểm này, có lẽ không cần nói nhiều người ta cũng đã thấy hết, hiểu hết giá trị

và sức mạnh mà M&A mang lại cho doanh nghiẹp, đặc biệt là khoản thời gian từ 2008 đến nay Cũng nhờ M&A mà hàng trăm doanh nghiệp trên bờ vực đã được kéo lên, sống sót và tồn tại, rất nhiều doanh nghiệp đã có bước phát triển ngoạn mục, vươn lên vững bước trên thị trường Thế nhưng ẩn trong các cơ hội thì nguy cơ luôn hiện hữu, nhất là trong bối cảnh khó khăn luôn rình rập như hiện nay, mức độ rủi ro cũng cao hơn khi doanh nghiệp của ta đã sức cùng lực kiệt và chỉ nghỉ đến M&A như là biện pháp cuối cùng và đây cũng là cơ hội ngàn vàng cho các doanh nghiệp muốn thông qua M&A có ý

đồ thâu tóm không thân thiện của mình

Giải pháp tối ưu cho hoạt động M&A ở thị trường trong nước:

Trước hết, doanh nghiệp nên tìm hiểu xem liệu rằng mục tiêu M&A của đối tác và của mình có tương đồng hay không

Thứ hai, mình cần xác định rằng mình muốn gì khi tiến tới thương vụ M&A

Thứ ba là phải luôn ở thế chủ động ký kết, đàm phán, thực hiện M&A và đặc biệt phải luôn có kịch bản cho những trường hợp xấu nhất

Có như vậy, khi gặp những rào cảng trong quá trình đi tìm giải pháp tối ưu của hoạt động M&A của mình doanh nghiệp mới có thể tháo gỡ, vượt qua và tiến tới một thương vụ M&A thành công và hiệu quả

2.2 THƯƠNG VỤ THÂU TÓM PHỞ 24

Thương vụ mua bán Phở 24 gần đây khá đình đám trên các trang báo, không phải chỉ bởi giá trị giao dịch (được dự đoán là 20 triệu USD) mà còn về tính chất của việc mua bán được các bên lien quan giữ kín, còn ông chủ Phở 24 Lý Quí Trung thì không hề lên tiếng

Và để làm sáng tỏ vấn đề, nhóm sẽ đi theo hướng

phân tích các bên liên quan bao gồm: Phở 24,

Highlands coffee và jullibee Sau khi có những

dữ kiện từ việc phân tích trên nhóm sẽ tiến hành

trả lời các câu hỏi sau:

- Tại sao ông Lý Quí Trung lại quyết định bán

Phở 24?

- Tại sao Highlands coffee với hình thức và sản

phẩm kinh doanh khác với Phở 24 lại quyết

tâm mua nhưng sau đó lại bán 50% cổ phần

cho Jullibee?

- Và tại sao Jullibee lại mua lại phở 24?

2.2.1 Phở 24

Chuỗi nhà hàng phở Việt Nam thuộc tập đoàn Nam An Group, tập đoàn thực phẩm lớn nhất cả nước

Kinh doanh theo mô hình nhượng quyền thương hiệu

Tên Phở 24 có nghĩa là 24 thứ gia vị; giá của một tô phở là 24.000 vnd; 24 giờ trong một ngày với hy vọng các cửa hàng Phở 24 sẽ không bao giờ đóng cửa trên toàn thế giới; cần 24h để có được nồi nước dùng thơm ngon

Được ví như một MC Donald’s của phở bò Việt Nam

Cửa hàng đầu tiên được mở vào tháng 6 năm 2003 tại đường Nguyễn Thiệp, đối diện khách sạn Sheraton Sài Gòn Năm 2004, Phở 24 đặt chân vào “thánh địa” của phở là Hà Nội Sau đó lan nhanh ra các thành phố lớn Năm 2005, Phở 24 có mặt tại thủ đô Jakarta, Indonesia, với hình thức nhượng quyền franchise để mở đầu cho công cuộc “quốc tế hoá” thương hiệu Năm 2006, VinaCapital đầu tư 3 triệu USD (tương đương 30% cổ phần) vào Phở 24 Đến

Phở 24

Joliibee Highlands

coffee

tháng 6 năm 2010, Phở 24 đã mở được 60 cửa hàng trong nước, tại thành phố

Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Vũng Tàu, Nha Trang, Bình Dương và 17 cửa hàng nước ngoài tại Jakarta (Indonesia), Manila (Philippines), Seoul (Hàn Quốc), Phnom Penh (Campuchia), Sydney (Úc) và Hồng Kông Qua đây cho thấy, tốc độ phát triển của Phở 24 còn nhanh hơn tốc độ phát triển của thương hiệu đồ ăn nhượng quyền đắt nhất Việt Nam – KFC

Vào năm 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 & 2009 Phở 24 liên tiếp thắng giải

“The Guide Awards” do bạn đọc bầu chọn của báo Vietnam Economics Times, Thời Báo Kinh Tế Việt Nam và tạp chí Tư Vấn Tiêu Dùng

Chủng loại sản phẩm đa dạng với: phở tươi, phở gói, bún, lẩu, cơm tấm, món

ăn kèm (chả giò, bì cuốn…), món tráng miệng, nước giải khát

Phở 24 Tấn công vào thị trường phở hạng sang vì:

 Thị trường này không quan tâm nhiều đến giá cả (khách hàng có thu nhập cao chấp nhận mức giá cao nếu nhu cầu được đáp ứng)

 Quan tâm nhiều đến chất lượng hàng hóa, mức độ an toàn vệ sinh, phong cách phục vụ

 Chú trọng phục vụ khách nước ngoài, khách du lịch

Có thể nói chiến lược phát triển của Phở 24 là trở thành fastfood hàng đầu của Việt Nam vì thế đối thủ cạnh tranh không chỉ là các thương hiệu phở trong nước mà đối thủ cạnh tranh của Phở 24 còn là: BBQ chicken, Lotteria, KFC,

MC Donald’s…

Nói thêm về hình thức nhượng quyền thương hiệu franchise:

Vậy, tại sao ông Lý Quý Trung lại quyết định bán đi thương hiệu Phở 24?

 Kịch bản kinh tế thứ nhất:

 yếu tố đặc sắc trong sản phẩm và dịch vụ của Phở 24 không còn rõ nét: phở sạch, phục vụ chuyên nghiệp, chỗ ngồi tiện nghi, kết nối wifi tại nhà hàng chỉ mang lại những thành công ban đầu→ không bền vững và dễ bắt chước→ xuất hiện những bản sao như Phở 5 Sao, Phở KCC

Nhượng quyền thương hiệu (franchise) là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện sau đây:

 Việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hoá, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền

 Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh

5 yếu tố quan trọng trong việc nhượng quyền thương hiệu: bản sắc thương hiệu; vị trí đặt quán; quản lí con người; nỗ lực tiếp thị và chiến lược dài hạn

Loại hình franchise của Phở 24 là nhượng quyền mô hình kinh doanh toàn diện, mô hình này được cấu trúc chặt chẽ và hoàn chỉnh nhất trong các mô hình nhượng quyền, thể hiện mức độ hợp tác và cam kết cao nhất của 2 bên, có thời hạn hợp đồng từ trung hạn (5 năm) đến dài hạn (20-30 năm)

Điều kiện của bên nhận quyền phở 24 là:

+ Đam mê với thương hiệu phở 24 + Cam kết về việc phát triển thương hiệu + Có kiến thức tốt về địa phương, có khả năng tìm được địa điểm tốt + Hiểu biết về kinh doanh lương thực phẩm, đủ nguồn lực tài chính + Có lý lịch về kinh doanh và quản lý ấn tượng

Bên được nhượng quyền phải trả cho chủ sở hữu thương hiệu Phở 24 một khoản chi phí ban đầu và khoản chi phí hàng tháng:

 Phí ban đầu: phí này dành cho việc gia nhập và huấn luyện tại chuỗi cửa hàng

đã thành lập của Phở 24 Phí này được trả hết 1 lần ngay sau khi thỏa thuận nhượng quyền kinh doanh được kí kết

 Phí hàng tháng: chi phí sử dụng nhãn hiệu và những dịch vụ hỗ trợ khác từ phía chủ thương hiệu Phở 24 trong khoảng thời gian 5 năm

Sự thành công của các thương hiệu Việt Nam khi nhượng quyền là rất ít và Phở 24 là một trong những mô hình franchise thành công đầu tiên ở Việt Nam.

 Hiệu quả hoạt động của chuỗi Phở 24 không nhưng mong đợi và có dấu hiệu đi xuống Bị người tiêu dùng chê đắt (tăng từ 24.000 đồng/tô năm 2003 lên 39.000 đồng/tô năm 2012), chất lượng dịch vụ sa sút, không đảm bảo được chất lượng đồng nhất trong chuỗi Phở là món ăn đặc biệt mang yếu tố địa phương hóa rất rõ nét, cho nên việc cố gắng tạo ra một mùi vị chung trong tô phở mà cả người Hà Nội lẫn Sài Gòn cùng chấp nhận là rất khó Phở 24 gặp một số khó khăn trong việc quản lý chuỗi tiệm phở, vì họ không có kinh nghiệm quản lý chuỗi

 việc cam kết cho người mua nhượng quyền của Phở 24 vẫn tồn tại nhiều vấn đề: số tiền người mua phải bỏ ra để nhận nhượng quyền khoảng 80.000 USD (theo Forbes), và một cửa hàng nhượng quyền phải chi khoản phí từ 20.000 đến 25.000 USD, sau đó là từ 2-3% tổng doanh thu hàng năm. song Phở 24 lại chưa có chính sách hỗ trợ tài chính.

 khả năng quản lý chất lượng sản phẩm và dịch vụ: sự không đồng nhất về chất lượng của nước dùng hay bánh phở khi đến ăn ở những nhà hàng khác nhau.

 Kịch bản kinh tế thứ 2:

 Như chúng ta đã biết, Ngoài Phở 24 ra, Nam An Group còn sở hữu và điều hành nhiều thương hiệu, những chuỗi nhà hàng nổi tiếng khác như là An Viên, Maxim’s Nam An, Thanh Niên, Goody, Goddy-Plus, Bamizon, Ibox Café,…

 Và việc lùi bước của người được mệnh danh là “vua nhượng quyền” Lý Quý Trung có thể là một bước đi khôn ngoan Một kế sách “lùi hai bước, tiến ba bước”

 Nói thêm, chiến lược rút khỏi thị trường khi không còn hoạt động tốt nửa hay có những “đại gia” có năng lực và ngã một cái giá tốt cho thương hiệu của mình đều rất đáng xem xét Việc bán đi thương hiệu Phở 24 có thể là một tiền đề để phát triển những ý tưởng kinh doanh hay phương hướng đầu

tư trong tương lai của ông Điển hình là dự án Culture (đi tìm và hỗ trợ cho các ý tưởng kinh doanh trẻ) của ông vừ giành chiến thắng trong cuộc thi

“hành trình không ngừng bước tới” của hang Johnie Walker

2.2.2 Highlands coffee

Highlands Coffee là một thương hiệu của Công ty Cổ phần Việt Thái Quốc Tế (VTI) Mục tiêu của Công ty là dẫn đầu ngành hàng bán lẻ cao cấp tại Việt Nam

Highlands Coffee phục vụ đầy đủ từ những loại cà phê nổi tiếng của thế giới cho đến món cà phê truyền thống kiểu Việt Nam

Vấn đề đồng nhất chất lượng toàn hệ thống rất được xem trọng và họ kiên quyết không nhượng quyền

Highlands Coffee chọn phân khúc doanh nhân để phục vụ giống với Starbuck hay café Trung Nguyên

Họ chỉ chọn mở cửa hàng ở những mặt tiền đẹp trong thành phố Điều này vừa thể hiện đẳng cấp, vừa giúp Highlands Coffee định vị là một thương hiệu cà phê sang trọng, sành điệu

Thực đơn thức uống của Highlands Coffee rất đa dạng và phong phú, ngoài ra còn có rất nhiều loại kem để cho bạn chọn lựa

Giá café trung bình của Highland coffee từ 30.000 - 75.000 đồng có phần cạnh tranh hơn

so với Giá một ly cà phê Starbucks đang bán tại Việt Nam, từ 60.000 - 90.000 đồng Highlands Coffee đã trở thành chuỗi cửa hàng cà phê lớn thứ hai Việt Nam với 54 chi nhánh Đồng thời ấn tượng thương hiệu được ghi dấu khá chắc chắn Thừa thắng xông lên, VTI tiếp tục đưa những thương hiệu nổi tiếng về Việt Nam như Hard Rock Café, Emporio Armani Caffé hay Nike

Trả lời câu hỏi: Tại sao Highland coffee lại mua Phở 24 dù hình thức kinh doanh chuỗi khác nhau? và sau khi mua lại bán cho Julibee phân nửa cổ phần?

 Kịch bản kinh tế thứ nhất:

Việc Highland coffee mua lại Phở 24 sau đó bán lại phân nửa cổ phần cho Jullibee có thể đơn thuần vì động cơ tài chánh, việc mua bán đơn thuần là tìm kiếm lợi nhuận Có thể việc mua toàn bộ Phở 24 sau đó sáp nhập vào Highlands rồi mới bán tiếp 50% cổ phần của Highlands tại Việt Nam cho Jollibee là chiến lược của Highlands nhằm gia tăng giá trị cho thương hiệu này trong việc định giá (mua xong phở 24 thì Highlands mới bán 50%

cổ phần ở VN (có thông tin là 49%) cho Jollibee) Giá trị của thương vụ (thực hiện qua công ty con của JolliBee là JolliBee Worldwide) là 25 triệu USD và Và nếu đúng như vậy thì việc Phở 24 và Highlands Coffeee khác nhau về hình thức kinh doanh chuỗi không còn quan trọng nửa

 Kịch bản kinh tế thứ hai:

Để mở rộng/đa dạng hóa hoạt động kinh doanh nên Highland coffee muốn mua lại Phở

24 Highlands đưa thương hiệu phở 24 vào danh mục menu của mình hay cũng chính là bước chuẩn bị để “chào đón” đối thủ “bự con” starbuck vừa vào Việt Nam gần đây Chưa

rõ doanh số toàn bộ chuỗi Phở 24 sẽ ra sao, nhưng riêng số tô phở tiêu thụ hàng ngày chắc chắn tăng thêm đáng kể nhờ số lượng outlet tăng thêm của Highlands và những thay đổi rõ rệt Đầu tiên là xu hướng giảm giá, bình thường một tô phở ở đây có giá 50.000 đồng nay chỉ còn 39.000 đồng Bên cạnh đó là chương trình kích cầu mang tên “Phở 24

-Ăn lúc nào cũng ngon” kéo dài 3 tháng từ tháng 4 đến tháng 6-2012

 Kịch bản kinh tế thứ ba:

việc bán lại 49% cổ phần cho Jullibee cũng có thể do hiện nay thương hiệu đang cần vốn

để phát triển minh chứng là VTI cũng sẽ nhận được khoản vay trị giá 35 triệu USD với lãi suất 5%/năm và đáo hạn vào năm 2016 khi đạt thõa thuận với Jullibee Và nguồn vốn

ấy có thể được sử dụng để đầu tư phát triển sau này, để mở rộng hình thức kinh doanh hay cũng có thể chỉ để cạnh tranh với Starbuck

2.2.3 Juliibee

Jollibee là thương hiệu nổi tiếng của chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh Phillipines do

Tony Tan Caktiong sáng lập