5 - Hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh thanh long sau đây gọi chung là doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh phát triển và mở rộng sản xuất hàng hóa, nâng cao năng
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TỈNH BÌNH THUẬN Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Số: 3049 /KH-UBND Bình Thuận, ngày 18 tháng 8 năm 2021
KẾ HOẠCH Phát triển và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm
thanh long Bình Thuận trong và ngoài nước giai đoạn 2021-2025
Thanh long được xếp vào nhóm 12 cây ăn quả chủ lực và là một trong 9 loại cây trồng đặc sản có lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường thế giới Bình Thuận có khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp với việc phát triển của cây thanh long và cũng là địa phương có diện tích và sản lượng thanh long lớn nhất nước Cây thanh long đã mang lại nguồn thu nhập chính cho khoảng 30.000 hộ nông dân trong tỉnh, giải quyết việc làm cho khoảng 80.000 lao động trong sản xuất, kinh doanh mặt hàng thanh long Việc phát triển cây thanh long đã góp phần quan trọng thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao thu nhập, đời sống cho nông dân, làm thay đổi bộ mặt nông thôn tỉnh nhà
Để phát triển sản xuất thanh long bền vững trong thời gian đến theo hướng sản xuất hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao, tuân thủ các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và phục vụ xuất khẩu; đồng thời, đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu “kép”, vừa phòng chống dịch Covid-19, vừa phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh xã hội theo chỉ đạo của Chính phủ
Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch phát triển và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm thanh long Bình Thuận trong và ngoài nước giai đoạn
2021 - 2025 với các nội dung cụ thể sau:
I Khái quát tình hình sản xuất, tiêu thụ thanh long Bình Thuận
Từ năm 2016 đến nay, tình hình sản xuất, chế biến và tiêu thụ thanh long trên địa bàn tỉnh diễn biến tương đối thuận lợi, diện tích canh tác và sản lượng thu hoạch không ngừng tăng lên, nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật đã được đưa vào áp dụng trong sản xuất, người dân đã quan tâm hơn đến sản xuất thanh long theo hướng an toàn, liên kết sản xuất, tiêu thụ thanh long theo hướng bền vững,
đã vận động thành lập mới một số hợp tác xã, tổ hợp tác để liên kết sản xuất hỗ trợ nông dân từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ thanh long; có thêm một số mô hình sản xuất thanh long theo hướng hữu cơ công nghệ cao, mang lại hiệu quả Thống kê đến cuối năm 2020, diện tích thanh long toàn tỉnh đạt 33.482 ha (tăng 6.451 ha so với năm 2016), tập trung tại các huyện Hàm Thuận Nam (14.940 ha) Hàm Thuận Bắc (9.115 ha) và Bắc Bình (4.714 ha) với sản lượng thu hoạch hàng
Trang 22
năm trên 650.000 tấn quả, chủ yếu phục vụ xuất khẩu Toàn tỉnh hiện có 11.419
ha thanh long được cấp chứng nhận VietGAP (tăng 2.400 ha so với năm 2016),
355 ha thanh long được cấp Giấy chứng nhận GlobalGAP và 240 cơ sở thu mua,
sơ chế, đóng gói thanh long đủ điều kiện ATTP (tăng 186 cơ sở so với năm 2016)
và 07 cơ sở chế biến thanh long (tăng 03 cơ sở so với năm 2016) với tổng công suất chế biến khoảng 5.000 tấn thanh long tươi/năm, cung ứng cho thị trường khoảng 200 tấn thanh long sấy và từ 800.000 - 1.000.000 lít nước ép và rượu vang thanh long phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu
Một số tồn tại, hạn chế cần khắc phục:
1 Về sản xuất, chế biến thanh long
- Việc sản xuất thanh long an toàn theo các tiêu chuẩn GlobalGAP, VietGAP phát triển chậm, còn mang tính hình thức và chưa đi vào thực chất do thị trường tiêu thụ sản phẩm thanh long an toàn vẫn chưa được ổn định, giá cả thu mua thanh long VietGAP và ngoài VietGAP chưa tạo ra sự khác biệt nên chưa khuyến khích mạnh mẽ người dân phát triển thanh long an toàn Diện tích trồng thanh long theo quy hoạch của tỉnh định hướng đến 2025 là 30.000 ha nhưng hiện nay đã là 33.482 ha, vượt 3.482 ha đã tạo ra áp lực lớn cho khâu tiêu thụ
- Một bộ phận người sản xuất chưa có ý thức đầy đủ về an toàn vệ sinh thực phẩm, tình trạng lạm dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất thanh long an toàn vẫn còn xảy ra; đáng lưu ý là công tác phòng trừ dịch bệnh đốm nâu trên cây thanh long hiện nay còn nhiều khó khăn, chưa có thuốc đặc hiệu
- Quy mô sản xuất của các tổ, nhóm liên kết, hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ thanh long còn nhỏ lẻ, hầu hết chỉ tập trung ở khâu sản xuất, chưa đủ tiềm lực và năng lực để thu mua và xuất khẩu thanh long Việc mua bán thanh long chủ yếu thông qua thương lái, người sản xuất không quyết định được giá cả
- Công nghiệp chế biến thanh long còn nhỏ lẻ, chất lượng chưa cao, chưa
hỗ trợ hữu hiệu cho việc tiêu thụ thanh long quả tươi - nhất là vào thời điểm thu hoạch chính vụ Các doanh nghiệp chế biến sản phẩm từ thanh long như: nước ép thanh long, rượu vang thanh long, thanh long sấy, kẹo thanh long quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, công nghệ chế biến, bảo quản chưa cao; bao bì, mẫu mã còn đơn giản; thị trường tiêu thụ chưa ổn định nên chưa hoạt động hết công suất hoặc thường xuyên
2 Về thị trường tiêu thụ nội địa
- Thanh long Bình Thuận được tiêu thụ trên thị trường chủ yếu ở dạng trái tươi và một số ít là đã qua chế biến như: thanh long sấy, rượu vang thanh long Hiện nay, ngoài Bình Thuận, Tiền Giang và Long An là các tỉnh có vùng
Trang 33
trồng thanh long tập trung với quy mô lớn, hơn 30 địa phương trong nước cũng
có trồng thanh long với quy mô từ 100 - 300 ha/địa phương, nên thanh long Bình Thuận cũng phải cạnh tranh với thanh long các tỉnh, thành khác trên thị trường trong nước Tuy vậy, thị trường nội địa vẫn còn dung lượng tương đối lớn, nhất là ở khu vực các tỉnh, thành phố phía Bắc nhưng do tập trung cho xuất khẩu nên chưa được các doanh nghiệp quan tâm mở rộng
- Tỷ trọng tiêu thụ thanh long Bình Thuận trên thị trường nội địa hiện nay chỉ đạt khoảng 15%, chưa đạt mục tiêu đề ra là từ 22 - 25%
3 Về thị trường xuất khẩu
- Việc đẩy mạnh xuất khẩu thanh long vào thị trường các nước, trong đó, trọng tâm là xuất khẩu chính ngạch vào các thị trường truyền thống như: Trung Quốc, khu vực Đông Nam Á, Đông Bắc Á… vẫn còn khó khăn, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu hàng năm tăng chậm Các doanh nghiệp trong tỉnh chủ yếu bán thanh long cho các doanh nghiệp khác xuất khẩu hoặc xuất khẩu thanh long sang Trung Quốc theo hình thức tiểu ngạch, buôn bán biên mậu nên không thống kê được kim ngạch Ngoài ra, việc đẩy mạnh hình thức buôn bán thanh long biên mậu vẫn diễn ra mạnh cũng đã góp phần cản trở, hạn chế hoạt động xuất khẩu chính ngạch
- Việc phát triển thêm các thị trường mới như Trung Đông, Ấn Độ… và các quốc gia đã ký Hiệp định thương mại tự do với Việt Nam để đẩy mạnh xuất khẩu nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc tuy đã được triển khai nhưng kết quả còn hạn chế
4 Đối với thị trường Trung Quốc
- Trung Quốc là thị trường tiêu thụ chính của thanh long Bình Thuận và
cả Việt Nam nhưng cũng là quốc gia có diện tích trồng thanh long tương đương với Việt Nam và đang tiếp tục phát triển mở rộng, tập trung ở các tỉnh giáp với Việt Nam như: Vân Nam, Quảng Tây, Quảng Đông, Hải Nam… và có mùa vụ thu hoạch từ tháng 5 đến tháng 11, không chênh lệch nhiều so với thời điểm thu hoạch chính vụ của thanh long Bình Thuận từ tháng 3 đến tháng 9, đây cũng
là thời điểm thu hoạch của các loại trái cây khác của Trung Quốc như: cam, quýt, táo, lê, nho ; do đó, vào thời gian này thanh long Bình Thuận phải cạnh tranh với cả thanh long và trái cây Trung Quốc nên việc tiêu thụ thường chậm, giá cả có xu hướng giảm, trong tương lai việc tiêu thụ sẽ còn khó khăn hơn khi các diện tích thanh long trồng mới của Trung Quốc cho thu hoạch
- Thanh long Bình Thuận xuất khẩu sang Trung Quốc trên 500.000 tấn/năm nhưng với phương thức chủ yếu là xuất khẩu tiểu ngạch và buôn bán biên mậu qua các cửa khẩu đường bộ Phương thức này có một số thuận lợi là
Trang 44
thủ tục đơn giản, thanh toán dễ dàng, thuế suất thấp hơn chính ngạch nên rất được các thương lái và doanh nghiệp nhỏ ưa chuộng, đẩy mạnh thực hiện xúc tiến, giao dịch Tuy nhiên, đây là phương thức bán hàng phụ thuộc vào người mua chứ không phải do người bán nên giá cả thường xuyên biến động, tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất thanh long của tỉnh khi thị trường này có sự thay đổi về chính sách hoặc bị ách tắc do thiên tai, dịch bệnh… xảy ra Tình trạng thanh long và một số nông sản khác bị tồn đọng tại các cửa khẩu, bị ép cấp, ép giá do không kiểm soát được lượng hàng vận chuyển lên biên giới trong những năm trước đây và do dịch Covid-19 thời gian gần đây
là minh chứng cụ thể về tình trạng xuất khẩu nông sản quá phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc với phương thức xuất khẩu này
- Việc tổ chức xuất khẩu thanh long chính ngạch bằng đường sắt và đường biển lên phía Bắc để cung cấp cho các tỉnh, thành phố phía Đông như: Thượng Hải, Thiên Tân, Bắc Kinh, Thâm Quyến… và thị trường các tỉnh nằm sâu trong nội địa Trung Quốc chưa được các doanh nghiệp quan tâm đẩy mạnh
- Hiệp hội Thanh long Bình Thuận chưa phát huy hết vai trò, thế mạnh của mình trong việc tập hợp và huy động sức mạnh của các hội viên để triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp hỗ trợ sản xuất, kinh doanh thanh long, vận động hội viên liên kết sản xuất và tiêu thụ thanh long cho người dân
- Các doanh nghiệp xuất khẩu thanh long của địa phương đa số có quy
mô vừa và nhỏ, trình độ ngoại thương hạn chế, kinh phí dành cho hoạt động xúc tiến thương mại ít nên việc tham gia các chương trình xúc tiến thương mại còn hạn chế, rất cần sự hỗ trợ từ phía nhà nước, nhất là đối với các hoạt động xúc tiến thương mại tại nước ngoài thường có kinh phí lớn nên cần bổ sung thêm kinh phí cho hoạt động này để khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia để phát triển thị trường, đẩy mạnh xuất khẩu
- Công tác xúc tiến thương mại, triển khai các hoạt động mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm thanh long Bình Thuận trong và ngoài nước giai đoạn 2016 - 2020 thực hiện thời gian qua tuy có mang lại một số kết quả nhất định nhưng hiệu quả còn khiêm tốn, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đề ra Sản lượng và kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng chậm, tỷ trọng tiêu thụ nội địa không đạt như kỳ vọng, công nghiệp chế biến thanh long còn nhỏ lẻ, manh mún, thị trường tiêu thụ thiếu ổn định, tình trạng ứ đọng thanh long vào thời điểm thu hoạch chính vụ, thiếu kho chứa khiến giá cả giảm sâu vẫn thường xuyên xảy
ra, cộng thêm dịch bệnh Covid-19 kéo dài từ năm 2019 đến nay đã và đang làm cho việc tiêu thụ càng thêm khó khăn Nếu không có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục kịp thời thì thanh long Bình Thuận sẽ mất dần lợi thế nổi trội
II Mục đích, yêu cầu
Trang 55
- Hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh thanh long (sau đây gọi chung là doanh nghiệp) trên địa bàn tỉnh phát triển và mở rộng sản xuất hàng hóa, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tìm kiếm đối tác bán hàng, phát triển các kênh phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm thanh long Bình Thuận cả trong và ngoài nước
- Đẩy mạnh xuất khẩu thanh long vào thị trường các nước, trong đó chú trọng củng cố và mở rộng các thị trường xuất khẩu truyền thống hiện có, đồng thời, tăng cường xúc tiến thương mại hỗ trợ doanh nghiệp thâm nhập và mở thêm các thị trường mới, tiềm năng để tiêu thụ sản phẩm Phấn đấu đến năm
2025, kim ngạch xuất khẩu thanh long chính ngạch đạt 50 - 60 triệu USD/năm
- Phát triển và mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước, đa dạng hóa các kênh phân phối cả truyền thống và hiện đại tạo thuận lợi, dễ dàng cho du khách, người tiêu dùng tiếp cận với sản phẩm thanh long Bình Thuận giúp nâng cao sức mua và nâng dần tỉ lệ tiêu thụ nội địa lên mức 22 - 25% vào năm 2025
- Đẩy mạnh việc sản xuất, kinh doanh thanh long “sạch”, sản xuất hữu
cơ, ứng dụng công nghệ cao theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP để đảm bảo chất lượng hàng hóa cung ứng cho nhu cầu tiêu dùng nội địa và phục vụ xuất khẩu Xây dựng chuỗi liên kết, hợp tác trong sản xuất và tiêu thụ thanh long để phát triển bền vững
- Khuyến khích, hỗ trợ phát triển công nghiệp chế biến để nâng cao giá trị cho thanh long Bình Thuận, tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, các mặt hàng xuất khẩu có lợi thế cạnh tranh, có khả năng thâm nhập, tham gia vào chuỗi giá trị trong nước, trong khu vực và tạo thị phần ổn định trên thị trường
III Nhiệm vụ và giải pháp cụ thể
1 Nhiệm vụ
- Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền; tổ chức các hội nghị, hội thảo, tập huấn giúp doanh nghiệp nắm bắt, cập nhật thông tin tình hình sản xuất, tiêu thụ, giá cả thanh long trên thị trường; các Hiệp định thương mại tự do Việt Nam đã ký kết, tiến trình hội nhập, lộ trình cắt giảm thuế quan,… để chủ động ứng phó với những thay đổi của thị trường và khai thác các cơ hội từ các Hiệp định để phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh
- Đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hoạt động giao thương, kết nối cung cầu, hội chợ triển lãm trong và ngoài nước; khảo sát các thị trường mới, tiềm năng để tìm kiếm đối tác bán hàng, cơ hội hợp tác kinh doanh, đẩy mạnh xuất khẩu, mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm thanh long Bình Thuận cả trong và ngoài nước
Trang 66
- Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các Chương trình hợp tác, liên kết với thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố trong nước giúp doanh nghiệp thiết lập và phát triển các kênh phân phối vào các hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, chợ đầu mối mở rộng thị trường tiêu thụ nội địa cho thanh long Bình Thuận
- Tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và lưu thông, phân phối thanh long trên địa bàn tỉnh; đẩy mạnh sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP một cách thực chất, đồng bộ từ khâu sản xuất đến cơ sở sơ chế, đóng gói, bảo quản và lưu thông phân phối để nâng cao uy tín, chất lượng cho sản phẩm thanh long Bình Thuận
- Tư vấn thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, đổi mới máy móc, thiết
bị, công nghệ; xây dựng thương hiệu, cải tiến bao bì, mẫu mã; ứng dụng tiến
bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường, tăng khả năng cạnh tranh của thanh long Bình Thuận trên thị trường trong nước và quốc tế
- Kêu gọi, thu hút các dự án đầu tư nhà máy xử lý nhiệt, nhà máy chiếu
xạ, nhà máy chế biến, kho lạnh bảo quản, dự trữ thanh long… giúp điều tiết sản lượng thu hoạch, đáp ứng nhu cầu xử lý sản phẩm khi xuất khẩu theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu và đa dạng hóa các sản phẩm chế biến từ thanh long phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu
2 Giải pháp
Để nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, kỹ năng kinh doanh mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước cho sản phẩm thanh long Bình Thuận trong thời gian tới, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên, các sở ngành, địa phương, đơn vị có liên quan cần tập trung phối hợp thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
a) Công tác thông tin, tuyên truyền:
- Tuyên truyền, khuyến cáo người dân không phát triển mới diện tích thanh long; khuyến khích, hỗ trợ sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến, sản xuất hữu cơ theo hướng công nghệ cao, đáp ứng các quy định, quy chuẩn kỹ thuật về sản xuất, kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn
- Thường xuyên cung cấp, cập nhật thông tin trên các trang thông tin điện
tử của các sở ngành, địa phương về tình hình sản xuất, tiêu thụ, giá cả mua bán, cung - cầu thị trường; cơ chế, chính sách, hoạt động mua bán, thông quan tại các cửa khẩu với Trung Quốc để giúp người dân, doanh nghiệp biết, định hướng hoạt động sản xuất, kinh doanh
Trang 77
- Phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương, các tổ chức xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, nắm bắt thông tin về tình hình hội nhập kinh tế quốc tế, nhu cầu thị trường, khách hàng; khai thác cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do để phát triển thị trường, đẩy mạnh xuất khẩu
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá chỉ dẫn địa lý “Bình Thuận”
để nâng cao uy tín, giá trị cho thanh long Bình Thuận; hỗ trợ các tổ chức, cá nhân đăng ký quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, đăng ký bảo hộ độc quyền nhãn hiệu; quản lý và thực hiện tốt việc dán tem, gắn nhãn truy xuất nguồn gốc trên trái thanh long Bình Thuận khi lưu thông trên thị trường
- Xây dựng các chương trình truyền thông, quảng bá giới thiệu hình ảnh, thương hiệu, sản phẩm, chỉ dẫn địa lý, thành phần dinh dưỡng, lợi ích đối với sức khỏe… của thanh long Bình Thuận phát trên các phương tiện thông tin đại chúng, tại các sự kiện xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, đặc biệt tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm và tiềm năng của thanh long Bình Thuận
- Thiết kế, in ấn các tờ rơi, tập gấp quảng bá, giới thiệu hình ảnh, thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, đặc điểm sản phẩm, thành phần dinh dưỡng, các món ăn chế biến từ thanh long, lợi ích đối với sức khỏe… phát hành đến các đối tác, người tiêu dùng thông qua các lễ hội du lịch, hội nghị, hội thảo, hội chợ triển lãm… trong và ngoài nước để quảng bá và thúc đẩy tiêu dùng thanh long Bình Thuận
- Thiết kế, lắp đặt các biển quảng cáo ngoài trời (panô tấm lớn, áp phích, hộp đèn…) tại các vị trí phù hợp trên các trục giao thông chính, nhà ga, sân bay, nhà chờ xe bus, khu du lịch, vùng trồng thanh long… để quảng bá hình ảnh, sản phẩm và thương hiệu thanh long Bình Thuận đến người dân và du khách đến Bình Thuận
- Xây dựng chuyên trang thông tin điện tử “Thanh long Bình Thuận” phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến thương mại, đầu tư… cho sản phẩm thanh long Bình Thuận; cung cấp thông tin thị trường, giá
cả mua bán thanh long, vật tư phục vụ sản xuất… cho bà con nông dân và làm sàn giao dịch thương mại điện tử phục vụ giao dịch, mua bán thanh long cho doanh nghiệp
b) Hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh, kỹ năng kinh doanh:
- Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho nông dân, doanh nghiệp thanh long về sản xuất, sơ chế, đóng gói thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; các quy định, quy chuẩn kỹ thuật về sản xuất, kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn; sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý; thông tin
về hội nhập kinh tế quốc tế, tình hình thị trường, chính sách xuất nhập khẩu của
Trang 88
các nước, rào cản kỹ thuật trong thương mại… nhằm giúp nông dân, doanh nghiệp nâng cao nhận thức, năng lực sản xuất, kinh doanh, khả năng cạnh tranh đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế trong giai đoạn hiện nay
- Khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, đổi mới máy móc, thiết bị, đổi mới công nghệ; cải tiến bao bì, mẫu mã; xây dựng thương hiệu, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm, phát triển thêm sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu thị trường, tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp và sản phẩm trên thị trường trong
và ngoài nước
- Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội nghị, hội thảo chuyên đề về xúc tiến thương mại, phát triển thị trường, kết nối cung - cầu, diễn đàn xuất khẩu; gặp gỡ Tham tán thương mại, giao lưu làm việc với các đối tác nước ngoài, nhà phân phối của các tỉnh, thành phố trong cả nước… để nắm bắt tình hình, nhu cầu thị trường, tạo cơ hội hợp tác kinh doanh, đầu tư giữa các doanh nghiệp,
mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm thanh long Bình Thuận
- Hỗ trợ Hiệp hội Thanh long đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý
“Bình Thuận” dùng cho quả thanh long vào các quốc gia và vùng lãnh thổ; tham gia Đề án “Tuyên truyền, quảng bá chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể ở nước ngoài” của Bộ Công Thương nhằm tăng cường nhận biết sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý “Thanh long Bình Thuận” đến các khách hàng, người tiêu dùng quốc tế
- Tăng cường công tác quản lý quy hoạch vùng trồng thanh long; xây dựng vùng chuyên canh thanh long VietGAP, GlobalGAP của tỉnh theo hướng
tổ chức sản xuất hàng hóa lớn gắn với chế biến, logistics và thị trường tiêu thụ
để tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng: điện, nước, đường giao thông, nhà đóng gói, kho lạnh, nhà máy chế biến… đáp ứng tốt nhất cho yêu cầu sản xuất, nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm phục vụ xuất khẩu và tiêu dùng nội địa
- Tập trung chỉ đạo xây dựng các mô hình liên kết, hợp tác sản xuất - tiêu thụ thanh long theo chuỗi giá trị giúp nâng cao uy tín, chất lượng, thương hiệu của sản phẩm thanh long Bình Thuận Củng cố các hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thanh long để tăng cường năng lực sản xuất và liên kết với doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm cho nông dân
- Liên kết, hợp tác các cơ quan chuyên ngành đầu tư nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, xử lý, bảo quản, chế biến
để nâng cao chất lượng và giá trị cho quả thanh long; đưa giống thanh long mới vào sản xuất thay thế giống bị thoái hóa hiện nay để đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế cho cây thanh long
- Tăng cường xúc tiến, kêu gọi đầu tư vào lĩnh vực chế biến để đa dạng hóa các sản phẩm từ quả thanh long; hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các
Trang 99
doanh nghiệp sản xuất, chế biến thanh long đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị, xây dựng thương hiệu, nâng cao năng suất chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trường, tăng khả năng cạnh tranh của thanh long Bình Thuận trên thị trường trong nước và quốc tế
- Xây dựng sàn giao dịch thương mại điện tử cho sản phẩm thanh long
để giúp người tiêu dùng dễ dàng truy cập, tìm kiếm, mua các sản phẩm chất lượng mang thương hiệu “Thanh long Bình Thuận”; hỗ trợ doanh nghiệp quảng
bá thương hiệu, giới thiệu sản phẩm và giao dịch, mua bán thanh long phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ nội địa và xuất khẩu
c) Hỗ trợ phát triển mở rộng thị trường:
Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án nghiên cứu phát triển thị trường thanh long Bình Thuận ban hành theo Quyết định số 2837/QĐ-UBND ngày 13 tháng 11 năm 2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh; Kế hoạch số 1104/KH-UBND ngày 08 tháng 4 năm 2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh triển khai thực hiện Quyết định số 1467/QĐ-TTg ngày 24 tháng 8 năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển các thị trường khu vực thời kỳ 2015 -
2020, định hướng đến năm 2030”; Quyết định số 507/QĐ-UBND ngày 04 tháng 3 năm 2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 86/2019/NQ-HĐND ngày 19 tháng 12 năm 2019 của Hội đồng nhân dân tỉnh về phê duyệt chính sách hỗ trợ sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, các
Bộ ngành, cơ quan Trung ương về sản xuất, lưu thông phân phối, tiêu thụ, xuất khẩu hàng hóa, nông sản trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp hiện nay Tập trung vào các nội dung sau:
- Đối với thị trường trong nước:
+ Đẩy mạnh triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại hỗ trợ doanh nghiệp thanh long tham gia các Hội chợ triển lãm, khảo sát thị trường, hội nghị giao thương, kết nối cung cầu (trực tiếp và trực tuyến) tại các tỉnh, thành phố trong nước để quảng bá, giới thiệu thương hiệu, sản phẩm, tìm kiếm đối tác bạn hàng, cơ hội hợp tác, liên kết kinh doanh mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm
+ Thực hiện tốt các Chương trình hợp tác, liên kết với các tỉnh, thành phố trong nước để hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá thương hiệu, giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm khách hàng, mở thêm các kênh phân phối, tiêu thụ sản phẩm; trọng tâm là thị trường Hà Nội và các tỉnh lân cận, kế tiếp là thị trường Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Duyên hải Miền Trung, Tây Nguyên
+ Hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, mở rộng các kênh phân phối thông qua các chợ đầu mối, hệ thống các trung tâm thương mại, siêu thị, chuỗi các cửa hàng tiện lợi và đưa sản phẩm thanh long tham gia các sàn giao dịch thương
Trang 1010
mại điện tử nhằm kết nối, bán sản phẩm trực tiếp đến người tiêu dùng; đồng thời; tăng cường xúc tiến thương mại cho các sản phẩm chế biến từ thanh long
để giảm bớt áp lực tiêu thụ quả thanh long tươi
+ Phát triển các mô hình du lịch canh nông, du lịch cộng đồng gắn với tham quan, trải nghiệm, thưởng thức thanh long tại vườn theo các loại hình
“điểm dừng” và “tuyến điểm”, qua đó góp phần tiêu thụ sản phẩm thanh long
+ Phối hợp liên ngành kiểm tra, quản lý các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, thu mua, kinh doanh thanh long trên địa bàn chấp hành đúng các quy định về đăng ký kinh doanh, thực hiện nghĩa vụ thuế, hóa đơn chứng từ, ghi nhãn hàng hóa, sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm thanh long lưu thông trên thị trường, kịp thời chấn chỉnh, xử lý các vi phạm, tạo sân chơi công bằng, bình đẳng cho các doanh nghiệp
+ Triển khai thực hiện tốt Chỉ thị số 08/CT-BCT ngày 25 tháng 5 năm
2021 của Bộ Công Thương về việc tạo điều kiện thuận lợi trong lưu thông và tăng cường hỗ trợ tiêu thụ tại thị trường trong nước các sản phẩm nông sản của các địa phương có sản lượng nông sản lớn, sản xuất tập trung trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp
- Đối với thị trường nước ngoài:
+ Tiếp tục củng cố và phát triển mở rộng đối với các thị trường truyền thống; đồng thời, đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại tại nước ngoài để phát triển và mở rộng thêm thị trường xuất khẩu cho thanh long Bình Thuận
+ Tổ chức các đoàn khảo sát, giao thương để tìm hiểu, mở thêm thị trường mới, tiềm năng cho việc xuất khẩu thanh long nhằm hạn chế rủi ro và giảm bớt phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc; trong đó, chú trọng thị trường
Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, các quốc gia Trung Đông và các nước đã ký Hiệp định thương mại tự do với Việt Nam
+ Hỗ trợ Hiệp hội Thanh long và các doanh nghiệp xuất khẩu thanh long tham gia các hội nghị, hội thảo, hội chợ triển lãm chuyên ngành về trái cây, rau quả có uy tín được tổ chức hàng năm trong khu vực và trên thế giới để quảng
bá, tiếp thị sản phẩm, tìm kiếm đối tác bán hàng, mở rộng thị trường xuất khẩu
+ Tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu thanh long tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài đã có mặt tại Việt Nam như: Lotte (Hàn Quốc), Aeon (Nhật Bản), Big C (Thái Lan)… để thông qua đó tiêu thụ sản phẩm
và mở rộng thị trường
+ Phối hợp các cơ quan có liên quan theo dõi, nắm bắt, cập nhật thông tin, tình hình xuất khẩu thanh long vào các thị trường cung cấp cho doanh
Trang 1111
nghiệp để có phương án ứng phó kịp thời với những thay đổi của thị trường và khai thác cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do để phát triển xuất khẩu
+ Thường xuyên liên hệ với Sở Công Thương các tỉnh biên giới phía Bắc
để nắm bắt, cập nhật thông tin tình hình thị trường, giá cả, cơ chế, chính sách, hoạt động mua bán, thông quan hàng hóa tại các cửa khẩu cung cấp cho các doanh nghiệp để chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, điều tiết sản lượng hàng hóa lên biên giới phù hợp tránh để xảy ra tình trạng ách tắc hàng hóa và các tác động bất lợi khác
+ Tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch thanh long sang Trung Quốc bằng đường biển và đường sắt để cung cấp cho thị trường các tỉnh, thành phố phía Đông như: Thượng Hải, Thiên Tân, Bắc Kinh, Thẩm Quyến, Chiết Giang, Hồ Bắc… và thị trường các tỉnh nằm sâu trong nội địa Trung Quốc
để giảm bớt lượng thanh long xuất khẩu qua các cửa khẩu đường bộ
+ Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp chuyển mạnh việc xuất khẩu tiểu ngạch, mua bán biên mậu với doanh nghiệp Trung Quốc qua các cửa khẩu đường bộ sang hình thức xuất khẩu chính ngạch (mua bán theo hợp đồng, với các điều kiện giao dịch, giao nhận rõ ràng, giao hàng tại các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính…) để giảm thiểu các bất lợi, rủi ro
+ Tiếp tục triển khai thực hiện Kế hoạch Xúc tiến thương mại giai đoạn
2020 - 2025 góp phần phát triển xuất khẩu bền vững trong bối cảnh thực thi Hiệp định thương mại tự do Liên minh Châu Âu - Việt Nam (EVFTA), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và các Hiệp định thương mại tự do ban hành theo Quyết định số 2124/QĐ-BCT ngày
10 tháng 8 năm 2020 của Bộ Công Thương
+ Phối hợp các đơn vị có liên quan xây dựng, trình Bộ Công Thương phê duyệt Đề án xúc tiến thương mại cho sản phẩm thanh long Bình Thuận trong Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại hàng năm
d) Về cơ chế chính sách:
- Xây dựng, triển khai thực hiện có hiệu quả các chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ, thiết bị đối với các doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm lợi thế của tỉnh theo quy định hiện hành
- Tiếp tục triển khai thực hiện tốt Quy chế xây dựng, quản lý và thực hiện Chương trình xúc tiến thương mại tỉnh Bình Thuận ban hành kèm theo Quyết định
số 14/2016/QĐ-UBND ngày 01 tháng 6 năm 2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh
- Tiếp tục thực hiện các Chương trình, Kế hoạch của Ủy ban nhân dân tỉnh triển khai thực hiện cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn ban hành theo Nghị định số 57/2018/NĐ-CP của Chính
Trang 1212
phủ và chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp ban hành theo Nghị định số 98/2018/NĐ-CP của Chính phủ; các chính sách tín dụng theo quy định tại Nghị định số 55/2015/NĐ-
CP và Nghị định số 116/2018/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách tín dụng phục
vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn; Kế hoạch số 2260/KH-UBND ngày 25 tháng 6 năm 2019 của Ủy ban nhân dân tỉnh về cơ cấu lại lĩnh vực chế biến nông sản theo hướng nâng cao năng lực chế biến gắn với phát triển thị trường đến năm
2020, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh
(Có Phụ lục đính kèm)
IV Kinh phí thực hiện
1 Kinh phí thực hiện Kế hoạch ước tính vào khoảng 3.000 - 4.000 triệu
đồng/năm; trong đó, Hiệp hội và các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thanh long đóng góp 2.000 – 3.000 triệu đồng, kinh phí hỗ trợ từ ngân sách tỉnh hàng năm khoảng 1.000 triệu đồng (để chi cho công tác quản lý nhà nước thực hiện
kế hoạch triển khai các hoạt động phát triển và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm thanh long Bình Thuận trong và ngoài nước giai đoạn 2021 – 2025), phần còn lại tranh thủ sự hỗ trợ từ kinh phí các Chương trình mục tiêu quốc gia, Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại của các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương
2 Căn cứ vào các nhiệm vụ, công việc được giao tại Kế hoạch này, các
sở ngành, địa phương, Hiệp hội Thanh long và các đơn vị có liên quan phối hợp với Sở Công thương xây dựng kế hoạch và dự toán kinh phí thực hiện hàng năm gửi Sở Tài chính thẩm định trình Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt để triển khai thực hiện
V Tổ chức thực hiện
1 Sở Công thương
- Chủ trì, phối hợp các sở ngành, địa phương, đơn vị có liên quan, Hiệp hội và doanh nghiệp thanh long căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao xây dựng các chương trình, kế hoạch để triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp nêu trong Kế hoạch này và đôn đốc việc tổ chức thực hiện
- Chủ trì, phối hợp các sở ngành, đơn vị có liên quan triển khai thực hiện tốt Chỉ thị số 08/CT-BCT ngày 25 tháng 5 năm 2021 của Bộ Công Thương về việc tạo điều kiện thuận lợi trong lưu thông và tăng cường hỗ trợ tiêu thụ tại thị trường trong nước các sản phẩm nông sản của các địa phương có sản lượng nông sản lớn, sản xuất tập trung trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp
- Định kỳ hàng năm (trước ngày 28 tháng 02) tổng hợp tình hình, kết quả thực hiện Kế hoạch báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh theo dõi, chỉ đạo
Trang 1313
2 Sở Khoa học và Công nghệ
- Tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức, tư vấn và đào tạo cho các doanh nghiệp về quy trình sản xuất theo quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc tế, các rào cản kỹ thuật trong thương mại, yêu cầu về tiêu chuẩn, kỹ thuật, chất lượng đáp ứng yêu cầu cung cấp hàng hóa vào các hệ thống phân phối nước ngoài
- Tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thanh long đăng ký quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý và thực hiện tốt Quy chế quản lý và
sử dụng chỉ dẫn địa lý “Bình Thuận” cho sản phẩm thanh long
- Tiếp nhận, đăng tải cung cấp thông tin về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT); chọn lọc, chuyển ngữ những thông báo TBT liên quan đến sản phẩm, thị trường xuất khẩu thanh long để đăng trên Bản tin TBT và gửi trực tiếp đến
cơ quan, doanh nghiệp xuất khẩu
- Đầu tư, nâng cấp thiết bị, công nghệ các phòng kiểm nghiệm, nâng cao năng lực phân tích các chỉ tiêu kiểm tra chất lượng sản phẩm, bảo đảm thanh long Bình Thuận an toàn thực phẩm khi đưa ra tiêu thụ nội địa hoặc xuất khẩu Tiếp tục triển khai chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư đổi mới, cải tiến công nghệ, thiết bị chế biến gắn với việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quản lý chất lượng sản phẩm (ISO, HACCP…), đáp ứng được yêu cầu của thị trường nước ngoài cho doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu thanh long
- Tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh đặt hàng triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất, bảo quản thanh long nhằm nâng cao chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ chế biến các sản phẩm từ thanh long nhằm đa dạng hóa sản phẩm, góp phần giải quyết đầu ra cho thanh long nhất là trong mùa chính vụ và liên hệ với các cơ quan Trung ương tư vấn việc thuê đơn vị nước ngoài để công bố chất lượng thanh long trên toàn cầu
- Hỗ trợ các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thanh long đăng ký bảo
hộ nhãn hiệu thanh long Bình Thuận ra nước ngoài
- Tiếp tục hỗ trợ Hiệp hội Thanh long đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý “Bình Thuận” dùng cho quả thanh long vào các quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó, chú trọng các quốc gia là thị trường trọng điểm, mục tiêu; đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện sau khi đã được cấp văn bằng bảo hộ
- Phối hợp Sở Công Thương hỗ trợ Hiệp hội Thanh long tham gia Đề án
“Tuyên truyền, quảng bá chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể ở nước ngoài” theo Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại của Bộ Công Thương nhằm