Hạt giống tâm hồn Tập 16

Nhiều tác giả NHÀ XUẤT BẢN TỔNG HỢP TP HỒ CHÍ MINH Biên dịch Phan Quang – Việt Hà – Hoa Phượng Luôn là chính mình 15 4 Lời giới thiệu C uộc sống luôn ẩn chứa những điều tích cực lẫn tiêu cực Ấy vậy mà dường như chúng ta chỉ để ý đến những điều tiêu cực để rồi thường chán nản kêu than “Cuộc sống thật không công bằng” Phải Cuộc sống không công bằng Ít nhất là với những ai luôn khư khư giữ trong đầu mình suy nghĩ đó, hoặc những ai đang sống trong trạng thái mất cân bằng, bất an thường trực Khi c.

Lời giới thiệu

Khi nào con người ý thức rằng mình “trẻ” – trong ý

nghĩa sâu xa nhất, mạnh mẽ nhất của khái niệm ấy?

Đó là khi ta đã “đủ” trưởng thành Đó là khi ta cảm

nhận được sự tươi tắn của tâm hồn mình và dòng nhựa

yêu đời tuôn chảy trong cơ thể, bất chấp mọi giới hạn thời

gian, bất chấp cả những khổ đau từng đè nén tâm hồn ta

Đó có thể là khi ta mới đôi mươi, hay khi đã vào tuổi trung

niên, và thường khi… là lúc ta đã bị cho là già!

Khi cầm trên tay quyển sách này do First News thực

hiện, các bạn sẽ bắt gặp rất nhiều nhân vật ở những lứa tuổi

khác nhau Đó có thể là thế hệ thanh niên sung sức luôn nỗ

lực hết mình trong cuộc sống, cũng có khi là những người

đã bước về phía dốc bên kia của cuộc đời Ở họ, có người

nếp nhăn đã nhiều theo đà giảm sút của sức khỏe, cũng lại

có người luôn chất chứa những nỗi đau khôn nguôi dẫu

tuổi đời hãy còn rất ít Song, theo thời gian, những đau đớn

ấy rồi cũng phải phai nhạt, cả trong thể xác lẫn tâm hồn

Không phải họ lãng quên, mà bởi họ hiểu ra được điều cốt

lõi của cuộc sống Bởi họ nhận ra mối dây liên kết bền chặt

giữa mình với mọi vật xung quanh Những mối dây này, có

thể tồn tại dưới tên gọi “tình thương”, cũng có thể có tên

gọi “tưởng nhớ”, nhưng tất cả đều khẳng định ý nghĩa

5

của bản thân họ với cuộc sống này: Họ là một mắt nối yêu

thương giữa thế gian bao la này Và nhờ thế, họ có thể tìm

thấy sự bình an, có thể chan hòa thả mình vào dòng đời mà

không vương vấn chút phòng bị, nuối tiếc nào Họ rất trẻ!

Họ trẻ với một tâm hồn tươi sáng luôn hướng đến điều

tươi đẹp trong cuộc sống Tất cả là nhờ sức sống kỳ diệu

nơi tâm hồn Chính tâm hồn vui tươi, thái độ sống tích

cực đã giữ lấy sự dồi dào căng tràn cho bất kỳ thể xác nào,

dẫu có đang vật lộn đấu tranh trên giường bệnh, dẫu là đã

gần trở về với cát bụi, hoặc dẫu có cất giữ bên trong mình

những hộp kỷ niệm buồn khổ đã qua

Mong rằng bạn thấy hạnh phúc với những câu chuyện

hài hước, cảm động và tuyệt diệu trong cuốn sách này Để

rồi dẫu hoàn cảnh sống của bạn có ra sao, bạn vẫn sẽ mỉm

cười bước tới, với tình yêu và khao khát sống dâng tràn

trong tim

– First News

6

Hôm ấy cũng như bao ngày khác, tôi chìm ngập

trong đống việc nhà, gần như chẳng có lấy chút

thời gian đi mua những đồ dùng thiết yếu đã hết sạch Mấy

sọt đồ dơ cao như núi, còn nhà cửa thì dơ bẩn vô cùng

Ngoài ra, tôi còn hai bài báo đến hạn phải nộp

Đã thế, bốn đứa con của tôi lại được nghỉ học Chúng

sướng điên vì được ở nhà và không ngừng hỏi tôi xem có

kế hoạch gì không Nhưng khi nghe kế hoạch chẳng có gì

là thú vị của tôi, bọn trẻ thất vọng tràn trề: Chẳng hề đặc

biệt, chẳng hề xứng đáng với ngày nghỉ của chúng!

Sáng hôm đó, bọn trẻ thức dậy và cứ ngỡ sẽ được

ăn ngũ cốc với sữa như thường lệ Nhưng nhà lại hết

sữa mà chúng lại ghét món ngũ cốc khô Cũng chẳng

có bánh mì lẫn trứng, vì vậy mà bữa sáng càng nghèo

nàn hơn Tôi tìm khắp tủ lạnh, hy vọng tìm được một

hộp bánh quế đông lạnh nhưng đành chịu, chỉ có mỗi

một thỏi bột bánh quy bơ Tôi rắc bột quế và đường lên,

nướng chín cho bọn trẻ ăn

7

– Mẹ xin lỗi vì sáng nay không thể nấu cho các con bất

kỳ món gì khác Mẹ không có thời gian đi mua đồ – Tôi bảo

Bọn trẻ chẳng buồn trả lời vì còn bận tọng những cái

bánh quy tôi vừa làm vào miệng Sau bữa sáng, tôi bỏ đống

quần áo dơ vào máy giặt và ngồi vào bàn làm việc Thế rồi

bé Julia, công chúa nhỏ của tôi, tiến về phía tôi với vẻ mặt

sắp khóc đến nơi:

– Mẹ, nhưng mà bữa nay mình phải chơi trò gì chứ?

Bữa nay tụi con được nghỉ học mà!

– Mẹ biết bữa nay là ngày nghỉ của các con, nhưng mẹ

lại không được nghỉ con à – Tôi giải thích – Mẹ phải làm

việc

– Mẹ chơi trò này với con được không? – Con bé nài

nỉ – Trò Candy Land ấy? Hay là chơi trò làm đẹp đi!

Tôi thở dài Quả thật tôi không có thời gian để vui đùa,

và tôi phải làm cho xong công việc Nhưng rồi tôi chợt nảy

Austin, cậu con trai lớn nhất của tôi, tình nguyện làm

bữa trưa để tôi có thể tập trung làm việc Những đứa bé

hơn hồi hộp theo dõi anh chúng chọn thực đơn Những

món chúng làm tuy chẳng bổ dưỡng mấy nhưng lại khiến

cho bọn trẻ rất vui và giúp tôi có thời gian hoàn thành

đúng hạn bài viết của mình

8

Ăn trưa xong, cả nhà đến cửa hàng tạp hóa Austin đẩy

xe, trong khi các em nó thu thập phiếu dự thưởng từ khắp

nơi trong cửa hàng Tôi mua những món mình cần, cộng

với vài món do bọn trẻ chọn nữa

Trở về nhà, bọn trẻ quyết định chơi trò “bán đồ hàng”

với những phiếu dự thưởng mà chúng mang về Chúng đặt

những hộp thức ăn thành hàng lên quầy bếp, các món ăn

vặt lên bàn ở giữa nhà và lại bắt đầu chơi trò đi mua hàng

Suốt thời gian còn lại của buổi chiều, tôi dọn dẹp nhà

cửa, gấp quần áo và bắt đầu nấu cơm chiều Bọn trẻ tiếp

tục chơi cho đến khi Eric, chồng tôi bước vào nhà

Trông thấy tôi, anh ấy cười và hỏi:

– Ngày nghỉ hoành tráng của các con thế nào hả em?

Tôi bèn giải thích rằng chẳng có gì đặc biệt vì tôi còn

nhiều thứ phải làm Lập tức, bọn trẻ xen vào ngay

– Bố thấy mấy ngón chân của mẹ chưa? Mẹ vừa đánh

máy vi tính vừa cho con sơn đấy! – Julia nói – Vui lắm cơ!

– Bữa nay chúng con được ăn một buổi trưa ngon

tuyệt đó bố! – Austin nói – Mẹ đã bao giờ làm cho bố

những cái bánh quy đặc biệt thế chưa ạ? Ngon tuyệt vời!

Eric nhìn tôi thắc mắc, còn tôi chỉ biết nhún vai Hai

đứa con giữa của tôi là Jordan và Lea thì tranh nhau kể cho

bố chúng nghe về trò thu thập phiếu dự thưởng và bữa

trưa đặc biệt do Austin nấu

– Bữa nay tụi con có một ngày thật tuyệt, bố ạ! Thích

lắm!

9

Tôi nhìn bọn trẻ Gương mặt chúng sáng lên, hiện

rõ một niềm vui vì những cái bánh quy tôi làm, bữa trưa

tự làm, những phiếu dự thưởng và những cái móng chân

nhiều màu sắc của tôi

– Các con vui thật đó chứ? Các con không thất vọng

vì mình không chơi trò nào sao? – Tôi hỏi

– Cuộc sống chỉ vui khi mẹ muốn nó vui thôi, mẹ ạ! –

Austin nhún vai, bảo

Tôi gật đầu – quả là thằng bé nói đúng! Hạnh phúc là

do thái độ của chúng ta, chứ không phải nằm ở hoàn cảnh

Tôi ôm lấy bọn trẻ, cảm ơn chúng đã nhắc nhở tôi phải

biết tìm kiếm hạnh phúc trong những điều nhỏ bé nhất

Nghe thế, Julia mỉm cười và nói:

Niềm vui trong sáng

“Đầu tiên chúng ta là con cái của cha mẹ chúng ta,

sau đó chúng ta là cha mẹ của con cái chúng ta,

rồi chúng ta là cha mẹ của cha mẹ chúng ta,

cuối cùng chúng ta là con cái của con cái chúng ta.”

~ Milton Greenblatt

Sau một thời gian dài, cuối cùng bác sĩ chẩn đoán

mẹ tôi mắc bệnh Alzheimer – chứng mất trí nhớ

Ban đầu, mẹ hay quên lặt vặt còn tôi luôn phải nhắc cho

bà nhớ các chi tiết hay từ bị thiếu mỗi khi bà kể lại những

chuyện mà tôi đã nghe rất nhiều lần khi còn bé Tôi có

nghi ngờ nhưng cũng không muốn tin hẳn Nhưng rồi mẹ

phải nhập viện và tôi không thể tiếp tục phủ nhận nghi

vấn của mình thêm nữa Đêm đó ở bệnh viện, mẹ có triệu

chứng rối loạn và la hét ở hành lang Một bác sĩ thần kinh

đến khám và cho biết mẹ tôi đang ở vào giai đoạn giữa của

căn bệnh này

Bác sĩ tỏ ra rất tử tế và thương cảm với trường hợp của

mẹ khi chúng tôi ngồi trong phòng họp của bệnh viện Ông

giải thích rằng đối với những người bị mất trí, họ sẽ không

bao giờ lấy lại được ký ức đã mất Tuy hiểu vậy nhưng suốt

những tháng sau đó, tôi vẫn không kìm được và luôn chực

bảo mẹ: “Con đã bảo mẹ rồi mà!”

Mẹ sống với gia đình tôi từ lúc bà về hưu Giữa chúng

tôi có một tình bạn sâu sắc và bà sống rất độc lập với đầy

11

những hoạt động riêng của mình Ấy vậy mà chỉ sau một

đêm, cuộc sống của gia đình tôi thay đổi hoàn toàn Những

tháng ngày năng động, vui vẻ bỗng tan biến và đột nhiên

tôi cảm thấy mình bị bủa vây bởi vô vàn những thử thách

đang chờ đón phía trước Kết quả chẩn đoán làm thay đổi

cả cuộc sống của tôi Nếu trước đây tôi cảm thấy thật vui

khi sống bên mẹ thì giờ đây tôi luôn nơm nớp chăm sóc bà

từng phút, từng giây một

Trí nhớ của mẹ vẫn giảm dần, khiến tôi không thôi lo

lắng cho sức khỏe của bà Lúc nào tôi cũng nghĩ đến cách

tốt nhất để chăm sóc mẹ và luôn kín đáo quan sát bà Đã

có lúc tôi tự hỏi liệu mình có ngạo mạn quá không khi cứ

tự quyết những gì mình cho là tốt nhất đối với mẹ, mặc dù

tất cả những gì tôi làm đều xuất phát từ ý định tốt đẹp Tôi

sợ rằng mình đang xâm phạm vào sự riêng tư của mẹ trong

tất cả mọi việc Rồi cho đến ngày tim tôi thắt lại khi biết

rằng mẹ không còn đọc được những bảng chỉ dẫn trong

nhà nữa, rồi khi lo sốt vó lúc mẹ gọi điện về và báo không

tìm được chỗ gửi xe sau khi mua đồ trong cửa hàng tạp hóa

gần nhà Thật may là những lần đó, tôi có mặt ở bên hoặc

mẹ vẫn còn nhớ được số điện thoại của tôi để gọi báo

Những sự kiện trên khiến tôi hiểu rằng với tình trạng

của mẹ, việc mẹ ngày càng lệ thuộc vào con cái là không

thể tránh khỏi

Mỗi ngày trí nhớ của mẹ càng giảm sút dần song nhờ

đó, tôi lại khám phá ra rằng trong mọi cái rủi đều có cái

may đi kèm Vì mẹ không còn nhớ gì về quá khứ, tôi có cơ

hội biết đến bà trong một hình ảnh mới hoàn toàn khác

hẳn, không bị ràng buộc bởi những hình bóng “ám ảnh”

12

đã theo bà suốt cuộc đời đã qua Mẹ không còn oán giận

người chị dâu nữa và có thể trò chuyện bình thường với

bác ấy qua điện thoại Mẹ có thể đi làm tóc vào thứ Ba thay

vì thứ Bảy vì mỗi ngày của mẹ chẳng còn bị bất cứ điều gì

ràng buộc nữa

Bản thân tôi cũng thế, dần dà tôi không mang nặng

suy nghĩ mình phải chăm sóc mẹ nữa Thay vào đó, hai

chúng tôi dần trở thành bạn đồng hành của nhau Mẹ con

tôi thường cùng tham gia một hoạt động nào đó và mẹ

luôn phản ứng như thể đó là lần đầu tiên trong đời được

làm việc ấy Tôi thấy rõ vẻ vui thích ở mẹ khi được thổi nến

sinh nhật, tô màu hoặc hái hoa trong công viên

Mẹ bắt đầu quên mất nỗi phiền toái của cái lưng và tôi

không còn phải chạy quanh bãi xe để tìm chỗ đỗ gần cửa

hiệu nhất Thậm chí mẹ còn bắt đầu đi lại loanh quanh

những con phố trong khu nhà của mình

Một hôm chúng tôi đi ăn buffet và mẹ đã khiến tôi sốc

và bối rối kinh khủng khi nhúng cả hai bàn tay vào thố rau

trộn và chất một đống thức ăn các loại trên đĩa Mẹ không

nhớ mình thích hay không thích món nào cả còn tôi thì

hứng thú theo dõi mẹ thử và thưởng thức hết món này đến

món khác

Thời gian qua đi, cách mẹ tự chăm sóc bản thân thay

đổi theo chiều hướng mới của bà Mẹ tự mặc quần áo

nhưng không hề quan tâm đến việc phối hợp chúng sao

cho đồng bộ Thú thật là đôi khi tôi thấy vừa tức cười lại

vừa chạnh buồn khi quan sát mẹ, chẳng hạn khi sử dụng

cái điều khiển ti-vi, mẹ chuyển kênh liên tục, từ những bộ

phim kinh điển yêu thích cho đến các kênh truyền hình

13

của châu Á Mẹ không hề biết đến danh sách những việc

cần làm đang ngày càng trở nên dài hơn trong lịch của

tôi Mẹ không còn phải quan tâm đến việc thanh toán các

hóa đơn, nấu cơm, lái xe, đi khám bác sĩ, giặt giũ và vô vàn

những thứ khác mà một người phải làm hàng ngày Hầu

như chỉ cần được ở bên tôi là mẹ đã cảm thấy hạnh phúc

Mẹ theo chân tôi hết phòng này đến phòng khác và luôn

sẵn sàng lên xe để cùng tôi ra ngoài

Dẫu vậy, tôi vẫn nhận ra ở mẹ một bản sắc rõ rệt, thể

hiện qua những điều bà muốn hoặc không muốn lẫn những

cảm xúc ngẫu hứng Mẹ vẫn là mẹ của tôi chứ không chỉ là

một người đang bệnh tật

Một trong những kỷ niệm đáng quý nhất là hôm tôi

đưa mẹ đi nghe nhạc ngoài trời Họ chơi nhạc của nhóm

Big Band Era Trước đó mẹ vẫn nói chuyện với tôi bình

thường, nhưng từ lúc buổi trình diễn bắt đầu, mẹ có thể

hát hầu hết những bài hát đó! Suốt hơn bốn mươi lăm phút

ấy, tôi cảm thấy lòng mình tràn ngập hân hoan và sự biết

ơn vì nhận ra tận sâu trong lòng mẹ vẫn còn một chiếc cầu

nối nhịp với thế giới bên ngoài Cho đến giờ tôi vẫn còn

nhớ rõ như in vẻ mặt vui sướng và hài lòng của mẹ

Căn bệnh Alzheimer đã giúp tôi biết trân trọng mẹ

hơn chứ không chỉ đơn thuần chăm sóc cho bà Bà dạy tôi

nhìn cuộc sống theo một lăng kính khác hẳn và nhận ra sự

quý giá trong từng khoảnh khắc Thật đáng ngạc nhiên khi

mẹ càng kém trí nhớ thì cả hai chúng tôi lại càng hiện hữu

nhiều hơn trong cuộc sống của chính mình

~ Jean Ferratier

14

Cuộc chiến với tử thần

“Không có kết thúc Không có khởi đầu

Chỉ có niềm đam mê bất diệt dành cho cuộc sống.”

~ Federico Fellini

Ba từ lạnh lùng đó đã đem đến cho tôi những cảm xúc

dữ dội, phẫn nộ, sợ hãi, căm ghét Năm 1982, tôi bốn mươi

bảy tuổi, có một cuộc sống lành mạnh, thường xuyên chạy

việt dã, đã bỏ rượu, thuốc lá và không ăn thịt tái từ lâu Vậy

vì cớ gì mà tôi lại bị ung thư vú? Thật không công bằng!

Tôi là một trung tá không quân Mỹ mạnh mẽ, độc lập,

đã lấy bằng Tiến sĩ Sau hai cuộc hôn nhân tan vỡ, tôi một

mình nuôi dạy hai đứa con thành tài Thế mà giờ đây tôi

lại bị khuất phục trước sự sợ hãi với căn bệnh Tôi trở nên

yếu đuối, dễ bị tổn thương và tìm mọi cách để trốn tránh

thực tại

Bệnh của tôi là một loại ung thư di căn khá nhanh, sau

ba năm khối u đã lan đến xương và phổi Để bảo toàn sự

sống cho tôi, các bác sĩ buộc phải phẫu thuật cắt bỏ toàn

bộ phần ngực Trong sự tuyệt vọng, tôi đăng ký tham gia

một công trình nghiên cứu bệnh ung thư vú của bác sĩ

John McDougall, với một chế độ ăn kiêng khắt khe (chỉ ăn

rau củ, không được ăn bất cứ loại thực phẩm nào làm từ

động vật) và phải chấp nhận không hóa trị và xạ trị

15

Khi đó, mọi người thân trong gia đình đều nghĩ đây là

một quyết định điên rồ, vì không ai tin chỉ ăn kiêng lại có

thể chữa được ung thư Do không còn chỗ nào để bấu víu,

tôi vẫn quyết định làm theo ý mình

Rồi tôi tình cờ biết đến một sự kiện thể thao có tên

“Cuộc thi ba môn phối hợp dành cho người sắt” Tôi mê

mẩn khi nhìn thấy những vận động viên trẻ tuổi cự phách

vượt qua quãng đường bơi gần 4 km, liền sau đó là đạp xe

đạp hơn 180 km, rồi chạy việt dã đến 42 km

Với chế độ ăn uống mới, tôi thấy mình khỏe hơn, cơ

thể trở nên nhẹ nhàng, nhanh nhẹn hơn, và thế là tôi quyết

định sẽ luyện tập để tham gia cuộc đua Tôi bơi cho đến

khi không nhấc nổi tay mình lên nữa, đạp xe cho đến khi

không đạp được nữa, chạy bộ cho đến khi không chạy nổi

nữa và cử tạ cho đến khi không còn nhấc được quả tạ lên

Để làm quen với môi trường thi đấu, tôi tham gia bất

cứ cuộc đua nào tôi có thể Tôi đã tham dự “Cuộc đua tới

mặt trời”, một cuộc đua dài gần 60 km, chạy lên đỉnh ngọn

Haleakala cao 3.048 mét trên đảo Maui, Hawaii và đã giành

chiến thắng dù đôi lúc đã muốn bỏ cuộc giữa đường

Sau một thời gian luyện tập, tôi nhận ra mình ngày

càng mạnh khỏe hơn, các nhóm cơ bắt đầu phát triển,

những đốm đỏ trên xương, dấu hiệu của ung thư di căn,

giờ đã biến mất, và khối u ở phổi vẫn giữ nguyên kích cỡ

Tôi không cần phải tiếp nhận hóa trị hay xạ trị, cũng như

có thể tiếp tục thực hiện chế độ ăn uống phục vụ cho công

trình nghiên cứu

Thứ duy nhất gợi nhớ lại bệnh ung thư đó là hai vết

mổ dài, đỏ tươi nằm trên ngực, cùng bộ ngực xẹp lép như

16

một thiếu niên.Thế là tôi quyết định đi giải phẫu thẩm mỹ

để lại có được một cơ thể bình thường như trước kia

Giờ đây, sau hai mươi năm, trên người tôi chẳng còn

dấu tích gì của bệnh ung thư nữa Tôi vẫn tiếp tục chế độ

ăn kiêng, cảm thấy mình khỏe mạnh và cân đối hơn bao

giờ hết Mật độ xương của tôi đã tăng lên khi ở độ tuổi ngũ

tuần và lục tuần, một điều thường được cho là “không thể

xảy ra” vì hầu hết mọi người đều cho rằng mật độ xương

của họ sẽ càng giảm đi khi tuổi càng cao Huyết áp của tôi

là 90/60, nồng độ mỡ trong máu dưới 150, tôi có 15 phần

trăm trọng lượng cơ thể là chất béo, và kết quả kiểm tra

lượng sắt trong máu của tôi đạt con số tối ưu

Cho đến hôm nay, tôi đã tham gia “Sự kiện thể thao ba

môn phối hợp dành cho người sắt” được sáu lần, cộng với

trên một trăm cuộc thi thể thao ba môn phối hợp quy mô

nhỏ khác, ngoài ra còn có sáu mươi bảy cuộc thi chạy việt

dã và hàng trăm cuộc thi chạy bộ cự ly ngắn khác

Năm 1999, tôi được tạp chí Living Fit bình chọn là một

trong mười Phụ nữ có thân hình cân đối nhất nước Mỹ

Tháng Hai năm 2000, trong một cuộc thi có tên Tuổi Cân

Đối, điểm số của tôi bằng điểm số của một người ba mươi

hai tuổi Khả năng chơi thể dục nhịp điệu của tôi bằng một

người mười sáu tuổi

Tôi muốn chia sẻ câu chuyện thay đổi lối sống để

chiến thắng bệnh tật của mình với mong muốn giúp thêm

nhiều người có đủ sức mạnh để chiến thắng bệnh tật và

giành lại sự sống từ tay thần chết

~ Ruth Heidrich, Tiến sĩ Triết học

17

Điều bất ngờ

“Tuổi tác buộc chúng ta phải xác định điều gì là quan trọng trong đời.”

~ Thomas Moore

Bà nội đỡ ông nội dậy khỏi giường, giúp ông vào

nhà bếp ăn sáng Sau bữa sáng, bà đưa ông đến

ngồi trên cái ghế bành trong phòng khách Tại đó ông sẽ

nghỉ ngơi trong lúc bà rửa chén bát Thỉnh thoảng, bà lại

trở vào kiểm tra xem ông có cần gì không

Đó là nếp sinh hoạt thường ngày của ông bà kể từ lần

đột quỵ mới đây của ông Họ thỏa thuận với nhau: Ông

không được rời khỏi ghế hay giường mà không có sự giúp

đỡ của bà

Là những người Ireland di cư, ông bà gặp gỡ và cưới

nhau ở Mỹ Bà nội là người thân thiện, cởi mở và rộng

lượng; ông thì hơi khép kín và tận tụy với gia đình – À, và

hiếm khi mua quà tặng bà nữa Đó có lẽ là điều đáng buồn

duy nhất trong cuộc sống hôn nhân của họ

Vào một buổi sáng tháng Hai âm u lạnh lẽo điển hình

của mùa đông New York, bà đưa ông ra ghế

– Tôi đi tắm đây, – bà trao cho ông cái điều khiển ti-vi

– Nếu ông cần gì, hãy chờ một lát và tôi sẽ quay lại

18

Tắm xong, bà liếc mắt về phía lưng ghế chỗ ông ngồi và

nhận thấy cây gậy của ông không còn ở đó nữa Linh tính

có chuyện bất thường, bà đi tới chỗ cái ghế Ông đã biến

mất Cánh cửa tủ quần áo bị mở ra, nón và áo khoác của ông

không còn trong tủ Sự sợ hãi chạy dọc sống lưng bà

Bà khoác vội chiếc áo khoác và chạy ra ngoài Bà đưa

mắt nhìn xung quanh, những đụn tuyết nhỏ phủ trên vệ

đường Đi bộ với những người vững chân lúc này còn khó,

huống chi là người trong tình trạng như ông

Ông ấy đi đâu được nhỉ? Sao ông ấy lại ra khỏi nhà

một mình?

Bà lo lắng nhìn dòng xe cộ đang lao vun vút trên đường

và nhớ lại gần đây có lần nghe ông than thở với đứa cháu

rằng ông cảm thấy mình như một “gánh nặng” Mãi cho

đến năm ngoái, ông hãy còn khỏe mạnh; nhưng giờ đây,

ông thậm chí không thể làm cả những việc đơn giản nhất

Bà đứng một mình nơi góc đường, trong lòng tràn

ngập cảm giác tội lỗi

Ngay lúc đó, bà nhìn thấy ông vòng qua chỗ khúc cua

Đầu ông cúi xuống, mắt tập trung nhìn xuống lề đường và

thận trọng bước từng bước nhỏ Chiếc áo khoác khoác hờ

trên bờ vai trái yếu ớt, bên tay khỏe mạnh thì nắm chặt cây

gậy cùng một gói đồ lạ

Thở phào nhẹ nhõm, bà vội vàng chạy tới đỡ ông Khi

thấy ông vẫn an toàn, bà trách:

– Tôi chỉ để ông lại đó một lát thôi mà Ông cần thứ gì

gấp đến nỗi không chờ được vậy? Tôi lo cho ông quá!

19

Bối rối và tò mò, bà đưa tay cầm lấy gói đồ màu nâu

Trước khi ông kịp giải thích, bà nhìn thấy một cái hộp hình

trái tim

– Hôm nay là ngày lễ Tình nhân, – ông nói – Tôi nghĩ

biết đâu bà sẽ thích một hộp sô-cô-la Lâu nay tôi chẳng

mua cho bà món quà nào cả

Ông khó khăn thốt ra những lời đó do di chứng của

cơn đột quỵ, nhưng bấy nhiêu đã đủ khiến cho ngày đông

lạnh lẽo trở nên ấm áp Nước mắt bà tuôn rơi, bà ôm lấy

cánh tay ông Dù là bà đang dắt ông đi nhưng trong lòng,

họ đã trở về thời son trẻ - bà đang tựa vào ông

Quả thật, không bao giờ là quá muộn để thể hiện tình

yêu!

~ Denise Jacoby

20

Bối rối và tò mò, bà đưa tay cầm lấy gói đồ màu nâu

Trước khi ông kịp giải thích, bà nhìn thấy một cái hộp hình

trái tim

– Hôm nay là ngày lễ Tình nhân, – ông nói – Tôi nghĩ

biết đâu bà sẽ thích một hộp sô-cô-la Lâu nay tôi chẳng

mua cho bà món quà nào cả

Ông khó khăn thốt ra những lời đó do di chứng của

cơn đột quỵ, nhưng bấy nhiêu đã đủ khiến cho ngày đông

lạnh lẽo trở nên ấm áp Nước mắt bà tuôn rơi, bà ôm lấy

cánh tay ông Dù là bà đang dắt ông đi nhưng trong lòng,

họ đã trở về thời son trẻ - bà đang tựa vào ông

Quả thật, không bao giờ là quá muộn để thể hiện tình

yêu!

~ Denise Jacoby

20

Những tấm thiệp tự làm

“Tình yêu luôn mang tới khó khăn, đúng vậy,

nhưng mặt tốt là nó cũng đem tới sức sống.”

~ Vincent Van Gogh

Chúng tôi cưới nhau vào năm 1966 tại Welch,

Tây Virginia khi tôi chỉ mới mười sáu và chồng

tôi chỉ mới mười bảy tuổi Khi đó, tìm việc làm trong thị

trấn nhỏ này là việc hết sức khó khăn Sau hai tháng cưới

nhau, chồng tôi đọc được thông báo tuyển dụng của hãng

xe buýt ở Roanoke, Virginia Thế là anh ấy lái xe suốt hơn

một trăm sáu mươi cây số đến đó để xin việc Tuần tiếp

theo, họ liên hệ lại và thông báo anh đã được nhận vào làm

thợ máy tập sự Đó là một cơ hội lớn với chúng tôi, nhưng

tôi cũng rất buồn khi phải chuyển nhà đến Roanoke, một

nơi hoàn toàn xa lạ Vợ chồng tôi tìm được một căn hộ nhỏ

có đầy đủ đồ nội thất, và tôi cũng may mắn tìm được một

chân thư ký kinh doanh toàn thời gian ở Woolworth Tuy

nhiên chồng tôi phải làm ca cố định từ nửa đêm đến tám

giờ sáng, tức là mỗi sáng khi anh trở về nhà thì tôi lại đang

chuẩn bị rời nhà đi làm

Lễ Tình nhân của năm đầu tiên chung sống đó, chúng

tôi có ít tiền lắm nên hai vợ chồng chẳng thể mua cho

nhau một món quà nào, ngay cả một tấm thiệp bán sẵn

ngoài cửa hiệu

21

Đêm trước ngày lễ Tình nhân, sau khi anh đi làm, tôi

cứ trằn trọc mãi, không sao ngủ được Thế là tôi quyết định

thức dậy và làm tặng anh một tấm thiệp bằng giấy tập Tôi

vắt óc suy nghĩ, và quyết định viết tặng anh một bài thơ

Đến khi trao nó cho anh, tôi nín thở, quan sát anh mở nó

ra và bắt đầu đọc, lòng thầm mong anh sẽ không phá lên

cười sự ngô nghê của mình Bài thơ của tôi như sau:

Em không có nhiều tiền

Để mua một tấm thiệp thật đẹp

Nhưng những điều mà chúng ta đang có

Quý hơn tất thảy mọi thứ xa hoa

Mình có nhau là điều tuyệt nhất,

Hãy mở ra, đọc tiếp mà xem

Bên trong, tôi tô một trái tim đỏ thật lớn kèm dòng

chữ “Em yêu anh!” Khi đọc xong tấm thiệp, anh chậm rãi

ngẩng đầu lên nhìn tôi, không phá lên cười như tôi lo sợ

mà chỉ mỉm cười dịu dàng

Rồi anh đặt vào tay tôi một thứ –một trái tim làm bằng

giấy bạc mà anh đã dành cả giờ ăn trưa để hoàn thành Hóa

ra anh cũng đã ngại khi trao nó cho tôi, sợ tôi cho đó là

điều ngớ ngẩn và cười cợt anh

Đến tận bây giờ, tôi vẫn cất trái tim đó trong ngăn bàn

Theo năm tháng, chúng tôi đã khấm khá lên và có thể mua

cho nhau những món quà đẹp, đắt tiền hơn nhân ngày

lễ Tình nhân Nhưng không món quà nào có giá trị bằng

những món quà chúng tôi tự tay làm cho nhau với cả tấm

lòng trong những năm đầu gian khó

~ Evelyn

22

Từng phút bên nhau

“Có thể bạn đang ôm đồm quá nhiều thứ đến nỗi

quên mất niềm hạnh phúc giản dị nhưng có ý nghĩa

vô cùng lớn lao bạn hiện có.”

~ Jan Glidewell

Hôm đó là ngày cuối tuần, bố mẹ tôi tổ chức tiệc

kỷ niệm sáu mươi năm ngày cưới và có nhiều việc

phải làm Tôi vừa từ Chicago về nhà bố mẹ ở nam New

Jersey vào ngày thứ Sáu Anh chị em tôi làm việc không

ngơi tay để sắp xếp mọi thứ sao cho thật hoàn hảo Anh

Jerry gọi điện cho dịch vụ cung cấp thức ăn, vợ của anh là

chị Mary đi mua vật dụng bằng giấy, anh Rick chọn bánh

Bên cạnh đó, sức khỏe của bố mẹ chính là điều cần lưu tâm

hơn cả Bố mẹ tôi đều đã qua tuổi tám mươi Mẹ tôi vừa bị

đột quỵ, sinh hoạt hàng ngày của bà phụ thuộc hoàn toàn

vào sự giúp đỡ của người khác Bố tôi vừa tiếp nhận đợt

hóa trị vì bệnh máu trắng

Tiệc dự kiến được tổ chức vào chiều Chủ nhật Chúng

tôi phải mở hết các cửa, hơn năm mươi khách mời sắp đến

đây và chen chúc nhau trong căn hộ ba phòng ngủ với diện

tích khiêm tốn này Sáng Chủ nhật, tôi dậy sớm, trong đầu

lên sẵn danh sách những việc phải làm như bày biện ghế,

di chuyển cái bàn trong phòng ăn, đưa mẹ đi làm tóc và

làm móng

23

Bố mẹ vẫn còn ngủ, vài giờ nữa các anh tôi mới đến,

thế nên tôi quyết định chạy bộ để thư giãn Tôi mặc nhanh

vào người bộ đồ thể thao cùng cái áo gió, bước ra ngoài,

nhẹ nhàng đóng cửa lại

Tôi chạy chầm chậm trên con đường yên ắng, qua

từng dãy nhà trong khu phố, ngắm nhìn những căn nhà

rộng rãi có kiến trúc rất đẹp Lần cuối cùng tôi ở đây là vào

mùa hè trước, với những khoảng sân ngập tràn màu sắc

của các loại hoa lá, cùng những chiếc xe đạp trẻ em đậu rải

rác trên lối vào từng căn nhà

Nhưng hôm nay lại là một ngày cuối tuần của tháng

Ba, trời lạnh buốt, u ám, mưa lất phất, đường lầy lội, cỏ

cây thưa thớt Tôi run rẩy kéo mũ trùm kín đầu và cố chạy

nhanh hơn chút nữa Tiếng bước chân của tôi có lẽ là thứ

âm thanh duy nhất trên suốt dọc đường

Tôi luôn kết hợp việc chạy bộ với việc ngắm nghía

cảnh vật xung quanh nhưng hôm nay là ngoại lệ Trời lạnh

và những luống hoa vẫn chưa trổ bông, vả lại tôi có quá

nhiều điều bận tâm trong đầu Tôi mải mê suy nghĩ, lo

lắng cho sức khỏe của bố mẹ cùng những việc cần làm để

chuẩn bị cho bữa tiệc hôm nay

Do quá tập trung suy nghĩ nên tôi bất ngờ trượt chân

Tuy không ngã và không bị đau nhưng tôi bị một phen hú

vía và làm tuột dây giày Trong lúc buộc dây giày, tôi ngước

lên và nhận ra mình đã chạy bộ quá nửa vòng hồ nước giữa

sân tập thể thao Lần cuối cùng tôi ở đây là vào mùa hè,

lúc đó những đứa trẻ đang chơi tóe nước, lũ vịt kêu quang

quác và những bông hoa rực rỡ xếp hàng trên đường

24

Nhưng hôm nay, hồ nước hoàn toàn yên ắng Cây cối

trơ trụi không một chiếc lá Xung quanh không một bóng

người, thậm chí không có lấy tiếng chim hay vịt nào phá vỡ

sự tĩnh mịch này Thật là một sự ban sơ hoàn hảo Tôi nghĩ

đây có lẽ là cảnh tượng đẹp nhất tôi từng thấy

Sau một lúc, tôi bắt đầu thấy lạnh nên đành miễn

cưỡng đứng dậy và quay về nhà Trên đường về, tôi nhận ra

là mình đã quá tập trung vào những lo lắng đến nỗi không

nhận thấy sự thay đổi của cảnh vật xung quanh Tôi băn

khoăn không biết đã có nụ hoa nào xuất hiện trên lối vào

sân tập hay chưa, một căn nhà trong khu phố đang được

xây dựng dang dở vào mùa hè giờ đã hoàn tất hay chưa,

con chó già Maynard của người hàng xóm già có đang nằm

ở hàng hiên trước nhà như thường ngày hay không

Khi tôi về đến nhà thì bố mẹ đã dậy Mẹ tôi đang ngồi

chỗ bàn bếp, trên người khoác chiếc áo choàng bông và

đang đọc báo sáng Còn bố tôi đang pha cà phê

– Chào con, – mẹ vừa nói vừa nắm lấy tay tôi, siết

chặt, bàn tay mẹ thật mềm và ấm

– Đi bộ vui không con? Con uống cà phê chứ? – Bố tôi

vừa hỏi vừa mỉm cười

Đã trễ Tôi đã đi ra ngoài lâu hơn dự định, còn có quá

nhiều thứ để làm Tôi phải đi tắm, thay quần áo và bắt

tay vào việc ngay Nhưng trong nhà bếp ấm quá, cùng với

hương cà phê ngào ngạt, và cả bố lẫn mẹ đều đang ở đây,

thật là những phút hiếm hoi

– Cho con xin chút cà phê ạ, – tôi nói

25

Cuối cùng, mọi thứ cũng đã được hoàn thành kịp

lúc Bữa tiệc diễn ra vui vẻ, và đối với bố mẹ tôi, được

chia sẻ niềm vui đó với gia đình và bạn bè thật sự là món

quà vô giá

Nhưng đối với tôi, giây phút tuyệt vời nhất là khi được

ngồi uống cà phê trong nhà bếp cùng bố mẹ vào buổi sáng,

không cần lo âu gì về quá khứ hay hiện tại

Tất nhiên, những mối lo lắng, bận tâm lúc nào cũng

có, nhưng tôi sẽ không vì thế mà quên mất những khoảnh

khắc ngọt ngào quý giá của hiện tại

~ Phyllis L Nutkis

26

Chuyến phiêu lưu

“Thái độ rất dễ lan tỏa Bạn có nghĩ thái độ của bạn

dễ ảnh hưởng đến người khác không?”

~ Dennis và Wendy Mannering

Vào một buổi sáng sương mù ở Colorado, trong

lúc tôi đang nhâm nhi từng ngụm cà phê thì anh

John, chồng tôi nói:

– Chúng mình cần thay đổi phong cách sống Em và

anh đi du lịch trên du thuyền đi!

Tôi nghe mà chết lặng Trong khi đó anh vẫn nói tiếp:

– Leslie này, sẽ ra sao nếu toàn bộ tài sản của chúng

mình chỉ còn lại vỏn vẹn một chiếc va-li? Em hãy thử tưởng

tượng là mình đang đứng trên lề đường với cái va-li đung

đưa trong tay, khi đó em sẽ muốn đi đâu? Em sẽ muốn làm

gì kế tiếp?

Nghĩ rằng anh đang đùa nên tôi đáp:

– Em sẽ ra bãi biển, ngồi trên ghế dài và tiếp tục nghĩ

xem mình nên làm gì

Rõ ràng là John đang bị khủng hoảng tuổi trung niên, và

điều đó làm tôi sợ Trong nhiều tuần sau đó, tôi nhận thấy

hành vi của anh có sự thay đổi Anh miệt mài nghiền ngẫm

những cuốn sách kiểu như Cách sinh tồn khi không có tiền

lương của Charles Long Từ trước đến giờ chồng tôi luôn là

27

người lạc quan, anh luôn tìm được những dự án mới để thỏa

sức cống hiến Nhưng dạo gần đây, John tỏ ra ít hào hứng với

công việc và các sở thích riêng Ngọn nến nhiệt huyết trong

anh giờ tỏ ra yếu ớt hẳn Ở tuổi năm mươi bốn, anh có cuộc

sống thành đạt, thoải mái của một giáo sư đại học, nhưng tôi

có thể nhận ra rằng anh đã sẵn sàng cho một sự chuyển mình,

một “phong cách sống” mới

John muốn tự mình làm chủ một con tàu Anh muốn

cùng tôi chu du từ Florida đến tận Nam Mỹ và sau đó

quay về “Hay chúng ta thuê lấy một con tàu!”, tôi đề nghị

Nhưng anh vẫn khăng khăng là chúng tôi cần thay đổi lối

sống Nếu chúng tôi có thể quay về nhà một cách quá dễ

dàng thì theo anh đó không phải là một sự thay đổi thật sự

Trong thâm tâm tôi luôn bị ám ảnh về câu chuyện

buồn của hai cặp vợ chồng vừa ly hôn sau nhiều năm

chung sống hạnh phúc Tôi mường tượng ra cảnh hai ông

chồng, đang ở giữa tuổi ngũ tuần, chễm chệ trên hai chiếc

mô-tô đỏ mới cáu, sau lưng là hai cô bồ trẻ cùng nhau đi

ngắm cảnh hoàng hôn Tôi thật sự lên án hành vi của họ

Sao những người vợ ấy không thể cùng người đàn ông của

mình cưỡi trên những chiếc mô-tô kia? – Tôi tự hỏi

Rõ ràng là John đang hành động cho nỗi khao khát

mãnh liệt của mình và tôi muốn được là một phần trong

mọi quyết định của anh ấy Thế là tôi quyết định đầu tư

vào kế hoạch giúp John lấy lại thăng bằng

– Được rồi, em sẽ cùng anh thực hiện kế hoạch, nhưng

chỉ một, hoặc nhiều nhất là hai năm thôi nhé Dù sao thì

hai năm có là gì so với cả cuộc đời! – Tôi nói với anh

28

Sau nhiều tuần lên kế hoạch và chuẩn bị về tài chính,

vào một ngày tháng Một lạnh giá, chúng tôi đọc được

thông tin về cuộc sống của những người luôn phải lênh

đênh trên biển Vào tháng Năm, John nộp đơn xin nghỉ

phép dài ngày Tới tháng Sáu, đơn nghỉ phép của anh được

duyệt Không lâu sau tôi cũng xin nghỉ việc Chúng tôi

thực hiện hai chuyến du ngoạn ngắn xuống bờ Đông và bờ

Tây, chọn mua một con thuyền và nơi đậu thuyền

Vào tháng Bảy, căn nhà của chúng tôi được bán ngay

trong giờ đầu tiên đăng tin trên sàn giao dịch địa ốc Ngay

từ giây phút này đây, cuộc sống của chúng tôi chuẩn bị

bước sang một trang khác Sau khi bán nhà cửa, xe và cho

tặng các vật dụng trong nhà, mọi tài sản mà chúng tôi đã

mất nhiều chục năm tích lũy gần như không còn gì cả

Giờ đây thời gian là vàng bạc Lần đầu tiên từ khi

trưởng thành, chúng tôi là những kẻ vô công rỗi nghề,

sống nhờ vào tiền tiết kiệm và tiền hưu trí Việc đưa ra

quyết định trở nên dễ dàng hơn Chúng tôi cần mua ngay

một con thuyền và tức tốc khởi hành trước khi thời gian

và tiền bạc vơi đi

Giờ đây khi đã chính thức trở thành những kẻ vô gia

cư, chúng tôi xúc tiến nhanh việc mua một chiếc thuyền

buồm rất đẹp và còn khá mới, dài hơn mười hai mét với

cái tên Sola Fide, mà theo tiếng La-tinh nó có nghĩa là “kẻ

trung thành”

Chúng tôi lái chiếc xe hơi mười năm tuổi chất hàng

đống đồ đến Ft Lauderdale, Florida và thuê một xưởng sửa

chữa trên một kênh đào Chúng tôi bắt đầu quá trình mệt

29

nhọc tân trang lại cho Sola Fide để chuẩn bị cho chuyến

hành trình dài ngày trên biển Công cuộc chuẩn bị kéo

dài hàng tháng trời do chúng tôi phải săn lùng các thiết bị

hàng hải và trang bị để con thuyền trở thành một nơi thật

ấm cúng và tiện lợi như ở nhà Tôi thật sự choáng với chi

phí bỏ ra cho những thứ “thiết yếu” này và tự hỏi không

biết mình có thể ra khơi trước khi tiền hết được hay không

Ngày trọng đại ấy cuối cùng cũng đã đến khi chúng

tôi giương buồm ra khơi Chúng tôi lên kế hoạch chu du

một vòng từ Florida đến Venezuela rồi quay trở lại, tận

hưởng cảnh đẹp của tất cả các hòn đảo xinh đẹp suốt

dọc đường đi

Chúng tôi chỉ là những tay đi biển mới vào nghề

với kinh nghiệm hạn chế, chủ yếu thu thập từ tấm bảng

hướng dẫn ngắn trên tàu và từng bước nâng cao kỹ năng

từ những kinh nghiệm thực tế trong suốt quá trình chu

du Chúng tôi thường lái tàu vào ban ngày, đến đêm thì

thả thuyền lênh đênh trong bóng tối tĩnh mịch Một

kinh nghiệm khi đi biển đó là bạn không thể cứ thế neo

tàu lại ở giữa biển mà phải tiếp tục đi cho đến khi tới

được một nơi trú ẩn an toàn

Xen giữa những điều thú vị luôn là các mối nguy hiểm

rình rập Đôi khi chúng tôi phải đương đầu với gió lớn và

biển động Chúng tôi cũng đã gặp một gia đình người đi

biển xấu số phải cam chịu nhìn con thuyền của mình bị

thiệt hại hoàn toàn Chúng tôi còn gặp những người đi

biển từng bị hải tặc tấn công John đã giúp đỡ những người

bị mắc cạn hay đang bám phao lênh đênh trên biển

30

Theo một cách nào đó, cuộc hôn nhân của chúng tôi

đã đứng vững trước sự thay đổi lối sống ngoạn mục này

John đã đưa cho tôi một “hợp đồng bảo hiểm hôn nhân”

rất lớn Chuyện xảy ra thế này: Sau ba mươi ngày tham gia

chuyến đi, với những căng thẳng khủng khiếp vì sóng gió,

cũng như chịu đựng những lời than vãn, trách móc của tôi,

John nhìn vào mắt tôi và nói:

– Leslie, bất cứ khi nào em muốn quay về, chúng

ta đều có thể dừng lại Đối với anh, cuộc hôn nhân của

chúng ta mới là điều quan trọng nhất, chứ không phải

chuyến đi này

Đó có lẽ là những lời lẽ trìu mến nhất mà tôi từng

nghe Tôi biết rằng mình đã có được chiếc “phao cứu sinh”

từ anh, để yên tâm đương đầu với những cam go của lối

sống này Trí tò mò cũng là một động lực giúp tôi tiếp tục

chuyến đi Tôi muốn biết mọi điều mà chuyến phiêu lưu

này đem đến cho mình

Trong lúc cập bến những hòn đảo, chúng tôi dành

thời gian làm quen với người dân bản địa cũng như những

người đi thuyền khác, và cũng đã trở thành bạn thân của

vài người trong số đó Mỗi ngày trôi qua, chúng tôi lại có

thêm những chuyến phiêu lưu mới Khi thời tiết không cho

phép ra khơi, chúng tôi tham gia công việc tình nguyện

cùng người dân địa phương, dạy kèm và đọc sách cùng trẻ

nhỏ Có một ngày nọ, chúng tôi đã giúp cứu rất nhiều cá

kình đầu to ở Trinidad

Cuộc hành trình khám phá tuổi trung niên của chúng

tôi kết thúc tại đúng điểm khởi hành, Florida Thật không

31

có gì vui hơn là được trở về nhà Trong chúng tôi tràn đầy

những điều mới mẻ, cùng lòng tin rằng mình có thể làm

được bất cứ điều gì với lòng quyết tâm

Tôi thấy mừng là mình đã phản ứng tích cực trước

khao khát cháy bỏng của chồng khi anh nói muốn tạm thời

sống một cuộc đời mới khác với đời sống hàng ngày Trong

lúc chúng tôi dự phần vào cuộc phiêu lưu, thì tiếng nói

trong con người gần già cỗi của tôi đã cất lên sau khoảng

thời gian chờ đợi được giải thoát Nó giúp tôi khám phá

ra một con người mới nơi mình Tôi nhận ra mình cũng lì

lợm và gan góc lắm

Đôi khi, chúng ta phải vượt lên chính mình để biết

mình là ai Tôi vui với những trải nghiệm táo bạo mà mình

đã có Mọi thứ trở nên đơn giản và phóng khoáng hơn rất

nhiều

Vậy còn bạn, bạn muốn đi đâu và làm gì?

~ Leslie J Clark

32

Mất điện

“Sự giàu có của tôi không chỉ thể hiện qua tài sản,

của cải mà qua cả những nhu cầu ít ỏi của tôi.”

~ J Brotherton

Tôi tỉnh dậy trong cái lạnh tĩnh mịch Trong căn

nhà dân dã của tôi không có tiếng đồng hồ tích

tắc, cũng không có tiếng tủ lạnh chạy rì rầm Ở miền biển

Oregon này thường hay mất điện: cứ một phút một lần,

một tiếng một lần hoặc ba tiếng một lần Sau đó, những

âm thanh thân thuộc lại xuất hiện: tiếng lào xào, rì rầm,

tích tắc, vù vù khi radio, tủ lạnh, đồng hồ, máy tính, ti-vi,

máy sưởi và máy trả lời tự động hoạt động trở lại

Tôi đã từng trải qua vô số lần mất điện, chịu cảnh

không đèn đóm, không lò sưởi, không âm thanh Nhưng

tôi không thể nào sống thiếu cà phê sáng Lẽ ra tôi đã có

thể nhóm lửa trong cái bếp bằng đá ngoài hiên sau để đun

nước nhưng trời lại đang mưa như trút nước Lẽ ra tôi đã

có thể sang nhà hàng xóm trên đồi, xem Jenn có sẵn cà phê

trong lò ngoài trời hay không Nhưng từng cơn gió đang

quăng quật giữa các nhánh cây Ít ra thì điện thoại cũng

còn hoạt động được

Tôi bèn gọi cho sếp của mình

– Phải lâu lắm người ta mới sửa xong đường dây điện

– Bà ấy trả lời – Thôi anh cứ ngồi yên tại chỗ Coi như

33

hôm nay không làm việc gì cả Ở nhà thờ Methodist có chỗ

trú ẩn và thức ăn cứu trợ đấy

Lần mò trong ánh sáng tù mù, tôi tìm thấy cái đèn

lồng và túi ngủ ở phía sau tủ áo Tôi đặt cái đèn lồng ở gian

bếp, đánh diêm và thắp đèn lên

Chúa ban phước cho ông Coleman đã phát minh ra cái

vật kỳ diệu này Cái ấm bằng kim loại nhanh chóng nóng

lên Có thể chẳng mấy chốc nữa mà tôi sẽ có món cà phê

đây Nhưng dùng vật gì để giữ thăng bằng trên cái nắp đèn

hình nón này bây giờ? Tôi cố đun nước bằng cách đặt lên

đó một cái chảo đáy dày, sau đó phát hiện ra nếu dùng một

cái hộp đựng sốt cà chua sẽ tốt hơn Sau khi rửa cái hộp

và đổ đầy nước sạch vào đó, tôi đeo găng tay làm bếp vào

và giữ cái hộp cố định trên nắp chụp đèn bằng hai chiếc

đũa nhựa Chẳng bao lâu, một tách nhỏ cà phê uống liền

đã dậy hương Đun thêm bốn lần nữa, tôi đã có thể thưởng

thức một bữa cà phê sáng ngon mê ly và thậm chí còn dư

nửa tách nhỏ nước nóng để rửa ráy Tôi hứng thú với niềm

vui giản dị khi được rửa mặt với nước ấm Ít ra nó cũng

giúp tôi chống chọi với cả ngày mất điện

Tôi khoác cái áo choàng dày và đi đôi ủng da cừu Gom

vài cuốn sách trên tủ đầu giường, tôi cài khóa áo choàng,

buộc lại dây ủng và chui vào túi ngủ Tôi chỉnh lại ngọn

đèn và rúc vào túi, bắt đầu đọc sách Những đoạn văn đầy

hình ảnh của quyển “Dưới ánh mặt trời vùng Tuscan” đưa

tôi đến với vùng đất Cortona đầy nắng của nhà văn Frances

Mayes trong khi bên ngoài cửa sổ, dòng thủy ngân nhiệt kế

dừng trên vạch 10C một chút Tệ hơn, căn nhà cũ kỹ của

tôi lại lạnh giá và ẩm thấp Tôi giở sách mà các ngón tay cứ

34

tê cứng Tôi ngọ nguậy ra khỏi túi ngủ để tìm đôi găng tay

len Tôi nghĩ trong đầu danh sách những bạn bè có lò sưởi

củi Chợt Jenn, hàng xóm của tôi, lái xe đến

– Tôi đến nhà bạn trai của mình – Cô ấy nói, thò đầu

vào cửa nhà tôi

– Nhưng chỗ đó cách đây đến hơn một trăm cây số và

đường lầy lội, trơn trượt lắm! – Tôi e ngại

– Những người may mắn sẽ có điện Như tớ nè Cậu

cứ thoải mái đến nhà tớ ở, sử dụng lò sưởi củi của tớ, trừ

khi tớ hết củi Nhớ chăm cho con Lab và con mèo của tớ

đấy Chúng sẽ giúp cậu thấy ấm áp

Quay trở ra xe, cô ấy còn nói thêm:

– À, nhà tớ còn rượu brandy đấy Cứ tự nhiên đi nhé!

Thế là mong ước có một lò sưởi củi ấm áp trong

tôi đã thành sự thật Tôi đoán chừng tìm củi chắc cũng

không khó lắm bởi chúng tôi sống giữa rừng, khắp nơi

đầy những cành và nhánh cây rải rác Tôi sục tìm khắp

sân, mương rãnh và vệ đường nhưng chỉ tìm được mớ

củi sũng nước Tôi đành mất hàng giờ để chặt cành và

vã mồ hôi khắp người

Đêm đó, nhiệt độ xuống dưới không Với duy nhất

một ngọn lửa âm ỉ, tôi phải mặc mấy lớp quần áo và dùng

đến ba cái túi ngủ mới đủ ấm Lũ mèo và chó cuộn tròn

quanh tôi Và chúng tôi đã sống sót Ngày hôm sau cũng

diễn ra y như thế: tôi đi tìm củi, chặt cành, nhóm lửa bằng

những mẩu giấy báo, thùng giấy cũ hoặc bất kỳ thứ gì có

thể làm cháy mớ củi ướt Bên ngoài cửa sổ, đám cây linh

35

sam vùng vẫy trong gió Trong lúc theo dõi cơn bão, món

súp đậu lăng cay sôi trên bếp tỏa hương thơm lừng, bốc hơi

đầy trong không khí

Sáng ngày thứ ba mất điện, tôi tuyệt vọng vì không

còn chút củi khô nào Tôi quay về nhà, lục tìm trong các

tủ, chạn và dưới gầm giường bất cứ thứ gì bằng gỗ có thể

đốt được Tôi tìm khắp trên tường, kệ, bàn Giữa lúc tuyệt

vọng, tôi chộp lấy một tấm bảng khắc chữ, một cái đồng

hồ gỗ do chồng cũ của tôi làm bằng tay, một cái hộp nữ

trang làm bằng gỗ củ tùng, những khung hình giảm giá,

những miếng kệ gỗ trang trí lặt vặt

Ban đầu tôi cũng cảm thấy tội lỗi khi đốt những cái

muỗng và thố salad làm bằng gỗ tếch của mình, nhưng quả

thật tôi cũng hiếm khi dùng đến chúng Đến cái cán lăn

bột của bà tôi cũng là một điều cấm kỵ, nhưng nó đã mốc

meo và sứt mất một quai cầm Tôi thậm chí phải tự đấu

tranh rất nhiều khi nghĩ đến chuyện đốt cái kệ sách làm

bằng gỗ óc chó của mình Không đời nào! Thay vào đó, tôi

đã gỡ những mảnh gỗ ướt trên cổng nhà của Jenn, cưa nhỏ

thành những miếng vừa với chiều dài của cái lò và hong

khô cạnh bếp Ai mà biết được điện sẽ mất bao lâu cơ chứ?

Trước đây tôi vẫn có ý thanh lý đồ đạc trong nhà

nhưng giờ đây, sự tuyệt vọng đã buộc tôi chuyển từ ý định

sang hành động Với mỗi món đồ gỗ, tôi lại chất vấn bản

thân: “Mình có thích món đồ này không? Mình có cần nó

không?” Chẳng mấy chốc cạnh cửa ra vào đã có hàng đống

đồ: đèn làm bằng củi rề, hộp làm bằng gỗ mía, kệ trồng cây

đã mục ruỗng Trong lúc dùng búa đập mạnh những món

đồ ấy, tôi bắt đầu cảm nhận được một sức mạnh nội tại

36

Tôi kéo những mảnh gỗ lên nhà Jenn Sau khi nhồi nhét

những món đồ kỷ niệm vào bếp lò, tôi bỗng thấy việc mất

điện đã mang đến cho tôi sự can đảm và hài lòng khi được

giải phóng khỏi quá khứ Trong lúc ngọn lửa reo lách tách

trong lò bắt đầu tỏa hơi ấm, tôi cởi áo choàng cùng mấy

lớp áo len ra, ngồi vào cái ghế êm ái và nhấm nháp ít rượu

mơ, cạnh bên là những con vật đang rúc vào mình Một

thố sô-cô-la nóng kiểu Thụy Sĩ đang sủi bọt trên bếp và

tách cà phê của tôi bốc khói nghi ngút Nhìn quanh gian

nhà, tôi ngưỡng mộ cách trang trí đơn giản của Jenn Nó

cho thấy cô lúc nào cũng tràn đầy sức sống và tinh thần lạc

quan Tôi cầm lấy cây viết và viết tặng cô ấy một bài thơ

cảm ơn, quyết định rằng Noel tới sẽ bảo bạn trai cô ấy mua

cho cô ấy một cái cưa mini

Sống trong tám mươi tư giờ không điện đóm đã giúp

tôi biết trân trọng ánh sáng, sự ấm áp và bếp điện Ngoài

ra, tôi cũng thấy biết ơn vì đã có dịp trải qua kinh nghiệm

đó Tôi đã đốt hết thảy những kỷ vật đeo bám suốt cuộc

đời mình Chính nhờ việc mất điện, nhờ Jenn và nhờ ngọn

lửa, tôi đã có thêm sức mạnh và cảm thấy ấm áp hoàn toàn

Tôi đã mất đi một số tài sản, nhưng bù lại, tôi cảm thấy

mình hạnh phúc hơn

~ Shinan Barclay

37

Kinh nghiệm gia truyền

“Phải có bước đầu tiên mới có bước thứ hai.”

~ Tục ngữ Pháp

Em không muốn cô ấy đến, – tôi bí mật thì thầm

với anh trai của mình

Anh ấy mười bốn, lớn hơn tôi ba tuổi và cũng can đảm

hơn tôi nhiều Không chỉ ngưỡng mộ anh, tôi còn tin rằng

anh ấy sẽ luôn bênh vực, lên tiếng bảo vệ tôi những khi tôi

sợ hãi Và sự thật quả là như thế

– Bố, – anh nói với bố khi hai người đang đứng trong

phòng, – tụi con chỉ muốn có ba người nhà mình thôi

Dịp đó là lễ Quốc khánh và chúng tôi sẽ đến khu trung

tâm thành phố để ngắm pháo hoa Theo kế hoạch của tôi,

tôi, anh trai và bố sẽ mang theo một cái chăn để lót ngồi,

một bình đầy nước soda ướp lạnh và pháo hoa để đốt Và

dĩ nhiên là trong kế hoạch đó không hề có sự hiện diện của

bạn gái của bố

Bố tôi nổi giận, và cảm thấy bị tổn thương nữa Ông đã

hẹn hò với cô Mary mấy tháng nay và muốn chúng tôi phải

thừa nhận cô ấy Trong mắt chúng tôi, cô ấy là một địch

thủ cạnh tranh Chúng tôi không muốn chia sẻ những giây

phút quý báu bên bố với cô ấy Không chỉ bảo vệ thời gian

-38

riêng với bố mà tôi còn lo lắng cho cả mẹ nữa Trong thâm

tâm, tôi cứ nghĩ nếu mình thích cô Mary nghĩa là tôi làm

tổn thương mẹ Bố tôi thì đã rõ, ông ấy thích cô ấy hơn mẹ

tôi Chuyện gì sẽ xảy ra nếu mẹ nghĩ chúng tôi cũng thích

cô ấy hơn?

Mấy năm sau bố tôi tái hôn, nhưng phải mất một thời

gian rất lâu tôi mới có thể cho cô Mary một cơ hội công

bằng Lúc nào cô ấy cũng cư xử tử tế với hai anh em tôi,

nhưng tôi không đón nhận chỉ vì nghĩ rằng làm vậy là phản

bội mẹ

Hai mươi năm sau, khi tôi và chồng đang chuẩn bị ly

dị, hai đứa con trai tôi về nhà sau khi đến thăm bố mà mắt

đỏ hoe Chúng tiết lộ cho tôi biết hôm đó, bố chúng cho

biết ông ấy có bạn gái là Patty, và cô ấy sẽ dành khá nhiều

thời gian bên chúng Tôi biết các con mình hiểu cô ấy là

người tốt Và tôi cũng biết rằng các con quyết định không

thích cô ấy vì nghĩ mình cần phải làm như thế để tỏ lòng

trung thành với tôi Nhưng tôi không muốn bọn trẻ lặp lại

sai lầm của mình trước kia

Mary chẳng khác gì người mẹ thứ hai của tôi Cô

không can thiệp gì đến tình cảm mẹ con ruột thịt của tôi

và lúc nào cũng nghĩ mẹ tôi là một người tuyệt vời Trong

thực tế, tôi là “con ghẻ” của cô ấy nhưng Mary không hề

nghĩ đến chữ “ghẻ” ở đây Trong mắt cô, tôi là một người

mà cô yêu thương, là người mà cô sẵn lòng làm tất cả và

quả thật là như thế Lúc nào cô Mary cũng ở bên cạnh tôi

khi tôi cần Và cô ấy cũng yêu các con tôi chẳng khác gì

ông bà ngoại ruột

39

Do vậy, tối hôm đó khi nghe các con kể về Patty, tôi

nghĩ đến ngần ấy năm mình đã hoài phí khi giận dữ với

Mary Cuối cùng thì tôi cũng đã tìm thấy điều tốt đẹp qua

giai đoạn khó khăn đó

– Các con nghe này, – tôi bảo bọn trẻ – Mẹ biết các

con đang cảm thấy gì

Cả hai đứa tròn mắt lên nhìn tôi:

– Không đâu mẹ à

– Sau khi ông bà ngoại ly dị, ông ngoại cũng có một

người bạn gái

– Ông ngoại có bạn gái à? – Jack, cậu con trai bảy tuổi

của tôi hỏi Cả hai đứa bắt đầu tỏ vẻ thích thú lắng nghe

– Phải, và mẹ không hề thích cô ấy chút nào Mẹ sợ

cô ấy sẽ tìm cách trở thành một người mẹ khác của mình

Mẹ đã có một người mẹ mà mình rất yêu quý, chính vì thế

mà mẹ sợ Và mẹ nghĩ nếu mình thích cô ấy, mình sẽ khiến

cho bà ngoại buồn Và bà đã đang buồn lắm rồi

Cả hai đứa trẻ đều gật gù, hoàn toàn thông cảm với

những cảm giác mà tôi đã trải qua hồi mười một tuổi

– Phải, hồi đó mẹ chỉ ước gì bà ngoại nói cho mẹ hiểu

rằng mẹ cứ việc thích bạn gái của ông ngoại, vì sau này hóa

ra cô ấy là một người rất tử tế và mẹ đã cư xử không tốt với

cô ấy suốt cả một thời gian dài, chỉ vì không ai bảo cho mẹ

biết điều đó

Căn phòng lặng im Bọn trẻ nhìn nhau rồi nhìn tôi

40