4 Vượt thác Võ Quảng Vượt thác là một bài ca về thiên nhiên, đất nước quê hương, về người lao động ; từ đó đă kín đáo nói lên tình yêu đất nước, dân tộc của nhà văn.. Thơ : 1 Đêm nay Bác
Trang 1TRƯỜNG THCS TÔ HIỆU ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ II
TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI NĂM HỌC 2020 – 2021
MÔN NGỮ VĂN 6
https://www.facebook.com/groups/giaoviennguvan
Group tài liệu, giáo án trao đổi chuyên môn ngữ văn
A Kiến thức cơ bản
I/ Phần văn bản: thơ và truyện kí Việt Nam đã học
- Bài học đường đời đầu tiên
- Sông nước Cà Mau
- Bức tranh của em gái tôi
- Vượt thác
- Đêm nay Bác không ngủ
- Lượm
- Cô Tô
* Lưu ý: HS nhận biết tác giả và tác phẩm, thể loại của văn bản Hiểu nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa của văn bản.
II/ Tiếng Việt
- So sánh;
- Nhân hóa
- Ẩn dụ;
- Hoán dụ
- Câu trần thuật đơn; Câu trần thuật đơn có từ là; Câu trần thuật đơn không có từ là;
- Các thành phần chính của câu
- Chữa lỗi về chủ ngữ, vị ngữ
III/ Tập Làm Văn
- Văn miêu tả cảnh
Học sinh nắm vững các bước làm bài văn tả cảnh.
CỤ THỂ
I Phần Văn Bản:
HỆ THỐNG CÁC TÁC PHẨM
HỌC KÌ I
TỰ SỰ DÂN
GIAN
- Truyền thuyết: Bánh chưng, bánh giầy Sự tích Hồ Gươm, Thánh Gióng
- Cổ tích: Thạch Sanh, Em bé thông minh
- Ngụ ngôn: Thày bói xem voi Ếch ngồi đáy giếng,
- Truyện cười : Treo biển Lợn cưới, áo mới.
TRUNG ĐẠI - Con hổ có nghĩa; - Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng.
HỌC KÌ II
1 Truyện và kì :
1
Bài học đường đời đầu
tiên
Tô Hoài
Tính kiêu căng của tuổi trẻ có thể làm hại người khác khiến ta phải ân hận suốt đời.
Sông nước Cà Mau là một đoạn trích độc đáo và hấp
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
1
Trang 22 Sông nước Cà Mau
Đoàn Giỏi
dẫn thể hiện sự am hiểu, tấm ḷng gắn bó của nhà văn Đoàn Giỏi với thiên nhiên và con người vùng đất Cà Mau.
3 Bức tranh của em gái tôiTạ Duy Anh T́nh cảm trong sáng nhân hậu bao giờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn ḷng ghen ghét, đố kị.
4 Vượt thác
Võ Quảng
Vượt thác là một bài ca về thiên nhiên, đất nước quê hương, về người lao động ; từ đó đă kín đáo nói lên tình yêu đất nước, dân tộc của nhà văn.
5 Buổi học cuối cùng
An-phông-xơ Đô-đê
-Tiếng nói là một giá trị văn hóa cao quư của dân tộc, yêu tiếng nói là yêu văn hóa của dân tộc T́nh yêu tiếng nói dân tộc là một biểu hiện cụ thể của ḷng yêu nước Sức mạnh của tiếng nói dân tộc là sức mạnh của văn hóa, không một thế lực nào có thể thủ tiêu
6 Cô TôNguyễn Tuân - Bài văn cho thấy vẻ đẹp độc đáo của thiên nhiên trên biển đảo Cô Tô, vẻ đẹp của người lao động
7 Cây tre Việt NamThép Mới .Văn bản cho thấy vẻ đẹp và sự gắn bó của cây tre với đời sống dân tộc ta Qua đó cho thấy tác giả là người có
hiểu biết về cây tre, có tình cảm sâu nặng có niềm tin và
tự hào chính đáng về cây tre VNam.
2 Thơ :
1
Đêm nay Bác
không ngủ ( 1951)
Minh Huệ
Bài thơ thể hiện tấm ḷng Yêu thương bao la của Bác Hồ với bộ đội và nhân dân; ttnh cảm kính yêu cảm phục của bộ đội của nhân dân ta đối với Bác.
2
Lượm
( 1949)Tố Hữu Bài thơ khắc họa h́nh ảnh chú bé hồn nhiên dũng cảm hi sinh v́
nhiệm vụ kháng chiến Đó là một h́nh tượng cao đẹp trong thơ
Tố Hữu
3 Văn bản nhật dụng :
STT Tên bài Nội dung
1 Bức thư của thủ
lĩnh da đỏ
Xi- át- tơn
Con người phải sống hòa hợp với thiờn nhiờn, chăm lo bảo
vệ môi trường và thiên nhiên như bảo vệ mạng sống của chính mình.
II Phần Tiếng Việt:
1 Các từ loại đã học.
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
TỪ LO I ẠI
PHÓ TỪ
L ƯỢNG NG TỪ
Đ NG ỘNG TỪ
TÍNH
SỐ TỪ
DANH
TỪ
2
Trang 32 Các phép tu từ đã học.
Khái
niệm
Là đối chiếu sự
vật, sự việc này
với sự vật, sự
việc khác có nét
tương đồng để
làm tăng sức
gợi hình, gợi
cảm cho sự diễn
đạt.
Là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người, làm cho thế giới loài vật, cây cối,
đồ vật trở nên gần gũi với con người, biểu thị những suy nghĩ tình cảm của con người.
Là gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với
nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Là gọi tên sự vật, hiện tượng,khái niệm bằng tên sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có nét quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Ví dụ Mặt trăng trònnhư cái đĩa bạc. Từ trên cao, chị trăng nhìn em mỉm cười. Ăn quả nhớ kẻtrồng cây ( ăn
quả : hưởng thụ;
trồng cây : người làm ra)
Lớp ta học chăm
chỉ.
Các
kiểu
2 kiểu :
+ So sánh ngang
bằng,:
( Từ so sánh:
như, giống như,
tựa, y hệt, y
như, như là )
+so sánh không
ngang bằng
(Từ so sánh:
hơn, thua, chẳng
bằng,
3 kiểu nhân hóa :
- Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật.
- Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
- Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.
4 kiểu ẩn dụ thường gặp:
- Ẩn dụ hình thức.
- Ẩn dụ cách thức
- Ẩn dụ phẩm chất.
- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giỏc.
4 kiểu:
- Lấy bộ phận để gọi toàn thể.
- Lấy cái cụ thể để gọi cái trỡu tượng.
- Lấy dấu hiệu sự vật để gọi sự vật.
- Lấy vật chứa đựng
để gọi vật bị chứa đựng
III Phần Tập Làm Văn:
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
C M TÍNH T ỤM TÍNH TỪ Ừ
C M Đ NG T ỤM TÍNH TỪ ỘNG Ừ
C M DANH ỤM TÍNH TỪ
TỪ
BIỆN PHÁP TU TỪ
HOÁN DỤ
ẨN DỤ NHÂN HÓA
SO SÁNH
3
Trang 41 Các loại văn bản và những phương thức biểu đạt đã học
T
T
Các PTBĐ Thể hiện qua các bài văn đã học Đã tập làm
1 Tự sự
“Con Rồng cháu Tiên”; “Bánh chưng, bánh dày”; “Thánh Gióng”, “Sơn Tinh Thủy Tinh”; “Sự tích Hồ Gươm”;
“Thạch Sanh”; “Em bé thông minh”; “Cây bút thần”; “Ông lão đánh cá và con cá vàng”; “Ếch ngồi đáy giếng”; “Thầy bói xem voi”; “Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng”; “Treo biển”;
“Lợn cưới, áo mới”; “Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng”; “Dế Mèn phiêu lưu kí”; “Bức tranh của em gái tôi”; “Buổi học cuối cùng”; “Đêm nay Bác không ngủ”; “Bài học đường đời đầu tiên”
x
2 Miêu tả
“Sông nước Cà Mau”, “Vượt thác”, “Mưa”, “Cô Tô”, “Lao xao”, “Động Phong Nha”
x
3 Biểu cảm
“Lượm”, “Đêm nay Bác không ngủ”, “Mưa”, “Cô Tô”,
“Lao xao”, “Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử” “Cây tre Việt Nam”,
4 Nghị luận “Lòng yêu nước”, “Bức thư của thủ lĩnh da đỏ”.
chính
-công vụ
Đơn từ (Theo mẫu và không theo mẫu).
2 Đặc điểm
Thông báo, giải thích, nhận thức
Nhân vật, sự việc, thời gian, địa điểm, diễn biến, kết quả
Văn xuôi, tự do
2 Miêu tả
Cho hình dung, cảm nhận
Tính chất, thuộc tính trạng thái sự vật, cảnh vật, con người
Văn xuôi, tự do
3 Cách làm:
Mở bài Giới thiệu nhân vật, tình huống, sự việc Giới thiệu đối tượng miêu tả
Thân bài Diễn biến tình tiết:
Miêu tả đối tượng từ xa đến gần, từ bao quát đến cụ thể, từ trên xuống
dưới v.v (Theo một trật tự quan sát).
Kết bài Kết quả sự việc, suy nghĩ Cảm xúc, suy nghĩ (Cảm tưởng)
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
4
Trang 5B Đề minh họa
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II – NGỮ VĂN LỚP 6
Thời gian: 90 phút
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
thấp
Vận dụng cao
Tổng
PHẦN 1
Đọc-hiểu
- Truyện cười
- Truyện ngụ ngôn
-Truyện trung đại
-Thơ
-Truyện hiện đại
( Ngữ liệu ngoài SGK
với độ dài và kiến
thức phù hợp)
- Xác định thể loại, phương thức biểu đạt, ngôi kể, nhân vật chính.
- Chỉ rõ nội dung chính của đoạn trích.
- Tìm và nêu tác dụng của biện pháp tu
từ so sánh, nhân hóa, ẩn
dụ, hoán dụ
1 câu 0,5 5%
2 câu 2,5đ 25%
3 câu 3,0đ 30%
PHẦN 2
Làm văn
- Rút ra bài học cuộc sống,…từ đoạn trích phần I.
Văn tả cảnh
1 câu 2,0đ 20%
1 câu 5,0đ 50%
2 câu 7,0đ 70%
0,5đ 5%
2 câu 2,5đ 25%
1 câu 2,0đ 20%
1 câu 5,0đ 50%
5 câu 10đ 100%
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
5
Trang 6UBND QUẬN LÊ CHÂN
TRƯỜNG THCS TÔ HIỆU
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2020 – 2021 Môn: Ngữ văn lớp 6
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề) Chú ý: Đề thi gồm 01 trang Học sinh làm bài vào giấy kiểm tra.
Phần I Đọc – hiểu ( 3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
THƯƠNG CHA
Thương cha nắng sớm mưa chiều Ruộng đồng vất vả rất nhiều cực thân Nuôi con khôn lớn thành nhân Dạy con đạo lý nghĩa ân trên đời…
Công ơn dưỡng dục cao vời Như là sông núi biển trời bao la Làm con phụng dưỡng mẹ cha Viếng thăm chăm sóc mới là hiếu nhân.
Câu 1(0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích
trên
Câu 2(1,0 điểm): Nội dung chủ yếu của đoạn trích trên là gì?
Câu 3(1,5 điểm): Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ so sánh được sử
dụng trong những câu thơ sau:
Công ơn dưỡng dục cao vời Như là sông núi biển trời bao la
Phần II Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1(2,0 điểm): Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc – hiểu, hãy trình bày ngắn gọn
những suy nghĩ của em về tình phụ tử
Câu 2(5,0 điểm): Hãy viết bài văn tả lại một cảnh đẹp quê hương mà em yêu thích nhất.
UBND QUẬN LÊ CHÂN
TRƯỜNG THCS TÔ HIỆU
HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KIỂM TRA HỌC KÌ II
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
Đề : 01
6
Trang 7MÔN NGỮ VĂN LỚP 6 Năm học 2020 - 2021
(Hướng dẫn chấm gồm 02 trang)
nặng và vô cùng vô tận như sông núi biển trời Từ đó, tác giả khuyên nhủ
mỗi người chúng ta phải làm tròn chữ hiếu để đền đáp công ơn của cha
mẹ
1,0
3 - Biện pháp tu từ: So sánh ( “Công ơn dưỡng dục… “Như là sông núi
biển trời bao la”)
- Tác dụng :
+ Làm cho cách diễn đạt trở nên sinh động, gợi hình, gợi cảm cho sự
diễn đạt, gây ấn tượng với bạn đọc
+ Nhấn mạnh và ca ngợi tình phụ tử bao la, vĩnh hằng, vô cùng, vô tận
+ Thể hiện thái độ của tác giả: biết ơn, trân trọng, kính yêu cha ; nhắn
nhủ mỗi người phải giữ trọn đạo hiếu làm con
0, 5
0,25
0,5 0,25
Câu
1
(2,0
đ)
* Hình thức: Hs có thể trình bày theo đoạn văn hoặc theo ý
* Nội dung: HS nêu được một vài suy nghĩ về tình phụ tử.
Có thể là:
Đoạn trích đã để lại cho em suy nghĩ sâu sắc về tình phụ tử
* Nêu ý hiểu về tình phụ tử: Tình phụ tử là tình cảm giữa cha và con,
tình cảm ấy bền chặt và bao dung, theo mỗi con người đến hết cuộc đời
* Biểu hiện :
- Cha luôn che chở cho chúng ta; là trụ cột, vất vả mưu sinh vì miếng
cơm manh áo cho gia đình Cha nghiêm khắc dạy dỗ con nên người
- Con cái yêu thương, kính trọng, biết ơn cha; chăm sóc cha khi về già,
lúc đau yếu
* Vai trò:
Tình phụ tử là tình cảm quan trọng trong mỗi cuộc đời con người
+ Tình phụ tử sẽ giúp chúng ta bước qua sóng gió cuộc đời
+ Cha sẽ chăm sóc ta, dạy dỗ ta sự can đảm để mạnh mẽ, trưởng thành và
phát triển nhân cách của người con
+ Tình cảm vững chắc ấy là bến bờ bình yên của mỗi chúng ta giữa bộn
0,25 0,25 0,25
0,5
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
7
Trang 8bề cuộc sống.
+ Đó là tình cảm thiêng liêng, là phẩm chất quý báu và là cội nguồn của
những tình cảm cao quý khác
* Bàn luận: Tuy nhiên hiện nay, vẫn có những người cha thiếu trách
nhiệm với con cái; hoặc những người con hỗn hào, ngược đãi cha mẹ Đó
là những việc làm đáng lên án, phê phán…
* Bài học nhận thức, hành động
- Mỗi chúng ta cần phải nhận thức được rõ về tầm quan trọng của tình
phụ tử nói riêng và tình cảm gia đình nói chung
- Để có một cuộc đời vui vẻ hạnh phúc, mỗi cá nhân cần phải có trách
nhiệm xây dựng, giữ gìn tổ ấm của mình
- Là người con trong gia đình, hãy quan tâm, kính yêu và biết ơn ông bà,
cha mẹ
- Hãy học tập thật tốt, vâng lời, hiếu thảo với cha mẹ
0,25
0,5
Câu
2
(5,0
điểm
)
1 Hình thức, kĩ năng
a Hình thức:
- Đủ bố cục 3 phần
- Chữ viết rõ ràng, không sai chính tả, không mắc lỗi ngữ pháp, diễn đạt
mạch lạc, hành văn trôi chảy
b Kĩ năng:
- Viết đúng kiểu bài văn tả cảnh
- Tả có thứ tự, diễn đạt trôi chảy,
- Văn viết giàu hình ảnh, có cảm xúc, không mắc lỗi chính tả, lỗi diễn đạt
0,5
2 Nội dung
A Mở bài:
+ Dẵn dắt và giới thiệu chung về cảnh định tả
+ Nêu ấn tượng chung về cảnh
0,5
B.Thân bài:
Miểu tả chi tiết cảnh đẹp theo một trình tự hợp lí
3,5
C Kết bài:
- Khẳng định lại tình cảm, suy nghĩ của em với cảnh đẹp đã tả
- Bày tỏ mong ước, hứa hẹn
0,5
* Lưu ý: Khuyến khích những bài làm có cách miêu tả sáng tạo, lời văn giàu
cảm xúc; biết kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong bài văn.
UBND QUẬN LÊ CHÂN
TRƯỜNG THCS TÔ HIỆU
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II – TUẦN 30
NĂM HỌC 2020 – 2021 Môn: Ngữ văn lớp 6
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
Đề : 02
8
Trang 9Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề) Chú ý: Đề thi gồm 01 trang Học sinh làm bài vào giấy kiểm tra.
Phần I Đọc – hiểu ( 3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
“Mẹ là biển rộng mệnh mông Dạt dào che chở…con trông con chờ
Đi xa con nhớ từng giờ
Mẹ là tất cả bến bờ bình yên ”
(“Mẹ là tất cả”- Phạm Thái)
Câu 1 (0.5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên
Câu 2(1,0 điểm): Nội dung chủ yếu của đoạn trích trên là gì?
Câu 3(1,5 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong
những câu thơ sau:
“Mẹ là biển rộng mệnh mông .
Mẹ là tất cả bến bờ bình yên ”
Phần II Làm văn ( 7,0 điểm)
Câu 1 ( 2,0 điểm): Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc – hiểu, hãy trình bày ngắn gọn
Câu 2 ( 5,0 điểm): Hãy viết bài văn miêu tả cảnh biển quê hương em vào một ngày đẹp trời.
-Hết -UBND QUẬN LÊ CHÂN TRƯỜNG THCS TÔ HIỆU
HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KIỂM TRA HỌC KÌ II MÔN NGỮ VĂN LỚP 6 – TUẦN 30
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
ĐỀ 02
9
Trang 10Năm học 2020 - 2021
Thời gian làm bài: 90 phút
(Hướng dẫn chấm gồm 02 trang)
Câu Yêu cầu Biểu điểm
1
- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm
0,5
2
- Nội dung chính: Ca ngợi tình yêu thương vô bờ bến của mẹ đối với con; đồng thời thể hiện
nỗi nhớ, tình yêu thương cùng lòng biết ơn chân thành , sâu sắc của con đối với mẹ
1,0
3
- Biện pháp tu từ: so sánh ( Mẹ là biển rộng, mẹ là bến bờ …)
- Tác dụng :
+ Tạo lên cách diễn đạt sinh động , hấp dẫn…giàu hình ảnh, giàu sức gợi cảm, lôi cuốn người đọc, người nghe.
+ Nhấn mạnh làm nổi bật tình yêu thương vô bờ bến, công lao to lớn, vĩnh hằng, vĩ đại của người mẹ đối với con cái; đồng thời thể hiện nỗi nhớ, tình yêu thương cùng lòng biết ơn chân thành, sâu sắc của con đối với mẹ
+ Thể hiện thái độ thái độ, tình cảm của tác giả: Trân trọng ngợi ca tình mẫu tử, mong muồn mọi người hãy trân trọng và yêu quý những giây phút được sống bên mẹ, hãy là một người con hiếu thảo.
0, 5 0,25
0,5
0,25
****************************************{|{ **************************
Gi¸o viªn :Vò ThÞ ¸nh TuyÕt - Trêng THCS T« HiÖu-QuËn Lª Ch©n-H¶i Phßng
10