- Đặc biệt với những học sinh đầu cấp, khi mà các em còn bỡ ngỡ, rụt rè, chưa làm quen với môi trường mới, bạn mới, hoạt động học tập mới …thì công tác chủ nhiệm trở thành một thử thách
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN MỘ ĐỨC
HỘI THI GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM GIỎI CẤP TRƯỜNG 2021
Giáo viên: Trần Thị Mai Thương Đơn vị: Trường Tiểu học Thạch Trụ
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 1
Trang 2MỘT
SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 1
Trang 3
I ĐẶT VẤN ĐỀ
1.Lí do chọn đề tài
- Ở bậc Tiểu học, giáo viên chủ nhiệm giữ vị trí đặc biệt quan
trọng trong việc hình thành những cơ sở đầu tiên cho sự phát triển
đúng đắn, lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và một số
những kĩ năng liên quan, tạo tiền đề cho học sinh học tập tốt những cấp học sau này Bởi vậy, nếu không nhiệt tình, sáng tạo, liên tục
đổi mới các biện pháp giáo dục để nâng cao chất lượng chủ nhiệm thì người giáo viên không thể làm tốt vai trò to lớn của mình
- Đặc biệt với những học sinh đầu cấp, khi mà các em còn bỡ ngỡ, rụt rè, chưa làm quen với môi trường mới, bạn mới, hoạt động học tập mới …thì công tác chủ nhiệm trở thành một thử thách thực sự với thầy,
cô giáo Làm sao để từ những học sinh chỉ quen vui chơi, quen đùa
nghịch thực hiện tốt nề nếp lớp học, làm quen với chữ cái con số, tạo cho các em ý thức học tập Tạo được nền vững chắc, thì những năm sau này việc học tập của các em mới gặt hái được những thành công lớn
Trang 4và đồng nghiệp để tôi phát huy những mặt mạnh và điều chỉnh, khắc phục những thiếu sót cho hoàn thiện hơn Xuất phát từ suy nghĩ như
vậy, tôi đã chọn: “Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm
lớp 1”.
Trang 5
2 Mục đích nghiên cứu
- Tôi viết sáng kiến này với mong muốn
- Tìm hiểu về đặc điểm tâm lí và nhận thức của học sinh lớp 1, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm, từ đó đề ra biện pháp công tác chủ nhiệm lớp giúp học sinh phát triển toàn diện
- Học sinh biết lễ phép với người lớn, biết vâng lời ông bà, cha
- Có tinh thần tự giác, tự học ở trường cũng như ở nhà.
- Học sinh Trường Tiểu học Thạch Trụ
3.Đối tượng nghiên cứu
Trang 6II NỘI DUNG VÀ CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1 Thời gian thực hiện:
- Đã thực hiện trong năm học 2020- 2021 và trở về sau
và quan tâm đến sức khỏe, khả năng học tập của các em
Trang 7- Bước vào lớp 1, học sinh lần đầu tiên làm quen mô hình học tập mới, rất khác ở lớp Mẫu giáo, điều gì cũng mới mẻ Các em chưa có nề nếp, chưa có ý thức tự quản Xây dựng đội ngũ tự quản, xây dựng nề nếp lớp học là nền tảng của công tác chủ nhiệm.
Trang 8* Những mặt còn hạn chế
- Trong lớp học các em chưa hiểu được nề nếp lớp do thầy
cô chủ nhiệm đề ra, lớp còn ồn dẫn tới tiếp thu bài còn hạn chế
- Các em còn có những thói quen trẻ con như còn nói
chuyện riêng nhiều, hay quên sách vở, không học bài, làm bài tập…
- Các em có hoàn cảnh khó khăn, cận nghèo, ở với ông bà
dẫn đến các em thường thiếu dụng cụ, đồ dùng học tập, hơn nữa nhiều phụ huynh chưa quan tâm, hoặc quan tâm không đúng cách
- Trong giao tiếp các em còn rụt rè, chưa mạnh dạn trong đặc biệt là giao tiếp với người lạ, hay mắc cỡ trước mọi
người
Trang 9- Học sinh lớp 1 còn rất non nớt các em còn sống trong gia đình
có hoàn cảnh khác nhau, nếp sống khác nhau Nên nhận thức cũng khác Các em rất ham hiểu biết thích bắt chước, hiếu động chưa biết tập trung lâu, sự chú ý vào một cái gì đó.Năm đầu tiên của đời học sinh trẻ rất bỡ ngỡ với việc chuyển hóa hoạt động chủ đạo chơi sang học tập, đặc biệt rất dễ xúc động với các yêu cầu và quy tắc của
trường học
-Ở đầu tuổi tiểu học hành vi mà trẻ thực hiện còn phụ thuộc
nhiều vào yêu cầu của người lớn (học để được bố cho đi ăn kem,
học để được cô giáo khen, quét nhà để được ông cho tiền,…) Khi
đó, sự điều chỉnh ý chí đối với việc thực hiện hành vi ở các em còn yếu Đặc biệt các em chưa đủ ý chí để thực hiện đến cùng mục đích
đã đề ra nếu gặp khó khăn
III.
III GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1 Nội dung
Trang 10- Tóm lại, sáu tuổi vào lớp 1 là bước ngoặt lớn của trẻ thơ Môi trường học tập thay đổi một cách cơ bản: trẻ phải tập trung chú ý
trong thời gian liên tục từ 30 – 35 phút Nhu cầu nhận thức chuyển
từ hiếu kỳ, tò mò sang tính ham hiểu biết, hứng thú khám phá Trẻ bắt đầu kiềm chế dần tính hiếu động, bột phát để chuyển thành tính
kỷ luật, nề nếp, chấp hành nội quy học tập Tính nhạy bén và sức bền vững, sự khéo léo thao tác của đôi bàn tay để tập viết được phát triển nhanh Tất cả những điều đó đều là thử thách đối với trẻ, muốn trẻ vượt qua được tốt những thử thách đó thì giáo viên chủ nhiệm phải tích cực nghiên cứu và ứng dụng khoa học tâm lý - giáo dục để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp và các nhiệm vụ khác Đặc biệt phải có phẩm chất tâm lý của người làm cha, làm mẹ,
là người bạn lớn của học sinh, góp phần hình thành và phát triển
nhân cách của các em một cách có hiệu quả
Trang 11- Là một giáo viên trẻ mới ra trường, tôi cảm thấy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học thực sự rất vất vả
Để làm tốt công tác chủ nhiệm thì giáo viên vừa phải giỏi
chuyên môn, vừa phải là một nhà tâm lý để hiểu học sinh, để
xử lý các tình huống sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả cao
- Giáo viên chủ nhiệm có rất nhiều công việc, tuy nhiên
với chuyên đề này, tôi chỉ hướng vào công tác chủ nhiệm lớp với các biện pháp cơ bản sau:
2 Các biện pháp
Trang 13- Ngay từ khi nhận danh sách lớp mình chủ nhiệm, tôi đã bắt đầu tiến hành tìm hiểu để nắm bắt được: nơi ở, hoàn cảnh gia
đình, đặc điểm riêng của từng em qua các kênh thông tin:
- Lập phiếu điều tra thông tin cá nhân: phát mỗi em một
phiếu điều tra và yêu cầu phụ huynh điền đầy đủ vào phiếu: họ tên
học sinh, ngày sinh,địa chỉ, họ tên phụ huynh, nghề nghiệp bố mẹ,
số điện thoại, tình trạng sức khỏe hiện nay
Biện pháp 1: Tiếp cận và tìm hiểu học sinh
Biện pháp 1: Tiếp cận và tìm hiểu học sinh
Trang 14SƠ YẾU LÝ LỊCH
• Họ và tên học sinh:………
• Sinh ngày: ….tháng……năm … Dân tộc: ………
• Nơi ở hiện nay :………
• Họ và tên cha: ……… Nghề nghiệp:
• Số điện thoại : ………
• Họ và tên mẹ: ………Nghề nghiệp:
Số điện thoại : ………
Thuộc diện ( hộ nghèo, cận nghèo, con TBLS, mồ côi ): ………
Ngày …… tháng ……năm ….
Phụ huynh học sinh
Qua công tác điều tra, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh và hiểu một phần về học sinh của mình Điều đó rất có lợi cho công tác chủ nhiệm của tôi
Trang 15a.Thành lập đội ngũ cán bộ lớp
-Ngay từ đầu năm học, tôi đã lên kế hoạch xây dựng một tập thể lớp tự quản tốt Thành lập Ban cán sự là việc làm không thể thiếu trong công tác chủ nhiệm lớp Ban cán sự lớp tôi gồm có:
*1 lớp trưởng
*2 lớp phó: - Lớp phó phụ trách học tập
- Lớp phó phụ trách văn nghệ
*3 tổ trưởng
- Việc phân công Ban cán sự lớp tôi không chỉ định mà ngay
buổi học đầu tiên, tôi đã khuyến khích các em tự xung phong , sau khi đã nghe cô giáo phân tích để các em biết vai trò và trách nhiệm của từng vị trí Các em đã rất mạnh dạn xung phong làm
Biện pháp 2:Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp
Biện pháp 2:Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp
Trang 16- Phân công nhiệm vụ : sau khi đã bầu chọn được Ban cán sự lớp, tôi có kế hoạch bồi dưỡng về ý thức đạo đức, cách quản lý, luôn gương mẫu trong mọi hoạt động là tấm gương sáng cho các bạn khác học tập.Tôi giao từng nhiệm vụ cụ thể cho từng em:
*Lớp trưởng:
- Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp
- Điểm danh sĩ số báo cho đội cờ đỏ đầu giờ học
- Điều khiển các bạn xếp hàng ra vào lớp, chào cờ, tập thể dục
- Giữ trật tự lớp học khi không có giáo viên trong lớp
* Lớp phó học tập:
- Theo dõi việc học tập của lớp
- Tổ chức cho các bạn ôn bài cũ, giúp đỡ các bạn chưa hiểu bài vào 15 phút sinh hoạt đầu giờ
Trang 17đi vào nề nếp rất tốt, tuần nào cũng được đội cờ đỏ khen dưới cờ.
Trang 18- Điều đặc biệt là đội ngũ cán sự lớp tôi không cố định cả năm mà tôi luôn thay đổi trong năm học Tôi khuyến khích các em phấn đấu lên để làm cán bộ lớp và việc chọn cán bộ lớp lần sau dưới hình thức xung phong và bầu chọn Bởi tôi nhận thấy sau khi làm cán bộ lớp, các em này rất tự tin bộc lộ khả năng của mình, mạnh dạn hơn trong giao tiếp.
- Cũng nhờ có Ban cán sự mà mọi hoạt động của lớp được diễn ra một cách khoa học, nề nếp của lớp cũng rất nhanh đi vào ổn định, công tác chủ nhiệm lớp của tôi cũng đỡ vất vả đi rất nhiều
Trang 19b.Xây dựng các nề nếp học tập
- Bước vào buổi học đầu tiên, tôi đã hướng dẫn tỉ mỉ cho các em các
nề nếp, nội quy của nhà trường cũng như của lớp học Các em cần xếp hàng ra vào lớp, chào hỏi giáo viên, xin phép khi ra ngoài hay vào lớp, đặc biệt là vần đề tự lập đi vệ sinh ở trường học khi không có sự giúp
đỡ của giáo viên
- Tôi dạy các em biết cần soạn sách vở, đồ dùng học tập hằng ngày theo thời khóa biểu Vì các em chưa biết đọc nên tôi cho học sinh quan sát kĩ từng bìa sách để nhận biết các môn học Để các tiết học đạt hiệu quả cao nhất, tôi hướng dẫn các em làm theo các hiệu lệnh của mình
bằng các kí hiệu trên bảng ( lấy sách, vở, bảng, ); qua hiệu lệnh của cô giáo ( giơ bảng, hạ bảng, bắt đầu đọc, dừng đọc, ); qua các hiệu lệnh bằng tay ( giơ tay về tổ nào thì tổ đó đọc, giơ hai tay thì cả lớp
đọc, ).Tôi còn hướng dẫn tỉ mỉ cho các em cách cầm sách giáo khoa khi đọc bài hay cách cầm bảng Hướng dẫn các em cần giơ tay khi phát biểu ý kiến,nhận xét sau khi bạn trả lời; tích cực tham gia các hoạt động nhóm, hoạt động ngoài giờ lên lớp
Trang 20- Để có thể dễ dàng trao đổi về việc giáo dục học sinh, đầu
năm học ,tôi đã lấy số điện thoại của toàn bộ phụ huynh, tôi in
riêng số điện thoại vào giấy A4 và treo ở lớp học để đề phòng lúc cần gọi khẩn hoặc cho các cô giáo bộ môn lấy số trao đổi với
PH
- Cung cấp cho cho phụ huynh số điện thoại của mình để phụ huynh tiện liên hệ khi cần thiết
- Tổ chức và thực hiện tốt các kỳ họp phụ huynh do nhà
trường đề ra.Buổi họp đầu tiên tôi đã bầu ra 3 người
+ Chi hội trưởng
+ Chi hội phó
+ Thư kí
Biện pháp 3:Xây dựng mối quan hệ mật thiết giữa giáo viên và
phụ huynh học sinh Biện pháp 3:Xây dựng mối quan hệ mật thiết giữa giáo viên và
phụ huynh học sinh
Trang 21- Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, tôi đã yêu cầu phụ huynh học sinh cùng rèn nề nếp học tập cho con em mình
+Hằng ngày, kiểm tra sách vở của các em
+Hướng dẫn con chuẩn bị sách vở, đồ dùng học tập theo thời khóa biểu, tạo thói quen tự học ở nhà
+Nhắc nhở con em học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp
+Giáo dục con ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi
+ Sinh hoạt điều độ, giờ nào việc nấy tránh tình trạng vừa học vừa chơi Thường xuyên trao đổi với giáo viên chủ nhiệm qua trò chuyện trực tiếp, điện thoại hoặc qua sổ liên lạc để kịp thời nhắc nhở, đôn đốc học sinh nề nếp học tập ở lớp cũng như ở nhà
- Tôi luôn đặt mình vào vị trí của người phụ huynh để suy nghĩ xem
họ mong muốn điều gì ở giáo viên chủ nhiệm Từ đó tôi tự định hướng cho mình những kế hoạch phải làm trong năm học
Trang 22- Cuối giờ học tôi thường nán lại để gặpvà trao đổi với một số phụ huynh có con cần phải nhắc nhở trong buổi học Tôi luôn có thái độ gần gũi, thân thiện với phụ huynh Phụ huynh biết rằng học sinh thường nghe lời cô giáo hơn, nên tôi sẵn sàng giúp đỡ phụ huynh nhắc các em ở nhà hạn chế xem ti vi, chơi điện thoại , chơi máy tính Thậm chí, tôi còn giúp phụ huynh nhắc các em ở nhà còn biếng ăn, ngại uống sữa, đi ngủ muộn
- Nhờ sự trao đổi chân tình, sự quan tâm sâu sắc của giáo viên
mà mối quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh lớp tôi rất thân thiết
và gắn bó Tôi nhận thấy rằng, nếu tạo dựng được mối quan hệ tốt đẹp giữa giáo viên và phụ huynh thì chất lượng của lớp tôi sẽ đi lên về mọi mặt và công tác chủ nhiệm lớp cũng nhẹ nhàng hơn vì được phụ huynh đồng tình ủng hộ
Trang 23- Để giúp học sinh đạt kết quả trong học tập, song song với việc tìm
các phương pháp dạy học tích cực, tôi còn tiến hành nhiều biện pháp, hình thức động viên, khuyến khích học sinh học tập, cố gắng vươn lên
- Hình thức động viên, khuyến khích học sinh học tập có thể có hiệu quả đối với đối tượng học sinh này, nhưng có thể không có hiệu quả đối với đối tượng học sinh khác Tuy nhiên, tôi đã có những biện pháp
chung nhất dùng để động viên, khuyến khích học sinh như sau:
- Tạo các tình huống vui trong giờ dạy
- Thể hiện sự quan tâm đến từng học sinh trong lớp
- Tạo ra sự thi đua giữa các cá nhân, các tổ trong lớp nhưng tránh tạo
ra sự ganh đua căng thẳng giữa học sinh với nhau Tăng cường tính tự động viên của học sinh
- Không tỏ ra bực mình đối với những câu hỏi có vẻ ngớ ngẩn của học sinh Kiên trì trả lời mọi câu hỏi của các em
Biện pháp 4: Động viên, khuyến khích học sinh học tập Biện pháp 4: Động viên, khuyến khích học sinh học tập
Trang 24- Tạo cho học sinh có cảm giác thành công Khêu gợi tính tò mò, ham hiểu biết của học sinh
- Động viên học sinh đưa ra nhiều cách giải một bài toán, đoán trước kết quả một số tình huống
- Thử thách học sinh (thỉnh thoảng giao cho các em một nhiệm vụ tương đối khó)
- Tạo cho học sinh cảm giác đợi đến giờ học sau (của môn học)
- Bên cạnh đó, tôi luôn dành cho học sinh những lời khen kịp thời Trong giờ học, tôi đi quan sát các em hoạt động Không chỉ khen những
em làm bài đúng, tiếp thu nhanh, tôi còn động viên những học sinh khác
“ Cô thấy bạn Minh rất ngoan, đang chú ý làm bài”,( Minh là học sinh hiếu động) “ Bạn Hải viết sạch sẽ, chỉ cần nắn nót thêm một chút là vào
nhóm những bạn viết đẹp của lớp đấy!”, (Hải đang cần luyện chữ viết)
“ Lan đã mở đúng trang 45 rồi đấy, giỏi quá” ( Lan hay mất tập trung khi học bài)
- Nhờ sự động viên, khuyến khích kịp thời của cô giáo mà học sinh lớp tôi rất tích cực, tự tin trong các hoạt động học tập và giáo dục
Trang 25- Các biện pháp tôi nêu trên và thực hiện trong quá trình
chủ nhiệm lớp 1C đã đạt được một số kết quả rất khả quan
- Chỉ sau một thời gian ngắn, lớp tôi đã đi vào nề nếp rất tốt Hầu hết các tuần lớp tôi đều được Đội cờ đỏ xếp loại A
- Dù chỉ là học sinh lớp 1 nhưng lớp tôi rất tự tin tham gia tất
cả các phong trào do nhà trường và Đội tổ chức
- Kết quả học tập ngày càng tiến bộ, các em ngày càng chăm ngoan Đánh giá chất lượng cuối kì 2: Kết quả về năng lực,
phẩm chất, các môn học và hoạt động giáo dục của lớp tôi đã có
sự chuyển biến Cụ thể như sau:
IV KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
IV KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Trang 26BẢNG THỐNG KÊ CUỐI NĂM
- Tình cảm thầy trò, tình cảm bạn bè ngày càng gắn bó và thân thiết
- Phụ huynh cũng rất tin tưởng giáo viên và an tâm khi giao con cho cô giáo
- Đặc biệt hơn là các em rất tự nhiên bộc lộ tình cảm bằng những lời yêu thương dành cho cô giáo, các em coi cô là người mẹ thứ hai của mình Đó chính là phần thưởng vô giá mà học sinh đã dành cho tôi
Trang 27- Công tác chủ nhiệm lớp quá thật nặng nề và phức tạp Người giáo viên phải vừa như người mẹ dịu dàng, người thầy nghiêm khắc, người bạn gần gũi, trọng tài phân minh Thành công của giáo viên là làm cho học sinh tôn trọng, kính yêu, tin tưởng Xây dựng được một tập thế lớp đoàn kết gắn bó.
- Muốn đạt được điều đó, GVCN phải đảm bảo các nguyên tắc sau đây:
- Thầy cô là điểm sáng, là thần tượng của các em Các em dễ tin, dễ nghe theo lời dạy bảo của thầy cô
- Nắm chắc được những thuận lợi, khó khăn, hiểu rõ thực tế trường lớp mình, khéo léo tìm cách bỏ đi mọi rào cản trong mối quan hệ với phụ huynh, đề ra những biện pháp hữu hiệu, tiếp cận gần với các em nhất, tôi nghĩ rằng bất cứ giáo viên nào cũng sẽ sớm trở thành những người bạn của trẻ
IV KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
IV KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC