Đặc điểm của vốn hỗ trợ phát triển chính thức của Đức vào Việt Nam45538

Tuy nhiên, bắt đầu từ năm 2013, trên cơ sở thế mạnh của hai bên, Việt Nam và Đức đã thống nhất các lĩnh vực ưu tiên hợp tác ODA bao gồm: i năng lượng; ii đào tạo nghề gắn với phát triển

ĐẶC ĐIỂM CỦA VỐN HỖ TRỌ PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC

CỦA ĐỨC VÁO VIỆT NAM

Nguyễn Thị Vũ Hà

1 MỞ ĐẦU

Vốn hồ trợ phát triển chính thức (ODA) là một nguồn ngoại lực quan trọng ở Việt Nam ODA đã xuất hiện ớ Việt Nam từ năm 1993

đã hồ trợ cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội và xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam Trong đó, lĩnh vực hạ tầng xã hội và hạ tầng kinh

tế là các lĩnh vực nhận được ODA nhiều nhất ODA vào Việt Nam chủ yếu là nguồn vốn vay, thông qua Khu vực công Tuy nhiên, khi Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình thì số vốn ODA cam kết

và giải ngân vào Việt Nam đã sụt giảm hẳn Năm 2017, nếu theo các tiêu chuần của WB thì Việt Nam không còn nhận được các khoản vay vốn ưu đãi từ Hiệp hội phát triển quốc tế (IDA) Đây là một cách thức không nhỏ trong việc thu hút và sử dụng nguồn ngoại lực này

Năm 2020 là tròn 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Cộng hòa Liên bang Đức (Đức) Ọua 45 năm phát triển, quan

hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Đức ngày càng phát triển, hiệu quả và toàn diện Đức đã trớ thành một trong những đối tác quan trọng nhất của Việt Nam ơ châu Âu (Đại sứ quán Việt Nam tại Đức, 2019) Đức

là một trong những nước viện trợ nhiều và thường xuyên ODA cho Việt Nam Từ năm 2002 đến 2018, Đức đà cung cấp 2,17 ty USD cho các dự án ODA tại Việt Nam Đức hiện xếp thứ 5 trong số các nhà tài trợ nhiều ODA nhất cho Việt Nam giai đoạn 2002-2018 Dòng vốn này đã góp phân tích cực cho nhiều lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng cho Việt Nam như giáo dục phố thông, giáo dục sau phô thông, y tế, cấp nước, vận tai đường sắt, lâm nghiệp, khai khoáng, đa dạng sinh học Dựa trên số liệu về tình hình thực hiện các dự án ớ Việt Nam của các nhà tài trợ được công bố trên hệ thống dừ liệu của Tô chức

Phán 2: THƯƠNG MAI VA ĐÂU Tư gg

Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), bài viết sẽ tập trung phân tích các đặc điểm vốn ODA cua Đức vào Việt Nam và đóng góp từ ODA của Đức trong phát triển cơ sơ hạ tầng xã hội - kinh tế và bảo vệ môi trường ơ Việt Nam giai đoạn 2002-20181

2 ĐẶC ĐIẾM ODA CỦA ĐỨC VÀO VIỆT NAM

Đức là nhà tài trợ ODA lớn thứ 5 ở Việt Nam (sau Nhật Bản, [DA, Pháp và Quỳ Phát triển Châu Á) với tổng giá trị ODA giai đoạn 2002-2018 đạt gần 2,17 tỷ USD chiếm 4,13% tổng vốn ODA vào Việt Nam và chiếm 6,49% tổng vốn ODA từ các nước DAC vào Việt Nam Mặc dù giá trị vốn ODA từ Đức vào Việt Nam khá khiêm tốn, chỉ chiếm hơn 4% tổng vốn ODA giai ngân cho cả giai đoạn 2002-2018 nhưng số nguồn vốn này lại có nhũng điểm khác biệt so với xu hướng chung của các dòng vốn ODA vào Việt Nam Cụ thê như sau:

Thứ nhất, giá trị giải ngân vốn ODA của Đức có xu hướng tăng

trong cả giai đoạn 2002-2018 mặc dù Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình thấp từ năm 2010 Việt Nam đã giải ngân được gần 2,17 tỷ USD ODA trong cả giai đoạn 2002-2018 và xếp thứ hai trong khu vực ASEAN nhận được ODA từ Đức

250

ODV viện trợ O D A va y H H I O D A đ ầ u tư tà i s ả n — T ố n g ODA

Hình 1 ODA cam kết và giải ngân từ Đức vào Việt Nam

giai đoạn 2002-2018 (triệu $)

N guồn: O EC D (2020b)

' O D A đã xuất hiện ơ Việt N am từ năm 1993 nhưng việc thống kê số liệu O D A từ các nhà tài trợ theo các dự án chi có được từ năm 2002 nên bài viêt sẽ tập trung phân tích dữ liệu từ năm 2002 đến năm 2018.

100 VIỆT NAM VÀ ĐỨC: PHÁT TRIÊN BỀN VỬNG TRONG BỐI CÁNH BIẾN Đổl TOÀN CẦU

Thử hai, trong các hình thức ODA vào Việt Nam thì có tới

57,07% là vốn viện trợ và 40,07% là vốn vay trong cả giai đoạn Đây

là điếm rất khác biệt bởi 73,39% vốn ODA vào Việt Nam là dưới hình thức vốn vay Trong khu vực ASEAN thì số vốn vay ODA từ Đức vào Indonesia cũng chiếm tới 72% tổng ODA từ Đức vào quốc gia này Tuy nhiên, từ năm 2014 đến 2018 thì số vốn ODA vay từ Đức đã bắt đầu lớn hơn số ODA viện trợ khoảng 10% Thêm vào đó, Đức còn là nhà tài trợ ODA theo hình thức đầu tư tài sản lớn nhất ở Việt Nam số ODA đầu tư tài sản từ Đức chiếm tới 32,26% tổng ODA đầu tư tài sản vào Việt Nam Các tài sản này chú yếu dùng để cung cấp cho lĩnh vực Dịch vụ Tài chính và Ngân hàng ở Việt Nam với giá trị hơn 52 triệu USD và Chăm sóc y tế cơ bản với 9,43 triệu USD

Thứ ba, có sự hoán đổi vị trí các lĩnh vực nhận được nhiều ODA

từ Đức so với xu thế chung của ODA vào Việt Nam Nhóm Các dịch

vụ và cơ sơ hạ tầng xâ hội là nhóm lĩnh vực nhận được nhiều ODA nhất từ Đức với giá trị 1,04 tỷ USD, chiếm 48,07% tổng số ODA từ Đức vào Việt Nam x ế p thứ hai là nhóm Các dịch vụ và cơ sở hạ tầng kinh tế (chiếm 29,55%), thứ ba là nhóm Đa ngành, đa lĩnh vực (chiếm 10,49%), thứ tư là nhóm Ngành sản xuất (chiếm 6,39%) Trước năm

2013, ODA từ Đức vào Việt Nam ưu tiên cho 3 lĩnh vực là Hỗ trợ cải cách kinh tế và xây dựng kinh tế thị trường, bảo vệ và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên (kể cả cấp thoát nước và xử lý nước thải, rác thải) và y tế Tuy nhiên, bắt đầu từ năm 2013, trên cơ sở thế mạnh của hai bên, Việt Nam và Đức đã thống nhất các lĩnh vực ưu tiên hợp tác ODA bao gồm: (i) năng lượng; (ii) đào tạo nghề gắn với phát triển kinh tê bên vững; và (iii) chính sách môi trường và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên Đức đã cam kết dành cho Việt Nam khoản ODA hơn 600 triệu Euro trong giai đoạn 2015 - 2017 để thực hiện các

dự án trong 3 lĩnh vực hợp tác ưu tiên trên (Đại sứ quán Việt Nam tại Đức, 2019)

P h án 2: THƯƠNG MẠI VÀ ĐÂU Tư 101

■ C ác dịch vụ và CO’ s ở hạ tầng xâ hội 1

■ Các dịch vụ và cơ sỏ’ hạ tầng kinh tế

Đa ngành, đa lĩnh vực

■ Ngành sản xuất

■ Xoá nợ

■ Viện trợ hàng hoá

■ Viện trợ nhân đạo

■ Các lĩnh vực khác

Hì nh 2 Các lĩnh vực nhận nhiều ODA của Đừc giai đoạn 2002-2018 (triệu $)

N guồn: O EC D (202Ob)

Thứ tư, mặc dù phần lớn ODA của Đức vào Việt Nam là đê chị

trực tiếp cho các dự án (chiếm 53,07%) nhưng có tới 14,5% ODA của Đức vào Việt Nam là dành đê cấp học bông và chi phí cho sinh viên học tập tại Đức (nước tài trợ) với giá trị 314,19 triệu USD (chiếm 25% tổng ODA từ DAC tài trợ cho Việt Nam trong lĩnh vực này) Hiện có khoang 300 nghiên cứu sinh Việt Nam nhận học hông nghiên cứu tại Đức và khoảng 4600 sinh viên Việt Nam đang theo học tại các trường đại học của Đức Thêm vào đó 6,36% vốn ODA từ Đức dành cho Việt Nam là chi cho các chuyên gia đến từ Đức và hỗ trợ kỹ thuật với giá trị 137,83 triệu USD, chiếm 19% tổng ODA từ DAC tài trợ cho Việt Nam trong lĩnh vực này số vốn ODA từ Đức chuyên giao qua các to chức giáo dục, nghiên cứu và nhóm think-tank ở Việt Nam cao hơn hẳn so với xu thế chung, chiếm 12,82% tổng ODA của Đức Ngoài ra, trong số các nhà tài trợ xoá nợ ODA cho Việt Nam thì Đức cũng h nước xoá nợ nhiều nhất với giá trị 53,88 triệu USD (năm 2006), chiêm

45 63% tổng nợ ODA đà xoá Thêm vào đó, Đức còn là nhà tài trự ODA lớn thứ hai ở Việt Nam trong lĩnh vực hồ trợ khẩn cấp, tái thiết

và phục hồi chức năng cho Việt Nam với giá trị hơn 15,6 triệu USD

Thứ năm, vốn ODA của Đức vào Việt Nam thông qua Ngân hàriỊ

tái thiết Đức (33,61%), Bộ Hợp tác và phát triển kinh tế Liên barụ (29,27%), Nhà nước liên bang và chính quyền địa phương (15,71% Bên cạnh đó, Đức còn cam kết hồ trợ Việt Nam thông qua một Sì

102 VIỆT NAM VÀ ĐỨC: PHÁT TRIỂN BỂN VỬNG TRONG BỐI CẢNH BIÊN Đ ổl TOÀN CẦU

chương trình họp tác khác như vốn không hoàn lại từ Quỳ Năng lượng

và Khí hậu (EKF), Quỳ Khí hậu xanh (GCF) và các khoản vay phát triên thuộc Chương trình Sáng kiến về khí hậu và bảo vệ mói trường IKLU (điều kiện tài chính sơ bộ: thời gian trả nợ từ 12 -15 năm, ân hạn có thê đên 3 năm, lãi suất từ 2-3%/năm) (Đại sứ quán Việt Nam tại Đức, 2019)

Như vậy, có thê thấy rằng mặc dù chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng ODA vào Việt Nam nhưng ODA từ Đức lại có những điểm khác biệt

so với xu hướng chung Đó là, số lượng vốn giải ngân luôn năm trong

xu hướng tăng, vốn ODA viện trợ chiếm tỷ trọng lớn hơn ODA vay ODA từ Đức vào Việt Nam nhằm hồ trợ cho lĩnh vực cơ sở hạ tầng xã hội nhiêu hơn so với lĩnh vực cơ sở hạ tầng kinh tế và có tới hơn 1/5 ODA của Đức là dành cho việc cấp học bổng, chi phí cho sinh viên, chuyên gia và hồ trợ kỳ thuật, số lượng ODA từ Đức chuyển giao qua các tô chức giáo dục, nhóm nghiên cứu và nhóm think-tanks cũng cao gâp 5 lân so với xu thê chung và Đức là nhà tài trợ xóa nợ lớn nhất cho Việt Nam trong số các nước DAC

3 ĐÓNG GÓP Từ ODA ĐỨC TRONG PHÁT TRIÊN cơ sở HẠ TẦNG XÃ HỘI - KINH TẾ

VÀ BẢO VỆ MÒI TRƯỜNG ở VIỆT NAM

Cơ sở hạ tầng kinh tế và xã hội chính là “động cơ” để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Chính vì vậy đã có 1.682 triệu USD (chiếm 77,61%) sô vôn ODA của Đức chảy vào nhóm lĩnh vực này, trong đó nôi bật là các lĩnh vực sau:

Thứ nhất là lĩnh vực giáo dục, 43% vốn ODA viện trợ và 27 68% vôn ODA vay dành cho lĩnh vực đào tạo nghề ở bậc p h ổ thông

(Vocational training) ớ Việt Nam là từ ODA của Đức với giá trị ODA viện trợ là gần 70,4 triệu USD và ODA vay là 45,47 triệu USD Điều này đã khiến cho Đức trơ thành nhà tài trợ lớn ODA lớn nhất ở Việt Nam trong lĩnh vực đào tạo nghề (Bảng 1) Bên cạnh đó 26 14% ODA viện trợ cho đào tạo bậc sau phô thông và đào tạo kỳ thuật và quản lý nâng cao sau phổ thông cho Việt Nam cũng là từ ODA viện trợ của Đức với giá trị hơn 375 triệu USD, trong đó đào tạo bậc sau phô thông có giá trị 365,48 triệu USD Đức là nhà tài trợ lớn thứ hai ơ

Phán 2: THƯƠNG MAI VA ĐÁU Tư 103

Việt Nam trong lình vực giáo dục sau phô thông và là nhà tài trợ lớn thứ 3 trong lĩnh vực đào tạo giáo viên, đào tạo và hồ trợ cơ sở vật chất cho giáo dục (Bang 1) Đức đã hồ trợ Bộ Lao động - Thương binh và

Xã hội Việt Nam xây dụng chiến lược dạy nghề quốc gia, soạn thao Luật Dạy nghề cũng như xây dựng các trường dạy nghề kiêu mầu ơ một số địa phương theo mô hình đào tạo nghề song hành rất thành công cua Đức

Thứ hai là lĩnh vực V tế, Đức đã viện trợ không hoàn lại 36,4 triệu

USD và cho vay ưu đãi theo tiêu chuẩn ODA gần 50,12 triệu ODA vào lTnh vực y tế ở Việt Nam Nguồn vốn này chủ yếu được rót vào lĩnh vực dịch vụ y tế với hơn 45 triệu USD, chiếm 16,5% tổng vốn ODA 'à o Việt Nam trong cùng lĩnh vực Ngoài ra, vốn ODA từ Đức dưới hình thức đầu tư vào tài sản để xây dựng cơ sở hạ tầng y tế cơ bản cho Việt Nam là hơn 9,43 triệu USD (Đức là nước duy nhất đầu

tư vào tài sản trong lĩnh vực này ở Việt Nam) Thêm vào đó, 87,33% vốn ODA vào Việt Nam để thực hiện mục tiêu/ chương trình kế hoạch hóa dân số là từ ODA của Đức trong đó vốn viện trợ là 24,95 triệu USD, 3,79 triệu là ODA vay, tập trung chủ yếu vào giai đoạn trước năm 2)10 Đức là nhà tài trợ ODA lớn nhất trong lĩnh vực kế hoạch hóa gii đình và là nhà tài trợ lớn thứ ba trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe c Việt Nam Ngoài ra, trong khuôn khô chương trình “Make it in Germciiy” về hợp tác lao động quốc tế của Đức, giai đoạn 2013-2015, Việt Nam đã triển khai thí điểm đưa điều dưỡng viên sang Đức đào tạo và làm việc (hợp đồng 3 năm sau khi tốt nghiệp đào tạo tại Đức) Chươrg trình này đà rất thành công và phía Đức đã quyết định mỏ rộng tếp nhận điêu dưỡng viên Việt Nam sang Đức với sô liệu: năm 2017- 54 người; năm 2018-187 người; năm 2019 đà tuyên chọn 391 người hiện đang học tiếng tại Việt Nam để đưa sang Đức (Đại sứ quán Việt Nam tại Đức, 2019)

Tĩứ ba là lĩnh vực cấp nước và vệ sinh, trong tông số ODA viện

trợ ch) Việt Nam thì vốn ODA viện trợ từ Đức vào lTnh vực chính sách tú nguyên nước và quản lý hành chính chiếm 24,77%; lĩnh vực báo tồi và bao vệ tài nguyên nước chiếm 33,95%; lĩnh vực vệ sinh hệ

104 VIỆT NAM VÀ ĐỨC: PHÁT TRIỂN BÉN VỮNG TRONG BÕI CẢNH BIÊN Đổl TOÀN CẦU

thống lớn chiếm 24,3% và lĩnh vực giáo dục và đào tạo về cấp nước

và vệ sinh chiếm 68,78%, với tổng giá trị hơn 80,83 triệu USD Đức là nhà tài trợ ODA lớn nhất Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo

về cấp nước và vệ sinh (Bảng 1) v ố n ODA vay từ Đức cho lĩnh vực này là hơn 150 triệu USD nhưng chỉ chiếm 4,22% tổng ODA vay ở Việt Nam cho lĩnh vực này

Thứ tư là lĩnh vực giao thông vận tải, vốn ODA từ Đức vào Việt

Nam trong lĩnh vực này là hơn 100 triệu USD trong đó 81,84 triệu USD là dành cho vận tải đường sắt và 14 triệu USD là dành cho vận tải đường thuỷ Đức là nhà tài trợ ODA lớn thứ 3 Việt Nam trong lĩnh vực vận tải đường sắt trong đó nổi bật là dự án Xây dựng tuyến tầu điện ngầm số 2 tại Thành phố Hồ Chí Minh

Thứ năm là lĩnh vực năng lượng, 32,55% tổng vốn ODA viện

trợ cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo về chính sách năng lượng; 51,53% vôn ODA viện trợ cho lĩnh vực chính sách bảo tồn năng lượng và hiệu quả về phía cầu là vốn viện trợ từ Đức Ngoài ra, 61,98% vốn ODA viện trợ cho lĩnh vực năng lượng giỏ và 34,58% vôn ODA viện trợ cho lĩnh vực nhà máy điện đôt nhiên liệu sinh học là từ Đức Vốn ODA vay từ Đức trong lĩnh vực năng lượng tập trung chủ yếu vào 2 lĩnh vực là truyền tải và phân phối điện với 365 triệu USD và năng lượng tái tạo - đa công nghệ với 70 triệu USD, chiếm khoảng 16% tổng ODA vay ở Việt Nam cho lĩnh vực này Đức là nhà tài trợ ODA lớn nhất Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng điện gió với Dự án nhà máy điện gió Phú Lạc 1 và lớn thứ hai trong các lĩnh vực phân phối và truyền tải điện năng, sản xuất năng lượng từ nguồn tái tạo đa công nghệ và quản lý hành chính/ chính sách môi trường

Thứ sáu là lĩnh vực dịch vụ tài chính và ngân hàng, ODA từ Đức

vào lình vực này chủ yếu dưới hình thức đầu tư tài san cho các trung gian tài c h i n h chính thức với giá trị 52 triệu USD (chiếm 47,28% tổng ODA bang hình thức này vào Việt Nam trong lĩnh vực này)

Phán 2: THƯƠNG MAI VÀ ĐÂU Tư 105

Bảng 1: Các lĩnh vực nhận nhiều ODA từ Đừc và có thứ hạng cao

giai đoan 2002-2018

(triệu USD) xếp hạng Giáo dục

- Đao tạo và hỗ trợ c ơ s ở vật chất cho giáo dục 25,28 3

- Đào tạo nghề bậc giáo dục phổ thông 115,86 1

- Giáo dục sau phổ thông 375,10 2

Y tế

- C hám sóc s ứ c khoẻ sinh sản 13,59 3

Cấp nước và vệ sinh

- Bảo vệ và bảo tồn tài nguyên n ư ớ c 29,27 3

Giao thông vận tải

Năng lượng

- Sản xuất năng lượng từ nguồn tái tạo - đa công nghệ 81,22 2

- Phân phối và truyền tải điện nâng 365,05 2

Ngành sản xuất

- Phát triển lâm nghiệp 61,24 2

- Nghiên cứu lâm nghiệp 1,21 2

- Phát triển và nghiên cứu công nghệ trong công 5 15

1

nghiệp

- Tài nguyên khoáng s ả n và khai mỏ 5,15 2

Bảo vệ môi trường

Nguồn: Tong hợp cùa tác g iá từ OECD, 20201)

106 VIỆT NAM VÀ ĐỨC: PHÁT TRIỂN BÉN VỬNG TRONG BỐI CẢNH BIẾN Đ ổl TOÀN CẦU

Thứ bảy là các lĩnh vực thuộc ngành sàn xuất, tổng ODA của

Đức dành cho lĩnh vực này là gần 138,5 triệu USD trong đó Đức là nhà tài trợ lớn thử nhất thứ nhì Việt Nam trong các lĩnh vực lâm nghiệp, tài nguyên khoáng sản và khai mỏ (Bảng 1)

Thứ tám là lĩnh vực bảo vệ môi trường, số vốn ODA từ Đức vào

lĩnh vực này là hơn 106,3 triệu USD trong đó tập trung vào lĩnh vực

đa dạng sinh học (65,49 triệu USD) và chính sách môi trường và quản

lý hành chính (30,18 triệu USD) Đức là nhà đầu tư lớn nhất Việt Nam trong lĩnh vực Đa dạng sinh học Trong các lĩnh vực đa ngành, tổng ODA của Đức là 120,9 triệu USD tập trung vào viện trợ đa lĩnh vực (42,5 triệu USD); quản lý và phát triển đô thị (28,3 triệu USD) và Phát triển nông thôn (29,12 triệu USD) Đức đã cam kết viện trợ ODA không hoàn lại cho Việt Nam với giá trị 3,4 triệu EUR để thực hiện

Dự án Chương trình Cải cách kinh tế vĩ mô/ Tăng trưởng xanh trong giai đoạn từ 2019-2022 Dự án này nhằm tăng cường tính phối hợp đồng bộ và tính liên kết của các chính sách kinh tế của Việt Nam, bao gồm các chính sách kinh tế xanh, chính sách tài khóa xanh, chính sách tín dụng, ngân hàng xanh và quản lý tài chính công xanh

4 KẾT LUẬN

Trên cơ sở phân tích dữ liệu được công bố trên trang vveb của OECD về tình hình thực hiện các dự án ODA ở Việt Nam giai đoạn 2002-2018 (số liệu do các nhà tài trợ cung cấp), bài viết đã cung cấp bức tranh tông quan về nguồn vốn ODA vào Việt Nam trên nhiều khía cạnh khác nhau Thêm vào đó, bài viết còn đi sâu phân tích các đặc điểm và sự khác biệt của vốn ODA của Đức ở Việt Nam giai đoạn 2002-2018 Đức là nhà tài trợ ODA lớn thứ 5 ớ Việt Nam và giá trị giải ngân vôn ODA của Đức có xu hướng tăng trong cả giai đoạn 2002-2018 mặc dù Việt Nam đã trơ thành nước có thu nhập trung bình thâp từ năm 2010 Vôn ODA của Đức vào Việt Nam có hơn một nửa

là vốn viện trợ không hoàn lại và lĩnh vực các dịch vụ và cơ sớ hạ tầng

xã hội là lĩnh vực nhận được nhiều ODA nhất từ Đức Hơn 20% ODA của Đức là dành cho việc cấp học bổng, chi phí cho sinh viên, chuyên gia và hồ trợ kỳ thuật, số lượng ODA từ Đức chuyển giao qua các tổ

Phần 2: THƯƠNG MAI VÀ ĐẦU Tư 107

chức giáo dục, nhóm nghiên cứu và nhóm think-tanks cũng cao gấp 5 lần so với xu thể chung và Đức là nhà tài trợ xóa nợ lớn nhất cho Việt Nam trong số các nước DAC

ODA cua Đức đã có nhiều đóng góp tích cực cho các lĩnh vực có

ý nghĩa quan trọng cho Việt Nam như giáo dục phổ thông, giáo dục sau phổ thông, y tế, cấp nước, vận tải đường sắt, lâm nghiệp, khai khoáng, năng lượng đa dạng sinh học, tăng trưởng xanh

TAI LIỆU THAM KHẢO

1 Đại sứ quán nước Cộng hòa xã hội chu nghĩa Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức, 2019, “Quan hệ Việt Nam - CHLB Đức”, http://www

v ietn am botschaft.org/quan-he-viet-duc/tong-quan-2/ (truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2020).

2 Viện Quản lý Kinh tế Trung ương, 2020, “Thông tin cơ bản về dự án: Chương trình Cải cách kinh tế vĩ mô/Tăng trưởng xanh”, http://www

ciem.org.vn/bai-viet/2483/du-an-giz (truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2020).

3 Ngân hàng Nhà nước, 2017, “Quan hệ với WB”, https://www.sbv

gov.\Ti/webcenter/portal/vi/m enii/trangchu/hdk/htqt/qhvctctc/qhvwb?cente

rWidth=80%25&leftWidth=20%25&rightWidth=0%25&showFooter=fals

e& show H eader=false& _adf.ctrl-state=bond00yag_4& _ afrLoop= 1643349838140539#% 40% 3F_afrLoop% 3D l 643 349838140539 % 26 centerW idth% 3D80% 2525% 261eftW idth% 3D20% 2525% 26rightW idth% 3D 0% 2525% 26show Footer% 3D false% 26show H eader% 3D false% 26_adf ctrl-state% 3D l 7ck4onryd_4 (truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2020).

4 Nguyễn Thị Vũ Hà, 2019, “Vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) vào Việt Nam giai đoạn 2010-2017: Nhìn từ cơ sở dừ liệu của các nhà

tài tr ợ ” , T ạ p c h i N g h iê n c ứ u K in h tế , số 2, 2 0 1 9

5 OECD, 2020a, “Data Aid (ODA) disbursements to countries and regions [DAC2a] - OECD”, https://stats.oecd.org/qwids/#?x=2&y=6&f

=3:51,4:1.1:1,5:3,7:1 &q=3:51 +4:1,77,79,11,92,93,87,94,95,96,90,91,9 7,98,85,99,113,140,141 ,G20,G21 ,G22,G23+1:1 +5:3+7:1+2:188+6:201

0,2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017,2 018 (truy cập ngày 20

tháng 5 năm 2020)