Định nghĩa công nghệ dạy học: Công nghệ dạy học là một khoa học đặt cơ sở lý luận cho việc ứng dụng những thành tựu hiện đại của khoa học kỹ thuật vào quá trình dạy học.. “ Công nghệ dạ
Trang 1
(Tiểu luận kết thúc môn học)
GVHD : Ths ĐỖ MẠNH CƯỜNG Học viên : TRẦN THỊ HẠNH THẢO
Trang 2MỤC LỤC
3 Phương pháp nghiên cứu công nghệ dạy học 3
Trang 3I LÝ LUẬN CHUNG:
1 Định nghĩa công nghệ dạy học:
Công nghệ dạy học là một khoa học đặt cơ sở lý luận cho việc ứng dụng những thành tựu hiện đại của khoa học kỹ thuật vào quá trình dạy học Nói cách khác công nghệ dạy học là việc đưa các phương tiện kỹ thuật dạy học vào tiến trình đào tạo như dạy học chương trình hóa, máy dạy học, máy luyện tập, các phương tiện kỹ thuật nghe nhìn hiện đại vào quá trình dạy học
“ Công nghệ dạy học là khoa học về giáo dục, nó xác lập các nguyên tắc hợp lý của công tác dạy học và những điều kiện thuận lợi nhất để tiến hành quá trình dạy học, cũng như xác lập các phương pháp và phương tiện có kết quà nhất để đạt mục đích dạy học đề ra, đồng thời tiết kiệm được sức lực của thầy và trò”1 Theo Robert Reiser “ Công nghệ dạy học là vấn đề phân tích, phác thảo giải pháp, phát triển, ứng dụng, quản lý và đánh giá quá trình giảng dạy và nguồn lực
để tạo điều kiện học tập tốt, giảng dạy hay công việc”2 Sự khác biệt giữa quy trình công nghệ dạy học và phương tiện truyền thông dùng trong dạy học rất quan trọng
Công nghệ dạy học được xem như sự phối hợp hữu cơ giữa công nghệ tổ chức nhận thức và công nghệ trang thiết bị dạy học bao gồm các yếu tố mang tính đồng bộ, toàn diện về nội dung dạy học, các hệ thống đánh giá nhằm tích cực hóa quá trình dạy học
2 Đối tượng của công nghệ dạy học:
a Đối tượng nghiên cứu:
Là các phương tiện dạy học vì nó phục vụ cho mục đích của giáo dục Mỗi loại phương tiện khác nhau có những tính chất đặc điểm riêng của nó, nếu chúng ta biết phối hợp và khai thác tốt những tính chất đó sẽ giúp cho hoạt động dạy học mang tính hiệu quả cao hơn
Ngày nay, với sự phát triển của multimedia có thể sử dụng như nguồn tài nguyên cung cấp thông tin, hỗ trợ cho học tập khám phá của học sinh và làm cho hoạt động dạy củagiáo viên trở nên tích cực hơn nhờ vào các phần mềm hỗ trợ
Có thể nói phương tiện dạy học cho giáo viên và học sinh là một dấu hiệu cơ bản phản ánh trình độ công nghệ cho hoạt động lao động sư phạm từ trình độ thủ
1
Theo tài liệu của tổ chức giáo dục Liên hiệp quốc UNESCO
2
Reiser R.,2001 A History of Intructional Design & Technology: Part I: A History of Intructional Media Educational technology research & development, vol 49 No I pp53 – 64 ( Robert.whelan@nyu.edu)
Trang 4công ( Phấn, bảng đen, thước) đến trình độ cơ khí hóa ( TV, casset, máy chiếu Thiết bị luyện tập…) đến trình độ điện tử hóa ( máy tính, thiết bị đa năng, sách điện tử, mạng Internet …)
b Đối tượng ứng dụng:
Công nghệ dạy học xem quá trình dạy học là một quá trình gia công đặc biệt vì nguyên vật liệu là học sinh, là chủ thể có ý thức Vì sản phẩm là con người là những lao động tạo ra của cải vật chất cho xã hội và với tính chất là quá trình công nghệ phải chú ý đầy đủ các yếu tố sau:
- Đầu ra, tức là sản phẩm cụ thể cần sản xuất, ở đây là mục tiêu của giáo dục
- Đầu vào, tức nguyên vật liệu và các điều kiện ở đây là người học sinh
- Nội dung dạy học phải phù hợp với đầu ra, đầu vào và các điều kiện thực tế
- Các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị và phương tiện dạy học
- Hiệu quả kinh tế của quá trình
3 Phương pháp nghiên cứu công nghệ dạy học:
Công nghệ dạy học là một quá trình trọn vẹn của họat động dạy học bao gồm nhiều yếu tố tác động qua lại lẫn nhau nhằm đạt đến hiệu quả cao nhất trong dạy học Chính vì vậy, trong quá trình hình thành và phát triển công nghệ dạy học có nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau:
a Những phương pháp nghiên cứu chung
Bắt đầu từ thế kỷ XX, xu hướng dạy học tiếp tục mang đặc điểm của công nghệ
Sự gia tăng về mức độ tiếp cận và sáng tạo về nội dung, về công nghệ, về cộng đồng người sử dụng và linh hoạt trong học tập Nhiệm vụ của khoa học nhận thức là nghiên cứu, thiết kế những thông tin quan trọng trong việc áp dụng của
cá nhân và cộng đồng Việc xem xét xu hướng này có liên quan đến nhịp độ phát triển của công nghệ mới Từ các công nghệ trước đây như radio, phim, tivi, chúng ta thấy có sự xuất hiện công nghệ mới khắc phục những hạn chế của công nghệ cũ Với sự tiến bộ và khả năng của công nghệ dạy học trên cơ sở máy tính , các nhà giáo dục đang hướng tới các mô hình dạy học trên cơ sở tiếp cận nhận thức
b Những phương pháp nghiên cứu đặc thù
Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật các loại máy móc trang thiết bị tiên tiến được ứng dụng ngày càng nhiều trong hoạt dộng giảng dạy và đào tạo
đã hướng các nhà nghiên cứu chú trọng đến việc phát triển sản xuất các loại hình phuơng tiện mang tính truyền dẫn, khuyếch đại và phân phối cao để mang lại hiệu quả kinh tế, hiệu quả đào tạo trong dạy học Những xu hướng về cơ sở vật chất sẽ đòi hỏi một sự cải tiến xa hơn về khả năng thực hiện, đó là khả năng nền
Trang 5tảng kỹ thuật số để truyền đạt thông tin và trao đổi nội dung.Tuy nhiên hạn chế làm tăng sự đa dạng và phổ biến của công nghệ dạy học có liên quan đến việc sáng tạo nội dung dạy học, phần mềm sáng tạo về nội dung truyền thống thướng dành cho các chuyên gia, với phần mềm đắt tiền và phức tạp
Hiện nay, các nhà công nghệ dạy học đang tìm kiếm hướng nghiên cứu mới, việc xây dựng cơ sở hạ tầng tương lai, những công cụ phát triển nội dung và những
đề cương lý thuyết sẽ xác định lĩnh vực hoạt động trong thập niên tới như việc xây dựng nền móng cho việc học tập dựa trên sự kết nối mạng (web – based learning) Học tập trên mạng ( web – specific learning) hoạt động như là: sự cộng tác, sự truyền đạt và trò chơi sẽ được nghiên cứu song song với những kiểu mới của sự tác động qua lại, đến những công việc xác thực hơn, đến sự thay đổi nhận thức và những quan niệm trong việc quản lý người học
4 Các lĩnh vực, lý thuyết và mô hình dạy học liên quan :
- Có 3 thuyết ảnh hưởng đến việc học tập: thuyết hành vi, thuyết nhận thức, thuyết kiến tạo
+ Thuyết hành vi nhấn mạnh hành vi quan sát được hơn là suy nghĩ Công nghệ
dạy học dựa trên thuyết hành vi chú trọng đến việc thường xuyên luyện tập và thực hành Tuy nhiên thuyết hành vi nhiều khi bị vận dụng một cách máy móc và thụ động
+ Thuyết nhận thức nhấn mạnh tính quan trọng của khái niệm Từ thuyết nhận
thức ta thấy có tính tương đồng giữa máy tính và họat động của não bộ, điều này cho phép máy tính suy nghĩ như con người Với nhiệm vụ nhận thức bao gồm: khám phá, suy đoán vấn đề và hiệu chỉnh Công cụ học tập dựa trên Logo của Papert là một ví dụ, trong đó việc thu nhận kiến thức được nhấn mạnh hơn là hành vi
+ Thuyết kiến tạo: 100 năm trước quá trình học tập được xem là quá trình kiến
tạo tri thức Nghĩa là người học dựa trên những kinh nghiệm bản thân để xây dựng nên sự hiểu biết của mình về thế giới , tạo nên vốn kiến thức vững chắc Các ý tưởng của Piaget về đồng hóa, điều ứng nhận thức cùng với lý thuyết của Kelly, Bruner đóng vai trò chủ yếu trong việc xây dựng thuyết kiến tạo trong dạy học
Khi vận dụng thuyết kiến tạo trong dạy học cần chú ý tới 2 trường phái về kiến tạo đó là kiến tạo cơ bản và kiến tạo xã hội:
- Kiến tạo cơ bản đề cao vai trò cá nhân trong quá trình xây dựng kiến thức
và cho rằng mọi ý tưởng mà cá nhân hình thành được trong quá trình xây dựng kiến thức và mọi ý tưởng mà cá nhân hình thành được trong quá
Trang 6trình học tập đều có giá trị mà người dạy phải tôn trọng.Theo trường phái này vai trò cá nhân người học hết sức được đề cao nhưng đôi khi lại dẫn đến những mâu thuẩn với logic của khoa học
- Kiến tạo xã hội đề cao tính xã hội của tri thức cũng như quá trình học tập,
theo trường phái này, học tập là một quá trình mang tính xã hội và phải hoàn toàn hợp lý và hợp logic
Thuyết kiến tạo đề cập đến sự trợ giúp của công nghệ và Media cho phép người học tham gia vào nhiều tình huống, lựa chọn cho sự diễn đạt và thể hiện được ý kiến của mình Vì vậy, web phổ biến vào thập niên 90 là môi trường tương tác, thu nhận thông tin, chủ động hoạt động của mỗi người
5 Đánh giá công nghệ dạy học:
- Công nghệ multimedia sử dụng đồng thời nhiều dạng thông tin như: văn bản, hình ảnh, tranh, hoạt hình – mô phỏng, âm thanh và video Thiết bị cơ bản của multimedia tương tác là máy tính và đề thực hiện dạy học từ xa thì cần có mạng máy tính Siêu phương tiện cũng là một khái niệm liên quan mật thiết đến nội dung chương trình multimedia Đó là những đơn vị thông tin liên kết với nhau
mà người ta có thể dùng để duyệt và khảo sát được Điển hình của hypermedia là mạng toàn cầu Internet
Một trong những nguy cơ lớn nhất của các dự án multimedia là sự phô diễn khả năng công nghệ một cách quá mức, có những phần mềm tính thân thiện giảm đi
- Lựa chọn và sử dụng các thành phần multimedia, đây chính là phương thức trình bày nội dung Cáng sử dụng nhiều phương thức thể hiện nội dungthì càng làm gia tăng chương trình Một chương trình có video mô phỏng và đồ họa thì sẽ đắt tiền hơn chương trình chỉ có đồ họa và văn bản Hơn nữa một số phương thức cần phải có những hệ thống hỗ trợ âm thanh, video thì đòi hỏi máy phải có cấu hình đủ mạnh với ổ CD – ROM hoặc DVD và card âm thanh, hoặc cung cấp qua internet cần có các thiết bị với cấu hình và dung lượng đủ lớn Sử dụng quá nhiều phương thức sẽ có thể dẫn đến phản tác dụng về mặt sư phạm
- Đánh giá sản phẩm phải căn cứ vào mục tiêu, nội dung bài học, đặc điểm người học và hiệu quả dạy học thực tế để lựa chọn các thành phần multimedia vừa đúng, đủ chức năng có tác dụng hỗ trợ và tương tác tối đa, có bài thí nghiệm thực hành hoặc bài tập tình huống cho từng học sinh, có bài luyện tập đánh giá từng chủ đề, có thông tin phản hồi cho các bài tập, bài kiềm tra, bài thí nghiệm , một trong những tương tác thường bị bỏ quên trong việc phát triển và sử dụng multimedia là tương tác giữa những người học với nhau và giữa người học và giáo viên quan trọng nhất là dễ sử dụng và giá thành phải chăng
Trang 7Là các phương tiện dạy học vì nó phục vụ cho mục đích của giáo dục Mỗi loại phương tiện khác nhau có những tính chất đặc điểm riêng của nó, nếu chúng ta biết phối hợp và khai thác tốt những tính chất đó sẽ giúp cho hoạt động dạy học mang tính hiệu quả cao hơn
- Xu hướng về sự lớn lên của công nghệ dạy học có thể tổng kết như sau:
+ Sự bao quát: mạng máy tính sẽ bắt đầu hội nhập vào cộng đồng như thế nào? + Sự gia tăng phổ biến và tính dễ thay đổi được cung cấp bởi những thiết bị kết nối vô tuyến
+ “M – learning paradigm” việc học lưu động sẽ mang đến nhiều nội dung mới thiết bị thông minh hơn và giá thành thấp hơn
Công nghệ dạy học dựa trên nền tảng của web có thể cho ta khám phá và sử dụng nội dung ( chương trình tìm kiếm Google)
- Xu hướng phát triển nhanh chóng công cụ phần mềm E – learning cho phép ta lấy được thông tin nhanh hơn, chính xác hơn và chi phí thấp hơn
- Xu hướng khácvề phát triển nội dung là sự thay đổi từ các dự án tài liệu giảng dạy được vận hành bởi sự kết nối phương tiện mang tính bình dân và công chúng hơn trong sự phát triển nội dung môn học
II SẢN PHẨM THỰC HIỆN
1 Tên sản phẩm: Phương pháp thiết kế quần đùi thể thao
2 Mục tiêu dạy học – giáo dục của sản phẩm :
Sau khi học bài này, học sinh:
+ Kiến thức: - Mô tả được đặc điểm cấu trúc của quần đùi thể thao trên bản
vẽ và trên vật thật
- Lập được các thông số để vẽ hoàn chỉnh các chi tiết của sản phẩm
+ Kỹ năng: Vẽ được các chi tiết của sản phẩm với các số đo khác nhau
3 Đối tượng phục vụ: Giáo viên và học sinh
4 Phạm vi phục vụ: Hoạt động tại lớp cho thày và trò, sử dụng làm tài liệu tự học tại nhà
5 Loại sản phẩm: Rèn luyện kỹ năng
6 Kịch bản sư phạm
Trang 8Mục tiêu Nội dung Sự kiện Hoạt động học
1 Mô tả đặc
điểm cấu trúc
của quần thề
thao trên bản
vẽ và trên vật
thật
- Yêu cầu phân tích được cấu trúc quần thể thao trên bảng vẽ
và trên vật thật
- Yêu cầu học sinh giải thích được sự thay đổi hướng canh sợi trên sản phẩm
- Hs quan sát hình
vẽ quần thể thao ( slide 2)
- Phân tích cấu trúc của sản phẩm ( slide 3)
- Hs quan sát mẫu vật thật.( Sản phẩm quần thể thao)
- Hs phát biểu đặc điểm cấu trúc
- Hs quan sát và nhận xét về đặc điểm của từng chi tiết của sản phẩm ( slide 4)
- Hs cho nhận xét
về mục đích sử dụng hướng canh sợi khác nhau trên sản phẩm
2 Lập thông
số để vẽ hoàn
chỉnh các chi
tiết của sản
phẩm
- Yêu cầu học sinh giải thích được công thức tính và tính được các thông số với số đo khác nhau
- Hs đọc cách lập thông số ( slide5)
- Rèn luyện khả năng tính của hs
- Hs xem 1 bài tính mẫu
- Hs lập các thông
số với các số đo khác nhau theo thời gian quy định, so vôi kết quả trên slide 5
3 Vẽ các chi
tiết sản phẩm
- Thiết kế rập thân trước
- Thiết kế rập thân sau
- Vẽ theo thứ tự các bước để hoàn chỉnh chi tiết sản phẩm
- Hướng dẫn cách sang mẫu trên rập cứng
- Vẽ theo thứ tự
- Hs quan sát cách thực hiện từng bước (slide 6) và thực hành vẽ có sự hướng dẫn của giáo viên
- Hs theo dõi thao tác mẫu của giáo viên, thực hành có
sự hướng dẫn của giáo viên
- Hs quan sát cách thực hiện từng
Trang 9- Thiết kế rập đáy quần
các bước để hoàn chỉnh chi tiết sản phẩm
- Vẽ theo thứ tự các bước để hoàn chỉnh chi tiết sản phẩm
bước (slide 7) và thực hành vẽ có sự hướng dẫn của giáo viên
- Hs quan sát cách thực hiện từng bước (slide 8) và thực hành vẽ có sự hướng dẫn của giáo viên
4 Kiểm tra
tại lớp
- Cách lập thông số, tên đường may hướng canh sợi trong cấu trúc sản phẩm
Câu hỏi kiểm tra ( slide 9)
- Đọc và chọn đáp
án đúng cho mỗi câu.( Không cần theo thứ tự.)
- Đặt những câu hỏi còn thắc mắc.
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM :
1 Quần đùi thể thao được thiết kế bằng số đo:
a Dài quần b Vòng lưng
2 Công thức tính rộng ngang lưng của quần đùi thể thao là:
a ¼ VM b ¼ VM + 1
3 Công thức tính chiều dài của quần đùi thể thao là:
a ¼ VM + 1/10 VM + 1 b ¼ VM + 1/10 VM
c ¼ VM + 1/10 VM + 2,5 d ¼ VM + 1/10 VM + 3,5
4 Công thức tính rộng ngang mông của quần đùi thể thao là:
a ¼ VM + 6 b ¼ VM + 7
5 Đường may dọc quần của đùi thể thao là:
a Đường may rẽ b Đường may nối lộn
Trang 10c Đường may cuốn c Đường may đè mí
6 Lai thân trước của quần thể thao là :
a Đường thẳng b Đường xiên
c Đường cong lõm d Đường cong lồi
7 Lai thân sau của quần thể thao là :
a Đường thẳng b Đường xiên
c Đường cong lõm d Đường cong lồi
8 Hướng canh sợi sử dụng của thân trước và thân sau quần đùi thể thao là:
a Canh sợi ngang b Canh sợi dọc
c Canh sợi tự do d Canh sợi xéo 450
9 Hướng canh sợi sử dụng của đáy quần đùi thể thao là:
a Canh sợi ngang b Canh sợi dọc
c Canh sợi tự do d Canh sợi xéo 450
10 Với số đo vòng mông bằng 100 thì dài quần là :
-// -