Môn Công Nghệ 9 đươc thiêt kê theo Module nghề nên thời lương thưc hành khá nhiềà̀u, đây là môn học mang tính thưc tê cao, rât thiêt thưc cho việc chọn nghề, hướng nghiệp c
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Môn Công nghệ lớp 9 là một môn học rất thiết thực cho học sinh về phương pháp họọ̣c cũng như vận dụng vàà̀o thực tiễn
Thưc tê cho thây học sinh ở các trường THCS vùng khó khăn thì mức độ tiêp cân thông tin mới còn châm, bên cạnh đó giáo viên bộ môn Công nghệ còn thiêu vàà̀ mộọ̣t số giáá́o viên kiêm nhiệọ̣m chưa được đàà̀o tạọ̣o chuyên sâu vềà̀ kĩ thuật điệọ̣n Nhiều giáo viên và học sinh coi môn này là môn phu nên chưa đầu tư thích đáng về thời gian nghiên cứu tài liệu, đầu tư cho các giờ dạy lý thuyêt và đặc biệt là các giờ thưc hành
Môn Công Nghệ 9 đươc thiêt kê theo Module nghề nên thời lương thưc hành khá nhiềà̀u, đây là môn học mang tính thưc tê cao, rât thiêt thưc cho việc chọn nghề, hướng nghiệp cho học sinh THCS
Một thưc trạng chưa tôt là hiện nay làà̀ họọ̣c sinh THCS ở vùng khó khăn điều kiện cơ sở vât chât còn hạọ̣n chế, chưa cóá́ phòà̀ng thực hàà̀nh riêng, không có điều kiệọ̣n mua sắm thêm dẫn đên chât lương học tâp của học sinh nói chung, kỹ năng thưc hành cho học sinh nói riêng là chưa cao
Mục tiêu nhằm giúp họọ̣c sinh nắá́m vững quy trìà̀nh thực hàà̀nh, thao táá́c thực hiệọ̣n thàà̀nh thạọ̣o đúng kĩ thuật, gọọ̣n gàà̀ng, sản phẩm hoạọ̣t độọ̣ng tốt, hiệọ̣u quả vàà̀ an toàà̀n, đảm bảo an toàà̀n cho ngườà̀i vàà̀ thiết bị Là một giáo viên trưc tiêp giang dạy môn Công nghệ lớp 9, trăn trở với công việc làm sao để nâng cao chât lương môn học, phuc vu cho cuộc sông, tương lai của học sinh Tôi đã mạnh dạn áp dung một sô kinh nghiệọ̣m, giai pháp trong giang dạy để nâng cao hiệu qua dạy một tiêt thưc hành: “Lắp đặt mạng điện trong gia đình”.Sáng kiên này đã đươc áp dung thành công tại trường THCS tôi đang công táá́c
Kết quả cho thấy giải pháá́p nàà̀y hiệọ̣u quả cho họọ̣c sinh vùà̀ng khóá́ khăn thìà̀ trên cơ sởở̉ khoa họọ̣c tôi nhận thấy phương pháá́p nàà̀y cũng sẽ đóá́ng góá́p rất nhiềà̀u cho cáá́c giáá́o viên dạọ̣y công nghệọ̣ vàà̀ rèn luyệọ̣n kĩ năng thực hàà̀nh thàà̀nh thạọ̣o cho họọ̣c sinh tất cả cáá́c vùà̀ng miềà̀n, tạọ̣o tiềà̀n đềà̀ cho họọ̣c sinh định hướá́ng nghềà̀ nghiệọ̣p
1
download by : skknchat@gmail.com
Trang 2tốt hơn, cóá́ thêm kĩ năng đểở̉ giúp cuộọ̣c sống tương lai cáá́c em vàà̀ sẽ đàà̀o tạọ̣o cho xãã̃ hộọ̣i nguồn nhân lực chất lượng cao màà̀ chúng ta đang cầà̀n
AI. PHẠM VI VÀ THỜI GIAN THỰC HIỆN
1. Phạm vi : Đề tài đươc thưc hiện ở khôi 9 Trường THCS
2.Thời gian thưc hiện Học kỳ I năm học 2013-2014
B NỘI DUNG I.CƠ SỞ LI LUẬN
- Môn Công nghệ 9 đươc thiêt kê theo module nghề
- Module nghề điện dân dung nói riêng cung như các module nghề khác của môn Công nghệ 9 có thời lương thưc hành khá cao Các bài thưc hành đó
thường có hai dạng:
+ Vân dung lý thuyêt để giai bài tâp tình huông, thưc hành ren luyện kỹ năng + Thưc hành tạo san phâm: Chủ yêu là thưc hiện đung quy trình công nghệ, các thao tác ki thuât tạo ra san phâm
- Câu truc chung của các bài thưc hành: Có phần chuân bi, nội dung thưc hành, trình tư tiên hành hoặc mẫu báo cáo có phần đánh giá Câu truc này đã đam bao đươc nhưng yêu cầu của nội dung thưc hành tuy nhiên để vân dung vào thưc tê, nhăm giup cho học sinh nâng cao kỹ năng thì cần phai áp dung một cách linh hoạt theo từng nội dung cu thể
- Một thưc tê là sau khi hoàn thành chương trình thì đa phần học sinh thao tác thưc hành đạọ̣t trung bìà̀nh, để tư mình tạo ra một san phâm theo yêu cầu của môn học là rât khó khăn vì môn học này đòi hỏi người học phai đươc trang bi nhiều kỹ năng khác nhau như cách sử dung các loại dụng cụ kìm điện, sử dung
khoan, sử dung cưa mặt khác còn phai tính toán đươc các thông sô ki thuât của mạch điện, có óc quan sát, bố tríá́ thiết bị thâm mi, dự tíá́nh được số lượng dụng cụ, vật liệọ̣u vàà̀ thiết bị phùà̀ hợp sao cho hiệọ̣u quả cao nhất
II.CƠ SỞ THƯC TIỄN
Việc hướá́ng dẫã̃n thực hàà̀nh đôi với họọ̣c sinh các trường THCS ở vùng khó khăn nói chung, ở cáá́c trường THCS nói riêng làà̀m sao cho hiệọ̣u quả làà̀ khóá́ vì cơ sở vât
Trang 3vu cho học sinh học tâp ở trên trang câp chỉ đáp đủ cho cơ sô bôn; trong luc đó học sinh lại đông hơn (40 em/lớp) Mặt khác các đô dùng, thiêt bi dạy học có chât lương không cao, các vât liệu tiêu hao nhiềà̀u
Môn học Công nghệ lại là môn học khô cứng mang tính hướng nghiệp, việc lôi cuôn học sinh yêu thích môn học là không dễ Tâm lí các em học sinh chưa thưc sư yêu thích môn học, điều này đã đươc kiểm nghiệm khi thưc hiện chương trình trong các năm học: 2010-2011 và 2011- 2012
1. Về đối tượng:
Các em học sinh vùng khó khăn đa phần đều là con em gia đình làm nghề nông nghiệp hoặc ngư nghiệọ̣p Nhưng mọọ̣i thiết bị, đồ dùà̀ng trong gia đìà̀nh hiệọ̣n nay đềà̀u gắá́n vớá́i điệọ̣n năng.Việc hướng các em yêu thích nghề nghiệp mang tính Công nghiệp như môn Công nghệ: Lắp đặọ̣t mạng điện trong nhà là điều trước tiên các giáo viên giang dạy bộ môn Công nghệ phai thưc hiện đểở̉ cáá́c em làà̀m quen, hiểở̉u biết rồi vận dụng vàà̀o thực tế hàà̀ng ngàà̀y cho an toàà̀n vàà̀ hiệọ̣u quả Tuy nhiên các em còn ngại, còà̀n sợ khi tiêp xuc với điện, với các thiêt bi điện, mặt khác các thiêt bi điện đôi với các em là còn khá mới mẽ
2. Về khách quan :
Điều kiện cơ sở vât chât nhà trường chưa đủ đam bao cho việc thưc hiện bài thưc hành cho nhiều học sinh tham gia, các dung cu thiêt bi cung như vât liệu điện còn thiêu nhiều chủng loại, đặc biệt các thiêt bi đươc câp về có chât lương không cao, có thiêt bi chỉ sử dung một lần đã hư hỏng hoặc không dùng đươc nưa bởi chỉ có giá tri dùng 01 lần
Đia phương lại là một xã khó khăn nên điều kiện sinh hoạt còn hạọ̣n chế, các trang thiêt bi điện trong gia đình chưa nhiềà̀u, sư hiểu biêt về điện còn tương đôi mới lạ Các dung cu nghề điện, thiêt bi điện, vât liệu điện phổ biên nhưng họọ̣c sinh íá́t được tiếp xúc, thờà̀i gian phân bố cáá́c tiết họọ̣c 45 phút đối vớá́i thực hàà̀nh môn công nghệọ̣ làà̀ không đủở̉ cho nên hạọ̣n chế vềà̀ việọ̣c rèn luyệọ̣n kỉở̉ năng cho họọ̣c sinh
III.THƯC TRANG
1.Đối với nhà trường:
3
download by : skknchat@gmail.com
Trang 4Mặc dù BGH nhà trường rât quan tâm đên việc đổi mới phương pháp dạy học nhưng trong điều kiện hiện nay vẫn chưa có đủ cơ sở vât chât và
phương tiện thiêt bi dạy học phuc vu cho quá trình đổi mới
- Thiêt bi dạy đươc cung câp không đáp ứng đủ về sô lương, (cơ sô 4), một
sô thiêt bi có chât lương không tốt
- Trường chưa có phòng học bộ môn nên việc dạy thưc hành đang đươc thưc hiện trên phòng học truyền thông gặp không ít khó khăn trong việc sắp xêp bô trí phân công vi trí học thưc hành
- Sô lương học sinh trong một lớp đông (gầà̀n 40 em/lớp) nên khi phân chia trang thiêt bi không đáp ứng đủ cho các em tư tìm hiểu để tư chủ động trong học tâp
Từ đó dẫn đên công tác hướng dẫn quan lý các em gặp nhiều khó khăn
2. Đối với giáo viên:
Giáo viên còn gặp khó khăn về điều kiện cơ sở vât chât để đáp ứng nhưng yêu cầu cần thiêt về đổi mới phương pháp dạy học, nhiều kiên thức lí luân của nội dung chương trình sách giáo khoa mới, đòi hỏi ở người giáo viên một sư nổ lưc phân đâu say mê nghề nghiệp liên tuc nhăm khắc phuc nhưng thói quen dạy học theo phương pháp cu
3 Phụ huynh học sinh:
Đa sô phu huynh chưa hiểu đầy đủ ý nghia, sư cần thiêt của việc đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa và phương pháp dạy học mới Mặt khác điều kiện kinh tê thuộc vùng khóá́ khăn nên sư quan tâm trong việc đáp ứng các điều kiện cho việc giang dạy còn hạn chê Đặc biệt phu huynh còn có tư tưởng phân biệt môn chính, môn phu (môn không tham gia các kỳ thi cử quan trọng như chuyển câp)
4 Đối với học sinh:
Sau khi tham khao tìm hiểu học sinh về môn Công nghệ tôi thây đa sô các
em gặp nhiều khó khăn cơ ban sau:
a.Về tâm lý:
Trang 5Các em còn ngại môn học, không có hứng thu học tâp bởi vì đây là môn học có nội dung mới lạ, một phần các em nhân thức chưa đung môn học, một phần nưa xem đây là môn học không mang lại lơi ích cho việc học để thi chuyểở̉n cấp Xem nhưng điều đươc học se không giup ích đươc gì cho cuộc sông, san xuât và hướng đi thích hơp sau khi tôt nghiệp THCS
b.Về kiến thức:
Đây là môn học đươc xây dưng dưới dạng module kỷ năng nghề, đơn vi kiên thức còn mới và mang tích chât thưc hành nên các em gặp nhiều khó khăn trong việc hiểu biêt, nắm bắt kiên thức và vân dung vào thưc hành
c.Về kỷ năng:
Học sinh chưa đươc tiêp xuc với thưc nghiệm nên nhưng dung cu thưc
nghiệm qua là mới mẽ, có thể nói đôi với các em đó giông như là nhưng thứ đô chơi mới lạ Do đó quá trình thưc hành của học sinh để hoàn thành một công đoạn hay một san phâm trong một tiêt học đạt đươc theo yêu cầu ki thuât theo muc tiêu, nội dung chương trình đặt ra gặp nhiều khó khăn
d.Về điều kiện cơ sở vật chất:
Cơ sở vât chât không đủ đáp ứng mỗi học sinh tư thưc hành mà phai thưc hành theo nhóm lớn (cơ sô không đủ) Mặt khác điều kiện kinh tê vàà̀ nhận thứá́c nhiều gia đình không cho các em tư mua sắm thêm đô dùng để phuc vu cho học tâp Lây kêt qua thưc hành kiểm tra của học kỳ I năm học: 2011-2012 để làm căn cứ áp dung sáng kiên vào học kỳ I năm học: 2013- 2014
Do nhưng nguyên nhân trên nên dẫn đên kêt thu đươc là tỉ lệ học sinh yêu kém cao, tỉ lệ học sinh khá giỏi thâp
Từ tình hình thưc tê như vây, ban thân tôi suy nghi và đặt câu hỏi cho ban thân Mình là phai làm gì? Làm như thê nào, để học sinh học có kêt qua học tâp
5
Trang 6download by : skknchat@gmail.com
Trang 7tôt? Cuôi cùng câu hỏi đó đã đươc tra lời băng giai pháp mà tôi đã áp dung sau, đó là giai pháp đổi mới phương pháp giang dạy để nâng cao hiệu qua dạy một
tiêt thưc hành : “Lắp đặt mạng điện trong gia đình” môn Công nghệ 9.
Sau khi áp dung giai pháp này tôi thây các em có thể tiêp thu kiên thức một cách dễ dàng và vân dung vào thưc hành có hiệu qua tôt
IV.GIẢI PHÁP THƯC HIÊN:
Thưc tê dạy học môn Công nghệ 9:“Lắp đặt mạng điện trong nhà” tại trường
THCS học kỳ I năm học 2014-2015 tôi đã mạnh dạn áp dung một sô kinh nghiệm riêng khi dạy một bài thưc hành cu thể như sau:
1.Về mặt tâm lý:
- Trong giờ học thưc hành phai tạo cho các em một tâm lý thoai mái mang tính chât “Học mà chơi, chơi mà học”
- Luôn luôn tìm hiểu, nắm bắt, nhưng suy nghi nguyện vọng học tâp của từng học sinh từ đó động viên, giup đỡ các em thỏở̉a mãn đươc ý nguyện ban thân để các em có một tâm lý thoai mái, có hứng thu học tâp tôt
- Xây dưng cho các em có môi quan hệ bạn be tôt để giup đỡ nhau trong học tâp, tạo không khí đạo đức lành mạnh trong lớp, trong trường, tôn vinh sư học nói chung và biểu dương nhưng học sinh có thành tích tôt
- Khi giang bài, truyền tai nhưng đơn vi kiên thức cần thiêt để các em tiêp thu vưng vàng, tránh đươc hai thái cưc: hoặc tư ti hoặc tư tin đên mức kiêu ngạo
- Trong kiểm tra đánh giá, luôn tạo ra sư công băng và tôn trọng nhân cách học sinh
- Khi học sinh mắc phai nhưng sai lầm không quở phạt, chê bai, la mắng mà thay vào đó là nhưng lời động viên, khích lệ và hướng dẫn lại từng bước để các em nhân thây đươc nhưng cái lỗi của mình và tư khắc phuc, sưa chưa
- Tìm hiểu điều kiện sông, điều kiện học tâp của các em Luôn gần gũi với học sinh để các em thây đươc sư quan tâm, chăm lo, thân thiện từ người thầy mà học sinh hăng say, đam mê môn học
- Kêt hơp linh hoạt tôt các phương pháp dạy học để phù hơp với mỗi đôi tương học sinh như phương pháá́p: nêu vân đề, thí nghiệm, thưc hành, so sánh, tổ chức
6
download by : skknchat@gmail.com
Trang 8thao luân, tạo điều kiện cho nhưng em học giỏi có điều kiện hăng say sáng tạo tìm ra cái mới, còn nhưng em yêu, kém có ý thức phân đâu vươn lên
- Sử dung hiệu qua triệt để các đô dùng dạy học, đông thời tôi còn sưu tầm và hướng dẫn các em tư làm thêm đô dùng phuc vu cho việc học tâp trong điều kiện còn khó khăn hiện tại của trường như làm thêm tranh anh, mô hình tạo cho hứng thu học tâp của các em tăng dần
- Hơn thê nưa là dù trong giờ lên lớp hay ngoài giờ lên lớp tôi luôn luôn gương mẫu trước từng em học sinh từ lời nói đên công việc
- Trong các giờ dạy học không chỉ truyền thu kiên thức đên cho các em băng nhưng công thức, nhưng câu, chư có sẵn mà tôi còn dạy băng ca tâm hôn
2 Về mặt kiến thức:
Trong một giờ dạy, tôi thường tổ chức nhiều hình thức dạy-học phù hơp muc tiêu mỗi tiêt, giup học sinh phát huy tính tích cưc của học sinh, chủ động linh hội kiên thức để hình thành, ren luyện kỷ năng cơ ban trong lắp đặt mạng điện, như:
- Các quy tắc an toàn lao động khi lắp đặt mạng điện
- Công dung, cách sử dung một sô dung cu thông thường trong lắp đặt mạng điện trong nhà: như tua vít, kìm cắt dây, kìm tuôt dây, but thử điện, bua, cưa sắt, khoan
- Một sô kí hiệu quy ước thông thường trong sơ đô điện, khái niệm về sơ đô nguyên lý, sơ đô lắp đặt mạch điện cơ ban trong nhà
- Quy trình và nhưng yêu cầu ki thuât cơ ban của công việc lắp đặt mạng điện trong nhà
3 Về mặt kỷ năng:
- Luôn bám sát muc tiêu bài học để hình thành và ren luyện cho các em một sô kỷ năng lao động nghề nghiệp tới mức độ nào đó để hoàn thành bài tâp của mình, cu thể:
+ Kỷ năng ve sơ đô lắp đặt của một sô mạch điện đơn gian thuộc mạng điện trong nhà
Trang 9+ Kỷ năng sử dung đươc một sô dung cu lắp đặt điện đung ki thuât, như cách cầm và thao tác các dung cu (tua vít, kìm cắt dây, kìm tuôt dây, but thử điện, bua, cưa sắt, khoan )
+ Kỷ năng nôi dây dẫn điện đung quy trình và đam bao yêu cầu ki thuât (Từ cách bóc vỏ cách điện đên cách luôn dây vào các đầu nôi của thiêt bi, cách đặt dây )
+ Kỷở̉ năng phân tíá́ch mạọ̣ch điệọ̣n: kỉở̉ năng nàà̀y đa số họọ̣c sinh thực hiệọ̣n còà̀n yếu nhưng nóá́ cóá́ tíá́nh quyết định khi thục hàà̀nh lắá́p đặọ̣t cho nên khi dạọ̣y líá́ thuyết giáá́o viên cầà̀n phải đi sâu vàà̀ cho họọ̣c sinh tự phân tíá́ch độọ̣c lập sau đóá́ cho họọ̣c sinh kháá́c đáá́nh giáá́ chéá́o, từà̀ đóá́ bổở̉ sung được cáá́c kiến thứá́c còà̀n thiếu cho cáá́c em Víá́ dụ: cáá́c em phải xáá́c định đúng dây nàà̀o làà̀ dây nguồn vàà̀o, dây nàà̀o làà̀ dây pha, dây trung tíá́nh
+ Kỷ năng lắp đặt mạch điện trong nhà đung quy trình và yêu cầu ki thuât (công đoạn nào trước, công đoạn nào sau, từng khâu để hoàn thành các
công đoạn đó )
- Và trong mỗi kỷ năng đó ban thân tôi phai phân tích, xác đinh nhưng thao tác của kỷ năng mới và làm mẫu cho học sinh quan sát Trong quá trình làm mẫu tôi đã chu ý:
+ Nói cho học sinh biêt đươc chính xác thao tác nào đươc làm mẫu
+ Liên hệ thao tác đó với nhưng công việc trước đây
+ Coi trọọ̣ng thao táá́c mẫã̃u, trong quáá́ trình làm mẫu phai chuân xác để học sinh làm theo, và quá trình làm mẫu của tôi đươc thưc hiện trong 3 lần Lần đầu với tôc độ bình thường, lần thứ hai làm châm kêt hơp giai thích, lần thứ 3 làm với tôc độ bình thường để học sinh biêt nhip độ công việc
+ Dừng lại ở nhưng chổ chủ chôt, hỏi học sinh để biêt chắc chắn các em đã nắm vưng vân đề
+ Sau khi làm mẫu xong tôi gọi một học sinh làm thử cho ca lớp xem và
ban thân giáo viên uôn nắn từng bước, nêu sai sót theo yêu cầu
+ Nêu nhưng chu ý cho học sinh nhưng lỗi thường mắc phai khi thưc
hiện nhưng kỷ năng đó và giai pháp khắá́c phục
8
download by : skknchat@gmail.com
Trang 10- Sau khi biêt chắc chắn học sinh đã hiểu quy trình, tôi tiên hành cho học sinh thưc hành Trong quá trình học sinh làm việc tôi hướng dẫn thường xuyên cho các nhóm, uôn nắn nhưng sai sót, khi thây nhiều học sinh mắc phai, tôi cho ca lớp ngừng công việc để hướng dẫn lại
+ Khi cho họọ̣c sinh thực hàà̀nh giáá́o viên phải hướá́ng dẫã̃n họọ̣c sinh bố tríá́ cáá́c thiết
bị trên bảng, trên mạọ̣ch điệọ̣n sao cho khoa họọ̣c, cân đối, tiệọ̣n sửở̉ dụng vàà̀ đấu nối
+ Nhắá́c nhởở̉ cáá́c em phải lắá́p đặọ̣t đúng theo sơ đồ lắá́p đặọ̣t màà̀ cáá́c em đãã̃ vẽ
chứá́ không phải theo sơ đồ nguyên lýá́
- Khi học sinh kêt thuc bài thưc hành tôi cho học sinh tư kiểm tra và đánh giá chéo về công việc thưc hành nhăm muc đích:
+ Tạo cho học sinh có thói quen tư đánh giá công việc của mình +
Nâng cao tích tích cưc chủ động trong học tâp của học sinh
+ Học sinh tư rut cho mình bài học kinh nghiệm để khắc phuc nhưng sai sót mà mình chưa đạt đươc trong bài học
- Khi đáá́nh giáá́ kiểở̉m tra sản phẩm củở̉a họọ̣c sinh giáá́o viên cầà̀n căn cứá́ vàà̀o sơ đồ lắá́p đặọ̣t trên cơ sởở̉ sơ đồ nguyên lýá́
4 Về mặt điều kiện cơ sở vật chất:
Trong điều kiện cơ sở vât chât của trường còn khó khăn, chưa có phòng học bộ môn và đô dùng dạy học như đã nói ở trên thì tôi áp dung như sau:
- Tại phòng học truyền thông tôi luôn đên trước giờ học 3-5 phut động viên, khích lệ học sinh để bô trí, sắp xêp ghép bàn học hơp lý cho tiêt học thưc hành để tiện cho quá trình hướng dẫn và theo dõi của giáo viên
- Về đô dùng phuc vu cho học sinh chỉ đáp ứng cơ sô 4 trong luc học sinh đông nên việc thưc hành để mỗi em tư độc lâp là rât khó Nên tôi bô trí theo nhóm đông hơn và quá trình hướng dẫn thường xuyên tôi giám sát, theo dõi, động viên, khích lệ các em, uôn nắn kip thời khi mắc phai sai lầm để đây nhanh tiên độ công việc, muc đích em nào cũng thưc hiện đươc
- Bên cạnh đó tôi hướng dẫn các em gây quỹ đô dùng học tâp để mua thêm bổ