Mục tiêu của chính sách tiền tệ Việt nam hiện nay + Duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô + Kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý + Hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững trong năm 2010?. Các doanh ng
Trang 1Kinh tế Vĩ mô Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng
MỘT SỐ CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN KINH TẾ VĨ MÔ
1 Sử dụng mô hình IS-LM chỉ ra tác động của chính sách tài khóa và tiền tệ trong nền kinh tế đóng với hai trường hợp sau đây:
a Khi cầu tiền co giãn hoàn toàn đối với lãi suất (bẫy thanh khoản)
b Khi đầu tư co giãn hoàn toàn với lãi suất (hiệu ứng lấn át toàn bộ)
2 Giả sử một nền kinh tế có đường Phillips π = π-1- 0,5(u-0,06) (Chưa xong)
a Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên là bao nhiêu?
b Hãy vẽ đồ thị mô tả đường Phillips trong ngắn hạn và dài hạn?
c Giả sử lạm phát đang ở mức 10% và chính phủ muốn cắt giảm xuống còn 5% Hãy sử dụng định luật Okun để tính tỷ lệ
hy sinh? Anh/chi hãy cho biết bằng cách nào chính phủ có thể cắt giảm lạm phát với giả thiết lạm phát là do hiện tượng chu kỳ gây ra?
3 Hãy cho biết tại sao một số nhà hoạch định chính sách ủng hộ quy tắc cố định trong chính sách tiền tệ? Hãy cho biết hiện nay mục tiêu của chính sách tiền tệ Việt nam là gì? Liệu Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt nam có thể đồng thời đạt được các mục tiêu như vậy không? Hãy bình luận
4 Phá giá là gì? Tại sao một quốc gia lại phá giá đồng tiền? Hãy cho biết cách thức một quốc gia quản lý tỷ giá nhằm theo đuổi mục tiêu tăng trưởng dựa vào xuất khẩu?
5 Khủng hoảng trong cán cân thanh toán là gì? Những nguyên nhân nào có thể dẫn đến khủng hoảng trong cán cân thanh toán? Hãy giải thích
6 Hãy sử dụng mô hình AA-DD để chỉ ra tác động của việc Ngân hàng Trung ương mua vào một lượng ngoại tệ để ổn định tỷ giá khi luồng vốn vào gia tăng đột ngột?
7 Theo quan điểm của Ricardo, biện pháp cắt giảm thuế được bù đắp bằng vay nợ ảnh hưởng như thế nào đối với tiết kiệm tư nhân, tiết kiệm chính phủ và tiết kiệm quốc gia?
8 Gần đây trong mục ý kiến của tạp chí Thời báo NewYork, Paul Krugman cho rằng trong môi trường hiện nay, việc chính phủ Trung Quốc mua trái phiếu của Mỹ không giúp mà còn gây tổn hại đến nền kinh tế của Mỹ Anh/chị hãy giải thích tại sao Krugman lại lo ngại về vấn đề này?
9 Trong bài phỏng vấn với Bloomberg, ông Roubini nói: “Nếu khả năng kinh tế thế giới suy thoái lần 2 trở thành hiện thực, tâm lý ngại rủi ro tăng lên, một số loại tài sản sẽ được chuộng hơn và vàng nằm trong số này Thế nhưng trong trường hợp đó, tài sản như đồng USD, yên và đồng franc Thụy Sỹ có thể tăng giá tốt hơn bởi thanh khoản tốt hơn vàng.”Hãy giải thích
10 Gần đây Bộ trưởng Tài chính Nhật bản thông báo Trung Quốc đã bổ sung 7 tỷ USD tài sản tài chính định giá bằng đồng yên Nhật trong dự trữ của mình.Anh/chị hãy giải thích tại sao Trung Quốc lại mua trái phiếu của Nhật Bản?
11 Hiện nay ở Việt nam tình trạng thâm hụt ngân sách vẫn kéo dài nhưng chính phủ không có dấu hiệu cắt giảm chi tiêu do những khó khăn về vốn đối với khu vực kinh tế nhà nước và đẩy gánh nặng nầy về phía Ngân hàng Nhà nước Theo anh/chị việc phối hợp chính sách này có thể dẫn đến những vấn đề gì?
12 Hiện nay tỷ lệ lạm phát của Việt nam khoảng 9% trong khi đó lạm phát của Mỹ khoảng 2,7% Theo điều kiện ngang bằng sức mua tương đối, điều gì sẽ xảy ra đối với đồng tiền Việt nam Trong một cuộc hội thảo gần đây, một số nhà kinh tế trong nước cho rằng giá VND cao dẫn tới thâm hụt thương mại, giảm sút dự trữ ngoại tệ Nếu tỷ giá không được điều chỉnh thích hợp thì vòng xoáy lại tiếp tục theo hướng tiêu cực hơn.Anh/chị nghĩ về điều này như thế nào?
13 Với giả thiết là các yếu tố khác không đổi, anh/chị hãy dự đóan tỷ giá hối đoái thực sẽ thay đổi như thế nào khi người tiêu dùng trong nước có khuynh hướng dành cơ cấu chi tiêu nhiều hơn cho hàng hóa phi ngoại thương ?
14 Tại sao một số nước ở Châu Âu như Hy Lạp lại sẵn sàng hy sinh khả năng sử dụng chính sách tiền tệ cho việc sử dụng một đồng tiền chung? Những gì là chi phí đối với việc sử dụng chung một đồng tiền khi mà ngân sách của họ thâm hụt và nợ nước ngoài tăng? (chưa xong)
15 Hiện nay chênh lệch lãi suất trong nước và nước ngoài đối với đồng đô la đã làm tăng luồng vốn vay ủy thác đầu tư (carry trade) vào Việt nam khoảng 2 tỷ đô la Điều gì sẽ xảy ra khi mà điều kiện kinh tế thay đổi ?
16 Thời gian qua Chính phủ Việt nam chủ động phá giá đồng tiền Việt nam để cải thiện tài khoản vãng lai Tuy nhiên, tài khoản vãng lai lại bằng tiết kiệm trừ cho đầu tư trong nước Hãy cho biết việc phá giá tiền đồng Việt nam có ảnh hưởng gì đến tiết kiệm
và đầu tư trong nước không?
Page 1 of 16
Trang 2Kinh tế Vĩ mô Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng
17 Nhằm tránh những hoảng loạn trong hệ thống ngân hàng, ngân hàng nhà nước có chức năng người cho vay cuối cùng Tuy nhiên, chức năng này lại tạo ra tâm lý ỷ lại đối với các ngân hàng thương mại và các ngân hàng thương mại có động cơ cho vay bất cẩn Theo anh/chị làm sao để tránh được hiện tượng tâm lý ỷ lại?
18 Hãy sử dụng mô hình lựa chọn tiêu dùng liên thời gian của Fisher để chứng minh rằng chi tiêu tiêu dùng phụ thuộc vào thu nhập
kỳ vọng trong tương lai và lãi suất thực?
19 Hãy sử dụng lý thuyết đã học để chỉ ra chi tiêu đầu tư phụ thuộc vào lãi suất thực, tỷ lệ khấu hao và thu nhập hiện tại?
20 Hãy chỉ ra sự khác nhau giữa lý thuyết ưa thích thanh khoản của Keynes và lý thuyết cầu tiền của M Friedman?
21 Để kiểm soát tiền trong nền kinh tế, ngân hàng nhà nước sử dụng những công cụ nào?
22 Hãy giải thích tại sao không có khuynh hướng hội tụ về mức thu nhập bình quân đầu người trong phạm vi toàn cầu?
23 Hãy phân biệt sự khác nhau của mô hình tăng trưởng nội sinh và mô hình Solow? Trong các mô hình tăng trưởng nội sinh, yếu
tố nào quyết định sự thay đổi công nghệ?
24 Trong các nước đang phát triển như Việt nam, làm sao để có sự thay đổi công nghệ?
Trang 3Kinh tế Vĩ mơ Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng
Câu 1 : Sử dụng mơ hình IS-LM chỉ ra tác động của chính sách tài khĩa và tiền tệ trong nền kinh tế đĩng với hai trường hợp sau đây:
a Khi cầu tiền co giãn hồn tồn đối với lãi suất (bẫy thanh khoản).
b Khi đầu tư co giãn hồn tồn với lãi suất (hiệu ứng lấn át tồn bộ).
Trả lời: (Slide 41 chương mơ hinh IS-LM – thầy Hùng)
A - Bẫy thanh khoản là hiện tượng trong đĩ NHTW sử dụng CSTT nới lỏng bằng việc giảm lãi suất (đường LM dịch chuyển sang phải)
để kích thích tiêu dùng và đầu tư tư nhân dẫn tới tăng tổng cầu và tăng sản lượng (đường IS sẽ di chuyển từ mức sản lượng Y0 lên Y1) trong nền kinh tế Tuy nhiên, nếu lãi suất xuống thấp quá thì theo thuyết ưa chuộng tính thanh khoản của Keynes, mọi người sẽ thích giữ tiền mặt hơn là gửi tiền vào NH hay mua chứng khốn Hậu quả là NH khơng huy động được vốn để đầu tư hoặc cho vay, DN cũng khơng thể huy động được vốn để mở rộng đầu tư và sản xuất Lúc này, nếu CSTT áp dụng biện pháp phá giá đồng nội tệ để kích thích XK
rịng nhằm tăng cung tiền trong nền kinh tế sẽ dẫn đến tình trạng tăng mức giá chung Tĩm lại, CSTT mở rộng làm tăng sản lượng (cân
bằng chung) nhưng lãi suất (cân bằng chung) giảm.
B – Hiệu ứng lấn át tồn bộ hay cịn gọi là sự chèn lấn khi CP tăng chi tiêu đầu tư quá mức dẫn đến lấn át đầu tư tư nhân Khi nền kinh tế
đang ở mức tồn dụng lao động, việc CP sử dụng CSTK mở rộng sẽ làm tăng lãi suất (đường LM sẽ di chuyển từ mức lãi suất r0 lên r1)
và mức giá (đường IS dịch chuyển sang phải), điều này cĩ tác động tiêu cực đến nền kinh tế Khi CP tăng chi tiêu đầu tư quá mức (chi tiêu lớn hơn nguồn thu của CP) sẽ phải đối mặt với tình trạng thâm hụt NS và nợ CP Để giải quyết tình trạng THNS CP sẽ phải vay thêm tiền bằng việc phát hành thêm 1 lượng TP, điều này sẽ làm lãi suất trên thị trường tăng lên và tạo ra càng nhiều sự chèn lấn đối với đầu tư
tư nhân, sẽ làm giảm sự tăng trưởng kinh tế và gây tổn hại nghiêm trọng cho nền kinh tế trong dài hạn Tĩm lại, CSTK mở rộng làm
tăng sản lượng (cân bằng chung) nhưng lãi suất (cân bằng chung) cũng tăng Và khi xảy ra hiện tượng lấn át hồn tồn thì CSTK khơng hiệu lực.
Câu 2: Giả sử một nền kinh tế cĩ đường Phillips π = π-1 - 0,5(u-0,06)
c Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên là bao nhiêu?
d Hãy vẽ đồ thị mơ tả đường Phillips trong ngắn hạn và dài hạn?
e Giả sử lạm phát đang ở mức 10% và chính phủ muốn cắt giảm xuống cịn 5% Hãy sử dụng định luật Okun để tính tỷ lệ hy sinh? Anh/chi hãy cho biết bằng cách nào chính phủ cĩ thể cắt giảm lạm phát với giả thiết lạm phát là do hiện tượng chu kỳ gây ra?
Trả lời:
a) Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên:
Xét trừơng hợp dài hạn: π = π-1 u = 0.06
b) đồ thị mơ tả đường Phillips trong ngắn hạn và dài hạn
• Trong dài hạn khi πe= π và u = uN , không có sự đánh đổi giữa lạm phát và thất
nghiệp
• Trong ngắn hạn: có sự đánh đổi giữa lạm phát và thất nghiệp
• Khi tỷû lệ lạm phát kỳ vọng (πe ) tăng sẽ làm cho đường Phillip dịch lên phía trên
c) Trong ngắn hạn có sự đánh đổi giữa lạm phát và thất nghiệp giảm lạm phát từ 10% -> 5% sẽ làm tăng lượng thất nghiệp và giảm sản lượng , đường Phillip dịch xuống phía dưới
Định luật Okun nĩi đến mối quan hệ nghịch biến giữa thất nghiệp và GDP thực Người lao động cĩ việc làm giúp tạo ra hàng hố và dịch vụ trong khi người lao động thất nghiệp thì khơng Do đĩ, tăng tỷ lệ thất nghiệp gắn liền với giảm GDP thực Định luật Okun cĩ thể được tĩm tắt bằng phương trình:
%ΔGDP thực = 3% - 2 × (ΔTỷ lệ thất nghiệp)
Nghĩa là, nếu tình trạng thất nghiệp khơng thay đổi, tỷ lệ tăng trưởng GDP thực là 3 phần trăm Ứng với mức thay đổi tỷ lệ thất nghiệp là một điểm phần trăm (ví dụ, giảm từ 6 phần trăm xuống 5 phần trăm, hay tăng từ 6 phần trăm lên 7 phần trăm), sản lượng sẽ thay đổi 2 phần trăm theo chiều ngược lại
Tỷ lệ hy sinh là phần trăm GDP cần thiết để cắt giảm 1 điểm phần trăm lạm phát
Page 3 of 16
=0.06
Trang 4Kinh tế Vĩ mô Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng
Câu 3: Hãy cho biết tại sao một số nhà hoạch định chính sách ủng hộ quy tắc cố định trong chính sách tiền tệ? Hãy cho biết hiện nay mục tiêu của chính sách tiền tệ Việt Nam là gì? Liệu Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể đồng thời đạt được các mục tiêu như vậy không? Hãy bình luận
Trả lời:
Cách 1: Một số nhà hoạch định chính sách ủng hộ quy tắc cố định trong chính sách tiền tệ là vì: để dễ dàng quản lý và kiểm soát vĩ mô nền kinh tế, để biết là nên mở rộng hoạt động kinh tế trong những thời kỳ thất nghiệp và công suất dư thừa hay là giảm bớt hoạt động đó trong những thời kỳ cầu quá lớn và lạm phát
Ở VN trong thập niên qua, NHNN nhìn chung đã duy trì một CSTT tương đối kiềm chế Tuy nhiên, trong năm 2010 với mục tiêu mà CP
đề ra là thị trường được bình ổn, lạm phát không vượt quá 7%, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 6,5%, đẩy mạnh XK và giảm nhập siêu,… thì từ đầu năm, NHNN VN đã điều hành CSTT chủ động, linh hoạt (nhưng tránh đưa ra một cách đột ngột làm ảnh hưởng lớn tới hoạt động SXKD & ĐT) và thận trọng mà không siết chặt Đảm bảo hài hòa các mục tiêu, duy trì mặt bằng lãi suất với tỷ giá phù hợp với các cân đối vĩ mô, đảm bảo an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng; hoàn thiện một bước thể chế về tiền tệ và hoạt động NH
Mục tiêu tăng trưởng và kiềm chế lạm phát là hai mục tiêu phải được thực hiện song hành về lâu dài Theo mô hình đường cong Phillip,
về mặt dài hạn, không có mâu thuẫn nào giữa các mục tiêu này, nghĩa là, việc kiềm chế lạm phát sẽ tạo điều kiện tăng sản lượng thực tế
và giảm thất nghiệp Nhưng trong ngắn hạn, hai mục tiêu này có khả năng xung đột nhau vì kích thích tăng trưởng là phải tăng cung tiền
và dễ đưa dến tỷ lệ lạm phát cao Và ngược lại, để kiềm chế lạm phát đồng nghĩa với một CSTT thắt chặt, lãi suất tăng lên, làm cho nhu cầu chi tiêu và đầu tư giảm đưa đến sự suy giảm mức tăng trưởng kinh tế
Trong năm 2009, VN đạt tăng trưởng ở mức 5.3%, lạm phát ở mức 6.5% Để năm 2010 đạt mức tăng trưởng 6,5% thì mức độ lạm phát từ
7 – 9% là có thể chấp nhận được (theo số liệu thống kê mà Bộ KH & ĐT vừa công bố thì VN tăng trưởng trong 8 tháng đầu năm 2010 là trên 6.5% là đã đạt chỉ tiêu mà CP đề ra nhưng bên cạnh đó thì tỷ lệ lạm phát khá cao 8,64%)
Cách 2:
a Các nhà hoạch định chính sách ủng hộ quy tắc cố định trong chính sách tiền tệ vì
- Hạn chế sự biến động của tỷ giá vì vậy không cần phải dự phòng cho rủi ro tỷ giá
- Chính phủ và ngân hàng trung ương dễ dàng đạt được các mục tiêu liên quan
b Mục tiêu của chính sách tiền tệ Việt nam hiện nay
+ Duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô
+ Kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý
+ Hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững trong năm 2010
c Liệu Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt nam có thể đồng thời đạt được các mục tiêu như vậy không
World Bank cho rằng năm 2010 vẫn là một năm thành công với Việt Nam khi GDP có thể đạt mức 7% và lạm phát khoảng 9%.(Nguồn: CafeF, 4/6)
Lạm phát năm 2010 sẽ chỉ ở 1 chữ số
Theo WB, khoản thâm hụt Ngân sách năm 2009 bao gồm cả các khoản chi ngoài ngân sách năm 2009 vào khoảng 8,4% GDP và đây là con số khá cao Chuyên gia này cũng cho biết cách tính của Việt Nam khác nên sẽ cho kết quả khác thấp hơn
Dự đoán và lạm phát năm 2010, chuyên gia này khẳng định mục tiêu lạm phát Quốc hội đặt ra là con số không thể đạt được nhưng lạm phát năm 2010 của Việt Nam vẫn ở mức một con số
Theo ông Martin Rama cho biết việc phá tiền VND hồi cuối năm 2010 và đầu 2010 làm ảnh hưởng đến giá cả và ảnh hưởng lạm phát Lãi suất cao hơn được coi là một nguy cơ tiềm ẩn đe dọa sự phục hồi kinh tế của Việt nam “Lãi suất chắc chắn sẽ giảm, nếu Chính Phủ tiếp tục định hướng hiện nay” – đại diện này cho biết
Về tỷ giá, chuyện gia này khẳng định tỷ giá đã thay đổi theo hướng có lợi nên bán USD thay vì giữ, điều đó giúp tăng lượng cung USD Các đối tượng trong nước có thể thay đổi danh mục đầu tư bằng cách giảm tích lũy các tài sản bằng ngoại tệ
Tuy nhiên quá trình này bị chi phối vởi bởi việc tái cơ cấu danh mục tích lũy của các đối tượng trong nước Ngân hàng Nhà nước nên mua USD từ các nguồn trong nước để củng cố thị trường ngoại hối
Mặt khác nếu Ngân hàng Nhà nước cung cấp lượng phương tiện thanh toán nhiều hơn nhu cầu thì sẽ tạo áp lực lên tiền VND
Đánh giá về triển vọng năm 2010, WB cho biết Việt Nam không tranh thủ được sự phục hồi các dòng vốn quốc tế mà các nước khác đang được hưởng Ở các nước khác dòng vốn này đang làm đồng bản tệ lên giá trong khi ở Việt Nam lại phải vật lộn với sự mất giá của đồng tiền
Tuy nhiên, WB cho rằng năm 2010 vẫn là một năm thành công với Việt Nam khi GDP có thể đạt mức 7% và lạm phát khoảng 9% (Nguồn: CafeF, 4/6)
Theo dự báo được đưa ra tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2010, tăng trưởng GDP năm 2010 sẽ đạt khoảng 6,7%, vượt chỉ tiêu 6,5% đã được Quốc hội thông qua.
Các thành viên Chính phủ cho rằng, KT - XH tháng 8/2010 và 8 tháng đầu năm tiếp tục phát triển theo chiều hướng tích cực Các Bộ, ngành, địa phương thực hiện có kết quả mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát theo đúng tinh thần Nghị quyết số 18/NQ – CP ngày 6/4/2010 và Nghị quyết các phiên họp thường kỳ của Chính phủ
Tổng kim ngạch xuất khẩu 8 tháng đầu năm đạt trên 44,5 tỷ USD, tăng 19,7 % so với cùng kỳ năm trước, gấp hơn 3 lần so với kế hoạch được Quốc hội thông qua Nhập siêu tháng 8/2010 giảm còn 0,9 tỷ USD, bằng 15% kim ngạch xuất khẩu So với tháng 12/2009, chỉ số giá tiêu dùng tháng 8/2010 tăng 5,08%
Giá trị sản xuất công nghiệp đạt hơn 504 nghìn tỷ đồng, tăng 13,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn so với kế hoạch cả năm
Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài 8 tháng đầu năm thực hiện 7,25 tỷ USD, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm 2009
Trang 5Kinh tế Vĩ mơ Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng Trong xu thế phục hồi kinh tế khá rõ ràng, các thành viên Chính phủ cĩ chung nhận định, tốc độ tăng trưởng GDP của quý III và quý IV/2010 sẽ tăng cao hơn tốc độ tăng trưởng quý I, quý II/2010 do sản xuất trong nước lấy lại được đà tăng trưởng và thương mại tồn cầu đang tăng trưởng nhanh
Dự báo tăng trưởng GDP quý III/2010 đạt khoảng 7,18% và cả năm 2010 tăng khoảng 6,7%, vượt chỉ tiêu trên 6,5% đã được Quốc hội thơng qua
Tuy nhiên, theo các thành viên Chính phủ, nền kinh tế vẫn cịn nhiều khĩ khăn thách thức Giá cả trên thị trường thế giới cĩ xu hướng tăng, gây áp lực đến mặt bằng giá cả trong nước, đặc biệt là các tháng cuối năm
Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vẫn gặp một số khĩ khăn trong huy động vốn do lãi suất cho vay của các ngân hàng cịn ở mức khá cao; thiên tai, bão lũ và dịch bệnh vẫn cĩ nguy cơ lây lan và diễn biến khá phức tạp, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống nhân dân… Cách 3:
- Chính sách tiền tệ bao giờ cũng phải đảm bảo 3 vấn đề: ổn định giá trị đồng tiền, đảm bảo an tồn hệ thống cũng như an tồn hệ thống thanh tốn; từ đĩ, gĩp phần ổn định tăng trưởng, hạn chế lạm phát
- Về nguy cơ lạm phát những tháng cuối năm, nếu chúng ta giải quyết vấn đề nguồn hàng tránh mất cân đối sẽ ổn Trên thế giới, hiện chưa cĩ cảnh báo nào của IMF về nguy cơ biến động giá cả từ nay tới cuối năm
- Nền kinh tế Việt Nam vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro Và các cơ quan chức năng Việt Nam cần phải duy trì chính sách tiền tệ nhất quán
và thơng tin hiệu quả tới thị trường Bên cạnh đĩ, cần phát triển mạnh sản xuất và tiêu thụ hàng hĩa nội địa, đa dạng hĩa mặt hàng xuất khẩu, tăng cường chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng cơ sở hạ tầng tốt, đồng thời tiến hành cải cách ngành tài chính
cả về chiều sâu và chiều rộng, tưng cường năng lực cho các doanh nghiệp trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính
Câu 4 Phá giá là gì? Tại sao một quốc gia lại phá giá đồng tiền? Hãy cho biết cách thức một quốc gia quản lý tỷ giá nhằm theo đuổi mục tiêu tăng trưởng dựa vào xuất khẩu?
Trả lời:
Cách 1:
a Phá giá là gì
Phá giá là việc giảm giá trị tỷ giá cố định Khi quá trình điều chỉnh giá diễn ra chậm chạp nĩ sẽ làm tăng sức cạnh tranh và tổng cầu Với nguồn lực nhàn rỗi thì nền kinh tế cĩ thể tăng mức sản lượng Nhưng tại mức sản lượng tiềm năng thì xuất khẩu rịng chỉ cĩ thể tăng nếu như tổng chi tiêu trong nước giảm xuống thơng qua chính sách tài khĩa thắt chặt
b Tại sao một quốc gia lại phá giá đồng tiền
• Chính phủ sử dụng biện pháp phá giá tiền tệ để cĩ thể nâng cao năng lực cạnh tranh một cách nhanh chĩng và hiệu quả hơn so với cơ chế để nền kinh tế tự điều chỉnh theo hướng suy thối (vì khả năng cạnh tranh kém nên cầu xuất khẩu rịng giảm dẫn đến tổng cầu giảm) đi kèm với mức lạm phát thấp kéo dài cho đến khi năng lực cạnh tranh tăng lên (do tiền lương, giá cả giảm xuống đến mức cĩ khả năng cạnh tranh) Chính phủ các nước thường sử dụng chính sách phá giá tiền tệ khi cĩ một cú sốc mạnh
và kéo dài đối với cán cân thương mại
• Trong trường cầu về nội tệ giảm thì chính phủ sẽ phải dùng ngoại tệ dữ trữ để mua nội tệ vào nhằm duy trì tỷ giá hối đối và đến khi ngoại tệ dự trữ cạn kiệt thì khơng cịn cách nào khác, chính phủ phải phá giá tiền tệ
c Cách thức một quốc gia quản lý tỷ giá nhằm theo đuổi mục tiêu tăng trưởng dựa vào xuất khẩu?
- Phá giá đồng nội tệ để tăng sức cạnh tranh với hàng hĩa nhập khẩu
- Áp dụng chính sách tỷ giá cố định gắn với đồng USD (Trung Quốc)
- Ấn định lãi suất tối đa bằng ngoại tệ của các tổ chức ở mức thấp nhất
Cách 2: Phá giá là hành động bán một hàng hố nào đĩ với mức giá thấp hơn chi phí nhằm loại bỏ đối thủ cạnh tranh hoặc giành thêm thị phần
1 Quốc Gia cĩ biện pháp bán phá giá cĩ thể được sử dụng với tư cách phản ứng ngắn hạn để đối phĩ với tình hình suy thối trong nước, nghĩa là sản lượng dư ra được đổ bán tháo ở nước ngồi; hoặc với tư cách một chiến lược dài hạn để tham nhập thị trường xuất khẩu hoặc đẩy đối thủ cạnh tranh ra khỏi thị trường Chính sách phá giá nhẹ đồng tiền thực hiện để cải thiện cán cân thương mại, giảm bớt khĩ khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu (Khi các cơng ty bán phá giá đã chiếm được địa vị vững chắc trên thị trường, họ thường tăng giá lên để tạo ra lợi nhuận.Cho dù được vận dụng với mục đích nào thì biện pháp bán phá giá vẫn bị coi là hình thức buơn bán khơng cơng bằng và bị các hiệp định thương mại điều chỉnh.)
Cách thức một quốc gia quản lý tỷ giá nhằm theo đuổi mục tiêu tăng trưởng dựa vào xuất khẩu: Quốc gia sẽ áp dụng tỷ giá hối đối cố định, làm hoạt động thương mại Quốc tế dễ dàng hơn thơng qua giảm tình trạng khơng chắc chắn về tỷ giá Cơ chế này giúp CQ thẩm quyền về tiền tệ hoạt động trong 1 khuơn phép nhất định, ngăn chặn sự thái quá của cung tiền quy tắc chính sách tiền tệ dễ thực hiện
Câu 5: Khủng hoảng trong cán cân thanh tốn là gì? Những nguyên nhân nào cĩ thể dẫn đến khủng hoảng trong cán cân thanh tốn? Hãy giải thích.
Trả lời:
Cách 1: Khủng hoảng trong cán cân thanh tốn là Ngân hàng trung ương mất khả năng duy trì tỷ giá cố định hiện hành -> tỷ giá bị thả nổi
Nguyên nhân của khủng hoảng trong cán cân thanh tóan
Chính sách kinh tế không bền vững và mất cân đối cơ cấu.
Page 5 of 16
Thâm hụt Ngân Sách
Tài trợ bằng phát
hành thêm tiền
Sức ép lên tỷ giá cố định
NHTW bán dự trữ ngoại tệ, để hổ trợ tỷ giá
Dự trữ suy giảm Tấn cơng vào đầu cơ Khủng hoảng tiền tệ
Trang 6Kinh tế Vĩ mơ Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng
Kỳ vọng tự thân:
Sự hoảng lọan trong hệ thống ngân hàng:
- Các khoản cho vay được đảm bảo ngầm
- Tâm lý ỷ lại phát sinh
- Động cơ cho vay bất cẩn
- DN cĩ thỷ lệ nợ cao & ko cĩ khả năng hồn trả
- NH mất khả năng thanh tốn
- Hoảng loạn trong HTNN & sự rút vốn ồ ạt ra khỏi NH
Cách 2:
a Khủng hoảng trong cán cân thanh tốn là gì
Khủng hoảng cán cân thanh tốn hay cũng được gọi là khủng hoảng tiền tệ Là cuộc tấn cơng đầu cơ trên thị trường ngoại hối Nĩ xảy ra khi giá trị của một loại tiền tệ thay đổi nhanh chĩng và làm suy yếu khả năng của mình để phục vụ như là một phương tiện trao đổi hoặc giá trị lưu trữ
b. Những nguyên nhân nào cĩ thể dẫn đến khủng hoảng trong cán cân thanh tốn?
- Nền kinh tế tăng trưởng quá nĩng
- Dự trữ ngoại hối giảm
- Các chính sách kinh tế vĩ mơ quá lỏng lẻo hệ quả là nhập siêu quá lớn, tín dụng tăng trưởng nhanh và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) leo thang
c Giải thích: ….:)
Câu 6: Hãy sử dụng mơ hình AA-DD để chỉ ra tác động của việc Ngân hàng Trung ương mua vào một lượng ngoại tệ để ổn định
tỷ giá khi luồng vốn vào gia tăng đột ngột?
Trả lời:
NHTW ổn định tỷ giá là nhằm mục tiêu ổn định hố Chẳng hạn khi thị trường hàng hố và thị trường tiền tệ đang cân bằng tỷ giá là tỷ giá cân bằng (E1) và sản lượng là (Y1)
Ngân hàng Trung ương mua vào một lượng ngoại tệ việc làm này làm tăng cung tiền,đường AA dịch chuyển sang phải kết quả làm tỷ giá hối đối tăng lên (E2), và sản lượng là (Y2)
Để ổn định tỷ giá thì NHTW buộc phải bán ngoại tệ để mua nội tệ làm cho cung tiền giảm xuống đến khi nào đường AA trợ về vị trí ban đầu và tỉ giá lại cố định như trước (E1)
Như vậy dưới chế đội tỷ giá hoạt động cố định chính sách tiền tệ khơng cĩ tác dụng đến cung tiền và sản lương của nền kinh tế mà chỉ làm thay đổi dữ trữ ngoại tệ mà thơi
DD
Câu 7: Theo quan điểm của Ricardo, biện pháp cắt giảm thuế được bù đắp bằng vay nợ ảnh hưởng như thế nào đối với tiết kiệm
tư nhân, và tiết kiệm quốc gia?
Trả lời:
Theo quan điểm của Ricardo, việc cắt giảm thuế được tài trợ bằng nợ khơng kích thích tiêu dùng, vì nĩ khơng làm tăng thu nhập thường xuyên – những người tiêu dùng định hướng tương lai hiểu rằng chính phủ vay
Kỳ vọng thị trừơng:
CP cĩ thể rời bỏ tỷ giá cố
định, để thực hiện chính sách
khác (như giảm thất nghiệp)
Các nhà đầu cơ:
Tấn cơng đồng nội
tệ
Tấn cơng xảy ra tạo kỳ vọng đồng nội tệ cĩ thể fá giá &
làm tăng lãi suất
CP:
Thấy lãi suất tăng lên gây ảnh hưởng xấu đến tăng trưởng và tình trạng thất nghiệp nên thả nổi tỷ giá
Y1
E
2
E1
E 1
AA1
AA2
Trang 7Kinh tế Vĩ mô Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng mượn hôm nay có nghĩa là thuế sẽ cao hơn trong tương lai Vì cắt giảm thuế không làm thay đổi tiêu dùng, các hộ gia đình để dành thu nhập khả dụng dôi thêm của họ để chi trả cho nghĩa vụ thuế tương lai mà việc cắt giảm thuế hôm nay sẽ gây ra:
Tiết kiệm tư nhân tăng một lượng bằng đúng lượng thuế cắt giảm Sự gia tăng tiết kiệm tư nhân này bù trừ hoàn toàn cho khoản giảm tiết kiệm công do cắt giảm thuế Do đó, cắt giảm thuế không ảnh hưởng đến tiết kiệm quốc gia
Câu 8: Gần đây trong mục ý kiến của tạp chí Thời báo NewYork, Paul Krugman cho rằng trong môi trường hiện nay, việc chính phủ Trung Quốc mua trái phiếu của Mỹ không giúp mà còn gây tổn hại đến nền kinh tế của Mỹ Anh/chị hãy giải thích tại sao Krugman lại lo ngại về vấn đề này?
Trả lời:
- Lý do tại sao Trung Quốc lại mua vào và dự trữ nhiều trái phiếu của Mỹ:
+ Dự trữ nhiều ngoại tệ hơn
+ Có được quyền thương thuyết mạnh hơn trong cộng đồng quốc tế
- Nếu Trung Quốc bán tháo / phá giá trái phiếu của Mỹ:
+ Giá trị đồng USD sẽ giảm so với các đồng tiền khác, như Euro
+ Sẽ gây ra khủng hoảng kinh tế ở Mỹ Nếu điều đó xảy ra, nước Mỹ sẽ phải quỵ ngã
Câu 9: Trong bài phỏng vấn với Bloomberg, ông Roubini nói: “Nếu khả năng kinh tế thế giới suy thoái lần 2 trở thành hiện thực, tâm lý ngại rủi ro tăng lên, một số loại tài sản sẽ được chuộng hơn và vàng nằm trong số này Thế nhưng trong trường hợp đó, tài sản như đồng USD, yên và đồng franc Thụy Sỹ có thể tăng giá tốt hơn bởi thanh khoản tốt hơn vàng.”Hãy giải thích.
Trả
l ờ i:
- Khi nền kinh tế đi xuống, nhà đầu tư luôn tìm để nắm giữ một số loại chứng khoán được coi như an toàn nhất
- Hiện tại, đồng USD, yên và đồng franc Thụy Sỹ số lượng giao dịch lớn, đang có giá trị lớn, dùng trực tiếp để thanh toán, lưu thông, tích trữ hơn vàng
(Số liệu: ngày 31/08/2010, đồng franc Thụy Sỹ leo lên mức cao kỷ lục so với đồng euro Đồng yên cũng lập kỷ lục cao nhất trong 15 năm so với đồng USD trong tháng 8/2010 Giá vàng đã tăng 14% trong năm 2010)
- Ông Roubini dự báo: giá vàng sẽ giao dịch ở quanh mức hiện tại
Có 2 yếu tố có thể đẩy giá vàng tăng mạnh, thứ nhất là lạm phát nhưng hiện tại không tồn tại lạm phát tại nhóm nền kinh tế phát triển Thứ hai là yếu tố sự đi xuống của hệ thống tài chính toàn cầu cũng có thể đẩy cao giá vàng
Câu 10: Gần đây Bộ trưởng Tài chính Nhật bản thông báo Trung Quốc đã bổ sung 7 tỷ USD tài sản tài chính định giá bằng đồng yên Nhật trong dự trữ của mình.Anh/chị hãy giải thích tại sao Trung Quốc lại mua trái phiếu của Nhật Bản?
Trả
l ờ i: Cách 1:
a Góc độ kinh tế và tài chính:
- Việc Trung Quốc đẩy mạnh mua trái phiếu Nhật Bản góp phần đẩy tỷ giá đồng Yên leo thang Cụ thể đồng Yên đã tăng giá 9%
so với USD Tỷ giá Yên/USD hiện ở mức cao nhất trong 15 năm, đe dọa tới lợi nhuận của các nhà xuất khẩu Nhật Bản và cản trở sự phục hồi của nền kinh tế nước này
- Trong bối cảnh tính thanh khoản của tiền tệ tiếp tục thay đổi, hệ thống tiền tệ thế giới có thể xuất hiện nhiều biến động, thì phân tán rủi ro, cải thiện cơ cấu dự trữ ngoại hối, tăng sở hữu trái phiếu Nhật Bản được xem là một giải pháp, hay chí ít đồng Yên vẫn khá mạnh trong ngắn hạn
- Việc Trung Quốc gia tăng trái phiếu Nhật Bản hay đa dạng hóa dự trữ ngoại hối là một quá trình không ngừng hoàn thiện, thận trọng, chỉ nhằm mục đích phát triển kinh tế bền vững
b Góc độ chính trị và kinh tế:
- Trung Quốc chuẩn bị có một cuộc "tấn công" vào kinh tế Nhật Bản hoặc chuẩn bị khơi mào những tranh chấp chính trị hay kinh
tế lớn với Nhật
- Nếu không nhằm vào Nhật thì TQ đang muốn tạo sức ép lớn hơn với Mỹ trong việc khẳng định ảnh hưởng và vị trí ở khu vực và thế giới Đồng thời tạo áp lực trong những mặc cả chính trị và kinh tế với Mỹ thông qua tác động vào Nhật
Cách 2: Hiện nay, tình hình kinh tế thế giới khá phức tạp, tiền tệ quốc tế biến động không ngừng nên Trung Quốc khó có thể tính hết rủi ro từ khoản dự trữ ngoại hối khổng lồ Việc Trung Quốc tăng sở hữu trái phiếu Nhật Bản có thể xem là một giải pháp để phân tán rủi ro trong dự trữ ngoại hối Hiện tại, địa vị của đồng USD trong hệ thống tiền tệ thế giới đang gặp phải nhiều thách thức trong khi đó giá trị đồng Yên vẫn khá mạnh trong ngắn hạn Sở dĩ như vậy là bởi vì Nhật Bản chưa thực hiện chính sách nới lỏng tiền tệ với quy mô lớn trong cuộc khủng hoảng tài chính, lượng cung ứng tiền tệ thay đổi không nhiều, hơn nữa đồng Yên đang dần phổ biến trong thương mại và trở nên khá thiếu trên thị trường ngoại hối
Vì thế, có thể nói, việc Trung Quốc mua lượng lớn trái phiếu Nhật Bản cần hiểu đó là chiến lược tránh rủi ro trong ngắn hạn, đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, phù hợp với nguyên tắc “an toàn, thanh khoản và bảo đảm giá trị” trong quản lý dự trữ ngoại hối
Câu 11: Hiện nay ở Việt nam tình trạng thâm hụt ngân sách vẫn kéo dài nhưng chính phủ không có dấu hiệu cắt giảm chi tiêu do những khó khăn về vốn đối với khu vực kinh tế nhà nước và đẩy gánh nặng nầy về phía Ngân hàng Nhà nước Theo anh/chị việc phối hợp chính sách này có thể dẫn đến những vấn đề gì?
Trả lời:
Cách 1: Thâm hụt ngân sách kéo dài dẫn đến gia tăng lạm phát, khi gánh nặng này bị đẩy về phía NHNN thì biện pháp là tăng lãi suất tín dụng Khi lãi suất tín dụng tăng dẫn đến các vấn đề xã hội như: các DN cần vốn sẽ đút lót nhân viên tín dụng hoặc các ngân hàng sẽ cạnh
Page 7 of 16
Trang 8Kinh tế Vĩ mô Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng tranh bằng cách dùng các chương trình ưu đãi để kéo khách gởi tiền vào ngân hàng kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế, tiếp tục tăng lạm phát và đồng VND có thể bị mất giá Cho nên nhà nước cần làm đầu tiên là giảm đầu tư vào các lĩnh vực dàn trãi, không lợi thế
về tương lai Cắt giảm thu nhập của một số cán bộ không cần thiết
Cách 2: Nếu chính phủ không cắt giảm chi tiêu và đẩy gánh nặng thâm hụt cho ngân hàng nhà nước thì nguy cơ ngân hàng nhà nước sẽ phải bơm thêm tiền vào nền kinh tế từ đó dẫn đến nguy cơ lạm phát tăng cao Điều này cũng gây ra nhưng khó khăn trong việc thực hiện chính sách tiền tệ của ngân hàng nhà nước, khó khăn trong việc ổn định lãi suất (cung tiền nhiều làm lãi suất giảm từ đó không đảm bảo được hiệu quả hoạt động sản xuất trong nền kinh tế) và ổn định tỷ giá (cung tiền nhiều làm xuất hiện nguy cơ tăng tỷ giá)
Câu 12:" Hiện nay tỷ lệ lạm phát của Việt nam khoảng 9% trong khi đó lạm phát của Mỹ khoảng 2,7% Theo điều kiện ngang bằng sức mua tương đối, điều gì sẽ xảy ra đối với đồng tiền Việt nam Trong một cuộc hội thảo gần đây, một số nhà kinh tế trong nước cho rằng giá VND cao dẫn tới thâm hụt thương mại, giảm sút dự trữ ngoại tệ Nếu tỷ giá không được điều chỉnh thích hợp thì vòng xoáy lại tiếp tục theo hướng tiêu cực hơn.Anh/chị nghĩ về điều này như thế nào?
Trả lời: Cách 1:
- Theo điều kiện ngang sức mua tương đối thì người dân VN sẽ mua sp Mỹ với giá rẻ và mua sp VN với giá cao giá VND cao tăng lạm phát
- VND lên giá so với USD đã góp phần hạn chế xuất khẩu và khuyến khích nhập khẩu thâm hụt thương mại tăng tỷ
lệ thất nghiệp
- Thêm vào đó, Phần lớn dự trữ ngoại tệ của Việt Nam là dưới dạng các loại giấy tờ có giá niêm yết bằng USD nên tổn thất
từ việc giá trị của dự trữ ngoại tệ giảm đi khi USD xuống giá so với các ngoại tệ tham chiếu khác sẽ là rất lớn
Giải thích:
- Đồng VN lên giá, tức là trước đây 19,000VND/1USD, và bây giờ chỉ còn 18,000VND/1USD Như vậy, CSTT VN sẽ khuyến khích NK hơn là XK (ít tiền VN nhưng mua được nhiều USD hơn)
- Còn đồng VN mất giá (hay trường hợp NHNN chủ động phá giá đồng nội tệ) là trước đây 18,000VND/1USD, bây giờ phải mất 19,500VND/!USD Như vậy, phải mất nhiều tiền VN hơn để mua 1USD, tức là USD lên giá, đồng VN mất giá, NHNN áp dụng CSTT này nhằm để cân bằng lại CCTM bằng cách kích thích XK & hạn chế nhập siêu
Khi đồng VND mất giá, tức để mua 1 USD fải bỏ ra rất nhiều đồng VN, các vấn đề sẽ xảy ra như sau:
- DN sẽ XK hàng hóa với giá giá thấp hơn so với giá trước đây, thay vì XK với giá 1USD/áo sơ mi, thì giờ chỉ còn 0.8USD/áo sơ mi > hàng VN có lợi thế cạnh tranh vì giá rẻ, nhưng do nguyên vật liệu đầu vào của VN là nhập khẩu ==> giá đầu vào thì cao mà bán ra thì thấp do chênh lệch giữa giá mua và bán, khi XK thì tín theo giá mua, vd: 19.450, nhưng NK thì tính theo giá bán, vd: 19.500 ==> DN lỗ, hạn chế XK Nếu DN vẫn giữ nguyên giá bán tức vẫn bán với giá 1USD/áo sơ mi thì không thu hút được các DN nước ngòai vì họ cho rằng như thế là ko hợp ký, trong khi đó đối thủ cạnh tranh về hàng rẻ của VN là Trung Quốc > họ hạn chế đặt hàng từ VN chuyển sang tăng đặt hàng ở TQ ==> DN VN bị hạn chế về XK
- Còn về NK, khi trả tìên cho đối tác thì tính theo tỷ giá bank, trong khi bán ra thị trường VN thì tính theo giá chợ đen nên DN lời từ phần chênh lệch do giá chợ đen > giá bank + tâm lý thích hàng ngoại của người dân VN ==> tăng NK
- Còn về dự trữ thì usd>vnd -> Nguời dân tích trữ nhiều > bank ko thu hút được nguồn ngoại tệ từ dân, trong khi đó các DN khi XNK thì fải thông qua USD của bank (theo luật VN), mà số lượng XK < NK > bank bị giảm sút nguồn dự trữ
Giải thích về Tỷ giá hối đoái.
Khi tỷ giá HĐ tăng, tức là ngoại tệ tăng giá, kích thích XK & hạn chế NK
Khi tỷ giá HĐ giảm, ngoại tệ giảm giá, kích thích NK & hạn chế XK
Hiện nay việc NHNN đang áp dụng việc thay đổi tỷ giá và làm giá USD tăng gần 20,000VND/1USD là để cải thiện CCTM trong quý IV này, tức là đang kích thích XK và ạn chế NK đó
Giải thích Giá đông Việt Nam cao, tức là giá ngoại tệ sẽ giảm, vì vậy mà xuất khẩu sẽ giảm và nhập khẩu sẽ tăng, do đó mà dẫn tới thâm hụt thương mại và vì nhập khẩu tăng, nhà nhập khẩu dùng ngoại tệ để trả tiền mua hàng nhập khẩu nên dự tữ ngoại tệ sẽ giảm
Giải thích
Từ đầu năm 2010 đến nay, NHNN vẫn giữ tỷ giá tương đối ổn định và thực tế là giá trị đồng VN được định giá cao hơn đồng USD nhiều lần (không nhớ chính xác, nhưng cao hơn 3 lần - trong bản tin thời sự VTV mấy ngày đầu tuần này đây là vấn đề nóng hổi đang được đề cập đến), cho nên đã gây ra tình trạng thâm hụt thương mại, giảm sút lượng ngoại tệ dự trữ (vì VN nhập siêu nên phải cần 1 lượng USD lớn để chi trả) Vì vậy, những ngày cuối tháng 9 này, NHNN đã thực hiện việc điều chỉnh tỷ giá HĐ (có thể nói là chủ động làm cho đồng
VN mất giá so với USD, hiện giờ tỷ giá đang xấp xỉ 20,000VND/1USD), việc điều chỉnh này là để kích thích XK (sẽ thu về 1 lượng ngoại tệ lớn cho VN), cân bằng lại CCTM (nếu XK>NK thì sẽ giảm bớt sự thâm hụt thương mại)
Cách 2:
Theo điều kiện cân bằng về sức mua ta có:
%∆e= π- π*
Trong đó: e là tỷ giá hối đối danh nghĩa
π: tỷ lệ lạm phát trong nước π*: tỷ lệ lạm phát của nước ngoài
Như vậy, khi lạm phát của Việt Nam cao hơn của Mỹ thì sẽ làm tỷ giá hối đối tăng làm và do đó làm giảm giá trị của đồng Việt Nam
Điều này hợp lý vì nếu chúng ta cứ cố ổn định tỷ giá trong khi điều kiện giá trị Việt Nam đồng đang giảm do lạm phát thì chúng
ta cảng khuyến khích nhập khẩu, hạn chế xuất khẩu Điều này tiếp tục gây ra thâm hụt thương mại và giảm sút dự trữ ngoại tệ Vì vậy cần điểu chỉnh tỷ giá thích hợp Tuy nhiên cũng cần thấy rằng việc việc hạ giá đồng Việt Nam sẽ làm tăng nghĩa vụ nợ các khoản vay bằng USD của quốc gia và các tổ chức kinh doanh
Trang 9Kinh tế Vĩ mô Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng
Caâu 13: Với giả thiết là các yếu tố khác không đổi, anh/chị hãy dự đóan tỷ giá hối đoái thực sẽ thay đổi như thế nào khi người tiêu dùng trong nước có khuynh hướng dành cơ cấu chi tiêu nhiều hơn cho hàng hóa phi ngoại thương?
Cách 1:
Thông tin tham khảo:
- Sự biến động của TGHĐ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động ngoại thương thông qua kênh giá cả Dựa trên TGHĐ, chúng ta có thể tính được giá xuất nhập khẩu của một loại hàng hoá của một nước theo tiền tệ của một nước khác Vì vậy, tỷ giá thay đổi kéo theo sự thay đổi của giá cả hàng hoá xuất nhập khẩu
- Chúng ta hãy cùng xem xét tình huống sau Chẳng hạn khi TGHĐ tăng, đồng nội tệ mất giá Sự biến động này có lợi cho hoạt động xuất khẩu vì giá xuất khẩu của hàng hoá và dịch vụ của nước đó sẽ giảm đi tương đối trên thị trường nước ngoài, với điều kiện giá cả hàng hoá và dịch cụ đó giữ ở mức ổn định trên thị trường nội địa Do đó, sẽ góp phần làm tăng khả năng cạnh tranh của hàng hoá, dịch vụ của nước đó Khi TGHĐ tăng, giá cả hàng nhập khẩu sẽ đắt lên tương đối trên thị trường nội địa với điều kiện giá nhập khẩu ổn định Chính vì vậy mà một số nước sử dụng chinh sách phá giá đồng nội tệ để hạn chế nhập khẩu
Trả lời: Như vậy, trường hợp người tiêu dùng trong nước có khuynh hướng dành cơ cấu chi tiêu nhiều hơn cho hàng hóa phi ngoại
thương (hàng hóa không xuất nhập khẩu), nghĩa là dùng hàng hóa trong nước nhiều hơn Khi đó giá trị hàng hóa trong nước có giá hơn so với hàng hóa nhập khẩu thông qua kênh giá cả Vậy TGHĐ thực giảm, đồng nội tệ được giá
(Chỉ là suy luận chủ quan thôi)
Cách 2:
- Tỷ giá hối đoái thực tế: là giá tương đối của hàng hóa ở hai nước, cho biết tỷ lệ mà dựa vào đó hàng hóa của một nước được trao đổi với
hàng hóa của nước khác, và đôi khi còn gọi là tỷ lệ trao đổi
- Tỷ giá hối đoái thực tế cao phản ánh giá cả hàng hóa trong nước cao hơn so với nước ngoài, người dân có xu hương sử dụng hàng hóa nhập khảu, và do đó xuất khẩu giảm
Ngược lại, tỷ giá hối đoái thực tế giảm, sẽ khuyến khích xuất khẩu
Tỷ giá hối đoái thực tế = (tỷ giá hối đoái dn x giá trị hàng nội)/giá hàng ngoại (1)
Tiêu dùng trong nền kinh tế bao gồm tiêu dùng hàng hóa phi ngoại thương (Cpnt) và hàng hóa ngoại thương (Cnt)
• Hàng hóa phi ngoại thương là: Các mặt hàng phi ngoại thương, theo định nghĩa, là những hàng hóa không được trao đổi quốc
tế Chúng bao gồm các hạng mục như các dịch vụ yêu cầu người tiêu dùng và nhà sản xuất phải ở cùng một chỗ, và các mặt hàng có giá trị thấp so với kích cỡ hoặc trọng lượng của chúng (dvu ăn uống, bất động sản, )
• Hàng hóa ngoại thương: bao gồm cả hàng hóa sản xuất trong nước để xuất khẩu, để tiêu dùng trong nước, có khả năng xuất
khẩu và hàng nhập khẩu như: máy móc, công nghệ,
Tiêu dùng C = Cpnt + Cnt
Khi khuynh hương dành cơ cấu tiêu dùng cho Cpnt tăng cơ cấu dành cho Cnt giảm ( do tổng thu nhập của người tiêu dùng không đổi)
giá cả hàng hóa ở khu vực này có xu hướng giảm nhằm kích thích nhu cầu tiêu dùng hàng hóa ngoại thương trong nước và xụất khẩu Trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, từ công thức (1),
mẫu số: (tỷ giá hối đoái dn x giá trị hàng nội) ↓ giá hàng ngọai không đổi, tỷ giá hối đoái thực tế sẽ có xu hướng giảm Câu 14: Tại sao một số nước ở Châu Âu như Hy Lạp lại sẵn sàng hy sinh khả năng sử dụng chính sách tiền tệ cho việc sử dụng một đồng tiền chung? Những gì là chi phí đối với việc sử dụng chung một đồng tiền khi mà ngân sách của họ thâm hụt và nợ nước ngoài tăng?
Trả lời: Cách 1:
- Hy Lạp, một quốc gia còn nghèo khó với khoảng cách địa lý xa xôi, Việc gia nhập khu vực sử dụng đồng Euro (Eurozone) vừa
là vấn đề danh dự, vừa là sự cần thiết, vì nếu Hy Lạp sử dụng đồng tiền chung, giới đầu cơ tiền tệ sẽ không thể tấn công và nền kinh tế của nước này sẽ có được sự bình ổn Bên cạnh đó, việc tham gia “câu lạc bộ nhà giàu” Eurozone cũng đồng nghĩa với việc Hy Lạp có thể tiếp cận được với nguồn vốn tín dụng lãi suất thấp
Lợi ích mang lại khi sử dụng đồng tiền chung Châu Âu:
- Chính sách tiền tệ ổn định, tạo cơ sở cho kinh tế phát triển không có lạm phát và tạo điều kiện thuận lợi cho việc hoạch định một chính sách tài chính vĩ mô cho liên minh và sẽ là một đảm bảo giữ cho nền kinh tế khu vực ổn định và phát triển hơn
- Mọi hàng hoá bày bán trong các nước thành viên đều phải niêm yết giá tính theo đồng Euro thống nhất, nên tránh được sự chênh lệch giá hay phiền phức về tỷ giá hối đoái giữa hai đồng tiền quốc gia Như vậy sẽ kích thích "cầu" và dẫn đến tăng trưởng kinh
tế khu vực
- Góp phần ổn định các biến số kinh tế vĩ mô trong khu vực, bao gồm sản lượng, lạm phát, lãi suất và tỷ giá hối đoái
- Có được đồng tiền chung cũng sẽ đẩy mạnh hơn thương mại giữa các nước thành viên và tình hình tài chính khu vực sẽ ổn định hơn do không chịu tác động chi phối của tốc độ đồng tiền khác thông qua tỷ giá hối đoái
- Đồng euro rất thuận tiện khi di chuyển từ nước này sang nước khác vì sẽ không phải đổi tiền
Chi phí khi sử dụng đồng tiền chung Châu Âu khi mà ngân sách của họ thâm hụt và nợ nước ngoài tăng:
- Mất đi công cụ điều tiết kinh tế như chính sách tiền tệ
- Không thể phá giá đồng tiền
- Nguồn thu thuế bị hạn chế
- Chính sách thắt lưng buộc bụng trong bảo hiểm và an ninh xã hội, vấn đề công ăn việc làm.v.v
- Gánh chịu mức thất nghiệp cao, tiền lương đình trệ và tỷ lệ đói nghèo gia tăng
Cách 2:
Page 9 of 16
Trang 10Kinh tế Vĩ mô Đ3 – Thầy Trương Quang Hùng
Lý do một số nước ở Châu Âu như Hy Lạp sẵn sàng hy sinh khả năng sử dụng chính sách tỉen tệ cho việc sử dụng một đồng tiển chung là vì:
- Thứ nhất: sự ra đời của đồng tiền chung Châu Âu sẽ hình thành NHTW Châu Âu độc lập, cam kết xây dựng chính sách tiền tệ theo hướng giữ ổn định tạo cơ sở cho kinh tế phát triển không có lạm phát, thuận lợi cho việc họach định một chính sách tài chính vĩ mô cho liên minh, và sẽ là một đảm bảo giữ cho cho việc duy trì s ự ổn định và phát triển cho khu vực này và mỗi một quốc gia trong liên minh như Hy Lạp sẽ đuợc hưởng lợi ích trực tiếp từ những chính sách này (giới đầu cơ tiền tệ sẽ không thể tấn công nền kinh tế nước này, cũng là cơ hội để Hy Lạp tiếp cận với các nguồn vốn tín dụng lãi suất thấp)
- Thứ 2: người tiêu dùng và các DN trong liên minh như Hy Lạp sẽ bớt đuợc một khỏan chi phí giao dịch quốc tế (theo các nhà kinh tế có thể tiết kiệm được không dưới 1% GDP của các nước trong khối liên minh)
- Thứ 3: khi đồng Euro trở thành đồng tiền pháp định, thì mọi hàng hóa trong khối liên minh đều phải niêm yết giá tính theo đồng Euro thống nhất tránh đuợc sự chênh lệnh hay những phiền phức về tỷ giá hối đóai gây ra giữa đồng tiền riêng của các quốc gia (như lạm phát, mất gia đồng tiền nội địa,…)
- Thứ 4: tác dụng kích cầu (do những khó khăn về giá, tỷ giá hối đóai đuợc khắc phục khi sử dụng đồng tiền chung) dẫn tới sự tăng triển nói chung của khối liên mình và của mỗi quốc gia trong liên minh nói riêng thông qua việc đẩy mạnh thương mại giữa các nước thành viên trong khối
- Thứ 5: sự ra đời của đồng Euro sẽ góp phần ổn định các biến số vĩ mô của nền kinh tế trong khu vực như: sản lương, lạm phát, lãi suất, tỷ giá hối đóai, tình hình tài chính khu vực ổn định hơn do không chịu tác động chi phối của tốc độ đồng tiền khác thông qua tỷ giá hối đóai
Bên cạnh đó, do những tiêu chuẩn ngặt nghèo mà EMU áp đặt cho mỗi nước thành viên khi tham gia, nên phần nào cũng khẳng
vị thế của mỗi nước trong khối liên minh trên thị trường quốc tế
Chi phí đối với việc sử dụng chung một đồng tiền khi ngân sách thâm hụt và nợ nước ngoài tăng:
- Việc tham gia vào khối liên minh Châu Âu khiến các nước trong khối liên minh không được phá giá đồng tiền để nâng cao sức mạnh cho nền kinh tế chất thêm gánh nặng cũng như kìm hãm sự tăng trưởng kinh tế của các nước trong khối liên minh vốn
đã gặp khó khăn nay lại càng khó khăn hơn
- Người dân phải cố gắng gấp nhiều lần mới có được mức sống như trước đây khi chưa có đồng Euro (theo thống kê của tờ Le Parisien, đã kết luận rằng, giá của 30 mặt hàng ‘hàng ngày” tăng 80% trong vòng 5 năm kể từ khi đồng euro đưa vào lưu thông)
- Sự đánh đổi khi tham gia vào khối liên minh châu âu của các nước như Hy Lạp buộc CP các nước này phải thực hiện chính sách thắt lưng, buộc bụng, và khi lâm vào tình trạng thâm hụt ngân sách và nợ nước ngoài tăng, nỗ lực “tự giải quyết” nợ chính phủ buộc phải cắt giảm chi tiêu công đến mức tối đa biểu tình phản đối, đình công, tỷ lệ thật nghiệp tăng nền kinh tế càng lâm vào tình trạng khó khăn hơn
- Nguy cơ đối mặt với tình trạng “một cổ hai tròng” Trong nỗ lực giải cứu nền kinh tế giảm thâm hụt và nợ nước ngoài tăng cao, các nước này có thể sẽ nhờ đến sự giúp đỡ của khối liên minh và cả quĩ tiền tệ quốc tế buộc phải tuân theo những qui định của khối liên minh và của IMF Hiện nay, sự can thiệp của các chủ nợ vào công việc nội bô của nước trong khối liên minh như
Hy Lạp khiến chính phủ nước này đang gặp rất nhiều khó khăn trong điều hành kinh tế
Câu 15: Hiện nay chênh lệch lãi suất trong nước và nước ngoài đối với đồng đô la đã làm tăng luồng vốn vay ủy thác đầu tư (carry trade) vào Việt nam khoảng 2 tỷ đô la Điều gì sẽ xảy ra khi mà điều kiện kinh tế thay đổi?
Tr
ả l ờ i: Cách 1:
- Do lãi suất tiền đồng dâng cao, doanh nghiệp đổ xô vay ngoại tệ, và khi nhu cầu vay không thể đáp ứng bằng nguồn cung trong nước, nhiều khả năng các ngân hàng đã tìm đến nguồn nước ngoài để cho doanh nghiệp vay
- Dòng vốn vay ủy thác đầu tư này vào Việt Nam chủ yếu để tìm kiếm lợi nhuận nhờ sự chênh lệch lãi suất
- Hiện chưa có rủi ro, vì khoảng vênh lãi suất còn lớn, và số tiền 2 tỷ USD chưa phải là nhiều Nhưng nếu lượng tiền vay lớn lên tới 10 tỷ USD, và lãi suất thế giới biến động, thu hẹp khoảng cách với Việt Nam, dòng vốn nóng này sẽ đột ngột rút ra, đe dọa an toàn tài chính của Việt Nam
- Khi dòng vốn ủy thác vào Việt Nam sẽ phải đổi ra tiền đồng để đầu tư, kinh doanh, gây tăng cung ngoại tệ tạm thời trên thị trường Nhưng khi dòng vốn này rút ra, gây nên tình trạng khan cung đột ngột, đẩy tỷ giá lên cao, méo mó thị trường
- Đáng ngại hơn, dòng vốn nóng này chủ yếu đầu tư vào thị trường bất động sản và chứng khoán, nên khi rút ra, sẽ khiến các thị trường này chao đảo, thậm chí gây đổ vỡ, giống như bài học đã xảy ra ở Thái Lan trong cuộc khủng hoảng tài chính 1997-1998
- Trước thời điểm xảy ra khủng hoảng tài chính 1997-1998, dự trữ ngoại hối quốc gia của Thái Lan vào khoảng trên 30 tỷ USD Tuy nhiên, khi dòng vốn ngoại rút ra, kho ngoại tệ dự trữ của nước này cạn kiệt, Thái Lan buộc phải thả nổi đồng baht, gây náo loạn trên các thị trường tài chính, bất động sản
- Đồng tiền Việt Nam hiện chưa chuyển đổi tự do, hoạt động chuyển vốn cũng bị hạn chế, không tự do như Thái Lan, nhưng nếu không kiểm soát tốt, rủi ro và hậu quả là khó lường
- Cách 2:
Thực tế cho thấy, có những giai đọan (tháng 6, 7 năm 2010), ngân hàng nâng lãi suất huy động tiết kiệm USD lên đến mức phổ biến 4.5%, thậm chị là 5% , nhưng luợng vốn ngoại tệ huy động đuợc vẫn không như mong muốn, nguợc lại, dư nợ ngoại tệ vẫn tăng liên tục
Thống kê cho thấy dư nợ ngọai tệ hiện nay của toàn hệ thống ngân hàng đã vuợt tổng huy động ngoại tệ khỏang 2 tỷ đô la Khỏan vuợt
này ở đâu????
Chính chênh lệch lãi suất trong và ngoài nước của đồng đô la đã khuyến khích các luồng ngoại tệ từ bên ngòai đổ vào các tổ chức tín dụng trong nước dưới hình thức ủy thác đầu tư (carry trade) nhằm hưởng lãi suất cao ở VN Dòng vốn này phần lớn chảy vào các ngân hàng nước ngoài nhằm mục đích:
- Cho DN VN vay
- Cấp hạn mức tín dụng từ 10 tr – 50 tr đô la Mỹ/năm với lãi suất 2%/năm cho các NH VN