Câu 2 3,0 điểm a Lập bảng thống kê các cuộc kháng chiến, khởi nghĩa chống ngoại xâm từ thế kỷ X đến thế kỷ XV theo mẫu sau: Tên cuộc kháng chiến, khởi nghĩa Thời gian Tên người lãnh đạ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN LAI VUNG
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2015 – 2016
Thời gian làm bài: 150 phút Ngày thi: 17/01/2016
Họ và tên thí sinh: Số báo danh:
Chữ ký của giám thị 1: Chữ ký của giám thị 2:
NỘI DUNG ĐỀ THI (Đề thi có 02 trang, gồm 7 câu) Câu 1 (3,0 điểm)
a) Hãy nêu những nguyên nhân dẫn tới sự thành lập nhà nước Văn Lang
b) Kể tên 2 phát minh lớn thời Phùng Nguyên – Hoa Lộc Em có đánh giá gì
về ảnh hưởng của 2 phát minh lớn thời Phùng Nguyên – Hoa Lộc đối với cuộc sống của người nguyên thủy trên đất nước ta
Câu 2 (3,0 điểm)
a) Lập bảng thống kê các cuộc kháng chiến, khởi nghĩa chống ngoại xâm từ thế kỷ X đến thế kỷ XV theo mẫu sau:
Tên cuộc kháng chiến, khởi nghĩa Thời gian
Tên người lãnh đạo
Chiến thắng quan trọng
b) Từ các chiến thắng đó hãy rút ra những bài học kinh nghiệm gì trong quá trình bảo vệ độc lập dân tộc?
Câu 3 (2,0 điểm)
Tại sao thực dân Pháp lại chọn Đà Nẵng là nơi mở màn cho cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam? Kế hoạch “ Đánh nhanh, thắng nhanh” của thực dân Pháp
có thực hiện được không? Vì sao?
Câu 4 (3,0 điểm)
Trình bày nội dung cơ bản của chính cương vắn tắt và sách lược vắn tắt do Nguyễn Ái Quốc khởi thảo đầu năm 1930 Tại sao nói Đảng Cộng sản Việt Nam
ra đời là một bước ngoặt lịch sử vĩ đại của cách mạng Việt Nam?
Câu 5 (3,0 điểm)
Tại sao Đảng ta phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cách mạng tháng Tám? Vì sao nói thời cơ của cách mạng tháng Tám là thời cơ ngàn năm có một?
Trang 2Câu 6 (2,5 điểm)
Vì sao Cách mạng tháng Mười Nga 1917 được đánh giá là một sự kiện lịch sử
vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại ở thế kỷ XX? Để thoát khỏi khủng hoảng trong những năm 1921-1925, Liên Xô đã thực hiện những nội dung chủ yếu nào của chính sách kinh tế mới?
Câu 7 (3,5 điểm)
Hãy nêu những nguyên nhân dẫn đến sự phát triển thần kỳ của nền kinh tế Nhật Bản trong những năm 60, 70 của thế kỷ XX Từ những nguyên nhân trên,
có thể rút ra những bài học kinh nghiệm gì cho Việt Nam trong quá trình xây dựng phát triển đất nước?
- HẾT -
Lưu ý: Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm
Trang 3PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN LAI VUNG
Hướng dẫn chấm gồm 05 trang
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2015 – 2016 MÔN: LỊCH SỬ
I HƯỚNG DẪN CHUNG:
1 Học sinh làm bài không theo cách nêu trong hướng dẫn chấm nhưng đúng, chính xác, chặt chẽ thì cho đủ số điểm của câu đó
2 Việc chi tiết hóa (nếu có) thang điểm trong hướng dẫn chấm phải đảm bảo không làm sai lệch hướng dẫn chấm và phải được thống nhất thực hiện trong tổ chấm thi
3 Điểm toàn bài tính theo thang điểm 20, làm tròn số đến 0,25 điểm
II HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM:
Câu 1 (3,0 điểm)
a) Hãy nêu những nguyên nhân dẫn tới sự thành lập nhà nước
- Do sản xuất phát triển, cuộc sống định cư, làng chạ mở rộng, hình
- Xã hội có sự phân hóa kẻ giàu người nghèo 0,25
- Nhu cầu đoàn kết để bảo vệ sản xuất nông nghiệp (chống thiên tai) 0,25
- Nhu cầu mở rộng giao lưu, tự vệ và đoàn kết chống ngoại xâm 0,25
- Các làng bản khi giao với nhau cũng có xung đột, ngoài xung đột
giữa người Lạc Việt với các tộc người khác còn xảy ra xung đột giữa
các bộ lạc Lạc Việt với nhau
=> Cần có người chỉ huy, tổ chức để giải quyết các xung đột đó
0,25
0,25
b) Kể tên 2 phát minh lớn thời Phùng Nguyên – Hoa Lộc Đánh giá
gì về ảnh hưởng của 2 phát minh lớn thời Phùng Nguyên – Hoa
Lộc đối với cuộc sống của người nguyên thủy trên đất nước ta
1,5
- 2 phát minh lớn thời Phùng Nguyên – Hoa Lộc là:
- Đây là 2 phát minh có ý nghĩa rất quan trọng đối với cuộc sống con
+ Thuật luyện kim: chất liệu bền, hình thức đẹp, mở ra con đường
+ Nghề nông trồng lúa nước: giúp con người chủ động hơn trong
trồng trọt, tích lũy lương thực, từ đó định cư lâu dài, tăng thêm các
hoạt dộng giải trí
0,25
=> 2 phát minh lớn ra đời góp phần tạo ra một cuộc sống mới, chuẩn
bị cho con người bước sang thời đại mới- thời đại dựng nước 0,25
Trang 4Câu 2 (3,0 điểm)
a) Lập bảng thống kê các cuộc kháng chiến, khởi nghĩa chống
ngoại xâm từ thế kỷ X đến thế kỷ XV theo mẫu sau: 2,0
Tên cuộc kháng
chiến, khởi nghĩa
Thời gian
Tên người lãnh đạo
Chiến thắng quan trọng
1 Kháng chiến
chống Tống
thời Lê
2 Kháng chiến
chống Tống
thời Lý
1075 –
1077
Lý Thường Kiệt
Phòng tuyến Như nguyệt
3 Ba lần kháng
chiến chống quân
Mông Nguyên
thời Trần
1258 ;
1285 ;
1287-1288
Vua nhà Trần, đặc biệt Trần Hưng Đạo
Đông Bộ Đầu;
Chương Dương ; Hàm Tử ; Vạn Kiếp ; Bạch Đằng
4 Khởi nghĩa
Lam Sơn
1418-1427
Lê Lợi ; Nguyễn Trãi
Tốt Động – Chốt Động ; Chi Lăng – Xương Giang
Mỗi cuộc kháng chiến, khởi nghĩa đúng 0,5 điểm
b) Từ các chiến thắng đó hãy rút ra những bài học kinh nghiệm
- Về đường lối đấu tranh: Cần huy động sức mạnh của toàn dân vào
- Về phương pháp: Kết hợp khéo léo giữa đấu tranh quân sự với
- Về nghệ thuật quân sự: Chủ động đánh giặc; tránh chỗ mạnh, đánh
chỗ yếu; thực hiện chiến tranh du kích; chớp thời cơ đánh thần tốc… 0,5
Câu 3 (2,0 điểm)
* Pháp chọn Đà Nẵng là nơi tấn công đầu tiên vì: 1,0
- Đà Nẵng là một tỉnh có diện tích rộng lớn, đông dân và trù phú 0,25
- Đà Nẵng có cửa biển sâu, kín gió, tàu Pháp dễ dàng hoạt động 0,25
- Đà Nẵng gần Huế, Pháp hy vọng khi chiếm được Đà Nẵng có thể
dùng nơi đây làm bàn đạp tấn công ra Huế, buộc triều đình Huế đầu
hàng
0,5
* Kế hoạch “ Đánh nhanh, thắng nhanh” của thực dân Pháp bước
- Quân dân ta dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương kiên quyết
đánh giặc, lập phòng tuyến, chống trả quyết liệt không cho quân Pháp
tiến sâu vào nội địa
0,5
- Vì vậy, sau 5 tháng tiến công Đà Nẵng, quân Pháp chỉ chiếm được
Trang 5Câu 4 (3,0 điểm)
* Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt do Nguyễn Ái Quốc soạn
thảo và được Hội nghị thành lập đảng thông qua là Cương lĩnh chính
trị đầu tiên của đảng Cộng sản Việt Nam Những điểm chủ yếu của
Cương lĩnh chính trị đầu tiên:
1,0
Chiến lược cách mạng: tiến hành “ tư sản dân quyền cách mạng và
thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” 0,25
Nhiệm vụ cách mạng: đánh đổ đế quốc Pháp, bọn phong kiến, tư sản
phản cách mạng, làm cho nuớc Việt Nam độc lập tự do, lập chính
phủ công, nông, binh và quân đội công nông; tịch thu sản nghiệp của
đế quốc và phản cách mạng chia cho dân cày nghèo, tiến hành cách
mạng ruộng đất
0,25
Lực lượng cách mạng: công nông, tiểu tư sản, trí thức, lợi dụng hoặc
trung lập phú nông, địa chủ, tư sản Cách mạng phải liên lạc với các
dân tộc bị áp bức và vô sản thế giới
0,25
Lãnh đạo cách mạng: đảng cộng sản Việt Nam, là đội tiên phong
* Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là một bước ngoặt lịch sử vĩ đại
- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả của cuộc đấu tranh dân
tộc và giai cấp ở Việt Nam, là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ
nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước
ở Việt Nam
0,5
- Là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam, khẳng định
giai cấp công nhân Việt Nam đủ sức lãnh đạo cách mạng Việt Nam,
chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về giai cấp lãnh đạo cách mạng
0,5
- Cách mạng Việt Nam thực sự trở thành bộ phận khăng khít của
- Đảng ra đời là sự chuẩn bị tất yếu, quyết định cho những bước phát
Câu 5 (3,0 điểm)
* Đảng ta phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cách
- Ngày 9/8/1945 , Hồng quân Liên Xô tấn công đạo quân Quan Đông
- Ngày 15/8/1945 phát xít Nhật đầu hàng đồng minh không điều kiện
Quan Nhật ở Đông Dương rệu rã Bọn tay sai của chúng cũng quan
man lo sợ Thời cơ tổng khởi nghĩa đã đến
0,5
Trang 6Nội dung Điểm
- Ngày 14,15/8/1945 hội nghị toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông
Dương họp ở Tân Trào – Tuyên Quang quyết định phát động tổng
khởi nghĩa trong cả nước
0,5
- Ngày 16,17/8/1945 đại hội Quốc dân được tiến hành ở Tân Trào tán
* Thời cơ của cách mạng tháng Tám là thời cơ ngàn năm có một: 1,5
- Chưa có lúc nào như lúc này, cách mạng nước ta hội tụ được những
- Thời cơ “ Ngàn năm có một” chỉ tồn tại trong thời gian ngắn từ sau
khi quân phiệt Nhật đầu hàng quân Đồng minh kéo vào nước ta giải
giáp quân Nhật (đầu tháng 09/1945)
0,25
- Chúng ta kịp thời phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền
trước khi quân Đồng minh (Anh, Pháp, Trung Hoa Dân Quốc) vào
Đông Dương giải giáp quân Nhật
0,5
- Cuộc Tổng khởi nghĩa diễn ra nhanh chóng thắng lợi và ít đổ máu 0,5
Câu 6 (2,5 điểm)
* Cách mạng tháng Mười Nga 1917 được đánh giá là một sự kiện
lịch sử vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại ở thế kỷ XX vì: 1,5
- Cách mạng tháng Mười đưa đến việc thành lập nhà nước xã hội chủ
nghĩa đầu tiên trên thế giới, có ý nghĩa to lớn đối với nước Nga và
trên thế giới
0,5
- Đối với nước Nga: Sự ra đời nhà nước xã hội chủ nghĩa đã đưa
nhân dân lên nắm chính quyền ở một nước chiếm 1/6 diện tích thế
giới
0,5
- Đối với thế giới: Có ảnh hưởng đến phong trào cách mạng thế giới,
đặc biệt phong trào đấu tranh giành độc lập của các nước thuộc địa và
phụ thuộc
0,5
* Những nội dung chủ yếu của chính sách kinh tế mới: 1,0
- Bãi bỏ chế độ trưng thu lương thực thừa, thay bằng thu thuế lương
- Khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư kinh doanh 0,25
Trang 7Câu 7 (3,5 điểm)
* Những nguyên nhân dẫn đến sự phát triển thần kỳ của nến kinh tế
Nhật Bản trong những năm 60, 70 của thế kỷ XX: 2,5
- Sự phát triển chung của nền kinh tế thế giới, những thành tựu tiến
- Tận dụng tốt các yếu tố từ bên ngoài (được Mỹ viện trợ, có nhiều
đơn đặt hàng thông qua chiến tranh ở Triều Tiên và Việt Nam) 0,5
- Vai trò quan trọng của nhà nước trong việc đề ra chiến lược phát
- Sự hoạt động có hiệu quả của các công ty Nhật (có tầm nhìn xa, sức
- Đất nước Nhật Bản có truyền thống văn hóa, giáo dục lâu đời Con
người Nhật Bản được đào tạo chu đáo, có ý chí vươn lên… 0,5
* Những bài học kinh nghiệm được rút ra cho Việt Nam trong quá
- Sẵn sàng tiếp thu những giá trị tiến bộ của thế giới, nhất là những
thành tựu tiến bộ của cách mạng khoa học – kỹ thuật hiện đại, … 0,25
- Biết nắm bắt thời cơ, xem vai trò của Nhà nước trong việc đề ra các
chiến lược phát triển là hết sức quan trọng, … 0,25
- Coi trọng nhân tố con người ( ý chí vươn lên, cần cù trong lao động,
tôn trọng kỷ luật…) là nhân tố có ý nghĩa quyết định nhất đối với sự
phát triển đất nước, …
0,25
- Giữ vững bản sắc văn hóa, truyền thống dân tộc, … 0,25
-Hết -
Trang 8UBND HUYỆN LAI VUNG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2014 – 2015
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề thi gồm 01 trang)
MÔN THI: LỊCH SỬ
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 07/12/2014
Câu 1.(3,0 điểm)
Hãy điền tên các nhân vật anh hùng đã lãnh đạo các cuộc khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của phong kiến phương Bắc theo bảng sau:
Tên các nhân vật anh hùng Năm khởi nghĩa Chống quân xâm lược
Câu 2 (3,0 điểm)
Lịch sử Việt Nam thế kỉ XV có những danh nhân văn hóa xuất sắc nào?
Em cảm phục nhân vật nào nhất? Tại sao?
Câu 3 (3,0 điểm)
a) Hãy nêu một số thành tựu văn học, nghệ thuật ở nước ta cuối thế kỉ XVIII- nửa đầu thế kỉ XIX?
b) Công trình kiến trúc nào ở Việt Nam đã được UNESCO cấp bằng công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 1993? Hãy nêu những hiểu biết của em về công trình kiến trúc đó?
Câu 4 (3,0 điểm)
Trình bày nguyên nhân bùng nổ cuộc khởi nghĩa Yên Thế Khởi nghĩa Yên Thế có những điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời?
Câu 5 (3,0 điểm )
Hãy nêu những sự kiện tiêu biểu trong phong trào yêu nước ở Việt Nam
từ đầu thế kỉ XX đến chiến tranh thế giới thứ nhất năm 1914 Phân tích một sự kiện (theo em) là tiêu biểu nhất
Câu 6 (2,5 điểm)
Nêu ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 Cách mạng tháng Mười Nga ảnh hưởng như thế nào đến cách mạng Việt Nam
Câu 7 (2,5 điểm)
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, các nước Đông Nam Á có những biến đổi như thế nào về chính trị
- HẾT -
Họ và tên thí sinh: Số báo danh:
Chữ ký của giám thị 1: Chữ ký của giám thị 2:
Lưu ý: Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm
Trang 9PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN LAI VUNG
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2014 – 2015 MÔN: LỊCH SỬ Câu 1: (3,0 điểm)
Tên các nhân vật
anh hùng Năm khởi nghĩa
Chống quân xâm lược
Câu 2 : (3,0 điểm)
* Danh nhân văn hóa xuất sắc:
- Nguyễn Trãi (1380- 1442) nhà chính trị, quân sự tài ba, một anh
hùng dân tộc và là danh nhân văn hóa thế giới Tư tưởng của ông
tiêu biểu cho tư tưởng của thời đại, ông luôn nêu cao lòng nhân
nghĩa, yêu nước, thương dân
0,5
- Lê Thánh Tông (1442- 1497) là một vị vua anh minh, một tài năng
xuất sắc trên nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, quân sự và còn là nhà
văn nhà thơ lớn của dân tộc
0,5
-Ngô Sĩ Liên nhà sử học nổi tiếng của nước ta thế kỉ XV Ông là
một trong những tác giả bộ Đại Việt sử kí toàn thư được biên chép
một cách có hệ thống lịch sử dân tộc từ thời Hồng Bàng đến năm
1427
0,5
- Lương Thế Vinh nổi tiếng thần đồng, học rộng, tài trí Ông là nhà
toán học nổi tiếng thời Lê
0,5
* Học sinh có thể đưa ra những lựa chọn khác nhau nhưng thể hiện
được thái độ tình cảm của bản thân cùng với cách lập luận thuyết
phục
1,0
Câu 3: (3.0 điểm)
a) Thành tựu văn học, nghệ thuật cuối thế kỉ XVIII- nửa đầu thề
kỉ XIX
1 Văn học:
- Văn học dân gian phát triển rực rỡ dưới nhiều hình thức phong phú 0,25
- Văn học viết bằng chữ Nôm phát triển đến đỉnh cao, tiêu biểu là
Truyện Kiều của Nguyễn Du, thơ của Hồ Xuân Hương, Bà Huyện
Thanh Quan, Cao Bá Quát …
0,5
Trang 10NỘI DUNG ĐIỂM
- Văn học phản ánh phong phú và sâu sắc cuộc sống xã hội đương thời
cùng những thay đổi trong tâm tư, tình cảm và nguyện vọng của con
người Việt Nam
0,25
2 Nghệ thuật:
- Văn nghệ dân gian phát triển phong phú Nghệ thuật sân khấu, tuồng,
chèo phổ biến khắp nơi nhất là vào các dịp hội làng
0,5
- Hàng loạt tranh dân gian xuất hiện, nổi tiếng là tranh Đông Hồ 0,25
- Có nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng như chùa Tây Phương, cung
điện, lăng tẩm của các vua Nguyễn …
0,25
b) Năm 1993, UNESCO đã cấp bằng công nhận cố đô Huế là Di
sản văn hóa thế giới
0,25
Học sinh nêu được quá trình xây dựng, nét độc đáo về kiến trúc… thái
độ tình cảm của bản thân
0,75
Câu 4: (3,0 điểm)
* Nguyên nhân bùng nổ cuộc khởi nghĩa Yên Thế
- Dưới triều Nguyễn, kinh tế nông nghiệp sa sút khiến cho nhiều
nông dân đồng bằng Bắc Kì buộc phải rời quê hương lên vùng Yên
Thế
0,75
- Khi thực dân Pháp mở rộng phạm vi chiếm đóng, Yên Thế trở
thành mục tiêu bình định của Pháp Để bảo vệ cuộc sống của mình,
nông dân Yên Thế đã đứng lên đấu tranh
0,75
* Khởi nghĩa Yên Thế có những điểm gì khác so với các cuộc
khởi nghĩa cùng thời
- Về mục tiêu đấu tranh: để bảo vệ cuộc sống của mình, bảo vệ quê
hương, mang tính tự vệ
0,5
- Lãnh đạo khởi nghĩa là Đề Nắm, Đề Thám là những người nông
dân yêu quê hương đất nước
0,5
- Quy mô: chỉ diễn ra ở địa bàn Yên Thế và những vùng rừng núi
xung quanh
0,25
Câu 5 : (3,0 điểm)
Những sự kiện tiêu biểu
- Phong trào Đông Du ( 1905- 1909) do nhà yêu nước Phan Bội
Châu khởi xướng
0,5
- Đông Kinh nghĩa thục năm 1907 do các sĩ phu yêu nước như
Lương Văn Can, Nguyễn Quyền …thành lập là một trường học tiến
bộ
0,5
- Cuộc vận động Duy Tân và phong trào chống thuế ở Trung Kì
(1908) do Phan Châu Trinh khởi xướng Cuộc vận động Duy tân
0,5