Nhặ°ng thõãưy bõÍà Thặ°õÍêng SẵẪ õÍƯ tõÍgõÍ i lõãâi vẳng, ẵ õÍ c cho nghe bẳõÍƯ tõÍ ng, i kõÍà sau ẵ ẳđy:õÍƯ tõÍ ó SõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc thõÍ sõãÉc, ch mõÍi" ch
Trang 1Bát-nhã Tâm kinh Khảo luáºn
Phần 1: Dẫn nháºp
NguyỠn Minh Tiến n Minh Tiến
Tháng 8/2014, thầy Nhất Hạnh cho lưu hà nh mỠt t
"bản dá» ch má» i" ch má»i" i"
cá»§a Tâm kinh Bát-nhã, kèm theo là má» t lá thư cá»§a thầy gá»t i cho các Ä á» tá»á» tá» tá» (nhưng lưu hà nh rá» ng khắp mạng Internet) giải thÃt ch vá»
"Lý do tại sao phải dá» ch lại Tâm kinh"ch má»i"
Qua những phê phán cá»§a thầy Ä á» i vá» i các bản dá» ch cÅ© lÃá» tá» á» tá» i" ch má»i"
"Ä Ã£ gây ra nhiá»u hiá» u lầm qua các thá» i Ä áº¡i"á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" i Äại" á» tá»
, nhiá»u PhẠt tá» Ä Ã£ bÃá» tá» y tá» sá»± hoang mang Ä á» i vá» i sá»± viá» c sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c á» tá» á» tá» i" tá»
nà y.<br><br> Tháng 11/2014, tôi viết bà i
"Có nên dá» ch lại Tâm kinh hay không?" ch má»i"
Ä Ä ng trên <a href="https://thuvienhoasen.org/a21807/co-nen-dich-lai-tam-kinh-á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"hay-khong" target="_blank" rel="noopener">Thư viá» n Hoa Sen</a> Ä á» giải tá» á» giải giải tá» a phần nà sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c o những hoang mang cho nhiá»u PhẠt tá», nhất là các Pháºt tá» trẻ Ngay sau khi Ä Ä ng tải trong vòng 24 giá» , bÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" i Äại" i viết Ä áº¡t hÆ¡n á» tá»2.000 lượt xem và theo anh Tâm Diá» u, TrưỠng Ban Biên TẠtá» ng Ban Biên TẠp Thư viá» n tá»Hoa Sen thì Ä Ã¢y lÃá» tá» má» t t
"kỷ lục chưa từng có"
Ä iá»u nÃiá»u nà y thá» hiá» n sá»± quan tâm rá» ng rãi cá»§a Ä a sá» Pháºu lầm qua các thá»i Äại" tá» t á» tá» á» tá» t tá»
Ä á» i vá» i vấn Ä á» nÃá» tá» á» tá» i" á» tá» y Bà i viết nà y cÅ©ng Ä Æ°á»£c Ä Ä ng <a title="Có á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"nên dá» ch lại Tâm kinh hay không?" href="https://www.rongmotamhon.net/xem-ch má»i" sach_Co-nen-lai-tam-kinh-hay-khong_dmdllmqg_show.html">tại Ä Ã¢y</a>.<br><br> á» tá»Tháng 3/2016, Jayarava viết bà i phê phán
"bản dá» ch má» i" ch má»i" i"
nà y vá» i khá nhiá»u ý tưỠng tương Ä á» ng vá» i bÃi" ng Ban Biên TẠỠgiải ng vá»i bà i" i viết cá»§a tôi trưỠc Ä Ã¢y, nhưng kèm theo Ä Ã³ có nhiá»u dẫn chứng so sánh từ i" á» giải á» giải thá»§ bản Sanskrit Ä á» chá» ra thêm rất nhiá»u sai lá» ch khác BÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" ra thêm rất nhiá»u sai lá»ch khác Bà tá» i viết bằng Anh ngữ Ä Ä ng tải <a á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"
sutra.html">á» Ä Ã¢y</a>, nhưng phải Ä áº¿n gần Ä Ã¢y má» i có bản Viá» tá» tá» á» tá» á» tá» i" tá»dá» ch cá»§a thầy PhưỠc Nguyên Ä Æ°á»£c Ä Ä ng trên Thư viá» n Hoa Sen <a ch má»i" i" á» giải á» giải giải tá»href="https://thuvienhoasen.org/a28848/jayarava-phe-binh-thich-nhat-hanh-da-bien-doi-tam-kinh" target="_blank">á» Ä Ã¢y</a> Tháºá» tá» t không may là bản dá» ch cá»§a thầy PhưỠc Nguyên có hÃch má»i" i" ng loạt sai sót nghiêm trá» ng, ng,
href="http://jayarava.blogspot.co.uk/2016/03/thich-nhat-hanhs-changes-to-heart-là m biến Ä á» i nhiá»u ý nghÄ©a trong nguyên bản Anh ngữ Vì thế, tÃá» tá»
´i Ä Ã£ có viết thư thông báo Ä iá»u nÃá» tá» á» tá» y cho Thư Viá» n Hoa Sen và tá» qua
Ä Ã³ dá» ch giả Ä Ã£ tiếp thu những sai sót do tôi chá» ra, chá» nh sá»á» tá» ch má»i" á» tá» ra thêm rất nhiá»u sai lá»ch khác Bà ra thêm rất nhiá»u sai lá»ch khác Bà alại bản dá» ch vÃch má»i" xin lá» i Ä á» c giả Tuy nhiên, do quá trình Ä Ä ng i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng á» tá» t á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"tải cá»§a bản dá» ch Ä Ã£ lan rá» ng Ä áº¿n nhiá»u trang mạng khác, vÃch má»i" á» giải ng Äến nhiá»u trang mạng khác, và Ỡgiải bản dá» ch Ä Ã£ sá»ch má»i" á» giải a nà y cÅ©ng chưa thá»±c sá»± hết lá» i, nên chúng tôii Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng quyết Ä á» nh không Ä Æ°a vÃá» tá» ch má»i" á» tá» o táºp khảo luáºn nà y <br><br> Sau khi
chuyá» n dá» ch bÃu lầm qua các thá»i Äại" ch má»i" i viết cá»§a Jayarava, chúng tôi nháºn thấy có nhiá»u bất á» n trong quan Ä iá» m cá»§a bÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" i viết nà y Má» t sá» nháºt á» tá» n xét cá»§a Jayarava trong chừng má»±c nà o Ä Ã³ vẫn không tránh khá» i phần chá»§ á» tá» sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c quan cÅ©ng như nghiêng vá» mặt lý luẠn vÄ n bản há» c nhiá»u hÆ¡n lÃu lầm qua các thá»i Äại" ng, sá»± trá»±c nháºn cá»§a má» t ngưỠi Pháºt i Äại" t tá» Do Ä Ã³, viá» c Ä Ä ng tải bÃá» tá» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" iviết cá»§a Jayarava chá» nhằm mục Ä Ã ra thêm rất nhiá»u sai lá»ch khác Bà Ỡgiải ch má» rá» ng sá»± tham khảo cho t
Ä á» c giả, còn viá» c có chấp nháºá» tá» t tá» n những quan Ä iá» m cá»§a ông hay khÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại"
´ng là tùy sá»± phán xét cá»§a má» i Ä á» c giả Bản thân chúng tôi i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng á» tá» t cÅ©ng Ä Ã£ có má» t bÃá» tá» t i viết bà y tá» quan Ä iá» m riêng trong Khảo luẠsá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" n
nà y, nhằm là m rõ thêm những Ä iá» m mÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" Jayarava nêu lên nhưng không
Ä á»§ luáºá» tá» n cứ <br><br> Xét thấy Tâm kinh là má» t vÄ n bản cá»±c kỳ t u lầm qua các thá»i Äại"quan trá» ng hầu như Ä á» i vá» i má» i tông phái trong Pháºng, á» tá» á» tá» i" ng, t giáo, chúng tôi biên soạn Khảo luáºn nà y nhằm cung cấp cho Ä á» c giả má» t á» tá» t t nguá» n tư liá» u Ä a chiá»u, vá» i hầu hết các quan Ä iá» m khác nhau vá» ng vá»i bà tá» á» giải i" á» giải giải Tâm kinh Hy vá» ng thông qua Ä Ã³ má» i ngưỠi sẽ có Ä Æ°á»£c cách tiếpng, á» tá» i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng i Äại" á» tá»cáºn Tâm kinh cá»§a riêng mình <br><br> Trên tinh thần Ä Ã³, táºá» tá» p Khảo luáºn nà y sẽ thu tháºp tất cả những dữ kiá» n cần thiết cho tá»viá» c khảo cứu Tâm kinh xoay quanh các vấn Ä á» trên, cÅ©ng như các tá» á» giải
Trang 2nháºn xét và quan Ä iá» m riêng cá»§a ngưỠi biên soạn Hy vá» ng sá»± á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" i Äại" ng, hình thà nh và lưu hà nh táºp Khảo luáºn nà y sẽ tạo Ä iá»u kiá» n dá» á» tá» tá» n Minh Tiến
dà ng hÆ¡n cho những ai quan tâm Ä áº¿n Tâm kinh có thá» tìm hiá» u má» t á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" u lầm qua các thá»i Äại" t cách thấu Ä Ã¡o từ nhiá»u góc Ä á» <br><br> á» tá» á» tá» t
Trân trỠng,<br><br> NguyỠn Minh Tiến ng, n Minh Tiến
<br><br>
Ná» i dung Ä Æ°á»£c tải vá» từ website Rá» ng má» tâm há» n: t á» tá» t n:
http://rongmotamhon.net
Viá» c sá» tá» dụng ná» i dung nÃt y và o mục Ä Ãá» tá» ch khai thác lợi nhuáºn
dưỠi bất kỳ hình thức nÃi" o là vi phạm Ä áº¡o Ä á»©c vÃá» tá» á» tá» pháp luáºt.Chúng tôi khuyến khÃch viá» c phá» biến vì mục Ä Ã tá» biến vì mục Äà Ỡgiải ch lợi tha Xin vuilòng ghi rõ nguá» n thông tin trÃn: ch dẫn và không tùy tiá» n sá» tá» a chữa, thêm bá» t vÃi" o ná» i dung hiá» n có.t tá»
Bát-nhã Tâm kinh Khảo luáºn
Phần 2: Phần I Các vÄ n bản Tâm kinhu lầm qua các thá»i Äại"
NguyỠn Minh Tiến n Minh Tiến
1 Bản Phạn vÄ n dạng IASTu lầm qua các thá»i Äại"
prajñÄpÄramitÄhá¹ dayasÅ«tram i"
|| namaḥ sarvajñÄya ||
Ä ryÄvalokiteÅ varo bodhisattvo gambhá¿ raá¹ prajñÄpÄramitÄcaryÄá¹ caramÄá¹ o i" á» giải giải giải tá»vyavalokayati sma: pañcaskandhÄstÄá¹ Å ca svabhÄvaÅ Å«nyÄnpaÅ yati sma. u lầm qua các thá»i Äại" i" i" i"
iha ṤÄriputra rÅ«paá¹ Å Å«nyatÄ Å Å«nyataiva rÅ«paá¹ rÅ«pÄnna u lầm qua các thá»i Äại" i" i" u lầm qua các thá»i Äại"
pá¹ thakÅ Å«nyatÄ Å Å«nyatÄyÄ na pá¹ thagrÅ«paá¹ yadrÅ«paá¹ sÄ Å Å«nyatÄ yÄ i" i" i" i" giải giải i"
Å Å«nyatÄ tadrÅ«paá¹ evameva vedanÄsaá¹ jñÄsaá¹ skÄravijñÄnam.i" giải giải giải
iha ṤÄriputra sarvadharmÄḥ Å Å«nyatÄlaká¹£aá¹ Ä anutpannÄ aniruddhÄ amalÄ i" tá» avimalÄ anÅ«nÄ aparipÅ«rá¹ Äḥ. tá»
tasmÄcchÄriputra Å Å«nyatÄyÄá¹ na rÅ«paá¹ na vedanÄ na saá¹ jÃ±Ä na saá¹ skÄrÄ i" giải giải giải giải
na vijñÄnam, na caká¹£uḥŠrotraghrÄá¹ ajihvÄkÄyamanÄá¹ si na i" tá» giải
rÅ«paÅ abdagandharasaspraá¹£á¹i" avyadharmÄ na caká¹£urdhÄturyÄvanna
manovijñÄnadhÄturnÄvidyÄ nÄvidyÄká¹£ayo yÄvanna jarÄmaraá¹ aá¹ na tá» giải
jarÄmaraá¹ aká¹£ayo na duḥkhasamudayanirodhamÄrgÄ na jñÄnaá¹ na tá» giải
prÄptirnÄprÄptiḥ.
tasmÄcchÄriputra aprÄptitvÄdbodhisattvaḥ prajñÄpÄramitÄmÄÅ ritya i"
viharatyacittÄvaraá¹ aḥ cittÄvaraá¹ anÄstitvÄdatrasto viparyÄsÄtikrÄnto tá» tá» niá¹£á¹hanirvÄá¹ aḥ. tá»
tryadhvavyavasthitÄḥ sarvabuddhÄḥ prajñÄpÄramitÄmÄÅ rityÄnuttarÄá¹ i" giải
samyaksambodhimabhisambuddhÄḥ.
tasmÄjjñÄtavyaá¹ prajñÄpÄramitÄ mahÄmantro mahÄvidyÄmantro ´nuttara-mantro  u lầm qua các thá»i Äại"
´samasamamantraḥ sarvaduḥkhapraÅ amanaḥ satyamamithyatvÄt i"
prajñÄpÄramitÄyÄmukto mantraḥ tadyathÄ oá¹ gate gate pÄragate pÄrasaá¹ gate u lầm qua các thá»i Äại" u lầm qua các thá»i Äại"bodhi svÄhÄ
Trang 3iti prajẳẸẵpẵramitẵhõỈ dayasắẬtraõỈ samẵptam   i" Ê giõãêi Â
Lặ°u ẳ½:
Bõãên Phõãân vẵ n nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y lẳ bõãên chõÍ nh lõãâi tõÍẬ bõãên IAST cõÍưa Edward ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ
Conze, trong Thirty Years of Buddhist Studies, Munshiram Manoharlal Publishers Pvt Lmt New Delhi, 2000, pp 148-153
ằ
2 Nguyẳàn bõãên Phõãân vẵ n (DevanẵgarẵẬ)Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â
<img src=' /images/sanskrit.gif' width='600px' /><br><br>
3 Bõãên Hẳân dõÍ ch cõÍưa ngẳch mõÍi" i HuyõÍn Trang Â
ộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôÃổÒ ốả ọÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" ƠộổôÃổÒÊốảọ Ê giõãêi ng võÍi bẳ
ộư ộ àổ ẨộẪộ Ẫọ ộâ ỗ·Ẹộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôÃỗ ọ ố ưộẶ ồã ộ ÃốÃ ốẪãọ ổãẶồÌ ổ ộ Ặổ ọƯ tõÍ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" ƠộổôÃổÒÊốảọ ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" ộĐÀốÃốẪãọổãẶồÌổƯộẶổÔọ Đ ốẪãọổãẶồÌổƯộẶổÔọ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọƯ tõÍ ch mõÍi" Ôọ
ộ ổ ẪổÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọng, ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ iõÍÂu nẳọ ộ ỀồÌ ố °ốẪãọ ốẪãồÌ ố °ộ Ềọ ộ Ềổ Ểỗ ÉốẪãọ ốẪãổ Ểỗ Éộ Ềọ ổ ỗ Ểộâ ộ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ng, biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ ng, biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ng, Đ ng, Đ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ỗÊỂộâộ Ê giõãêi Đ
ồãẶổ¾ẪổẶ ỗ ÉọĐ
ộ ổ ẪổÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọng, ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ iõÍÂu nẳọ ỗ ÉộẬÌỗỂ ốẪãố Ìọ ồÌ ố ồÌ ỗÍ ọ ồÌ ổ đồÌ ỗ·ẨồÌ ổđ ồÌ ỗÌ ọ ỗ Éỗ ốẪãồÌĐ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ i" ng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌộĐÀốÃốẪãọổãẶồÌổƯộẶổÔọ ng, ƠộổôÃổÒÊốảọ ng, đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ng, ng, đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ng, i" Đ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳƠộổôÃổÒÊốảọ
-ọ ố âộ Ề-ọ ố âổ ỗ Ểộâ ộÔọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ Ôọ ỗÊỂộâộ Ê giõãêi Đ
ọ ố âố Ịộ ỂờỊÍộÔọ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ộãẬỗ ọ ố âộ ỀộỀờẶ ổ ỂộưÌỗỂ ọ ố âố ỊốÔọ Ôọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ Â ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ õÍÊ giõãêi biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ Ôọ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ ọ ồỈ ộ Ểố âỗ ộÊ giõãêi Ư tõÍ Ôọ Ôọ Đ
ố ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗọ ố âố âỗ ọ ồãẶố âố âỗ ố âọ ồỈ ộ Ểố âộ ỗÔọ Ôọ Đ Ôọ Ôọ Đ i" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Ư tõÍÍọ ồãẶố âộ ỗÔọ Â Ôọ Íố âọ ố âộ Ặờ ỗÍÂ i" Ôọ ch mõÍi" i" ốẪãọổãẶồÌổƯộẶổÔọ ƠộổôÃổÒÊốảọ
ờ ọ ố âỗ ãồãẶố âổ¾ ọÂn: Ôọ t Ôọ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng
ồÍơố âỗÔọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ổ¾ ỗ ọ ộ Ẫỗ ộ Ẫổ Ếọ ồ¾ ộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôÃỗ ọ ổÒ ố âố½êốô ọÃố âố½êốô ỗỗÊỂộâộ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳƠộổôÃổÒÊốảọ iõÍÂu nẳ ăng Ban Biẳàn Tõã i ẵõãâi" ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" ƠộổôÃổÒÊốảọ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳƠộổôÃổÒÊốảọ Ê giõãêi Ôọ ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ Ôọ ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳƠộổôÃổÒÊốảọ
ọ ố âỗÔọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳỗ ỗ ọ ờÂiõÍÂu nẳ  ờ đờâ ổÃổôđỗ ỂọÃốẪảốẬ ỗả ỗư ọÃồÌ ồÌ ộẬÌồ½ ọÃồ¾Ãộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôÃỗi" i" Ê giõãêi ăng Ban Biẳàn Tõã ƠộổôÃổÒÊốảọ Ê giõãêi ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ i" ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" ƠộổôÃổÒÊốảọ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳƠộổôÃổÒÊốảọ
ọ ổ¾ ờ Òộ ẨổôÃố¾ ồÌ ộ ồÌ ộẪỗ ọ ÃỗÊỂộâộ Đ ƠộổôÃổÒÊốảọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ỗÊỂộâộ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc BẳiõÍÂu nẳ iõÍÂu nẳ
ỗ ố ơộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôÃọ ỗ Éổôưốơ ổ ọ ỗ Éổôưỗ ổ ỗ Éố âồÌÃổ ọÃỗ Éố âốƠn Minh TiõãÒn ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" Ơn Minh TiõãÒn đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ Đ Đ Đ Đ Ôọ Đ Ôọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳố
ổ ọ ộ ½ờ ôồÌ ổ ộ Ặọ ốÊ giõãêi ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọƯ tõÍ ch mõÍi" ăng Ban Biẳàn TõãổÉẶồÌ ộ ọng, ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳi"
ỗ ộààộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôÃổ ổ Ểộààổ ỗ °ọÃƠn Minh TiõãÒn ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" Ơn Minh TiõãÒn ng, i"
ỗ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc ổÌ ủỊ ỗi ẵõãâi" ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ổÌ ủỊ ộ Èố¾ ỗi ẵõãâi" ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ Ơn Minh TiõãÒn ổÌ ủỊ ộ Èố¾ ổ ưỗi ẵõãâi" ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ Ơn Minh TiõãÒn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ổÌ ủỊ ộẪỗ ổ ưộ ộẨảọi ẵõãâi" ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ iõÍÂu nẳ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
Trang 4Xẳâ-lõÍêi tõÍ! ThõÍ chặ° phẳâp khẳỄng tặ°õÍ ng bõãơt sanh, bõãơt diõÍ t, bõãơt ch mõÍi" i" Ư tõÍcõãơu, bõãơt tõÍ nh, bõãơt tẵ ng, bõãơt giõãêm ThõÍ cõÍ khẳỄng trung vẳỄ sõãÉc ch mõÍi" Ê giõãêi ch mõÍi" õÍÊ giõãêi vẳỄ thõÍ , tặ°õÍ ng, hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh, thõÍẪc; vẳỄ nhẳên, nhẵẪ, tõÍà , thiõÍÃt, thẳđn, ẳ½; vẳỄ sõãÉc, thanh, hặ°ặâng, võÍ , xẳãc, phẳâp; vẳỄ nhẳên giõÍ i nẳêi chẳch mõÍi" i" vẳỄ ẳ½ thõÍẪc giõÍÃi; vẳỄ vẳỄ minh, diõÍÃc vẳỄ vẳỄ minh tõãn; nẳêi chẳ vẳỄ lẳêo tõÍ,
diõÍÃc vẳỄ lẳêo tõÍ tõãn; vẳỄ khõÍ , tõãp, diõÍÃt, ẵ õãâo; vẳỄ trẳõÍƯ tõÍ diõÍÃc vẳỄ
ẵ õãÉc.õÍƯ tõÍ
DẵẪ vẳỄ sõÍ ẵ õãÉc cõÍ , BõÍ -ẵ õÍ-tẳât-ẵ õÍa y Bẳât-nhẳê Ba-la-mõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ t-ẵ a cõÍ , tẳđm õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍvẳỄ quẳâi ngõãâi; vẳỄ quẳâi ngõãâi cõÍ , vẳỄ hõÍÉu khõÍưng bõÍ ; viõÍ n ly ẵ iẳàn õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Ơn Minh TiõãÒn õÍƯ tõÍ
ẵ õãêo mõÍ ng tặ°õÍ ng, cõÍẪu cẳânh NiõãÒt-bẳõÍƯ tõÍ t n Tam thõãÒ chặ° Phõãt y Bẳât-nhẳêBa-la-mõãt-ẵ a cõÍ ẵ õãÉc A-nõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ u-ẵ a-la Tam-miõÍÃu Tam-BõÍ -ẵ õÍÃõÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍ Â
CõÍ tri Bẳât-nhẳê Ba-la-mõãõÍƯ tõÍ t-ẵ a thõÍ ẵ õãâi thõãưn chẳã, thõÍ ẵ õãâi minh chẳã, õÍƯ tõÍ ch mõÍi" õÍƯ tõÍ ch mõÍi" õÍƯ tõÍthõÍ vẳỄ thặ°õÍêng ẵ õãỂng ẵ õãỂng chẳã, nẵ ng trõÍẬ nhõãơt thiõãÒt khõÍ , chẳđn ch mõÍi" õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi Ê giõãêi biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳthõãt bõãơt hặ° CõÍ thuyõãÒt Bẳât-nhẳê Ba-la-mõãõÍƯ tõÍ t-ẵ a chẳã, tõÍẪc thuyõãÒt chẳãõÍƯ tõÍviõãÒt:
YõãÒt-ẵ õãÒ, yõãÒt-ẵ õãÒ, ba-la-yõãÒt-ẵ õãÒ, ba-la-tẵ ng-yõãÒt-ẵ õãÒ, BõÍ -ẵ õÍ tẳât-õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍ Â
bẳ -ha
4 Bõãên Hẳân dõÍ ch cõÍưa ngẳch mõÍi" i Cặ°u-ma-la-thõãp
ỗ ẪộẨảộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôưỗ ÃổàốảõÍƯ tõÍ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" Ơn Minh TiõãÒn Đ õÍƯ tõÍ n:
ộư ồÌ ờ ỂộẪộ ẪủỊ ộâ ỗ·Ẹộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ỗ ủỊ ố ưộẶ ồã ờ °ốẪãủỊ ổãẶồÌ ổ ộ Ặổ ọăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" ƠộổôÃổÒÊốảọ ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" ộĐÀốÃốẪãọổãẶồÌổƯộẶổÔọ ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọƯ tõÍ ch mõÍi" Ôọ
ộÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ổ ẪổỊ ủỊ ộ ỀốẪãỗ ố âỗ Ẹổê ố ÌủỊ ổ ốẪãỗ ố âổ ố ÌủỊ ỗ ỂốẪãỗÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ỗÊỂộâộ ÂộỀốẪãỗƠốÔâỗÊẸổêốÌủỊổốẪãỗƠốÔâổốÌủỊỗÊỂốẪãỗƠ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳƠộổôÃổÒÊốảọ Ôọ Ê giõãêi ốÌủỊổốẪãỗƠốÔâổốÌủỊỗÊỂốẪãỗƠ i" sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc ỗÊỂộâộ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳƠộổôÃổÒÊốảọ Ôọ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc ỗÊỂộâộ i" Ê giõãêi biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳƠộổôÃổÒÊốảọ
ố âố ơố ÌủỊ ộâ ốẪãỗ ố âồ½ ố ÌủỊ ộÔọ ăng Ban Biẳàn Tõã i" biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳƠộổôÃổÒÊốảọ Ôọ i" ĐốẪãỗ ố âộẶãố ÌọƠn Minh TiõãÒn Ôọ i"
ồ½ ồÍơỗ Ơn Minh TiõãÒn
ủỊ ộÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ổ ẪổỊ ủỊ ờ ộ Ềố °ốẪãủỊ ờ ốẪãố °ộ Ềọ ộ Ềổ Ểỗ ÉốẪãủỊ ốẪãổ Ểỗ Éộ Ềọ ổ ỗ ỂộâÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng ÂộỀốẪãỗƠốÔâỗÊẸổêốÌủỊổốẪãỗƠốÔâổốÌủỊỗÊỂốẪãỗƠ ốÌủỊổốẪãỗƠốÔâổốÌủỊỗÊỂốẪãỗƠ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ốÌủỊổốẪãỗƠốÔâổốÌủỊỗÊỂốẪãỗƠ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ Đ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Đ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ
ộ ồãẶổẶÃỗ ÉọÃÃĐ Đ
ộ ổ ẪổỊ ủỊ ỗ ÉộẬÌỗỂ ốẪãố ÌủỊ ồÌ ố ồÌ ỗÍ ủỊ ồÌ ổ đồÌ ỗ·ẨủỊ ồÌ ổÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọng, ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ỗÊỂộâộ Â Đ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ i" ng, ộĐÀốÃốẪãọổãẶồÌổƯộẶổÔọăng Ban Biẳàn Tõã ng, ƠộổôÃổÒÊốảọ ng, đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ng, ng,
đ ồÌ ỗÌ ọ ỗ ÉốẪãỗỂ ủỊ ờ ờ ổ Íọ ờ ỗ àồ¾ ọ ờ ố¾ổ ẨọđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ng, i" Đ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ i ẵõãâi"đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ Â Â i ẵõãâi"đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ọÂờố¾ổẨọ Â i ẵõãâi"đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ
ỗ Éỗ ốẪãồÌĐ Ơn Minh TiõãÒn ố âộ ỀủỊ ố âổ ọ ỗ Ểọ ộâ ọ ộÔọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ Ôọ ỗÊỂộâộ Â Ê giõãêi  РÂ
ủỊ ố âố Ịọ ộ Ểọ ờỊÍọ ộọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ôọ    ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗọ ộ ãẬọ ỗ ủỊ ố âộ Ềọ ộ Ề ọ ờ Ặ ọ ổ Ểọ ộưÌọ ỗỂ ủỊ ố âố Ị  Ôọ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ôọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ    t  õÍƯ tõÍ Â Â ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ôọ
ố ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗồỈ ộ Ểố âỗ ộÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Ư tõÍ Ôọ Ôọ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc ốĐ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗủỊ ố âố âỗ ồãẶố âố âỗ ố âủỊ ồỈ ộ Ểố âộ ỗọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ôọ Ôọ Đ Ôọ Ôọ Đ i" ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Ư tõÍ ÔọÍố âộ ỗÔọ Â ÂÍố âủỊ ố âộ Ặọ ờ ọ ỗ Íi" ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ôọ ch mõÍi" Â i" ọÂờố¾ổẨọ Â Ơn Minh TiõãÒn
ọ ờ ủỊ ố âỗ ãồãẶố âổ¾ ọ ồÍơố âỗÂ Ân: ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ôọ t Ôọ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng Ôọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳổ¾ ỗ ủỊ ộẪộ Ẫồ¾ ộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ỗi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng Ơn Minh TiõãÒn ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ẢẪồ¾ộÈộơỗỂđố¾ƠộỗƠ i ẵõãâi" ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" Ơn Minh TiõãÒn Ơn Minh TiõãÒn
ủỊ ổÒ ố âố½êốô ọ ố âố½êốô ỗ ủỊ ố âỗọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Ôọ t Ôọ t Ơn Minh TiõãÒn ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ôọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳỗ ỗ ủỊ ờ đồÌ ổ ờâ ổ ổôđỗ Ểộ Ặỗ ẸủỊ ốẪảốẬ ỗả iõÍÂu nẳ ẢẪồ¾ộÈộơỗỂđố¾ƠộỗƠ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ i" ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọƯ tõÍ i" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ch mõÍi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ơn Minh TiõãÒnỗư ọ ÃồÌà ồÌ ộẬÌồ½Ãồ¾ ộÃÈộ ÃơỗỂđố¾ ộÃÃỗ ủỊ ổ¾ ờ Òộ ẨổôÃố¾ ồÌà ộ ồÌà ộẪỗọÃÃÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ẢẪồ¾ộÈộơỗỂđố¾ƠộỗƠ i ẵõãâi" Ơn Minh TiõãÒn Ơn Minh TiõãÒn ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng Đ iõÍÂu nẳ Ơn Minh TiõãÒn i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng iõÍÂu nẳ
ỗ ố ơộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ỗ Éổôưỗ ÃổàủỊ ố âồÌÃỗ ÃổàủỊ ốÃâốƠn Minh TiõãÒn ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" Ơn Minh TiõãÒn Đ Đ õÍƯ tõÍ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ôọ Đ õÍƯ tõÍ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Ôọ ÃốÃ
ỗ ổ àủỊ ộ ½ờ ôồÌ ổÃÃộ ÃẶủỊ ốà ổÉẶồÌ ộ Ãọ Ãỗ ộààộÃÈộ ÃơỗỂđố¾ ộÃÃổ àọ ÃổÃỂộààổ àỗðủỊÃĐ õÍƯ tõÍ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ng, t Ơn Minh TiõãÒn Ơn Minh TiõãÒn õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍốẬổÌ ốẬi ẵõãâi" ổÌ ỗỂđố¾ ốẬi ẵõãâi" Ơn Minh TiõãÒn ổÌ ỗỂđố¾ ổ ưốẬi ẵõãâi" Ơn Minh TiõãÒn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ổÌ ộẪỗ ổ ưộ ổ Ếi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ
ỗ ẪộẨảộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôưỗ ÃổàốảõÍƯ tõÍ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" Ơn Minh TiõãÒn Đ õÍƯ tõÍ n:
DõÍ ch ẳđm Hẳân ViõÍ tch mõÍi" Ư tõÍ
Ma-ha Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt ẵ õãâi minh chẳã kinh iõÍÂu nẳ
Trang 5Quẳân ThõãÒ ẳÃm BõÍ Tẳât, hẳn: nh thẳđm Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt thõÍ i, chiõãÒu i ẵõãâi"
kiõãÒn ngắẪ õãơm khẳỄng, ẵ õÍ nhõãơt thiõãÒt khõÍ ẳâch Xẳâ-lõÍêi-phõãơt! SõãÉcõÍƯ tõÍ t khẳỄng cõÍ vẳỄ nẳêo hoõãâi tặ°õÍÃng, thõÍ khẳỄng cõÍ vẳỄ thõÍà tặ°õÍÃng, õÍƯ tõÍ ng, ng, õÍƯ tõÍ
tặ°õÍ ng khẳỄng cõÍ vẳỄ tri tặ°õÍÃng, hẳõÍƯ tõÍ nh khẳỄng cõÍ vẳỄ tẳâc tặ°õÍÃng, thõÍẪcõÍƯ tõÍkhẳỄng cõÍ vẳỄ giẳâc tặ°õÍÃng õÍƯ tõÍ
Hẳ dẵẪ cõÍ ? Xẳâ-lõÍêi-phõãơt! Phi sõãÉc dõÍà khẳỄng, phi khẳỄng dõÍà sõãÉc; õÍƯ tõÍsõãÉc tõÍẪc thõÍà khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc thõÍà sõãÉc ThõÍ , tặ°õÍ ng, hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh, thõÍẪc diõÍÃc nhặ° thõÍÃ
Xẳâ-lõÍêi-phõãơt! ThõÍà chặ° phẳâp khẳỄng tặ°õÍÃng, bõãơt sinh bõãơt diõÍÃt, bõãơt cõãơu bõãơt tõÍÃnh, bõãơt tẵ ng bõãơt giõãêm ThõÍà khẳỄng phẳâp, phi quẳâÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"khõÍẪ, phi võÍà lai, phi hiõÍÃn tõãâi ThõÍà cõÍ khẳỄng trung vẳỄ sõãÉc, vẳỄ õÍƯ tõÍthõÍ , tặ°õÍ ng, hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh, thõÍẪc; vẳỄ nhẳên, nhẵẪ, tõÍÃ, thiõÍÃt, thẳđn, ẳ½; vẳỄ sõãÉc, thanh, hặ°ặâng, võÍÃ, xẳãc, phẳâp; vẳỄ nhẳên giõÍÃi nẳêi chẳ vẳỄ ẳ½ thõÍẪc giõÍÃi; vẳỄ vẳỄ minh diõÍÃc vẳỄ vẳỄ minh tõãn; nẳêi chẳ vẳỄ lẳêo tõÍ vẳỄ lẳêo tõÍ tõãn; vẳỄ khõÍ , tõãp, diõÍÃt, ẵ õãâo; vẳỄ trẳõÍƯ tõÍ diõÍÃc vẳỄ ẵ õãÉc õÍƯ tõÍ
DẵẪ vẳỄ sõÍ ẵ õãÉc cõÍ , BõÍ Tẳât y Bẳât-nhẳê ba-la-mõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ n: t cõÍ , tẳđm vẳỄ quẳâi õÍƯ tõÍngõãâi VẳỄ quẳâi ngõãâi cõÍ , vẳỄ hõÍÉu khõÍưng bõÍ , ly nhõãơt thiõãÒt ẵ iẳàn õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
ẵ õãêo mõÍ ng tặ°õÍ ng khõÍ nẳêo, cõÍẪu cẳânh NiõãÒt-bẳõÍƯ tõÍ t n Tam thõãÒ chặ° Phõãt
y Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt cõÍ , ẵ õãÉc A-nõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ u-ẵ a-la Tam-miõÍÃu Tam-bõÍ -ẵ õÍà õÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍ Â
CõÍ tri Bẳât-nhẳê ba-la-mõãõÍƯ tõÍ t thõÍÃ ẵ õãâi minh chẳã, vẳỄ thặ°õÍêng minh chẳã, vẳõÍƯ tõÍ
Ễ ẵ õãỂng ẵ õãỂng minh chẳã, nẵ ng trõÍẬ nhõãơt thiõãÒt khõÍ , chẳđn thõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t bõãơt hặ° CõÍ thuyõãÒt Bẳât-nhẳê ba-la-mõãõÍƯ tõÍ t chẳã, tõÍẪc thuyõãÒt chẳã viõãÒt:
YõãÒt ẵ õãÒ, yõãÒt ẵ õãÒ, ba la yõãÒt ẵ õãÒ, ba la tẵ ng yõãÒt ẵ õãÒ, bõÍ ẵ õÍ tẳât õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍ Â
bẳ ha
Ma-ha Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt ẵ õãâi minh chẳã kinhiõÍÂu nẳ
5 Bõãên ViõÍÃt dõÍÃch cõÍưa HẳỀa thặ°õÍêng Thẳch Trẳ ThõÍư
BõÍ tẳât Quẳân tõÍẸ tõãâi khi hẳn: nh Bẳât nhẳê ba la mõãt ẵ a sẳđu xa soi thõãơy õÍƯ tõÍ
nẵ m uõãẪn ẵ õÍu khẳỄng, vặ°õÍêt qua mõÍ i khõÍ ẳâch.Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â ng,
Xẳâ LõÍêi TõÍ! SõãÉc chõãỂng khẳâc khẳỄng, khẳỄng chõãỂng khẳâc sõãÉc; sõãÉc tõÍẪc lẳ khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc lẳ sõãÉc; thõÍ , tặ°õÍ ng, hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh, thõÍẪc cắẪng lõãâi nhặ° võãy
Xẳâ LõÍêi TõÍ! Tặ°õÍÃng khẳỄng cẳâc phẳâp ẵ ẳđy, chõãỂng sanh chõãỂng diõÍÃt, õÍƯ tõÍchõãỂng dặâ chõãỂng sõãâch, chõãỂng thẳàm chõãỂng bõÍÃt Cho nẳàn, trong khẳỄng,khẳỄng sõãÉc, khẳỄng thõÍ , tặ°õÍ ng, hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh, thõÍẪc; khẳỄng mõãÉt, tai, mắẪi, lặ°õÍâi, thẳđn, ẳ½; khẳỄng sõãÉc, thanh, hặ°ặâng, võÍÃ, xẳãc, phẳâp; khẳỄng nhẳên giõÍÃi cho ẵ õãÒn khẳỄng ẳ½ thõÍẪc giõÍÃi; khẳỄng vẳỄ minh cắẪng khẳỄng vẳỄõÍƯ tõÍminh hõãÒt; cho ẵ õãÒn khẳỄng giẳõÍƯ tõÍ chõãÒt, cắẪng khẳỄng giẳ chõãÒt hõãÒt; khẳỄngkhõÍ , tõãp, diõÍÃt, ẵ õãâo; khẳỄng trẳõÍƯ tõÍ cắẪng khẳỄng ẵ õãÉc.õÍƯ tõÍ
BõÍ i khẳỄng sõÍ ẵ õãÉc, BõÍ tẳât nặ°ặâng Bẳât nhẳê ba la mõãõÍƯ tõÍ n: t ẵ a, nẳàn tẳđm õÍƯ tõÍkhẳỄng mõãÉc ngõãâi; vẳÈ khẳỄng mõãÉc ngõãâi nẳàn khẳỄng sõÍê hẳêi, xa lẳÈa mõÍ ng tặ°õÍ ng ẵ iẳàn ẵ õãêo, rõÍ t rẳâo niõãÒt bẳt õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ n Chặ° Phõãt ba ẵ õÍ i nặ°ặâng õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"Bẳât nhẳê ba la mõãt ẵ a nẳàn chõÍẪng a nõãõÍƯ tõÍ u ẵ a la tam miõÍÃu tam bõÍ ẵ õÍÃ.õÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍ Â
Nẳàn biõãÒt Bẳât nhẳê ba la mõãt ẵ a lẳõÍƯ tõÍ chẳã thõãưn lõÍÃn, lẳ chẳã minh lõÍÃn,
lẳ chẳã vẳỄ thặ°õÍêng, lẳ chẳã khẳỄng gẳÈ sẳânh bõãẸng, trõÍẬ hõãÒt mõÍ i ng, khõÍ ẳâch, chõãÉc thõãt vẳÈ khẳỄng dõÍ i.õÍƯ tõÍ
Nẳàn nẳỂi chẳã Bẳât nhẳê ba la mõãt ẵ a, nẳàn nẳỂi chẳã rõãẸng: YõãÒt ẵ õãÒ, õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍYõãÒt ẵ õãÒ, Ba la YõãÒt ẵ õãÒ, Ba la tẵ ng YõãÒt ẵ õãÒ, BõÍ ẵ õÍ, Tẳât bẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍ Â ha
Trang 66 Bõãên ViõÍÃt dõÍÃch cõÍưa Quõãêng Minh
BõÍ -tẳât Quẳân TõÍẸ Tõãâi khi tu hẳn: nh Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt sẳđu xa, soi thõãơy
nẵ m uõãẪn ẵ õÍu KhẳỄng, vặ°õÍêt mõÍ i khõÍ ẳâch.Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â ng,
Xẳâ-lõÍêi TõÍ! SõãÉc chõãỂng khẳâc KhẳỄng KhẳỄng chõãỂng khẳâc sõãÉc SõãÉc tõÍẪc lẳ KhẳỄng, KhẳỄng tõÍẪc lẳ sõãÉc ThõÍ , tặ°õÍ ng, hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh, thõÍẪc, cắẪng lõãâi nhặ° võãy
Xẳâ-lõÍêi TõÍ! Tặ°õÍÃng KhẳỄng cõÍưa cẳâc phẳâp õãơy khẳỄng sinh khẳỄng diõÍÃt, khẳỄng dặâ khẳỄng sõãâch, khẳỄng thẳàm khẳỄng bõÍÃt ThõãÒ nẳàn, trong KhẳỄng khẳỄng sõãÉc, khẳỄng thõÍ , tặ°õÍ ng, hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh, thõÍẪc; khẳỄng nhẳên, nhẵẪ, tõÍỈ, thiõÍÃt, thẳđn, ẳ½; khẳỄng sõãÉc, thanh, hặ°ặâng, võÍÃ, xẳãc, phẳâp; khẳỄng nhẳên giõÍÃi cho ẵ õãÒn khẳỄng ẳ½ thõÍẪc giõÍÃi; khẳỄng vẳỄ minh vẳõÍƯ tõÍ khẳỄng sõÍẸ diõÍÃt tõãn cõÍưa vẳỄ minh; cho ẵ õãÒn khẳỄng lẳêo tõÍõÍƯ tõÍ vẳ khẳỄng sõÍẸ diõÍÃt tõãn cõÍưa lẳêo tõÍ; khẳỄng khõÍ , tõãp, diõÍÃt, ẵ õãâo; khẳỄng quẳân trẳõÍƯ tõÍ vẳ khẳ
Ễng thõÍư ẵ õãÉc.õÍƯ tõÍ
VẳÈ khẳỄng thõÍư ẵ õãÉc nẳàn BõÍ -tẳât y theo Bẳât-nhẳê ba-la-mõãõÍƯ tõÍ n: t-ẵ a thẳÈ tẳđm õÍƯ tõÍkhẳỄng bõÍà chặ°õÍÃng ngõãâi; khẳỄng bõÍà chặ°õÍÃng ngõãâi thẳÈ khẳỄng cẳỂ khiõãÒp sõÍê, xa lẳÈa mõÍ i ẵ iẳàn ẵ õãêo mõÍ ng tặ°õÍ ng, ẵ ặ°õÍêc cõÍẪu cẳânh ng, õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ õÍƯ tõÍNiõãÒt-bẳ n Chặ° Phõãt trong ba ẵ õÍ i y theo Bẳât-nhẳê ba-la-mõãõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" t-ẵ a thẳÈ õÍƯ tõÍ
ẵ ặ°õÍêc VẳỄ thặ°õÍêng Chẳânh ẵ õãỂng Chẳânh giẳâc õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
Nẳàn biõãÒt Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt-ẵ a lẳõÍƯ tõÍ thõãưn chẳã vẵẪ ẵ õãâi, lẳõÍƯ tõÍ chẳã rõãơt sẳâng chẳỂi, lẳ chẳã vẳỄ thặ°õÍêng, lẳ chẳã khẳỄng gẳÈ sẳânh bõãẸng, trõÍẬ
ẵ ặ°õÍêc mõÍ i khõÍ nẳêo, chẳđn thõãõÍƯ tõÍ ng, t khẳỄng hặ° dõÍ i, nẳàn ẵ ặ°õÍêc gõÍ i lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ ng, chẳã Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt-ẵ a õÍƯ tõÍ
Nẳàn thuyõãÒt chẳã rõãẸng: YõãÒt-ẵ õãÒ, yõãÒt-ẵ õãÒ, ba-la-yõãÒt-ẵ õãÒ, ba-la-õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
tẵ ng-yõãÒt-ẵ õãÒ, bõÍ -ẵ õÍ, tẵ ng sa-ha.Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
7 Bõãên ViõÍÃt dõÍÃch cõÍưa NguyõÍ n Minh TiõãÒnƠn Minh TiõãÒn
BõÍ Tẳât Quẳân TõÍẸ Tõãâi khi hẳn: nh trẳÈ phẳâp Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt-ẵ a sẳđu xa,õÍƯ tõÍthõãơy rẳẾ nẵ m uõãẪn ẵ õÍu lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â khẳỄng, nhõÍ ẵ ẳỂ vặ°õÍêt qua hõãÒt thõãêy mõÍ i i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, khõÍ ẳâch
Nẳ y Xẳâ-lõÍêi tõÍ! SõãÉc [uõãẪn] chõãỂng khẳâc võÍÃi KhẳỄng, KhẳỄng cắẪng chõãỂng khẳâc võÍÃi sõãÉc [uõãẪn] SõãÉc [uõãẪn] chẳnh lẳ KhẳỄng, KhẳỄng cắẪng chẳnh lẳ sõãÉc [uõãẪn] ẵ õÍ i võÍÃi [cẳâc uõãẪn khẳâc nhặ°] thõÍ , tặ°õÍ ng, iõÍÂu nẳ õÍƯ tõÍ ng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ
hẳ nh vẳ thõÍẪc cắẪng ẵ õÍu nhặ° thõãÒ.õÍƯ tõÍ Â
Nẳ y Xẳâ-lõÍêi tõÍ! VẳÈ thõãÒ nẳàn tặ°õÍÃng KhẳỄng cõÍưa cẳâc phẳâp võÍ n khẳỄng õÍƯ tõÍsanh khẳỄng diõÍÃt, khẳỄng dặâ khẳỄng sõãâch, khẳỄng thẳàm khẳỄng bõÍÃt
CắẪng vẳÈ thõãÒ nẳàn trong tẳânh KhẳỄng chõãỂng cẳỂ sõãÉc [uõãẪn], chõãỂng cẳỂ thõÍ [uõãẪn], tặ°õÍ ng [uõãẪn], hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh [uõãẪn], thõÍẪc [uõãẪn]; chõãỂng cẳỂ [cẳâc giẳâc quan nhặ°] mõãÉt, tai, mắẪi, lặ°õÍâi, thẳđn, ẳ½; chõãỂng cẳỂ [cẳâc
ẵ õÍ i tặ°õÍêng ẵ õÍ giẳâc quan nhõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n biõãÒt nhặ°] hẳÈnh sõãÉc, ẳđm thanh, mẳỈi hặ°ặâng, võÍà nõãÒm, sõÍẸ xẳãc chõãâm, cẳâc phẳâp; chõãỂng cẳỂ cẳâc phõãâm trẳỈ [tiõãÒp xẳãc giõÍÉa] mõãÉt [võÍÃi hẳÈnh sõãÉc] cho ẵ õãÒn phõãâm trẳỈ [tiõãÒp õÍƯ tõÍxẳãc giõÍÉa] ẳ½ thõÍẪc [võÍÃi cẳâc phẳâp]; chõãỂng cẳỂ [cõãê Mặ°õÍ i hai nhẳđn i ẵõãâi"duyẳàn nhặ° tõÍẬ] vẳỄ minh vẳ sõÍẸ chõãơm dõÍẪt cõÍưa vẳỄ minh cho ẵ õãÒn giẳõÍƯ tõÍ chõãÒt vẳ sõÍẸ chõãơm dõÍẪt cõÍưa giẳ chõãÒt; chõãỂng cẳỂ [cõãê BõÍ n chẳđn õÍƯ tõÍ
Trang 7Ä áº¿ như] khá» Ä au, nguyên nhân cá»§a khá» Ä au, sá»± chấm dứt khá» Ä auá» tá» á» tá» á» tá» á» tá»
và con Ä Æ°á» ng Ä Æ°a Ä áº¿n sá»± chấm dứt khá» Ä au; chẳng có trÃá» tá» i Äại" á» tá» á» tá» á» tá» tuá» cÅ©ng chẳng có sá»± chứng Ä áº¯c.á» tá»
Do [nháºn thức Ä Æ°á»£c rằng] không có sá»± chứng Ä áº¯c nên Bá» Tát y á» tá» á» tá» n: theo pháp môn Bát-nhã ba-la-máºt-Ä a vÃá» tá» Ä áº¡t Ä áº¿n tâm thức thông á» tá» á» tá»suá» t không còn chưá»ng ngại; nhá» tâm thức không chưá»ng ngại á» tá» i Äại"nên không có sá»± sợ sá»t hoảng há» t, xa lìa những má» ng ảo suy á» tá» t tưỠng trái ngược vá»i sá»± tháºt, rá» t ráo Ä áº¡t Ä áº¿n Niết-bÃá» tá» á» tá» á» tá» n.Chư Pháºt trong ba Ä á» i [quá khứ, hiá»n tại vÃá» tá» i Äại" vá» lai] Äá»u y theo á» tá» pháp môn Bát-nhã ba-la-máºt-Ä a nÃá» tá» y mÃ Ä áº¡t Ä Æ°á»£c quả vá» Vô á» tá» á» tá»
thượng Chánh Ä áº³ng Chánh giác á» tá»
Vì thế biết rằng [thần chú lưu xuất từ pháp môn] Bát-nhã la-máºt-Ä a lÃá» tá» thần chú quan trá» ng nhất, lÃng, thần chú sáng suá» t á» tá»nhất, là thần chú cao trá» i nhất, là thần chú không gì so sánh
ba-Ä Æ°á»£c, có khả nba-Ä ng dứt trừ hết thảy má» i khá» não, chân tháºá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" ng, t không hư dá» i á» tá»
Do Ä Ã³ tuyên thuyết thần chú Bát-nhã ba-la-máºá» tá» t-Ä a như thế nÃá» tá» y: Yết-Ä áº¿, yết-Ä áº¿, ba-la-yết-Ä áº¿, ba-la-tÄ ng-yết-Ä áº¿, bá» -Ä á», á» tá» á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» n: á» tá» tát-bà -ha
8 Bản dá»ch Anh ngữ cá»§a Edward Conze
Om homage to the perfection of wisdom the lovely, the holy!
Avalokita, the holy lord and bodhisattva, was moving in the deep course of the wisdom which has gone beyond
He looked down from on high, he beheld but five heaps, and he saw that in their own-being they were empty
Here, o Sariputra, Form is emptiness and the very emptiness is form; Emptiness does not differ from form, form does not differ from emptiness, whatever is emptiness, that is form The same is true of feelings, perceptions, impulses, and consciousness
Here, o Sariputra, all dharmas are marked with emptiness; They are not produced
or stopped, not defiled or immaculate, not deficient or complete
Therefore, o sariputra, in emptiness there is no form nor feeling, nor
perception, nor impulse, nor consciousness; no eye, ear, nose, tongue, body, mind; no forms, sounds, smells, tastes, touchables or objects of mind; no sight-organ element, and so forth, until we come to: No mind-consciousness element; there is no ignorance, no extinction of ignorance, and so forth, until we come to: there is no decay and death, no extinction of decay and death There is no suffering, no origination, no stopping, no path There is no cognition, no attainment and no non-attainment
Therefore, o sariputra, it is because of his non-attainmentness that a
bodhisattva, through having relied on the perfection of wisdom, dwells without thought-coverings In the absence of thought-coverings he has not been made to tremble, he has overcome what can upset, and in the end he attains to nirvana.All those who appear as buddhas in the three periods of time fully awake to the utmost, right and perfect enlightenment because they have relied on the
perfection of wisdom
Trang 8Therefore one should know the prajnaparamita as the great spell, the spell of great knowledge, the utmost spell, the unequalled spell, allayer of all
suffering, in truth for what could go wrong? By the prajnaparamita has this spell been delivered It runs like this:
Gate gate paragate parasamgate bodhi svaha
(Gone, gone, gone beyond, gone altogether beyond, o what an awakening, hail!)
all-9 Bản dá»ch Anh ngữ cá»§a Rulu
As AvalokiteÅvara Bodhisattva went deep into prajñÄ-pÄramitÄ, he saw in his illumination the emptiness of the five aggregates, [the realization of] which delivers one from all suffering and tribulations
â ÅÄriputra, form is no different from emptiness; emptiness is no different from form In effect, form is emptiness and emptiness is form The same is true for sensory reception, perception, mental processing, and consciousness
ÅÄriputra, dharmas, with empty appearances, have neither birth nor death, neither impurity nor purity, neither increase nor decrease
â Therefore, in emptiness there is no form, nor sensory reception, perception, mental processing, or consciousness; no eye, ear, nose, tongue, body, or mental faculty, nor sights, sounds, scents, flavors, tactile sensations, or mental objects; no spheres, from eye sphere to mental consciousness sphere There is neither ignorance nor ending of ignorance, neither old age and death nor ending
of old age and death There is no suffering, accumulation [of afflictions], cessation [of suffering], or the path There is neither wisdom-knowledge nor attainment because there is nothing to attain
â Bodhisattvas, because they rely on prajñÄ-pÄramitÄ, have no hindrances in their minds Without hindrance, they have no fear Staying far from inverted dreaming and thinking, they will ultimately attain nirvÄá¹a Buddhas of the past, present, and future, because they rely on prajñÄ-pÄramitÄ, all attain anuttara-samyak-saá¹bodhi.
â Hence, we know that the PrajñÄ-PÄramitÄ [Mantra] is the great spiritual mantra, the great illumination mantra, the unsurpassed mantra, the unequaled mantra, which can remove all suffering It is true, not false Hence the
PrajñÄ-PÄramitÄ Mantra is pronounced Then the mantra goes:
Gate gate pÄragate pÄra-saá¹gate bodhi svÄhÄâ i Äại"
Ná» i dung Ä Æ°á»£c tải vá» từ website Rá» ng má» tâm há» n: t á» tá» t n:
http://rongmotamhon.net
Viá»c sá» dụng ná» i dung nÃt y và o mục Ä Ãá» tá» ch khai thác lợi nhuáºn
dưá»i bất kỳ hình thức nà o là vi phạm Ä áº¡o Ä á»©c vÃá» tá» á» tá» pháp luáºt.Chúng tôi khuyến khÃch viá»c phá» biến vì mục Ä Ãá» tá» ch lợi tha Xin vuilòng ghi rõ nguá» n thông tin trÃn: ch dẫn và không tùy tiá»n sá»a chữa, thêm bá»t và o ná» i dung hiá»n có.t
Bát-nhã Tâm kinh Khảo luáºn
Trang 9Phần 3: Phần II Thầy Nhất Hạnh dá»ch lại Tâm kinh
ThÃch Nhất Hạnh
Lý do tại sao phải dá»ch lại Tâm kinh
Các con của Thầy,
Sá» dÄ© Thầy phải dá»ch lại Tâm kinh, vì vá» tá» sư biên táºp Tâmkinh Ä Ã£ không Ä á»§ khéo léo trong khi sá»á» tá» á» tá» dụng ngôn từ; do Ä Ã³, Ä Ã£ gÃá» tá» á» tá»
¢y ra nhiá»u hiá» u lầm qua các thá» i Ä áº¡i u lầm qua các thá»i Äại" i Äại" á» tá»
Thầy muá» n ká» cho các con nghe hai câu chuyá»n: câu chuyá»n cá»§a má» tá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" t vá» sa-di tá»i tham vấn má»t thiá»n sư vÃt câu chuyá»n má» t thầy t khất sÄ© tá»i tham vấn Tuá» Trung Thượng SÄ©
1
Vá» thiá»n sư há»i chú sa-di:
- Con hiá» u Tâm kinh như thế nÃu lầm qua các thá»i Äại" o, nói cho Thầy nghe Ä i.á» tá»
Chú sa-di chắp tay Ä Ã¡p:á» tá»
- Con há» c Ä Æ°á»£c rằng, tất cả nÄ m uẩn Ä á»u lÃng, á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» không Không có mắt, tai, mÅ©i, lưỡi, thân và ý; không có sắc, thanh, hương, vá»,xúc và pháp; không có sáu thức, mưỠi tám giá»i cÅ©ng không có, i Äại"mưỠi hai nhân duyên cÅ©ng không có, mÃi Äại" cả tuá» giác và chứng
Ä áº¯c cÅ©ng không có.á» tá»
- Con có tin và o lá» i kinh ấy không?i Äại"
- Dạ con rất tin và o lá» i kinh.i Äại"
Thiá»n sư bảo:
- Con xÃch lại gần thầy Ä Ã¢y.á» tá»
Khi chú sa-di xÃch lại gần, vá» thiá»n sư liá»n dùng ngón tay cái và ngón tay trá» cá»§a mình nắm lấy cái mÅ©i cá»§a chú sa-di và sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c vặn má» t cái mạnh Chú sa-di Ä au quá la lên:t á» tá»
- Thầy Æ¡i, thầy là m con Ä au quá!á» tá»
Vá» thiá»n sư nhìn chú và há» i: sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c
- Vừa rá» i chú nói rằng không có mÅ©i Nếu không có mÅ©i thì cái n: gì Ä au váºá» tá» y?
2
Tuá» Trung Thượng SÄ© là má» t vá» thiá»n sư cư sÄ©, Ä Ã£ từng lÃt á» tá» m y chá» sư cho vua Trần Nhân Tông há» i vua còn nhá» tuá»i Hôm ấy, có n: má» t thầy tỳ-kheo tá»i há»i ngÃt sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c i vá» Tâm kinh:
- Bạch Thượng SÄ©, hình hà i chÃnh là cái không, cái không chÃnh lÃ
Trang 10hẳÈnh hẳ i, cẳđu nẳ y cẳỂ nghẵẪa gẳÈ?
Ban ẵ õãưu, Thặ°õÍêng SẵẪ im lõã·ng Sau ẵ ẳỂ, Thặ°õÍêng SẵẪ hõÍ i:õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc
- Thõãưy cẳỂ hẳÈnh hẳ i khẳỄng?
- Dõãâ cẳỂ
- Võãy thẳÈ tõãâi sao lõãâi nẳỂi hẳÈnh hẳ i lẳ khẳỄng?
Thặ°õÍêng sẵẪ hõÍ i tiõãÒp: sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc
- Thõãưy cẳỂ thõãơy trong cẳâi khẳỄng gian trõÍ ng rõÍ ng kia, cẳỂ cẳâi hẳÈnh õÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng
hẳ i khẳỄng?
- Dõãâ con khẳỄng thõãơy cẳỂ
- Võãy thẳÈ tõãâi sao lõãâi nẳỂi cẳâi khẳỄng tõÍẪc lẳ hẳÈnh hẳ i?
VõÍÃ khõãơt sẵẪ ẵ õÍẪng lẳàn xẳâ vẳõÍƯ tõÍ ẵ i ra Nhặ°ng thõãưy bõÍÃ Thặ°õÍêng SẵẪ õÍƯ tõÍgõÍ i lõãâi vẳng, ẵ õÍ c cho nghe bẳõÍƯ tõÍ ng, i kõÍÃ sau ẵ ẳđy:õÍƯ tõÍ
ó SõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc thõÍ sõãÉc, ch mõÍi" ch mõÍi"
Chặ° BõÍơt ba ẵ õÍ i tõãâm thõÍ i bẳõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" i ẵõãâi" y ẵ õã·t.õÍƯ tõÍ
KhẳỄng chõãỂng phõãêi sõãÉc, sõãÉc chõãỂng phõãêi khẳỄng,
ThõÍ tẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh sẳâng trong khẳỄng hõÍ cẳỀn mõãơt.óÂ i ẵõãâi"
Cẵ n cõÍẪ vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o cẳđu chuyõÍÃn nẳ y, ta thõãơy TuõÍà Trung Thặ°õÍêng SẵẪ ẵ ẳê nẳỂi õÍƯ tõÍngặ°õÍêc lõãâi võÍÃi Tẳđm kinh vẳ ẵ ẳê ẵ õÍ ng tõÍ i cẳâi cẳỄng thõÍẪc ó sõãÉc õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t i" tõÍẪc thõÍà khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc thõÍà sõãÉcó linh thiẳàng, bõãơt khõãê xẳđm i ẵõãâi"phõãâm cõÍưa nõÍn vẵ n hõÍ c Bẳât-nhẳê. Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng,
Thõãưy thõãơy Thặ°õÍêng SẵẪ ẵ ẳê ẵ i quẳâ ẵ ẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Thặ°õÍêng sẵẪ chặ°a thõãơy ẵ ặ°õÍêcõÍƯ tõÍrõãẸng cẳâi lõÍ i khẳỄng nõãẸm õÍ cẳỄng thõÍẪc ó sõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄngó mẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng ch mõÍi" i ẵõãâi" nõãẸm õÍ chõÍ võÍơng võÍ nặâi cẳđu ó ThõÍ cõÍ khẳỄng trung vẳỄ sõãÉcó Cẳâch i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng  ch mõÍi" õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"dẳỈng chõÍÉ cõÍưa Tẳđm kinh Bẳât-nhẳê ngay tõÍẬ cẳđu ẵ õãưu cho ẵ õãÒn cẳđu: õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
ó khẳỄng sinh, khẳỄng diõÍ t, khẳỄng dặâ, khẳỄng sõãâch, khẳỄng thẳàm, khẳỄng Ư tõÍbõÍÃtó , theo Thõãưy ẵÃẳê lẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ tuyõÍÃt hõãêo Thõãưy chõÍÃ hặâi tiõãÒc lẳ võÍÃ tõÍ sặ° biẳàn tõãp Tẳđm kinh ẵ ẳê khẳỄng thẳàm vẳõÍƯ tõÍ o bõÍ n chõÍÉ khẳỄng cẳỂ, khẳõÍƯ tõÍ
Ễng khẳỄng ngay sau bõÍ n chõÍÉ khẳỄng sinh, khẳỄng diõÍÃt mẳõÍƯ tõÍ thẳỄi BõÍ i vẳÈ bõÍ n chõÍÉ õãơy cẳỂ thõÍ giẳãp ngặ°õÍ i thoẳât khõÍi ẳ½ niõÍÃm cẳỂ vẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" khẳỄng,
vẳ ngặ°õÍ i ta sõã½ khẳỄng cẳỀn dõÍ bõÍà kõãỈt vẳi ẵõãâi" Ơn Minh TiõãÒn o nhõÍÉng cẳâi nhặ° ó khẳỄng mõãÉt, khẳỄng tai, khẳỄng mắẪi, khẳỄng lặ°õÍâió Ặó Cẳâi mắẪi cõÍưa chẳã sa-di i ẵõãâi"
ẵ õãÒn bẳđy giõÍ võãẬn cẳỀn ẵ õÍ, cẳâc con thõãơy khẳỄng?õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ
Võãơn ẵ õÍ bõãÉt ẵ õãưu tõÍẬ cẳđu kinh: ó NẳõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ y ắÃẵriputra, vẳÈ thõãÒ mẳ trong cẳâi khẳỄng, khẳỄng cẳỂ hẳÈnh hẳ i, cõãêm thõÍ , tri giẳâc, tẳđm hẳng, nh vẳ nhõãnthõÍẪcó (tiõãÒng Phõãân: Tasmẵc ắÃẵriputra ắÃắẬnyatayẵõỈ na rắẬpaõỈà na vedanẵ i ẵõãâi"    Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â
na saõỈ jẳẸẵ na saõỈ skẵrẵõÌơ na vijẳẸẵnam) ẳ hay! VõÍẬa nẳỂi õÍ trẳàn lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"    hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ cẳâikhẳỄng chẳnh lẳ hẳÈnh hẳ i, vẳ hẳÈnh hẳ i chẳnh lẳ cẳâi khẳỄng, mẳ bẳđy giõÍ lõãâi nẳỂi ngặ°õÍêc lõãâi: ChõÍà cẳỂ cẳâi khẳỄng, khẳỄng cẳỂ hẳÈnh hẳi ẵõãâi" i Cẳđu kinh nẳ y cẳỂ thõÍ ẵ ặ°a tõÍÃi nhõÍÉng hiõÍ u lõãưm tai hõãâi: NẳỂ bõÍ c Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍtõãơt cõãê cẳâc phẳâp ra khõÍ i phõãâm trẳỈ hõÍÉu vẳ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc ẵ õã·t chẳãng vẳõÍƯ tõÍ o trong phõãâm trẳỈ vẳỄ (vẳỄ sõãÉc, vẳỄ thõÍ , tặ°õÍ ng, hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh, thõÍẪcó Ặ) Trong khi
ẵ ẳỂ, thõÍẸc tẳõÍƯ tõÍ nh cõÍưa võãân phẳâp lẳ khẳỄng hõÍÉu cắẪng khẳỄng vẳỄ, khẳỄng sinh cắẪng khẳỄng diõÍÃt KiõãÒn chõãơp hõÍÉu lẳ mõÍ t biẳàn kiõãÒn KiõãÒn t chõãơp vẳỄ lẳ mõÍ t biẳàn kiõãÒn khẳâc Cẳâi mắẪi cõÍưa sặ° chẳã cẳỀn ẵ au tõÍÃit õÍƯ tõÍbẳđy giõÍ lẳi ẵõãâi" vẳÈ sõÍẸ võÍơng võÍ nẳÂ y Cho ẵ õãÒn bẳõÍƯ tõÍ i kõÍÃ kiõãÒn giõãêi
tặ°ặâng truyõÍn lẳÂ cõÍưa tõÍ HuõÍÃ Nẵ ng cắẪng bõÍÃ kõãỈt vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o ẳ½ niõÍÃm vẳỄ
ẵ ẳỂ: ó bõãên lai vẳỄ nhõãơt võãõÍƯ tõÍ t!ó :i ẵõãâi"
ó Cẳđy bõÍ ẵ õÍ võÍ n chặ°a bao giõÍ tõÍẬng cẳỂ ng võÍi bẳ õÍÊ giõãêi  õÍÊ giõãêi i ẵõãâi"
ẵ ẳiõÍÂu nẳ i gặ°ặâng sẳâng cắẪng võãy
TõÍẬ xặ°a nay, chặ°a thõÍẸc sõÍẸ cẳỂ mõÍ t cẳâi gẳÈt
Trang 11Võãy thõÍ hõÍ i bõÍơi bõã·m cẳỂ chõÍ nẳ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng o ẵ õÍ bẳâm?óõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi"
Thõãt lẳ :
ó MõÍ t ẳâng mẳđy qua che cõÍ ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ a ẵ õÍ ngõÍƯ tõÍ t
Bao nhiẳàu chim chẳỂc lõãâc ẵ ặ°õÍ ng võÍ.óõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" Â i ẵõãâi"
TuõÍà giẳâc Bẳât nhẳê lẳ thõÍẪ tuõÍà giẳâc siẳàu viõÍÃt giẳãp chẳãng ta vặ°õÍêtthoẳât mõÍ i cõã·p ẳ½ niõÍÃm ẵ õÍÃi lõãng, õÍƯ tõÍõÍƯ tõÍ p nhặ° sinh diõÍÃt, cẳỂ khẳỄng, nhiõÍ m Ơn Minh TiõãÒntõÍÃnh, thẳàm bõÍÃt, chõÍư thõÍ ẵ õÍÃi tặ°õÍêng, v.vó Ặ vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ tiõãÒp xẳãc ẵ ặ°õÍêc õÍƯ tõÍvõÍÃi thõÍẸc tõãâi bõãơt sinh bõãơt diõÍÃt, phi hõÍÉu phi vẳỄ, v.vó Ặ : thõÍẸc tõãâi nẳ y chẳnh lẳ thõÍẸc tẳnh cõÍưa võãân phẳâp ẵ ẳỂ lẳiõÍÂu nẳ trõãâng thẳâi cõÍưasõÍẸ mẳât mõãÍ, lõãÉng dõÍÃu, bẳÈnh an, vẳỄ ẳãy, cẳỂ thõÍ chõÍẪng nghiõÍÃm Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ẵ ặ°õÍêc ngay trong ẵ õÍ i sõÍ ng hiõÍÃn tõãâi võÍÃi hẳÈnh thõÍ nẵ m uõãẪn cõÍưa õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"mẳÈnh ẵ ẳỂ lẳiõÍÂu nẳ nirvẵna ó Chim chẳỂc ặ°a trõÍ i mẳđy, hặ°ặâu nai ặ°a ẵ õÍ ng  i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi ng võÍi bẳquẳà, cẳâc bõãc thõÍẪc giõãê ặ°a rong chặâi nặâi niõãÒt bẳ n.ó ẵ ẳđy lẳi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ mõÍ t t cẳđu rõãơt hay trong phõãẪm Nẳà Hoẳ n cõÍưa Kinh Phẳâp Cẳã trong tõãâng kinh chõÍÉ Hẳân
TuõÍà giẳâc Bẳât nhẳê lẳ sõÍẸ thõãt tuyõÍÃt ẵ õÍ i, lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ thõãÉng nghẵẪa ẵ õãÒ, õÍƯ tõÍvặ°õÍêt lẳàn trẳàn mõÍ i sõÍẸ thõãng, t ặ°õÍÃc lõÍà NẳỂ lẳ cẳâi thõãơy cao nhõãơt cõÍưa BõÍơt NhõÍÉng ẵ oõãân kinh nẳõÍƯ tõÍ o trong ẵ õãâi Tõãâng, dẳỈ lẳiõÍÂu nẳ trong cẳâc bõÍ Kinh Bẳât Nhẳê ẵ õÍ sõÍ , nõãÒu khẳỄng phõãên chiõãÒu ẵ ặ°õÍêc tinh thõãưn t õÍƯ tõÍ n: t õÍƯ tõÍtrẳàn, thẳÈ ẵ õÍu cẳỀn nõãẸm trong bẳÈnh diõÍÃn sõÍẸ thõãõÍƯ tõÍ Â t ặ°õÍÃc lõÍÃ, chặ°a phõãêi lẳ ẵ õÍà nhõãơt nghẵẪa ẵ õãÒ RõÍưi thay, ngay trong Tẳđm Kinh, ta cắẪng õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍthõãơy cẳỂ mõÍ t ẵ oõãân khẳâ dẳt õÍƯ tõÍ i nhặ° thõãÒ
CắẪng vẳÈ võãy mẳ trong bõãên dõÍÃch mõÍÃi nẳ y, Thõãưy ẵ ẳê ẵ õÍ i luẳỄn cẳâch õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍdẳỈng chõÍÉ trong nguyẳàn vẵ n tiõãÒng Phõãân vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" bõãên dõÍÃch chõÍÉ Hẳân cõÍưa thõãưy HuyõÍn Trang Thõãưy dõÍ ch: ó Chẳ ch mõÍi" nh vẳÈ võãy mẳ trong cẳâi khẳỄng, nẵ m Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"uõãẪn lẳ hẳÈnh hẳ i, cõãêm thõÍ , tri giẳâc, tẳđm hẳng, nh vẳ nhõãn thõÍẪc ẵ õÍu õÍƯ tõÍ ÂkhẳỄng cẳỂ mõã·t nhặ° nhõÍÉng thõÍẸc tõãâi riẳàng biõÍÃt, (They do not exist as separate entities) Cẳâc phẳâp tõÍẬ duyẳàn khõÍ i mẳ biõÍ u hiõÍÃn, khẳỄng cẳỂ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"tõÍẸ tẳnh riẳàng biõÍÃt, khẳỄng thõÍ tõÍẸ riẳàng mẳÈnh cẳỂ mõã·t; ẵ ẳỂ lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ẵ iõÍuõÍƯ tõÍ Âkinh Bẳât-nhẳê muõÍ n tuyẳàn giõãêi ó Cõãê tuõÍ giẳâc vẳõÍƯ tõÍ Ư tõÍ chõÍẪng ẵ õãÉc cắẪng õÍƯ tõÍkhẳỄng cẳỂ mõã·t nhặ° nhõÍÉng gẳÈ riẳàng biõÍÃt.ó Cẳđu kinh nẳi ẵõãâi" y cắẪng sẳđu sõãÉc khẳỄng kẳẪm gẳÈ cẳđu ó sõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄngó Thõãưy cắẪng ẵ ẳê thẳàm ch mõÍi" i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi
vẳ o bõÍ n chõÍÉ khẳỄng cẳỂ, khẳỄng khẳỄng vẳõÍƯ tõÍ o sau bõÍ n chõÍÉ khẳỄng sinh, khẳõÍƯ tõÍ
Ễng diõÍ t ó KhẳỄng cẳỂ, khẳỄng khẳỄngó lẳƯ tõÍ i ẵõãâi" tuõÍà giẳâc siẳàu viõÍÃt cõÍưa BõÍơt trong kinh Kẵtyẵyana (Ca Chiẳàn Diẳàn), khi BõÍơt ẵ ặ°a ra mõÍ t ẵ õÍÃnh   õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍnghẵẪa võÍ chẳânh kiõãÒn BõÍ n chõÍÉ nẳ õÍƯ tõÍ y sõã½ giẳãp cho cẳâc thõãÒ hõÍà sa-di tặ°ặâng lai khẳỄng cẳỀn bõÍà ẵ au lõÍ mắẪi.õÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng
Tẳđm kinh Bẳât-nhẳê cẳỂ chõÍư ẳ½ muõÍ n giẳãp cho HõÍÉu BõÍ (Sarvẵstivẵda) buẳõÍƯ tõÍ t  Â
Ễng bõÍ chõÍư trặ°ặâng ngẳê khẳỄng phẳâp hõÍÉu (khẳỄng cẳỂ ngẳê, mẳ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc chõÍà cẳỂ phẳâp) ChõÍư trặ°ặâng sẳđu sõãÉc cõÍưa Bẳât-nhẳê thõãt ra lẳ ẵ õÍ xiõÍ n õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
dặ°ặâng tuõÍÃ giẳâc ngẳê khẳỄng (ẵtma sắẬnyatẵ) vẳÂ Â phẳâp khẳỄng (dharma
sắẬnyatẵ) chõÍẪ khẳỄng phõãêi lẳ ngẳê vẳỄ vẳ phẳâp vẳỄ BõÍơt ẵ ẳê dõãây trong õÍƯ tõÍkinh Kẵtyẵyana rõãẸng phõãưn lõÍÃn ngặ°õÍ i ẵ õÍ i ẵÃõÍu bõÍà kõãỈt vẳ  i ẵõãâi" õÍƯ tõÍõÍƯ tõÍ i ẵõãâi"  o ẳ½ niõÍÃmhõÍÉu hoõã·c vẳỄ Cẳđu kinh: ó Chẳ nh vẳÈ võãy mẳ trong cẳâi khẳỄng, khẳỄng cẳỂ sõãÉc, thõÍ , tặ°õÍ ng, hẳng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ nh, thõÍẪcó Ặó rẳẾ rẳi ẵõãâi" ng lẳ ẵ ang bõÍà kõãỈt vẳõÍƯ tõÍ o ẳ½niõÍÃm vẳỄ, cho nẳàn cẳđu kinh õãơy khẳỄng phõãêi lẳ mõÍ t cẳđu kinh liõÍ u t Ơn Minh TiõãÒnnghẵẪa Ngẳê khẳỄng (ẵtma sắẬnyatẵ) chõÍà cẳỂ nghẵẪa lẳ  sõÍẸ trõÍ ng rõÍ ng õÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng cõÍưa cẳâi ngẳê, mẳ khẳỄng phõãêi lẳ sõÍẸ võãÉng mõã·t cõÍưa mõÍ t cẳâi ngẳê, t cắẪng nhặ° chiõãÒc bong bẳỂng trõÍ ng rõÍ ng bẳàn trong chõÍẪ khẳỄng phõãêi lẳõÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng khẳỄng cẳỂ chiõãÒc bong bẳỂng Phẳâp khẳỄng (dharma sắẬnyatẵ) cắẪng thõãÒ, nẳỂ ÂchõÍà cẳỂ nghẵẪa lẳ sõÍẸ trõÍ ng rõÍ ng cõÍưa cẳâc phẳâp mẳõÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng khẳỄng phõãêi lẳ sõÍẸ võãÉng mõã·t cõÍưa cẳâc phẳâp, cắẪng nhặ° bẳỄng hoa chõÍà ẵ ặ°õÍêc lẳõÍƯ tõÍ m bõãẸng nhõÍÉng yõãÒu tõÍ khẳỄng phõãêi hoa chõÍẪ khẳỄng phõãêi lẳõÍƯ tõÍ bẳỄng hoa
Trang 12má» t linh chú Ä Ã¢y cÅ©ng lÃt iá»u nà má» t phương tiá»n quyá»n xảo Thầy sá»t dụng cụm từ â tuá» giác qua bá» â , vì trong câu linh chú ấy có tá» i Äại" i Äại"từ pÄragate có nghÄ©a là qua tá»i bá» bên kia, bá» cá»§a trÃi Äại" i Äại" tuá» PÄrÄyana cÅ©ng như PÄramitÄ Ä á»u Ä Æ°á»£c dá»ch là Ỡtá» á» tá» Ä Ã¡o Bá» Ngạn Trong iá»u nÃKinh Táºp (Sutta NipÄta), có má» t kinh gá» i là t ng, PÄrÄyana Ä Æ°á»£c dá»ch là Ỡtá»
Ä Ã¡o bá» ngạn, qua tá»i bá» bên kia.á» tá» i Äại"
Chúc các con táºp tụng bản dá»ch má»i cho hay Mình Ä Ã£ có bản á» tá»dá»ch tiếng Anh rá» i vÃn: thầy Pháp Linh Ä ang phá» nhạc má»i á» tá»
Thế nà o trong ấn bản má»i cá»§a Nháºt Tụng Thiá»n Môn, ta cÅ©ng Ä Æ°a á» tá»bản dá»ch má»i nà y và o Hôm qua dá»ch xong, có má» t ánh trÄ ng Ä i t u lầm qua các thá»i Äại" á» tá»
và o trong phòng Thầy Ä Ã³ lÃiá»u nà khoảng ba giá» khuya ngÃi Äại" y 21.08.2014
Viết tại Viá»n Vô Ưu, WaldbrÓ§l,
Thầy cá»§a các con, thương và tin cáºy
-The reasons for a new translation
Thayâ s message of explanation to his students, translated from the Vietnamese.t Thay wrote this text on the 22nd August 2014, after completing his very first translation draft in Vietnamese
Dear Family,
Thay needs to make this new translation of the Heart Sutra because the patriarchwho originally compiled the Heart Sutra was not sufficiently skilful enough withhis use of language This has resulted in much misunderstanding for almost 2,000years
Thay would like to share with you two stories: the story of a novice monk who paid a visit to a Zen master, and the story of a Bhikkhu who came with a
question to the Eminent Master Tue Trung
1
In the first story, the Zen master asked the novice monk:
â Tell me about your understanding of the Heart sutra.â i Äại"
The novice monk joined his palms and replied:
â I have understood that the five skandhas are empty There are no eyes, ears, nose, tongue, body or mind; there are no forms, sounds, smells, tastes,
feelings, or objects of mind; the six consciousnesses do not exist, the eighteenrealms of phenomena do not exist, the twelve links of dependent arising do not exist, and even wisdom and attainment do not exist.â i Äại"
â Do you believe what it says?â i Äại"
â Yes, I truly believe what it says.â i Äại"
â Come closer to me,â the Zen master instructed the novice monk When the i Äại"novice monk drew near, the Zen master immediately used his thumb and index
Trang 13finger to pinch and twist the noviceâ s nose.t
In great agony, the novice cried out â Teacher! Youâ re hurting me!â The Zen ng Äến nhiá»u trang mạng khác, và i Äại"master looked at the novice â Just now you said that the nose doesnâ t exist ng Äến nhiá»u trang mạng khác, vÃBut if the nose doesnâ t exist then whatâ s hurting?â i Äại"t t
2
The Eminent Master Tue Trung was a lay Zen master who had once served as the mentor for the young King Tran Nhan Tong, in 13th Century Vietnam One day, a Bhikkhu paid him a visit to ask him about the Heart Sutra
â Respected Eminent Master, what does the phrase â form is emptiness, emptiness
is form,â really mean?â i Äại"t
At first the Eminent Master remained silent And then, after a while, he asked:
â Bhikkhu, do you have a body?â i Äại"
â Yes, I do.â i Äại"
â Then, why do you say that the body does not exist?â i Äại"
The Eminent Master then continued, â Do you think that in empty space there is form?â i Äại"
â No, I do not see that there is form.â i Äại"
â Then why do you say that emptiness is form?â i Äại"
The Bhikkhu stood up, bowed, and went on his way But the Master summoned him back in order to recite to him the following gatha:
Form is emptiness, emptiness is form,
is a skillful means created temporarily by the Buddhas of the three times
Emptiness is not form, form is not emptiness
Their nature is always pure and illuminating, neither caught in being nor in non-being
In this story the Eminent Master Tue Trung seems to contradict the Heart Sutra and challenge the sacred formula â form is emptiness and emptiness is form,â t considered inviolable in the PrajñÄpÄramitÄ literature.
Thay believes that the Eminent Master went too far The Master was not able to see that the mistake doesnâ t rest in the formula, â form is emptinessâ t t
rather, it resides in the unskillfulness of the line, â Therefore in emptiness there is no form.â According to Thay, the way in which words are used in the t Heart Sutra, right from the beginning up to the line: â no birth, no death, not defiled, not immaculate, not increasing, nor decreasing,â is already perfect t Thayâ s only regret is that the patriarch who recorded the Heart Sutra did not t add the four words â no being, no non-beingâ immediately after the four words t
â no birth, no death,â because these four words would help us transcend the t notion of being and non-being, and we would no longer get caught in such ideas
as â no eyes, no ears, no nose, no tongueâ ¦â The nose of the novice monk is t still sore, even today Do you understand?
The problem begins with the line: â Listen Shariputra, because in emptiness, there is no form, feelings, perceptions, mental formations, and consciousnessâ t (in Sanskrit: TasmÄc ÅÄriputra
ÅÅ«nyatayÄmnarÅ«pamnavedanÄnasamjñÄnasamskÄrÄnavijñÄnam) How funny! It was previously stated that emptiness is form, and form is emptiness, but now you saythe opposite: there is only emptiness, there is no body This line of the sutra
Trang 14can lead to many damaging misunderstandings It removes all phenomena from the category â beingâ and places them into the category of â non-beingâ (no form, t t feelings, perceptions, mental formations or consciousnessâ ¦) Yet the true nature of all phenomena is the nature of no being nor non-being, no birth and nodeath The view of â beingâ is one extreme view and the view of â non-beingâ t t
is another extreme view It is because of this unskillfulness that the novice monkâ s nose is still sore.t
The famous gatha ascribed to the sixth patriarch Hue Nang (Hui-neng), in which
he presented his insight to the fifth patriarch Hoang Nhan (Hung-jen), also expresses this notion and is also caught in the same wrong view:
Originally, there is no Bodhi tree
The bright mirror does not exist either
From the non-beginning of time nothing has ever existed
So where can the dust settle?
We can say:
â A white cloud passes by and hides the mouth of the cave
Causing so many birds to lose their way home.â i Äại"
The insight of prajñÄpÄramitÄ is the most liberating insight that helps us overcome all pairs of opposites such as birth and death, being and non-being, defilement and immaculacy, increasing and decreasing, subject and object, and so
on, and helps us to get in touch with the true nature of no birth/no death, no being/no non-being etcâ ¦ which is the true nature of all phenomena This is a state of coolness, peace, and non-fear that can be experienced in this very life, in your own body and in your own five skandhas It is nirvana Just as thebirds enjoy the sky, and the deer enjoy the meadow, so do the wise enjoy
dwelling in nirvana This is a very beautiful sentence in the Nirvana Chapter ofthe Chinese Dharmapada
The insight of prajñÄpÄramitÄ is the ultimate truth, transcending of all
conventional truths It is the highest vision of the Buddha Whatever paragraph
in the Tripitaka, even in the most impressive of the PrajñÄpÄramitÄ
collections, if it so contradicts this, it is still caught in conventional truth Unfortunately, in the Heart Sutra we find such a paragraph, and it is quite long
That is why in this new translation Thay has changed the way of using words in both the original Sanskrit and the Chinese translation by Huyen Trang (Xuan-Zang) Thay translates as follows: â That is why in emptiness, body, feelings, perceptions, mental formations, and consciousness are not separate self
entities.â All phenomena are products of dependent arising: that is the main t point of the prajñÄpÄramitÄ teaching â Even insight and attainment do not exist as separate self entities.â This sentence is as important as the t
sentence â form is emptiness.â Thay also has added â no being, no non-beingâ t t into the text No being, no non-being is the deep vision of the Buddha stated inthe KÄtyÄyana sutra, when he offered a definition on right view These four words, no being, no non-being, will help future generations not to suffer from atwisted nose
The Heart Sutra was intended to help the SarvÄstivÄdins relinquish the view of
no self and no dharma The deepest teaching of PrÄjñÄpÄramitÄ is the emptiness
of self (ÄtmaÅÅ«nyatÄ) and the emptiness of dharma (dharmanairÄtmya) and not the non-being of self and dharma The Buddha has taught in the KÄtyÄyana sutra that most people in the world are caught either in the view of being and non-being Therefore, the sentence â in emptiness there is no form, feelingsâ ¦â is t obviously still caught in the view of non-being That is why this sentence does not correspond to the Ultimate Truth Emptiness of self only means the emptiness
of self, not the non-being of self, just as a balloon that is empty inside does not mean that the balloon does not exist The same is true with the emptiness ofdharma: it only means the emptiness of all phenomena and not the non-existence
Trang 15of phenomena It is like a flower that is made only of non-flower elements The flower is empty of a separate existence, but that doesnâ t mean that the flowert
is not there
The Heart Sutra made a late appearance at a time when Tantric Buddhism had begun
to flourish The patriarch who compiled the Heart Sutra wanted to encourage followers of Tantric Buddhism to practice and recite the Heart Sutra, so
thatâ s why he presented the Heart Sutra as a kind of mantra This was also a t skillful means Thay has used the phrase, â The Insight that Brings Us to the Other Shore,â because in the mantra there is the expression pÄragate which t means â gone over to the other shore, the shore of wisdomâ PÄrÄyana and t
pÄramitÄ have both been translated as â crossing over to the other shore.â In t the Sutta NipÄta there is a chapter called PÄrÄyana which has also been
translated as â crossing over to the other shore.â t
Dear Family, I hope you enjoy practicing the new version of the Heart Sutra in English We have an English translation and Br Phap Linh is in the process of composing the music for the new chant The next edition of the Chanting Book will include this new translation Yesterday, on the 21st of August, after finishing the translation at around 3a.m., a moon ray penetrated Thayâ s room.t
With love and trust,
Your Teacher
AÅoka Institute, EIAB, Waldbröl
Bản dá»ch má»i Tâm kinh, vÄ n xuôiu lầm qua các thá»i Äại"
Tâm kinh Tuá» Giác Qua Bá»i Äại"
Bá» -tát AvalokiteÅvara, trong khi quán chiếu sâu sắc vá»i tuá» giác n: qua bá» , bá» ng khám phá ra rằng tất cả nÄ m uẩn Ä á»u trá» ng rá» ng, i Äại" i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» á» tá» i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng tất cả Ä á»u lÃá» tá» cái không Giác ngá» Ä iá»u ấy xong, bá» -tát vượt t á» tá» n: qua Ä Æ°á»£c má» i khá» Ä au ách nạn.á» tá» ng, á» tá»
â Nà y ÅÄriputra, hình hà i nà y chÃnh là cái không và cái không cÅ©ng chÃnh là hình hà i nà y Hình hà i nà y không phải là má» t cái gì t khác vá»i cái không và cái không cÅ©ng không phải là má» t cái gì t khác vá»i hình hà i nà y Ä iá»u nÃiá»u nà y cÅ©ng Ä Ãºng vá»i các cảm thá», triá» tá» ng, giác, tâm hà nh và nháºn thức
â Nà y ÅÄriputra, tất cả má» i hiá»n tượng Äá»u mang theo tưá»ng ng, á» tá» không, không hiá»n tượng nà o thá»±c sá»± có sinh, có diá»t, có có, có không, có dÆ¡, có sạch, có thêm và có bá»t
â Chà nh vì váºy mà trong cái không, nÄ m uẩn lÃu lầm qua các thá»i Äại" hình hà i, cảm thá» , ng, tri giác, tâm hà nh và nháºn thức Ä á»u không có mặt như những thá»±cá» tá» tại riêng biá»t MưỠi tám lÄ©nh vá»±c hiá»n tượng lÃi Äại" sáu cÄ n, sáuu lầm qua các thá»i Äại"trần và sáu thức cÅ©ng Ä á»u không có mặt như những thá»±c tại á» tá» riêng biá»t; mưỠi hai khoen nhân duyên cùng sá»± chấm dứt cá»§a i Äại"chúng, bá» n Ä áº¿ lÃá» tá» á» tá» khá» , táºp, diá»t vÃ Ä áº¡o cÅ©ng không có mặt như á» tá»những thá»±c tại riêng biá»t; tuá» giác và chứng Ä áº¯c cÅ©ng Ä á»u á» tá» á» tá» như thế
Trang 16â Vá» bá» -tát khi thá»±c tẠch má»i" ng vá»i bà p phép quán tuá» giác qua bá» không thấy i Äại"có gì cần Ä Æ°á»£c chứng Ä áº¯c, nên không thấy còn có gì chưá»ng á» tá» á» tá»ngại trong tâm Và vì tâm không còn chưá»ng ngại nên vỠấy vượt thắng Ä Æ°á»£c má» i sợ hãi, Ä áºá» tá» ng, á» tá» p tan Ä Æ°á»£c má» i tri giác sai á» tá» ng, lầm vÃ Ä áº¡t Ä Æ°á»£c nirvÄá¹a tuyá»t hảo.á» tá» á» tá»
â Tất cả các Bụt trong quá khứ, hiá» n tại và tá» vá» lai nhá» i Äại"
nương và o phép thá»±c táºp tuá» giác qua bá» mÃi Äại" Ä áº¡t tá»i chánh giácá» tá»toà n vẹn
â Cho nên, nà y thầy ÅÄriputra, ai cÅ©ng cần biết rằng tuá» giác qua bá» lÃi Äại" má» t linh chú lá»n, lÃt linh chú sáng nhất, là linh chú caonhất, là linh chú không thá» so sánh Ä Æ°á»£c Ä Ã³ lÃu lầm qua các thá»i Äại" á» tá» iá»u nà tuá» giác chân thá»±c có khả nÄ ng diá»t trừ tất cả má»i khá» nạn Vì váºu lầm qua các thá»i Äại" ng, y ta nên Ä á» c lên câu linh chú sau Ä Ã¢y Ä á» tán dương tuá» giác qua bá»:á» tá» ng, á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" i Äại"
â Gate, gate, pÄragate, pÄrasamgate, bodhi, svaha!â i Äại"
_
Bản dá»ch Tâm kinh má»i, theo ká» 5 chữ
Avalokita
Khi quán chiếu sâu sắc
Vá»i tuá» giác qua bá» ,i Äại"
Bá» ng khám phá ra rằng:i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng
NÄ m uẩn Ä á»u trá» ng rá» ng.u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» á» tá» i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng
â Cho nên trong cái không,
NÄ m uẩn Ä á»u không thá»u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"
Tự riêng mình có mặt
MưỠi tám loại hiá»n tượngi Äại"
Là sáu cÄ n, sáu trầnu lầm qua các thá»i Äại"
â Khi má» t vá» bá» -tát ng Äến nhiá»u trang mạng khác, và ch má»i" ng vá»i bÃ
Nương tuá» giác qua bá»i Äại"
Không thấy có sá» Ä áº¯cá» tá»
Nên tâm hết chưá»ng ngại
Trang 17VẳÈ tẳđm hõãÒt chặ°õÍÃng ngõãâi
Nẳàn khẳỄng cẳỀn sõÍê hẳêi,
ẵ õãiõÍÂu nẳ p tan mõÍ i võÍ ng tặ°õÍ ng,ng, ng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ
ẵ õãât niõãÒt-bẳiõÍÂu nẳ n tuyõÍÃt hõãêo (C)
Chặ° BõÍơt trong ba ẵ õÍ iõÍƯ tõÍ i ẵõãâi"
Nặ°ặâng tuõÍÃ giẳâc qua bõÍi ẵõãâi"
ẵ õÍu cẳỂ thõÍ thẳiõÍÂu nẳ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh tõÍẸu
Quõãê chẳânh giẳâc toẳ n võãỈn (C)
Võãy ta hẳêy tuyẳàn thuyõãÒt
Cẳđu linh chẳã qua bõÍ :i ẵõãâi"
Bõãên dõÍÃch Tẳđm kinh mõÍÃi bõãẸng tiõãÒng Anh
The Insight that Brings Us to the Other Shore
Avalokiteshvara
while practicing deeply with
the Insight that Brings Us to the Other Shore,suddenly discovered that
all of the five Skandhas are equally empty,and with this realisation
he overcame all Illằbeing
ó Listen Shariputra,
this Body itself is Emptiness
and Emptiness itself is this Body
This Body is not other than Emptiness
and Emptiness is not other than this Body.The same is true of Feelings,
Perceptions, Mental Formations,
ó That is why in Emptiness,
Body, Feelings, Perceptions,
Mental Formations and Consciousness
are not separate self entities
Trang 18The Eighteen Realms of Phenomena
which are the six Sense Organs,
the six Sense Objects,
and the six Consciousnesses
are also not separate self entities
The Twelve Links of Interdependent Arising
and their Extinction
are also not separate self entities
IllÂbeing, the Causes of IllÂbeing,
the End of IllÂbeing, the Path,
insight and attainment,
are also not separate self entities
Whoever can see this
no longer needs anything to attain
â Bodhisattvas who practice
the Insight that Brings Us to the Other Shore
see no more obstacles in their mind,
and because there are no more
obstacles in their mind,
they can overcome all fear,
destroy all wrong perceptions
and realize Perfect Nirvana
â All Buddhas in the past, present and
future by practicing
the Insight that Brings Us to the Other Shore
are all capable of attaining
Authentic and Perfect Enlightenment
â Therefore Sariputra,
it should be known that
the Insight that Brings Us to the Other Shore
is a Great Mantra,
the most illuminating mantra,
the highest mantra,
a mantra beyond compare,
the True Wisdom that has
the Insight that Brings Us to the Other Shore:
Gate, Gate, Paragate, Parasamgate,
Bodhi Svaha!â i Äại"
Ná» i dung Ä Æ°á»£c tải vá» từ website Rá» ng má» tâm há» n: t á» tá» t n:
http://rongmotamhon.net
Viá»c sá» dụng ná» i dung nÃt y và o mục Ä Ãá» tá» ch khai thác lợi nhuáºn
dưá»i bất kỳ hình thức nà o là vi phạm Ä áº¡o Ä á»©c vÃá» tá» á» tá» pháp luáºt.Chúng tôi khuyến khÃch viá»c phá» biến vì mục Ä Ãá» tá» ch lợi tha Xin vuilòng ghi rõ nguá» n thông tin trÃn: ch dẫn và không tùy tiá»n sá»a chữa, thêm bá»t và o ná» i dung hiá»n có.t
Bát-nhã Tâm kinh Khảo luáºn
Phần 4: PHẦN III CÃC à KIẾN XOAY QUANH VIá» C Dá»CH Má»I TÃM KINH i Äại" ãéç¾å¨ãCỦA THẦY NHẤT HẠNH - 1 Có nên dá»ch lại Tâm kinh hay không?
Trang 19NguyõÍ n Minh TiõãÒnƠn Minh TiõãÒn
Gõãưn ẵ ẳđy, thõãưy Nhõãơt Hõãânh ẵ ẳê dõÍÃch lõãâi Tẳđm kinh Bẳât-nhẳê Trang õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
Lẳ ng Mai cẳỂ ẵ ẵ ng tõãêi bõãên dõÍÃch mõÍÃi, kẳẨm theo nhõÍÉng giõãêi thẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ch cõÍưa thõãưy võÍ lẳ½ do phõãêi dõÍÃch lõãâi Tẳđm kinh Rõãơt nhiõÍu trang mõãâng Â
ẵ ẳê ẵ ẵ ng tõãêi bõãên dõÍÃch mõÍÃi nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y, trong ẵ ẳỂ cẳỂ cõãê Thặ° viõÍÃn Hoa Sen.õÍƯ tõÍBẳàn dặ°õÍÃi bẳ i ẵ ẵ ng õÍ Thặ° viõÍÃn Hoa Sen cẳỂ nhiõÍÃu nhõãõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â n xẳẪt cõÍưa ngặ°õÍ i ẵ õÍ c ẵ õÍ lõãâi, cho thõãơy khẳâ nhiõÍu ẳ½ kiõãÒn trẳâi chiõÍu quan tẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â Â
ẵ õãât ẵ ặ°õÍêc trặ°õÍÃc kia giõÍÃ khẳỄng cẳỀn nõÍÉa õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"
Tẳđm kinh Bẳât-nhẳê trặ°õÍÃc hõãÒt lẳ mõÍ t bẳt i chẳã ẵ õÍ i võÍÃi rõãơt nhiõÍÃu õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Ângặ°õÍ i Trong sõÍ hẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng triõÍÃu Phõãt tõÍ trẳÈ tõÍơng Tẳđm kinh trong thõÍ i i ẵõãâi"khẳỂa cẳỄng phu mõÍ i ngẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng y cõÍưa mẳÈnh, khẳỄng phõãêi ai cắẪng hiõÍ u thõãơu Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"suõÍ t ẵ ặ°õÍêc ẳ½ nghẵẪa cõÍưa tõÍẬng cẳđu chõÍÉ Trong thõÍẸc tõãÒ, sõÍ ngặ°õÍ iõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"trẳÈ tõÍơng Tẳđm kinh mõÍ i ngẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng y nhặ°ng khẳỄng hiõÍ u ẳ½ nghẵẪa Tẳđm kinh cẳỀn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cẳỂ thõÍ chiõãÒm ẵ õãâi ẵ a sõÍ , vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ tẳỄi ẵ ẳê nghe rõãơt nhiõÍu ngặ°õÍ i gõÍ i ẵ ẳõÍƯ tõÍ Â i ẵõãâi" ng, õÍƯ tõÍ
đy lẳ ó chẳã Bẳât-nhẳêó thay cho tẳàn gõÍ i Tẳđm kinh Ngẳ i ẵõãâi" ng, i Cặ°u-ma-la-thõãpkhi chuyõÍ n dõÍÃch Tẳđm kinh cắẪng ẵ õã·t tiẳàu ẵ õÍÃ lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â Ma-ha Bẳât-nhẳê Ba-la-mõãt ẵ õãâi Minh Chẳã Kinh [ỗ ẪộẨảộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôưỗ ổ ốả ].iõÍÂu nẳ õÍƯ tõÍ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" Ơn Minh TiõãÒn Đ n:
Bẳ i viõãÒt nẳ y sõã½ ẵ õÍ cõãõÍƯ tõÍ Â p ẵ õãÒn 2 võãơn ẵ õÍ: ThõÍẪ nhõãơt, cẳỂ nẳàn dõÍÃchõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Âlõãâi Tẳđm kinh hay khẳỄng, vẳ thõÍẪ hai, Tẳđm kinh ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc dõÍÃch lõãâi õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍnhặ° thõãÒ nẳ o Ngặ°õÍ i viõãÒt sõã½ giõÍÃi hõãân trong phõãâm vi nhõãi ẵõãâi" n hiõÍ u Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"tõÍẬ chẳnh bẳ i viõãÒt cõÍưa thõãưy Nhõãơt Hõãânh trẳàn trang Lẳ ng Mai vẳ khẳ
Ễng dõÍẸa vẳ o nhõÍÉng ẳ½ kiõãÒn trẳâi chiõÍu hiõÍÃn ẵÃang lặ°u hẳÂ õÍƯ tõÍ nh õÍ nhiõÍuÂnặâi trẳàn mõãâng Internet
1 CẳỂ nẳàn dõÍÃch lõãâi Tẳđm kinh hay khẳỄng?
Cẳđu hõÍ i nẳ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc y ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc chẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ nh thõãưy Nhõãơt Hõãânh giõãêi ẵ ẳâp trong phõãưn õÍƯ tõÍ
ó Lẳ½ do tõãâi sao phõãêi dõÍ ch lõãâi Tẳđm kinhó õÍ ẵ ẳđy, chẳãng ta chõÍ ch mõÍi" i ẵõãâi" đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ õÍÊ giõãêi ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳcõãưn ẵ õÍ c lõãâi nhõÍÉng lẳ½ do thõãưy ẵ ẳê nẳàu ra ẵ õÍ xem ẵ ẳỂ cẳỂ phõãêi lẳõÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ nhõÍÉng lẳ½ do thuyõãÒt phõÍơc hay khẳỄng mẳ thẳỄi Thõãưy ẵ ẳê nẳàu rẳẾ lẳ½ do õÍƯ tõÍrõãơt ngõãÉn gõÍ n lẳng, :
ó SõÍ dẵẪ Thõãưy phõãêi dõÍ ch lõãâi Tẳđm kinh, vẳÈ võÍ tõÍ sặ° biẳàn tõã ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ch mõÍi" ch mõÍi" biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ p Tẳđm kinh ẵ ẳê khẳỄng ẵ õÍư khẳẪo lẳẪo trong khi sõÍõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ dõÍơng ngẳỄn tõÍẬ; do ẵ ẳỂ, õÍƯ tõÍ
ẵ ẳê gẳđy ra nhiõÍu hiõÍ u lõãưm qua cẳâc thõÍ i ẵ õãâi.óõÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"
Nhặ° võãy, theo thõãưy Nhõãơt Hõãânh thẳÈ lẳ½ do phõãêi dõÍÃch lõãâi lẳ vẳÈ bõãên Tẳđm kinh hiõÍ n nay ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc dõÍ ch võÍ i sõÍẸ ó khẳỄng ẵ õÍư khẳẪo Ư tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ ch mõÍi" i" õÍƯ tõÍlẳẪo trong khi sõÍ dõÍơng ngẳỄn tõÍẬó , hay nẳỂi ngõãÉn gõÍ n vẳi ẵõãâi" ng, dõÍ hiõÍ u Ơn Minh TiõãÒn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"hặân lẳ ó diõÍ n ẵ õãât võÍơng võÍó vẳ ƠộổôÃổÒÊốảọ õÍÊ giõãêi  i ẵõãâi" do sõÍẸ ó diõÍ n ẵ õãât võÍơng võÍó ƠộổôÃổÒÊốảọ õÍÊ giõãêi  i ẵõãâi"
ẵ ẳỂ nẳàn ó ẵ ẳê gẳđy ra nhiõÍu hiõÍ u lõãưm qua cẳâc thõÍ i ẵ õãâió õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"
Thõãt ra chặ°a tõÍẬng cẳỂ võÍÃ tõÍ sặ° nẳ o biẳàn tõãp Tẳđm kinh cõãê! CẳỂ
ẵ õãÒn 8 bõãên Hẳân dõÍÃch Tẳđm kinh tõÍẬ Phõãân ngõÍÉ, hiõÍÃn cẳỀn giõÍÉ õÍƯ tõÍ
Trang 20ThõÍẪ nhõãơt, thõãưy kõÍ lõãâi cẳđu chuyõÍÃn võÍÃ chẳã sa-di bõÍÃ kẳẪo mắẪi, quaÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â
ẵ ẳỂ thõãưy cho rõãẸng chẳã sa-di ẵ ẳê ó bõÍ kõãỈt vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ ch mõÍi" o nhõÍÉng cẳâi nhặ° khẳỄngmõãÉt, khẳỄng tai, khẳỄng mắẪi, khẳỄng lặ°õÍâió Ặó , vẳi ẵõãâi" lẳ½ do lẳ vẳÈ ó võÍ ch mõÍi" tõÍ sặ° biẳàn tõãp Tẳđm kinh ẵ ẳê khẳỄng thẳàm vẳõÍƯ tõÍ o bõÍ n chõÍÉ khẳỄng cẳỂ, khẳõÍƯ tõÍ
Ễng khẳỄng ngay sau bõÍ n chõÍÉ khẳỄng sinh, khẳỄng diõÍÃtó õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"
Thõãt ra, võÍà thiõÍn sặ° trong cẳđu chuyõÍÃn nẳ y ẵ ẳê nhõãõÍƯ tõÍ n ra cẳâch hiõÍ u Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cõÍưa chẳã sa-di võÍ chõÍÉ ó khẳỄngó trong Tẳđm kinh lẳ i ẵõãâi" sai lõÍÃch, nẳàn viõÍÃc ngẳ i kẳẪo mắẪi chẳã thõãt ẵ au lẳõÍƯ tõÍ ẵ õÍ chẳã phõãêi nhõãõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n ra rõãẸng Tẳđm kinh khẳỄng hõÍ phõÍư nhõã n sõÍẸ hiõÍÃn hõÍÉu cõÍưa cẳâc phẳâp trong
thõãÒ giõÍÃi hiõÍÃn tặ°õÍêng ViõÍÃc nhõãn hiõÍ u sai lõãưm chõÍÉ ó khẳỄngó Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi"trong cẳđu mõÍ ẵ õãưu cõÍưa Tẳđm kinh sõã½ dõãẬn ẵ õãÒn viõÍÃc hiõÍ u sai cẳâc ẳ½õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"kinh tiõãÒp theo, bõÍ i ó tẳânh KhẳỄngó ẵ ặ°õÍêc ẵ õÍ cõã i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â p trong kinh võÍÃi
ó sõÍẸ trõÍ ng khẳỄng, khẳỄng tõÍ n tõãâió lẳ õÍÊ giõãêi ng võÍi bẳ i ẵõãâi" hoẳ n toẳ n khẳâc nhau Do chẳã sa-di ẵ ẳê hiõÍ u sai nẳàn cho rõãẸng ó khẳỄng cẳỂ cẳâi mắẪió , vẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" võÍà thiõÍn Âsặ° kẳẪo mắẪi chẳã lẳ ẵ õÍ nhõãÉc chẳã rõãẸng ó cẳâi mắẪi võãẬn thõãõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t cẳỂ
ẵ ẳỂó õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"
Nhặ° võãy, sai lõãưm cõÍưa chẳã sa-di lẳ m sao cẳỂ thõÍ quy cho lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" do ó sõÍẸ võÍơng võÍó trong bõãên dõÍÃch Tẳđm kinh cõÍưa ngẳÂ i ẵõãâi" i HuyõÍn Trang? VẳÂ viõÍÃc trẳâch ngẳ i HuyõÍn Trang ó ẵ ẳê khẳỄng thẳàm vẳÂ õÍÊ giõãêi o bõÍ n chõÍÉ khẳỄng cẳỂ, khẳỄngõÍƯ tõÍkhẳỄngó cắẪng khẳỄng hõÍêp lẳ½, vẳÈ nhặ° ẵ ẳê nẳỂi, ngẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i lẳ ngặ°õÍ i dõÍÃch i ẵõãâi"kinh chõÍẪ khẳỄng phõãêi biẳàn tõãp Ngặ°õÍ i dõÍÃch chõÍÃ cẳỂ quyõÍn chuyõÍÃn i ẵõãâi" Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"dõÍÃch nhõÍÉng gẳÈ cẳỂ trong nguyẳàn tẳâc, viõÍÃc tõÍẸ ẳ½ thẳàm vẳ o nhõÍÉng gẳÈkhẳỄng cẳỂ trong nguyẳàn tẳâc sõã½ lẳ mõÍ t viõÍÃc lẳt m sai trẳâi, phõãên bõÍ it nguyẳàn tẳâc Vẳ khi nguyẳàn tẳâc lẳ mõÍ t bõãên kinh vẵ n thẳÈ ẵ iõÍu nẳt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â y lõãâi cẳ ng tõÍ i kõÍẾ.õÍƯ tõÍ
Cẳđu chuyõÍÃn thõÍẪ hai cắẪng ẵ ặ°õÍêc ẵ ặ°a ra nhõãẸm mõÍơc ẵ ẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ ch nhặ° trẳàn, nhặ°ng ngặ°õÍ i khai thõÍÃ lẳi ẵõãâi" TuõÍÃ Trung Thặ°õÍêng SẵẪ, mõÍ t võÍÃ thiõÍÃn sặ° t Âcặ° sẵẪ ViõÍÃt Nam lõÍ i lõãâc vẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng o ẵ õÍ i Trõãưn, vẳõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" ngặ°õÍ i ẵ ặ°õÍêc khai thõÍÃi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ
lẳ mõÍ t võÍà tẵ ng Trong cẳđu chuyõÍÃn nẳt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y, TuõÍà Trung Thặ°õÍêng SẵẪ cắẪng nhõãn ra ẵ ặ°õÍêc viõÍÃc võÍà tẵ ng nhõãõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n hiõÍ u sai lõÍ ch võÍ nghẵẪa ó khẳỄngóÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Ư tõÍ Â i ẵõãâi"trong Tẳđm kinh, nẳàn ngẳ i ẵ ẳê cõãênh tõÍÃnh bõãẸng cẳâch ẵ ặ°a ra mõÍ t phẳât õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t biõÍ u ngặ°õÍêc lõãâi ó khẳỄng chõãỂng phõãêi sõãÉc, sõãÉc chõãỂng phõãêi khẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
Ễngó Tõãơt nhiẳàn, nhõÍÉng trặ°õÍ ng hõÍêp tẳỈy cẵ n cặâ ẵ õÍ phẳâ chõãơp nhặ° i ẵõãâi" i ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"võãy thẳÈ khẳỄng thõÍ dõÍẸa vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o ẵ ẳỂ ẵ õÍ cho rõãẸng Thặ°õÍêng SẵẪ ó ẵ ẳê ẵ õÍ ngõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t tõÍ i cẳâi cẳỄng thõÍẪc ó sõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc thõÍ sõãÉcó i" ch mõÍi" ch mõÍi" i ẵõãâi"linh thiẳàng, bõãơt khõãê xẳđm phõãâm cõÍưa nõÍn vẵ n hõÍ c Bẳât-nhẳêó , cẳ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng, i ẵõãâi" ng khẳỄng thõÍ lõãơy cẳâch nhẳÈn cõÍưa ngặ°õÍ i ngoẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" i cuõÍ c ẵ õÍ cho rõãẸng t õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
Thặ°õÍêng SẵẪ ó ẵ ẳê ẵ i quẳâ ẵ ẳ õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi ó trong viõÍÃc khai thõÍÃ cho ngặ°õÍ i trong i ẵõãâi" i ẵõãâi"cuõÍ c ChõÍ nẳt i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng y, thõãưy Nhõãơt Hõãânh ẵ ặ°a ra nhõãõÍƯ tõÍ n xẳẪt:
ó Thặ°õÍêng sẵẪ chặ°a thõãơy ẵ ặ°õÍêc rõãẸng cẳâi lõÍ i khẳỄng nõãẸm õÍ cẳỄng õÍÊ giõãêi ỗÊỂộâộ ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌthõÍẪc ó sõãÉc tõÍẪc thõÍà khẳỄngó à mẳĐ t nõãẸm õÍ chõÍ võÍơng võÍ nặâi cẳđu i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng Â
ó ThõÍà cõÍ khẳỄng trung vẳỄ sõãÉcó Ã.ó i ẵõãâi"Đ õÍƯ tõÍt
Thõãt khẳỂ ẵ õÍ cẳỂ thõÍ biõãÒt ẵ ặ°õÍêc rõãẸng TuõÍÃ Trung Thặ°õÍêng SẵẪ ẵ ẳê õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
ó thõãơy ẵ ặ°õÍêcó hay ó chặ°a thõãơy ẵ ặ°õÍêcó , nhặ°ng ẵ õÍ i võÍ i ó chõÍ õÍÊ giõãêi i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi i" ỗÊỂộâộ
Trang 21võÍơng võÍ nặâi cẳđu ó ThõÍà cõÍ khẳỄng trung vẳỄ sõãÉcó ó thẳÈ mõÍÃi chẳãng ta РõÍƯ tõÍt i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng i ẵõãâi"cẳỂ thõÍ nhõãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n biõãÒt ẵ ặ°õÍêc Bõãên dõÍÃch cõÍưa ngẳõÍƯ tõÍ i HuyõÍn Trang cẳỂ thõÍẸcÂsõÍẸ ó võÍơng võÍó hay khẳỄng thẳÈ quẳêng thõÍ i gian 14 thõãÒ kõÍ· tõÍẬ lẳãc  i ẵõãâi" i ẵõãâi"nẳỂ ra ẵ õÍ i ẵ õãÒn nay, trõãêi qua nhiõÍu thõãÒ hõÍà ẵ õÍ c giõãê nõÍ i tiõãÒp õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍnhau sõÍ dõÍơng, cẳỂ lõã½ cắẪng ẵ ẳê quẳâ ẵ õÍư ẵ õÍ nhõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n ra Hặân thõãÒ nõÍÉa, bõãên dõÍÃch nẳ y ẵ ặ°õÍêc chõãơp nhõãõÍƯ tõÍ n bõÍ i mõÍ t tuyõÍÃt ẵ õãâi ẵ a sõÍ t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
ngặ°õÍ i sõÍi ẵõãâi" dõÍơng, vặ°õÍêt trẳàn 6 bõãên dõÍÃch khẳâc, trong ẵ ẳỂ cẳỂ cõãê õÍƯ tõÍbõãên dõÍÃch cõÍưa ngẳ i Cặ°u-ma-la-thõãp, mõÍ t cao tẵ ng õãôn ẵ õÍ ẵ ẳê ẵ õãÒn t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍTrung Hoa vẳ trõÍ thẳ nh mõÍ t ẵ õãâi dõÍÃch giõãê, ẵ ẳỂng gẳỂp rõãơt lõÍÃn cho t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍsõÍẸ nghiõÍÃp chuyõÍ n dõÍÃch Kinh ẵ iõÍ n ẵ iõÍÃu ẵ ẳâng chẳã ẳ½ hặân nõÍÉa lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ õÍƯ tõÍ bõãên dõÍÃch cõÍưa ngẳ i Cặ°u-ma-la-thõãp cẳỂ nhiõÍu chõÍ khẳâc võÍÃi bõãên  i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng dõÍÃch cõÍưa ngẳ i HuyõÍn Trang, nhặ°ng riẳàng õÍ cẳđu kinh ó bõÍ chẳàó lẳ ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ch mõÍi" i ẵõãâi" võÍơng võÍ nẳ y thẳÈ cõãê hai bõãên ẵ õÍu giõÍ ng hõÍÃt nhau: ThõÍà cõÍ khẳỄng õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍtrung vẳỄ sõãÉc (ỗ Éỗ ốẪãồÌĐ Ơn Minh TiõãÒn ố âộ Ề) HẳỂa ra hai võÍ ẵ õÍ u ó võÍơng võÍ óÔọ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ ch mõÍi" õÍÊ giõãêi   i ẵõãâi"nhặ° nhau, vẳ tõãơt cõãê nhõÍÉng dõÍÃch giõãê khẳâc thẳÈ cẳỀn kẳẪm hặân cõãê mõÍẪc ẵ õÍ ó võÍơng võÍó nẳõÍƯ tõÍ t  i ẵõãâi" y
ẵ õÍ tiõãÒp tõÍơc chõÍẪng minh cho viõÍ c ó ẵ ẳê gẳđy ra nhiõÍu hiõÍ u lõãưm qua iõÍÂu nẳ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Ư tõÍ õÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cẳâc thõÍ i ẵ õãâió cõÍưa bõãên dõÍÃch Tẳđm kinh, thõãưy Nhõãơt Hõãânh viõãÒt:i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"
ó Cẳâi mắẪi cõÍưa sặ° chẳã cẳỀn ẵ au tõÍ i bẳđy giõÍ lẳ õÍÊ giõãêi i" i ẵõãâi" vẳÈ sõÍẸ võÍơng võÍ Â
nẳ y Cho ẵ õãÒn bẳõÍƯ tõÍ i kõÍÃ kiõãÒn giõãêi tặ°ặâng truyõÍn lẳÂ cõÍưa tõÍ HuõÍÃ
Nẵ ng cắẪng bõÍÃ kõãỈt vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o ẳ½ niõÍ m vẳỄ ẵ ẳỂ: ó bõãên lai vẳỄ nhõãơt võãƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t!ó i ẵõãâi"
TẳỄi lõãơy lẳ m lõãâ vẳÈ khẳỄng biõãÒt vẳỄ tẳÈnh hay cõÍ ẳ½ mẳõÍƯ tõÍ luõãn chõÍẪng
nẳ y cõÍưa thõãưy Nhõãơt Hõãânh ẵ ẳê mõãÉc vẳõÍƯ tõÍ o mõÍ t lõÍ i cõãơu trẳãc hõãÒt t i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng sõÍẪc tõãÒ nhõÍà Trong mõÍÃnh ẵ õÍ thõÍẪ nhõãơt, thõãưy tiõãÒp tõÍơc quy lõÍÃi õÍƯ tõÍi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng Âcho sõÍẸ nhõãn hiõÍ u sai lõÍÃch cõÍưa chẳã sa-di lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" do ó sõÍẸ võÍơng võÍó  i ẵõãâi"cõÍưa bõãên dõÍÃch Tẳđm kinh Trong mõÍÃnh ẵ õÍ thõÍẪ hai, thõãưy chuyõÍÃn qua õÍƯ tõÍÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Âphẳà phẳân ó tõÍ HuõÍ Nẵ ng cắẪng bõÍ kõãỈt vẳ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ Ư tõÍ Ê giõãêi ch mõÍi" o ẳ½ niõÍÃm vẳỄ ẵ ẳỂó õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"Nhặ°ng thay vẳÈ trẳÈnh bẳ y 2 võãơn ẵ õÍ lẳõÍƯ tõÍ Â tẳâch biõÍÃt vẳ hoẳ n toẳ n khẳỄng liẳàn quan ẵ õãÒn nhau, thõãưy lõãâi sõÍõÍƯ tõÍ dõÍơng mõÍ t cõÍơm tõÍẬ liẳàn kõãÒt t
ó Ãcho ẵÃõãÒn cắẪng ẵÃẳỂó khiõãÒn ngặ°õÍ i ẵÃõÍ c khẳỄng khõÍi rặâi i ẵõãâi" i ẵõãâi" ng,
vẳ o sõÍẸ liẳàn tặ°õÍ ng nhõãưm lõãẬn rõãẸng ẵ ẳđy lẳõÍƯ tõÍ hai trặ°õÍ ng hõÍêp liẳàn i ẵõãâi"quan ẵ õãÒn nhau, vẳõÍƯ tõÍ do ẵ ẳỂ sõã½ hiõÍ u rõãẸng ngẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i HuõÍ Nẵ ng ó kõãỈt vẳƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o ẳ½ niõÍÃm vẳỄó cắẪng lẳi ẵõãâi" do ó sõÍẸ võÍơng võÍ ẵ ẳỂ cõÍưa Tẳđm kinhó SõÍẸ Â õÍÊ giõãêi i ẵõãâi"liẳàn kõãÒt nẳ y cẳ ng thẳàm rẳẾ rõÍÃt khi thõãưy ẵ ặ°a ra hai cẳđu thặâ ẵ õÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"kõãÒt ẳ½ ẵ oõãân nẳõÍƯ tõÍ y:
ó Thõã t lẳ :
MõÍ t ẳâng mẳđy qua che cõÍt a ẵ õÍ ng õÍƯ tõÍ t
Bao nhiẳàu chim chẳỂc lõãâc ẵ ặ°õÍ ng võÍ.ó õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" Â i ẵõãâi"
Theo mõãâch tặ° duy thẳỄng thặ°õÍ ng, cõãê ẵ oõãân vẵ n trẳàn dõãẬn ngặ°õÍ i ẵ õÍ ci ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng,
ẵ õãÒn mõÍ t liẳàn tặ°õÍ ng hõãÒt sõÍẪc rẳẾ rẳõÍƯ tõÍ t ng rõãẸng trong sõÍ ó bao nhiẳàu õÍƯ tõÍ chim chẳỂc lõãâc ẵ ặ°õÍ ng võÍó ẵ ẳỂ cẳỂ sõÍẸ hiõÍÃn diõÍÃn cõÍưa chẳã sa-di bõÍÃõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" Â i ẵõãâi" õÍƯ tõÍkẳẪo mắẪi, võÍÃ tẵ ng tham võãơn ngẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i TuõÍÃ Trung vẳ LõÍơc tõÍ HuõÍÃ Nẵ ng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"Ngẳ i HuõÍÃ Nẵ ng sinh cẳỈng thõÍÃi vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" nhõÍ hặân ngẳ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc i HuyõÍn Trang khoõãêng 38ÂtuõÍ i Ngẳ i ẵ õÍ c bẳõÍƯ tõÍ ng, i kõÍ ó bõãên lai vẳỄ nhõãơt võãƯ tõÍ tó nẳi ẵõãâi" y sau 8 thẳâng
ẵ õãÒn chẳỈa ẵ ẳỄng ThiõÍn xin hõÍ c võÍÃi NgắẪ TõÍ Nẵ m ẵ ẳỂ ngẳõÍƯ tõÍ iõÍÂu nẳ  ng, Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i chõÍà vẳ o khoõãêng 23 tuõÍ i, lõãâi xuõãơt thẳđn lẳ mõÍ t ngặ°õÍ i ẵ õÍ n cõÍưi thõãơt t i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍhõÍ c, mẳỈ chõÍÉ nẳàn khẳỄng thõÍ ẵ õÍ c qua bõãên dõÍÃch Tẳđm kinh cõÍưa ngẳng, Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, i HuyõÍn Trang (lẳãc ẵ ẳỂ thõã õÍƯ tõÍ m chẳ cẳỀn cẳỂ thõÍ chặ°a ẵ ặ°õÍêc lặ°u hẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ nh) Nhặ°ng ngay cõãê cho dẳỈ ngẳ i HuõÍà Nẵ ng cẳỂ hõÍÃc ẵ ặ°õÍêc Tẳđm kinh tõÍẬ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng, õÍƯ tõÍngặ°õÍ i khẳâc, thẳÈ viõÍÃc quy lõÍÃi cho bõãên dõÍÃch Tẳđm kinh trong trặ°õÍ ng i ẵõãâi" i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng i ẵõãâi"
Trang 22hợp nà y cÅ©ng hoà n toà n vô lý HÆ¡n thế nữa, chúng ta cần Ä áº·t á» tá»lại vấn Ä á» lÃá» tá» ngà i Huá» NÄ ng có tháºu lầm qua các thá»i Äại" t sá»± â bá» kẹt và ch má»i" o ý niá»mvôâ hay chÄ ng? VÃi Äại" u lầm qua các thá»i Äại" nếu Ä iá»u nÃá» tá» y lÃ Ä Ãºng, thì tháºá» tá» t buá» n thay vì chÃn: -
nh NgÅ© Tá» cÅ©ng là ngưỠi â có mắt không tròngâ khi Ä Ã£ vá» i vÃi Äại" i Äại" á» giải ng Äến nhiá»u trang mạng khác, và ng trao truyá»n mạng mạch PhẠt pháp cho má» t kẻ rÆ¡i vÃt o â chấp khÃ
´ngâ BÃi Äại" i ká» cá»§a ngà i Huá» NÄ ng xuất hiá»n trong bá» i cảnh sau khiu lầm qua các thá»i Äại" á» tá»
Ä á» c bÃá» tá» ng, i ká» cá»§a ngà i Thần Tú và là cÄ n cứ Ä á» NgÅ© Tá» quyết u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"
Ä á»nh chá»n ngÃá» tá» ng, i là m ngưỠi Ä Æ°á»£c truyá»n y bát lÃi Äại" á» tá» m Tá» thứ sáu
Ä á» bÃiá»u nà u lầm qua các thá»i Äại" n Ä áº¿n hai bÃá» tá» i ká» nà y, cần cả má» t chương sách chứ khôngt chá» là và i dòng ngắn ngá»§i trong má» t bÃt i viết
Vấn Ä á» niên Ä áº¡i dưỠng như cÅ©ng cho chúng ta thấy má» t nháºá» tá» á» tá» i Äại" t n xét chá»§ quan khác cá»§a thầy Nhất Hạnh vá» ngà i Huyá»n Trang trong bà i viết nà y Thầy viết:
â Tâm kinh Bát-nhã ra Ä á» i muá» n khi tà Ỡgiải i Äại" ng Äến nhiá»u trang mạng khác, và n ngưỡng máºt giáo Ä Ã£ bắt á» tá»
Ä áº§u thá»nh hÃá» tá» nh Vá» tá» sư biên táºp Tâm kinh Ä Ã£ muá» n tÃá» tá» á» tá» n Ä á» Máºá» tá» n: t giáo Ä á» c tụng Tâm kinh, nên trong Ä oạn cuá» i Ä Ã£ trình bÃá» tá» ng, á» tá» á» tá» á» tá» y Tâm kinhnhư má» t linh chú.â t i Äại"
Lá»ch sá» ghi nháºn vá» Tá» sư hình thà nh Máºt giáo tại Trung Hoa là ngà i Bất Không (Amoghavajra), cho dù trưá»c Ä Ã³ có các vá» Thiá»n VôỠtá»Ãy và Kim Cang Trà truyá»n bá giáo pháp MẠt tông, nhưng phải sau khi ngà i Bất Không thá»nh vá» má» t sá» lượng lá»n kinh Ä iá»n và t á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" chuyá» nu lầm qua các thá»i Äại"dá»ch sang Hán ngữ thì Máºt tông má»i bắt Ä áº§u phát triá» n mạnh á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"Ngà i sinh nÄ m 705 vÃu lầm qua các thá»i Äại" mất nÄ m 774, trong khi ngÃu lầm qua các thá»i Äại" i Huyá»n Trang sinh nÄ m 596 u lầm qua các thá»i Äại"
và mất nÄ m 664 Khi ngÃu lầm qua các thá»i Äại" i Huyá»n Trang dá»ch (chứ không phải biên táºp) Tâm kinh thì ngà i Bất Không chưa ra Ä á» i VÃá» tá» i Äại" ngà i Huyá»n Trang cÅ©ng không â trình bà y Tâm kinh như má» t linh chúâ , bá» i câu chú t i Äại"cuá» i cùng không dá»ch lÃá» tá» nằm trong nguyên tắc â ngÅ© chá»§ng bất phiênâ cá»§a chÃi Äại" nh ngà i Ä á» ra, không liên quan gì Ä áº¿n viá» c â muá» n á» tá» á» tá» tá» á» tá»tÃn Ä á» Máºá» tá» n: t giáo Ä á» c tụng Tâm kinhâ (vÃá» tá» ng, i Äại" o má» t thá» i Ä iá» m chưa có t i Äại" á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"Máºt giáo!)
VÃ Ä iá»u nÃá» tá» y dưỠng như cÅ©ng rất có khả nÄ ng tạo ra má» t sá»± i Äại" u lầm qua các thá»i Äại" t liên tưỠng sai lầm cho ngưỠi Ä á» c Bá» i nếu như quả tháºi Äại" á» tá» ng, t
ngưỠi â biên táºi Äại" pâ Tâm kinh Ä Ã£ cỠý hưỠng Ä áº¿n â các tÃi Äại" á» tá» á» tá» i" á» tá» n Ä á» á» tá» n: Máºt giáoâ thì viá»c dá»ch lại Ä á» có má»t bản dá»ch khách quan i Äại" á» tá»u lầm qua các thá»i Äại" t hÆ¡n sẽ là hết sức cần thiết
Như váºy, những lý do mà thầy Nhất Hạnh Ä Æ°a ra Ä á» â phải dá» chá» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" ch má»i" lại Tâm kinhâ lÃi Äại" hoà n toà n chá»§ quan và không Ä á»§ thuyết phục á» tá»Thầy Ä Ã£ phê phán bản dá»ch Tâm kinh lÃá» tá» â vụng vá»â nhưng không i Äại"chứng minh Ä Æ°á»£c sá»± vụng vá» Ä Ã³, cÅ©ng tương tá»± như thầy phê á» tá» á» tá»phán Tuá» Trung Thượng SÄ© là â quá Ä Ã á» giải â nhưng không Ä Æ°a ra luáºi Äại" á» tá» n
Ä iá» m nÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" o Ä á» chứng minh sá»± â quá Ä Ãá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» â Ä Ã³, vÃi Äại" á» tá» phê phán Lục Tá» Huá» NÄ ng lÃu lầm qua các thá»i Äại" ngưỠi â kẹt vÃi Äại" o ý niá»m vôâ nhưng cÅ©ng không ÄÆ°a i Äại" á» tá»
ra Ä Æ°á»£c Ä iá»u gì Ä á» chứng minh cho sá»± â chấp khôngâ nÃá» tá» á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" i Äại" y
Váºy có những lý do nà o Ä á» không cần phải dá»ch lại Tâm kinh hayá» tá» u lầm qua các thá»i Äại"không? Thứ nhất, sá»± tá» n tại vÃn: chá» n lá» c qua thá» i gian hÆ¡n 14 ng, ng, i Äại"thế ká»· Ä Ã£ quá Ä á»§ Ä á» nói lên giá trá» cá»§a bản dá»ch Tâm kinh.á» tá» á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"Thứ hai, như Ä Ã£ nói từ Ä áº§u, Tâm kinh Ä á» i vá»i rất nhiá»u ngưá»iá» tá» á» tá» á» tá» á» tá» i Äại"vá» n lÃá» tá» má» t bÃt i chú, vì nó Ä Æ°á»£c trì tụng vá»i niá»m tin nhiá»u á» tá» hÆ¡n sá»± phân tÃch, quán chiếu Tuy rằng những ngưỠi nÃi Äại" y không thá»±c sá»± nháºn Ä Æ°á»£c hết những lợi Ãá» tá» ch nhiá»m mầu vô hạn cá»§a Tâm kinh là giải thoát rá» t ráo, nhưng há» vẫn có Ä Æ°á»£c những á» tá» ng, á» tá»lợi Ãch nhất Ä á»nh từ sá»± ươm mầm trÃá» tá» tuá» qua từng câu chữ cá»§a Tâm kinh
Bản thân tôi là má» t vÃt dụ Thuá» nhá» , tôi Ä Ã£ thuá» c lòng Tâm sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c á» tá» t kinh qua những lần theo mẹ lên chùa tụng kinh buá» i tá» i, nhưng á» tá»
Trang 23thõÍẸc sõÍẸ khẳỄng hiõÍ u ẵ ặ°õÍêc chõÍÉ nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ o trong ẵ ẳỂ cõãê LõÍÃn lẳàn, tẳỄi õÍƯ tõÍmõÍÃi bõãÉt ẵ õãưu tẳÈm hiõÍ u ẳ½ nghẵẪa Tẳđm kinh, vẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nhõÍÉng ẳ½ niõÍÃm nhặ°
ó sõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc thõÍ sõãÉcó võãẬn ẵ n sẳđu trong ch mõÍi" ch mõÍi" i ẵõãâi" Ê giõãêi tiõÍm thõÍẪc, thõÍÃnh thoõãêng lõãâi lẳỂe sẳâng ẵ õÍà soi chiõãÒu vẳ õÍƯ tõÍÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o nhõÍÉng luõãn giõãêi mẳ tẳỄi hõÍ c ẵ ặ°õÍêc trong ẵ õÍ i sõÍ ng Hai mặ°ặâi nẵ m, rõÍ i ba ng, õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n: mặ°ặâi, bõÍ n mặ°ặâi, nẵ m mặ°ặâi nẵ m qua mõÍ i ngẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng y tẳỄi cẳ ng hiõÍ u Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ẵ ặ°õÍêc nhiõÍu hặân vẳõÍƯ tõÍ Â sẳđu sõãÉc hặân võÍ ẳ½ nghẵẪa cõÍưa nhõÍÉng cẳđu kinh, ÂdẳỈ tõÍẸ biõãÒt mẳÈnh võãẬn chặ°a hiõÍ u ẵ ặ°õÍêc lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ bao, nhặ°ng ẵ ẳê thõÍẸc sõÍẸõÍƯ tõÍnhõãn ẵ ặ°õÍêc vẳỄ vẳõÍƯ tõÍ n lõÍêi ẳch tõÍẬ chõÍ hiõÍ u hõãân hõãỈp ẵ ẳỂ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ
TõÍẬ sõÍẸ trõãêi nghiõÍÃm nẳ y cõÍưa bõãên thẳđn, tẳỄi tin rõãẸng viõÍÃc dõÍÃch lõãâi Tẳđm kinh chặ°a thõãơy ẵ ặ°õÍêc lõÍêi ẳõÍƯ tõÍ ch gẳÈ, nhặ°ng õãênh hặ°õÍ ng ẵ õãÒn õÍƯ tõÍnhõÍÉng ó lẳêo bẳ ó ẵ ẳê tõÍẬ lẳđu trẳÈ tõÍơng Tẳđm kinh lẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ẵ iõÍu cẳỂ thõÍ õÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"xõãêy ra ẵ õã·c biõÍÃt, ẵÃiõÍu nẳiõÍÂu nẳ õÍƯ tõÍ Â y cẳỂ thõÍ tẳâc ẵ õÍ ng khẳâ mõãânh ẵ õãÒn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍlõÍÃp ngặ°õÍ i trõãÍ tuõÍÃi, giẳi ẵõãâi" u tri thõÍẪc nhặ°ng chặ°a võÍÉng niõÍm tin QuaÂsõÍẸ viõÍ c ó dõÍ ch lõãâi Tẳđm kinhó võÍ i nhiõÍu phẳà phẳân nẳƯ tõÍ ch mõÍi" i ẵõãâi" i"  y, rõãơt cẳỂ thõÍ nhiõÍu ngặ°õÍ i trong sõÍ hõÍ rõÍ i sõã½ tiõãÒp cõãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, n: n Tẳđm kinh theo cẳâch
ó soi mẳỂió hặân lẳ i ẵõãâi" ó soi chiõãÒuó i ẵõãâi"
2 Tẳđm kinh ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc dõÍÃch lõãâi nhặ° thõãÒ nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ o?
Cẳđu trõãê lõÍ i cắẪng ẵ ẳê nõãẸm trong bẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i viõãÒt cõÍưa thõãưy Nhõãơt Hõãânh Sau khi nẳàu ra nhõÍÉng ó võÍơng võÍó vẳ Â i ẵõãâi" ó sai lõãưmó nhặ° ẵ ẳê nẳỂi õÍ i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌphõãưn trẳàn, thõãưy viõãÒt:
ó CắẪng vẳÈ võã y mẳ trong bõãên dõÍÃch mõÍÃi nẳ y, Thõãưy ẵ ẳê ẵ õÍ i luẳỄn õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍcẳâch dẳỈng chõÍÉ trong nguyẳàn vẵ n tiõãÒng Phõãân vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" bõãên dõÍÃch chõÍÉ Hẳân cõÍưa thõãưy HuyõÍn Trang.óÂ i ẵõãâi"
Nhặ° võãy, chẳãng ta cẳỂ thõÍ hiõÍ u lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" khẳỄng phõãêi thõãưy ó dõÍ ch lõãâi Tẳ ch mõÍi"
đm kinhó , mẳi ẵõãâi" thõãưy ẵ ẳê ó viõãÒt lõãâi mõÍ t bõãên Tẳđm kinh mõÍ ió , bõÍ i õÍƯ tõÍ t i" i ẵõãâi"vẳÈ thõãưy ó ẵ ẳê ẵ õÍ i luẳỄn cẳâch dẳỈng chõÍÉ trong nguyẳàn vẵ n tiõãÒng õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ Ê giõãêi
NõãÒu thõãưy muõÍ n thay ẵ õÍ i cẳâch diõÍ n ẵ õãât ẵ õÍ ó khẳẪo lẳẪo hặânó vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Ơn Minh TiõãÒn õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" trẳânh ẵ i ó sõÍẸ võÍơng võÍó nhặ° trong bõãên dõÍ ch cõÍưa ngẳõÍƯ tõÍ Â i ẵõãâi" ch mõÍi" i HuyõÍn Trang,ÂthẳÈ ẵ iõÍu ẵ ẳỂ hoẳõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ n toẳ n lẳ quyõÍn cõÍưa thõãưy, tuy rõãẸng viõÍÃc chõãơp Ânhõãn bõãên dõÍÃch õãơy hay khẳỄng lõãâi lẳ quyõÍn cõÍưa ngặ°õÍ i ẵ õÍ c Nhặ°ng i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, nõãÒu thõãưy ó ẵ ẳê ẵ õÍ i luẳỄn cẳâch dẳỈng chõÍÉ trong nguyẳàn vẵ n tiõãÒng õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ Ê giõãêi Phõãânó thẳÈ khẳỄng thõÍ gõÍ i ẵ ẳỂ lẳi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng, õÍƯ tõÍ mõÍ t ó bõãên dõÍ chó ẵ ặ°õÍêc nõÍÉa, t ch mõÍi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍvẳÈ ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t sõÍẸ lõÍÃch lõãâc vẳt cõÍ ẳ½ gẳđy hiõÍ u lõãưm cho ngặ°õÍ i õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi"
ẵ õÍ c ChõãỂng hõãân, tẳỄi khẳỄng thõÍ dõÍ ch lõãâi ó Romeo and Julietó cõÍưa õÍƯ tõÍ ng, Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ch mõÍi" i ẵõãâi"William Shakespeare vẳ ó ẵ õÍ i luẳỄn cẳâch dẳỈng chõÍÉ trong nguyẳàn vẵ n õÍÊ giõãêi biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ Ê giõãêi tiõãÒng Anhó rõÍ i gõÍ i ẵ ẳỂ lẳi ẵõãâi" n: ng, õÍƯ tõÍ mõÍ t bõãên dõÍÃch mõÍÃi ẵ ặ°õÍêc.t õÍƯ tõÍ
DõÍẸa vẳ o nhõÍÉng gẳÈ thõãưy ẵ ẳê viõãÒt, nõãÒu muõÍ n diõÍ n ẵ õãât mõÍ t cẳâch õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Ơn Minh TiõãÒn õÍƯ tõÍ t thõãt rẳẾ rẳ ng ẵ õÍ khẳỄng gẳđy hiõÍ u lõãưm cho ngặ°õÍ i ẵ õÍ c thẳÈ nẳàn viõãÒtõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, lõãâi lẳ : ó Bõãên Tẳđm kinh trong Kinh tõãâng rõãơt võÍơng võÍ vẳ Â gẳđy nhiõÍuÂhiõÍ u lõãưm tai hõãâi qua nhiõÍu thõÍ i ẵ õãâi, nẳàn thõãưy ẵ ẳê viõãÒt lõãâi Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍmõÍ t bõãên Tẳđm kinh mõÍÃi.ó t i ẵõãâi"
Trong trặ°õÍ ng hõÍêp ẵ ẳỂ, ngặ°õÍ i ẵ õÍ c ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc thẳỄng tin mõÍ t cẳâch i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t
ẵ õãưy ẵ õÍư vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ trung thõÍẸc võÍ bõãên ó kinh mõÍ ió nẳÂ i" i ẵõãâi" y, vẳ hõÍ cẳỂ toẳng, n quyõÍn lõÍẸa chõÍ n ẵ õã·t niõÍm tin nặâi thõãưy Nhõãơt Hõãânh hay nặâi ngẳÂ ng, õÍƯ tõÍ Â i HuyõÍn Trang, ngặ°õÍ i ẵ ẳê chuyõÍ n dõÍ ch bõãên Tẳđm kinh ó cắẪó Â i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ch mõÍi" i ẵõãâi"
Tuy nhiẳàn, cho dẳỈ sõÍẸ biõÍÃn giõãêi rẳẾ rẳ ng buõÍ c chẳãng ta phõãêi hiõÍ u t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"nhặ° thõãÒ, nhặ°ng khi ẵ ẵ ng tõãêi thõãưy Nhõãơt Hõãânh võãẬn gõÍ i nẳỂ lẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng, mõÍ tt
ó bõãên dõÍ ch Tẳđm kinh mõÍ ió VẳÈ thõãÒ, chẳãng ta hẳêy thõÍ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" xem qua ẵ ẳỄi õÍƯ tõÍdẳỀng trong ó bõãên dõÍ ch mõÍ ió nẳ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" y ẵ õÍ xem Tẳđm kinh ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc ó dõÍ chõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ ch mõÍi" lõãâió nhặ° thõãÒ nẳi ẵõãâi" o
Trang 24Cẳđu ẵ õãưu tiẳàn cõÍưa ó bõãên dõÍ ch mõÍ ió nẳõÍƯ tõÍ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" y nhặ° sau:
ó BõÍ -tẳât Avalokiteắ vara, trong khi quẳân chiõãÒu sẳđu sõãÉc võÍ i tuõÍ ng võÍi bẳ i" i" Ư tõÍgiẳâc qua bõÍ , bõÍ ng khẳâm phẳâ ra rõãẸng tõãơt cõãê nẵ m uõãẪn ẵ õÍu trõÍ ng i ẵõãâi" i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍrõÍ ng, tõãơt cõãê ẵ õÍu lẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng õÍƯ tõÍ Â cẳâi khẳỄng Giẳâc ngõÍ ẵ iõÍu õãơy xong, bõÍ -tẳât t õÍƯ tõÍ Â n: vặ°õÍêt qua ẵ ặ°õÍêc mõÍ i khõÍ ẵ au ẳâch nõãân.óõÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"
CẳỂ chẳãt gẳÈ ẵ ẳỂ dặ°õÍ ng nhặ° khẳỄng nhõãơt quẳân võÍÃi phong cẳâch cõÍưa õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"thõãưy Nhõãơt Hõãânh mẳ tẳỄi tõÍẬng ẵ ặ°õÍêc biõãÒt qua cẳâch dẳỈng ó chặ° õÍƯ tõÍ BõÍơtó cắẪng ẵ ặ°õÍêc thõãơy ngay trong bẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i viõãÒt nẳ y Lẳ ngặ°õÍ i giõÍi i ẵõãâi"chõÍÉ Hẳân, chõãÉc thõãưy thõÍẬa biõãÒt mõÍ t kõãÒt hõÍêp ó Hẳân-NẳỄmó nhặ° t i ẵõãâi"thõãÒ lẳ mõÍ t sõÍẸ phẳâ cẳâch DẳỈ võãt y, thõãưy võãẬn dẳỈng, cẳỂ lõã½ vẳÈ muõÍ n ViõÍÃt hẳỂa cho gõãưn gắẪi hặân võÍÃi ẵ a sõÍ ngặ°õÍÃi ViõÍÃt, vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" tẳỄi cắẪng hoan nghẳành tinh thõãưn nẳ y, cho dẳỈ bõãên thẳđn tẳỄi ẵ ẳê ó lõÍâ quenóõÍƯ tõÍ i ẵõãâi"võÍ i cẳâch dẳỈng ó Chặ° Phõãi" tó nẳàn khẳỄng thõÍ ẵ õÍ i lõãâi i ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ
Nhặ°ng tõÍẬ danh xặ°ng ó Quẳân TõÍẸ Tõãâi BõÍ Tẳâtó hay ó BõÍ Tẳât Quẳân TõÍẸ ng võÍi bẳ i ẵõãâi" ng võÍi bẳTõãâió mẳi ẵõãâi" ngay lõãp tõÍẪc chuyõÍ n sang ó BõÍ -tẳât Avalokiteắ varaó thẳÈ e Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n: i" i ẵõãâi"rõãẸng thõãưy ẵ ẳê lẳõÍƯ tõÍ m khẳỂ cho rõãơt nhiõÍu ngặ°õÍ i hõÍ c Phõã i ẵõãâi" ng, t theo kiõÍ u Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ó lẳêo bẳ ó nhặ° tẳỄi Vẳi ẵõãâi" tõãâi sao ẵ ang trẳàn ẵ ẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ ViõÍÃt hẳỂa cẳâc danh xặ°ng, thõãưy lõãâi bõÍ ng dặ°ng quay hõãỂn sang Phõãân hẳỂa?i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng
VẳÈ chặ°a ẵ õÍư võÍ n tiõãÒng Phõãân ẵ õÍ ẵ õÍ c trõÍẸc tiõãÒp Phõãân bõãên Tẳđm õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, kinh, nẳàn tẳỄi ẵ ẳõÍƯ tõÍ nh phõãêi dõÍẸa vẳ o cẳâc bõãên Hẳân ngõÍÉ ẵ õÍ so sẳânh õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"võÍ i ó bõãên dõÍ ch mõÍ ió cõÍưa thõãưy Nhõãơt Hõãânh õÍ ẵ ẳđy Bõãên dõÍ ch i" ch mõÍi" i" i ẵõãâi" ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ õÍÊ giõãêi ch mõÍi" Hẳân vẵ n cõÍưa ngẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i HuyõÍn Trang viõãÒt:Â
ó Quẳân TõÍẸ Tõãâi BõÍ Tẳât hẳ ng võÍi bẳ nh thẳđm Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt-ẵ a thõÍ i, chiõãÒuõÍƯ tõÍ i ẵõãâi"kiõãÒn ngắẪ uõãẪn giai khẳỄng, ẵ õÍ nhõãơt thiõãÒt khõÍ ẳâch.ó õÍƯ tõÍ t i ẵõãâi"
(ộư ộ àổ ẨộẪộ Ẫộâ ỗ·Ẹộ Èộ ơỗỂđố¾ ộ ổôÃỗ ủỊƯ tõÍ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" ƠộổôÃổÒÊốảọ ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ ốƠộổôÃổÒÊốảọ
HẳỀa thặ°õÍêng Thẳch Trẳ ThõÍư dõÍÃch sang tiõãÒng ViõÍÃt lẳ :
ó BõÍ tẳât Quẳân tõÍẸ tõãâi khi hẳ ng võÍi bẳ nh Bẳât nhẳê ba la mõãt ẵ a sẳđu xa soi õÍƯ tõÍthõãơy nẵ m uõãẪn ẵ õÍu khẳỄng, vặ°õÍêt qua mõÍ i khõÍ ẳâch.óÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â ng, i ẵõãâi"
Cẳđu kinh gẳêy gõÍ n nhặ° mõÍ t lõÍ i tuyẳàn bõÍ chõÍẪng ngõÍ , bao gõÍ m phẳâp mẳng, t i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ t n:
Ễn tu tõãp (hẳ nh thẳđm Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt-ẵ a) vẳõÍƯ tõÍ kõãÒt quõãê tu tõãp (ẵ õÍ õÍƯ tõÍ t nhõãơt thiõãÒt khõÍ ẳâch)
NõÍ i bõãt lẳàn trong ó bõãên dõÍ ch mõÍ ió khi ẵ ặ°a ra so sẳânh lẳ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi cẳâc liẳàn tõÍẬ ẵ ặ°õÍêc thẳàm vẳõÍƯ tõÍ o ó trong khi bõÍ ng ó khiõãÒn ngặ°õÍ i ẵ õÍ c ỗÊỂộâộ i ẵõãâi" i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi ng, cẳỂ cõãêm giẳâc ẵ ẳđy lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t sõÍẸ kiõÍÃn bõãơt ngõÍÃ ẵ ẳê xõãêy ra vẳÈ mõÍ t t i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ t lẳ½ do nẳ o ẵ ẳỂ, thay vẳÈ lẳõÍƯ tõÍ mõÍ i quan hõÍ tõãơt yõãÒu giõÍÉa ó hẳõÍƯ tõÍ Ư tõÍ nh thẳđm Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt-ẵ aó , ó chiõãÒu kiõãÒnó vẳõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" i ẵõãâi" ó ẵ õÍ nhõãơt thiõãÒt khõÍ õÍÊ giõãêi ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳẳâchó Chẳi ẵõãâi" nh ẵ iõÍu nẳõÍƯ tõÍ Â y lẳ m cho cẳđu kinh khẳỄng cẳỀn mang tẳnh dõÍẪt khoẳât, rẳẾ rẳ ng nõÍÉa, mẳ trõÍ thẳ nh mõÍ t sõÍẸ kiõÍÃn dẳt n trõãêi, mang tẳnh tuõãưn tõÍẸ ẵ iõÍu nẳiõÍÂu nẳ Â y cẳ ng bõÍ c lõÍ rẳẾ hặân khi mõÍÃnh ẵ õÍÃ cuõÍ i ẵ ặ°õÍêct t õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍtẳâch ra thẳ nh mõÍ t cẳđu riẳàng biõÍÃt vẳt viõãÒt lõãâi lẳ : ó Giẳâc ngõÍ ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ
ẵ iõÍu õãơy xong, bõÍ -tẳât vặ°õÍêt qua ẵ ặ°õÍêc mõÍ i khõÍ ẵ au ẳâch nõãân.ó õÍƯ tõÍ Â n: õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"Nhặ° võãy, cõãêm nhõãn ẵ õãưu tiẳàn cõÍưa tẳỄi khi ẵ õÍ c cẳđu ẵ õãưu tiẳàn cõÍưa õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ
ó bõãên dõÍ ch mõÍ ió lẳ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" ẵ ẳê mõãơt hõãỂn ẵ i tẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ nh chõãơt gẳêy gõÍ n vẳng, chẳnh xẳâc NẳỂi cẳâch khẳâc, ẳ½ tặ°õÍ ng khẳỄng cẳỂ gẳÈ mõÍÃi nhặ°ng cẳâch diõÍ n Ơn Minh TiõãÒn
ẵ õãât võÍ i nhõÍÉng ó thẳàm thõãÉtó ẵ ẳê lẳõÍƯ tõÍ i" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ m cho cẳđu kinh trõÍ nẳàn
quẳâ rặ°õÍ m ChõÍ riẳàng 4 chõÍÉ ó ngắẪ uõãẪn giai khẳỄngó ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc i ẵõãâi" ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi
dõÍÃch thẳ nh ó tõãơt cõãê nẵ m uõãẪn ẵ õÍu trõÍ ng rõÍ ng, tõãơt cõãê ẵ õÍu lẳ Ê giõãêi õÍÊ giõãêi  õÍÊ giõãêi ỗÊỂộâộ õÍÊ giõãêi  cẳâi khẳỄngó Trong khi ẵ ẳỂ, HẳỀa thặ°õÍêng Trẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ThõÍư dõÍÃch lẳ ó nẵ m uõãẪn Ê giõãêi
ẵ õÍu khẳỄngó ẵ ẳđu cẳỂ gẳÈ sai, ẵ ẳđu cẳỂ gẳÈ thiõãÒu? õÍƯ tõÍ Â i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
Trang 25Bẳ i viõãÒt nẳ y sõã½ rõãơt dẳ i dẳỀng nõãÒu phõãêi xem xẳẪt ẵ õãÒn tõÍẬng chi õÍƯ tõÍtiõãÒt trong ó bõãên dõÍ ch mõÍ ió , vẳ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" ẵ iõÍu ẵ ẳỂ cắẪng khẳỄng giẳãp ẵ ặ°a ra õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍmõÍ t nhõãt n ẵ õÍÃnh khẳâc hặân VẳÈ thõãÒ, tẳỄi sõã½ ẵ õÍÃ cõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â p ẵ õãÒn mõÍ t cẳđu õÍƯ tõÍ t duy nhõãơt nõÍÉa thẳỄi, chẳnh lẳ cẳđu cẳỂ thõÍ xem lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ó cõÍ t lẳẾió cõÍưa õÍÊ giõãêi i ẵõãâi"
ó bõãên dõÍ ch mõÍ ió , bõÍ i thõãưy Nhõãơt Hõãânh cho rõãẸng ngẳ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ i HuyõÍn ÂTrang ẵ ẳê ó võÍơng võÍó khi khẳỄng ó thẳàm vẳõÍƯ tõÍ Â i ẵõãâi" o bõÍ n chõÍÉó nhặ° võÍẬa nẳỂi õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"trẳàn VẳÈ võãy, chẳãng ta cõãưn xem lõãâi cẳđu kinh khi ẵ ẳê ó thẳàm vẳõÍƯ tõÍ o bõÍ n õÍƯ tõÍchõÍÉó vẳi ẵõãâi" dõÍÃch lõãâi theo ẳ½ thõãưy sõã½ nhặ° thõãÒ nẳ o:
ó Nẳ y ắÃẵriputra, tõãơt cõãê mõÍ i hiõÍÃn tặ°õÍêng ẵÃõÍu mang theo tặ°õÍÃng  ng, õÍƯ tõÍ ÂkhẳỄng, khẳỄng hiõÍÃn tặ°õÍêng nẳ o thõÍẸc sõÍẸ cẳỂ sinh, cẳỂ diõÍÃt, cẳỂ cẳỂ, cẳỂ khẳỄng, cẳỂ dặâ, cẳỂ sõãâch, cẳỂ thẳàm vẳ cẳỂ bõÍÃt.ó i ẵõãâi"
Nguyẳàn vẵ n bõãên dõÍÃch chõÍÉ Hẳân cõÍưa ngẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i HuyõÍn Trang lẳÂ :
ó Xẳâ-lõÍêi tõÍ ! ThõÍÃ chặ° phẳâp khẳỄng tặ°õÍÃng bõãơt sanh bõãơt diõÍÃt, bõãơt cõãơu bõãơt tõÍ nh bõãơt tẵ ng bõãơt giõãêm.ó (ộ ổ Ẫ ổch mõÍi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọng, ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ iõÍÂu nẳ
ủỊỗ ÉộẬÌỗỂ ốẪãố ÌủỊ ồÌ ố ồÌ ỗÍ ủỊ ồÌ ổ đồÌ ỗ·ẨủỊ ồÌ ổđ ồÌ ỗÌ ọ ) Â Đ i" ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ ng, Ơn Minh TiõãÒn ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ng, đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ng, ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ng, đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ng, i"
ThõÍẪ nhõãơt, ó chặ° phẳâp khẳỄng tặ°õÍ ngó (tặ°õÍ ng khẳỄng cõÍưa cẳâc i" i ẵõãâi" i"
phẳâp), thõãưy Trẳ ThõÍư dõÍÃch lẳ ó tặ°õÍ ng khẳỄng cẳâc phẳâpó , trong i" i ẵõãâi"
ó bõãên dõÍ ch mõÍ ió ẵ ặ°õÍêc diõÍ n dõÍ ch lẳ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" ó tõãơt cõãê mõÍ i hiõÍ n ng, Ư tõÍtặ°õÍêng ẵ õÍu mang theo tặ°õÍÃng khẳỄngó õÍƯ tõÍ Â i ẵõãâi"
VẳÈ hiõÍ n tặ°õÍêng ó mang theoó tặ°õÍ ng khẳỄng, nẳàn ngặ°õÍ i ẵ õÍ c ẵ ặ°ặâng Ư tõÍ i ẵõãâi" i" i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi ng, õÍÊ giõãêi nhiẳàn phõãêi hiõÍ u rõãẸng ó tặ°õÍ ng khẳỄngó vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i" i ẵõãâi" ó hiõÍ n tặ°õÍêngó lẳ Ư tõÍ i ẵõãâi" hai thõÍẸc thõÍ riẳàng biõÍ t, khẳâc nhau TẳỄi ó mang theoó cẳâi tẳãi xẳâch thẳÈ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Ư tõÍ i ẵõãâi"tõãơt nhiẳàn tẳỄi khẳỄng phõãêi cẳâi tẳãi xẳâch, cẳâi tẳãi xẳâch khẳỄng phõãêi
lẳ tẳỄi, tẳỄi vẳ tẳãi xẳâch lẳ hai thõÍẸc thõÍ khẳâc biõÍÃt nhau Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
Nhặ°ng thõÍẸc tõãÒ khẳỄng phõãêi võãy Kinh vẵ n khẳỄng nẳỂi nhặ° thõãÒ, mẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nhiõÍu bõãên luõã n giõãêi võÍ tẳânh KhẳỄng cắẪng khẳỄng nẳỂi nhặ° thõãÒ õÍ ẵ ẳ đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ õÍƯ tõÍ
đy, ó tặ°õÍ ng khẳỄng cõÍưa cẳâc phẳâpó khẳỄng phõãêi mõÍ t ẵ õÍ i tặ°õÍêng i" i ẵõãâi" ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi nõãẸm ngoẳ i cẳâc phẳâp ẵ õÍ cẳỂ thõÍ ó mang theoó , mẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ thõÍẸc
tặ°õÍÃng võÍ n cẳỂ cõÍưa cẳâc phẳâp, sõã½ hiõÍ n lõÍ dặ°õÍÃi sõÍẸ quẳân chiõãÒu õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t cõÍưa võÍ BõÍ Tẳât ó hẳch mõÍi" n: nh thẳđm Bẳât-nhẳê ba-la-mõãt-ẵ aó VẳÈ thõãÒ, ẵ iõÍ mõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"thẳàm vẳ o nẳ y chõÍ cẳỂ ó lõãâó mẳ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ i ẵõãâi" khẳỄng cẳỂ ó lõÍêió NẳỂ lẳ i ẵõãâi" m cho ngặ°õÍ i ẵ õÍ c hiõÍ u sai ẳ½ nghẵẪa Kinh vẵ n.i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ThõÍẪ hai, cõãơu trẳãc diõÍ n ẵ õãât ẵ ẳê thay ẵ õÍ i Trong bõãên Hẳân vẵ n liẳàn Ơn Minh TiõãÒn õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"tõÍơc lõã·p lõãâi cẳâc chõÍÉ ó bõãơtó trong mõÍ t cẳđu kinh rõãơt ngõãÉn, tõãâo i ẵõãâi" ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ
ra cõãêm giẳâc phõÍư nhõãn hoẳ n toẳ n, dõÍ n dõãn: p vẳ mõãânh mõã½ HẳỀa
thặ°õÍêng Trẳ ThõÍư ẵ ẳê trung thẳõÍƯ tõÍ nh võÍÃi thõÍư phẳâp nẳ y cõÍưa nguyẳàn bõãên nẳàn lõã·p lõãâi nhõÍÉng chõÍÉ ó chõãỂngó õÍ cẳỈng võÍ trẳ i ẵõãâi" ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ch mõÍi"
ó Bõãên dõÍ ch mõÍ ió khẳỄng dẳỈng cõãơu trẳãc nẳ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" y, mẳ thay vẳÈ võãy chõÍÃ
ẵ õã·t mõÍ t chõÍÉ ó khẳỄngó duy nhõãơt õÍ trặ°õÍ c ẵ õÍ lẳõÍƯ tõÍ t i ẵõãâi" i" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" m nhiõÍÃm võÍơ phõÍư nhõãn tõãơt cõãê cẳâc yõãÒu tõÍ theo sau Cõãơu trẳãc phõÍư ẵ õÍÃnh nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ y tuy võãẬn cẳỂ thõÍ hiõÍ u ẵ ặ°õÍêc nhặ°ng ẵ ẳê ẵ ẳânh mõãơt ẵ i tẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ nh chõãơt mõãânh mõã½ vẳ triõÍÃt ẵ õÍ , dõÍẪt khoẳât võÍ n cẳỂ trong nguyẳàn bõãên Hặân õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ
thõãÒ nõÍÉa, sẳâu yõãÒu tõÍ ẵ ặ°õÍêc nẳàu thẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ nh ba cõã·p (sinh-diõÍÃt,
Trang 26dặâ-sõãâch, thẳàm-bõÍÃt ) trong nguyẳàn bõãên hoẳ n toẳ n khẳỄng cẳỂ nghẵẪa lẳ
ó chõÍ cẳỂ chõÍẬng ẵ ẳỂó Chẳãng ẵ ặ°õÍêc nẳàu lẳàn thẳ ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ õÍÊ giõãêi i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi nh chuõÍ i liẳàn tõÍơci ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng
ẵ õÍ chuyõÍ n tõãêi mõÍ t hẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t m ẳ½ rõÍ ng hặân lẳt phõÍư nhõãn tõãơt cõãê cẳâc cõã·p giẳâ trõÍà phõãâm trẳỈ ẵ õÍ i ẵ ẳêi khẳâc nõÍÉa trong nhõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ n thõÍẪc cõÍưa cẳâc giẳâc quan VẳÈ thõãÒ, chẳãng ta hoẳ n toẳ n cẳỂ thõÍ nõÍ i dẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i cẳâc cõã·pgiẳâ trõÍà phõãâm trẳỈ ẵ õÍ i ẵ ẳêi nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ y ra ẵ õãÒn vẳỄ tõãõÍƯ tõÍ n trong thõãÒ giõÍÃi hiõÍÃn tặ°õÍêng nẳ y, chõãỂng hõãân nhặ° cao-thõãơp, trõãÉng-ẵ en, dẳõÍƯ tõÍ i-ngõãÉn, tõÍ t-xõãơu, yẳàu-ghẳẪt vẳõÍƯ tõÍ ẵ ẳđy chẳõÍƯ tõÍ nh lẳ chõÍ cõãưn nẳàu thẳàm õÍ ẵ iõÍ m i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"thõÍẪ ba
ThõÍẪ ba, ó bõãên dõÍ ch mõÍ ió quõãê thõã ch mõÍi" i" i ẵõãâi" t ẵ ẳê thẳàm vẳõÍƯ tõÍ o ó bõÍ n chõÍÉó õÍÊ giõãêi i ẵõãâi"nhặ° ẵ ẳê nẳỂi õÍ ẵ oõãân trặ°õÍ c Tuy nhiẳàn, trong phõãưn nẳỂi võÍ ó Lẳ½ do õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i"  phõãêi dõÍ ch lõãâi Tẳđm kinhó thẳÈ thõãưy ẵ õÍ nghõÍ ó thẳàm vẳch mõÍi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â ch mõÍi" o bõÍ n chõÍÉõÍƯ tõÍkhẳỄng cẳỂ, khẳỄng khẳỄng ngay sau bõÍ n chõÍÉ khẳỄng sinh, khẳỄng diõÍÃtó , õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"nhặ°ng khi bõãÉt tay vẳ o ó bõãên dõÍ chó thẳÈ thõãưy ẵ ẳê ẵ õÍ i ẳ½, nẳàn võÍ i ch mõÍi" i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ i" cõãơu trẳãc mõÍÃi nẳ y thẳÈ thõãưy ẵ ẳê thẳàm vẳõÍƯ tõÍ o nhõÍÉng chõÍÉ ó cẳỂ cẳỂ, cẳỂ khẳỄngó vẳi ẵõãâi" sõÍ dõÍơng chõÍÉ ó khẳỄngó ẵ õã·t trặ°õÍ c chẳãng ẵ õÍ ó phõÍư i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi i" õÍÊ giõãêi Ê giõãêi
ẵ õÍÃnh tõÍẬ xaó nhặ° ẵ ẳê nẳỂi õÍ ẵ iõÍ m trẳàn ẵ iõÍu ẵ õã·c biõÍÃt cõãưn lặ°u õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ Â õÍƯ tõÍẳ½ õÍ ẵ ẳđy lẳõÍƯ tõÍ thõãưy ẵ ẳê thẳàm vẳõÍƯ tõÍ o chõÍÉ ó vẳ ó trong cõãơu trẳãc liõÍÃt i ẵõãâi"kẳà nẳ y, nẳàn cẳđu kinh trõÍ thẳ nh ó cẳỂ thẳàm vẳ cẳỂ bõÍÃtó i ẵõãâi"
ChõÍÉ ó vẳ ó ẵ ặ°õÍêc thẳàm vẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ o ẵ ẳê giõãÒt chõãÒt hẳõÍƯ tõÍ m ẳ½ kẳẪo dẳ i cõÍưa cẳđukinh nhặ° tẳỄi võÍẬa nẳỂi õÍ ẵ iõÍ m trẳàn VẳÈ khẳỄng thõÍ liõÍÃt kẳà tõãơt õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cõãê cẳâc phõãâm trẳỈ giẳâ trõÍÃ ẵ õÍ i ẵ ẳêi, nẳàn kinh vẵ n chõÍÃ nẳàu ra ba õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cõã·p (sinh-diõÍÃt, dặâ-sõãâch, thẳàm-bõÍÃt ), nhặ°ng xặ°a nay ngặ°õÍ i ẵÃõÍ c i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, Tẳđm kinh ai ai cắẪng hiõÍ u ẵ ặ°õÍêc Chẳãng ta khẳỄng thõÍ quẳân chiõãÒu ẳ½ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"nghẵẪa ó khẳỄng dặâ khẳỄng sõãâchó rõÍ i lõãâi chõãơp nhõã i ẵõãâi" ng võÍi bẳ n cho lẳ bõÍn Â
chõãÉc, thặ°õÍ ng hõãẸng ẵ õÍ i võÍÃi cẳâc cõã·p giẳâ trõÍà khẳâc nhặ° dẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
i-ngõãÉn, tõÍ t-xõãơu, vinh-nhõÍơc chõÍà vẳÈ Tẳđm kinh ẵ ẳê khẳỄng liõÍÃt kẳà õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍchẳãng vẳ o Trong ẳ½ nghẵẪa ẵ ẳỂ, viõÍÃc thẳàm vẳõÍƯ tõÍ o ó bõÍ n chõÍÉó nhặ° thõãưy õÍÊ giõãêi i ẵõãâi"Nhõãơt Hõãânh ẵ ẳê lẳõÍƯ tõÍ m lẳ khẳỄng cõãưn thiõãÒt, vẳÈ ó bõÍ n chõÍÉó ẵ ẳỂ cắẪng õÍÊ giõãêi i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi khẳỄng ẵ õÍư lõãơp ẵ õãưy cẳâi hẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ m ẳ½ cẳỀn kẳẪo dẳ i vẳỄ tõãn cõÍưa Kinh vẵ n Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"Ngặ°õÍêc lõãâi, viõÍ c thõãưy thẳàm chõÍÉ ó vẳƯ tõÍ ó vẳi ẵõãâi" o cuõÍ i cõãơu trẳãc liõÍÃtõÍƯ tõÍkẳà ẵ ẳê tõãâo ra ẳ½ nghẵẪa ó khẳỂa chõã·tó cẳđu kinh lõãâi, vẳÈ nẳỂ hẳõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" m ẳ½ rõãẸng ó kõÍ ra nhặ° võã Ê giõãêi y ẵ õãÒn ẵ ẳđy lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ hõãÒt rõÍ ió n: i ẵõãâi"
Thay lõÍ i kõãÒt i ẵõãâi"
ẵ õãÒn ẵ ẳđy, tẳỄi tin lẳiõÍÂu nẳ õÍƯ tõÍ ẵ õÍ c giõãê ẵ ẳê cẳỂ ẵ õÍư cẵ n cõÍẪ ẵ õÍ tõÍẸ trõãê õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"lõÍ i cho hai cẳđu hõÍi ẵ ặ°õÍêc nẳàu ra: ó CẳỂ nẳàn dõÍ ch lõãâi Tẳđm kinh khẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ch mõÍi"
Ễng?ó vẳi ẵõãâi" ó Tẳđm kinh ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc dõÍ ch lõãâi nhặ° thõãÒ nẳ õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi ch mõÍi" o?ó ẵ iõÍu bẵ n i ẵõãâi" iõÍÂu nẳ  Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"khoẵ n cõÍưa tẳỄi khi viõãÒt ẵ õãÒn ẵ ẳđy lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ cho dẳỈ hõãÒt sõÍẪc cõÍ gõãÉng õÍƯ tõÍnhặ°ng tẳỄi ẵ ẳê khẳỄng thõÍ nẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o trẳÈnh bẳ y nhõÍÉng võãơn ẵ õÍ trẳàn mõÍ t õÍƯ tõÍ Â t cẳâch ngõãÉn gõÍ n hặân nõÍÉa VẳÈ thõãÒ, mong rõãẸng quẳ½ ẵ õÍ c giõãê cẳỂ thõÍ ng, õÍƯ tõÍ t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"lặ°õÍêng thõÍẪ cho võÍ nhõÍÉng ẳ½ tặ°õÍ ng rặ°õÍ m rẳ ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ i ẵõãâi" nẳ o ẵ ẳỂ mẳõÍƯ tõÍ quõãê thõãt tẳỄi ẵ ẳê khẳỄng ẵ õÍư sõÍẪc nhõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ n ra ẵ õÍ cõãÉt bõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc
NõÍ i dung ẵ ặ°õÍêc tõãêi võÍ tõÍẬ website RõÍ ng mõÍ tẳđm hõÍ n: t õÍƯ tõÍ Â t n:
http://rongmotamhon.net
ViõÍÃc sõÍ dõÍơng nõÍ i dung nẳt y vẳ o mõÍơc ẵ ẳõÍƯ tõÍ ch khai thẳâc lõÍêi nhuõãn
dặ°õÍÃi bõãơt kõÍỂ hẳÈnh thõÍẪc nẳ o lẳ vi phõãâm ẵ õãâo ẵ õÍẪc vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ phẳâp luõãt.Chẳãng tẳỄi khuyõãÒn khẳch viõÍÃc phõÍ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵ ẳõÍƯ tõÍ ch lõÍêi tha Xin vuilẳỀng ghi rẳẾ nguõÍ n thẳỄng tin trẳn: ch dõãẬn vẳ khẳỄng tẳỈy tiõÍÃn sõÍa chõÍÉa, thẳàm bõÍÃt vẳ o nõÍ i dung hiõÍÃn cẳỂ.t
Bẳât-nhẳê Tẳđm kinh Khõãêo luõãn
Trang 27Phõãưn 5: 2 NhõÍÉng thay ẵ õÍ i cõÍưa ThẳõÍƯ tõÍ ch Nhõãơt Hõãânh khi dõÍÃch lõãâi Tẳđm Kinh
Jayarava Attwood, NguyõÍ n Minh TiõãÒn ViõÍÃt dõÍÃchƠn Minh TiõãÒn
KõÍ tõÍẬ sau khi ẵ õÍ c bẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, i viõãÒt cõÍưa Jan Nattier vẳ o nẵ m 1992, tẳỄi ẵ ẳê Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍviõãÒt gõãưn ba mặ°ặâi bẳ i tiõÍ u luõãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n võÍ Tẳđm kinh vẳ ẵ ẳê cõÍ gõãÉng ẵ õÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"tẳỂm lặ°õÍêc tõãơt cõãê Khi khõãêo sẳât lõãâi Tẳđm kinh sau hặân hai mặ°ặâi
nẵ m nghiẳàn cõÍẪu cẳâc thõÍư bõãên Sanskrit vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" cẳâc bõãên dõÍÃch trong Hẳân tõãâng, tẳỄi rõãơt hiõãÒm khi muõÍ n viõãÒt võÍ cẳâc bõãên dõÍÃch hay chẳã giõãêiõÍƯ tõÍ ÂTẳđm kinh bõãẸng Anh ngõÍÉ hiõÍÃn nay Cẳâc bõãên dõÍÃch Anh ngõÍÉ hõãưu nhặ° rõãơt tõÍ i tõÍà vẳn: chẳã giõãêi thẳÈ tõãơt cõãê ẵ õÍu lẳõÍƯ tõÍ Â nhõÍÉng gẳÈ tẳâc giõãêmuõÍ n gẳân ghẳẪp cho Kinh ẵ iõÍ n chõÍẪ khẳỄng phõãêi võÍ nõÍ i dung cõÍưa chẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  t nh bõãên kinh ẵ ẳỂ Tuy nhiẳàn, bẳõÍƯ tõÍ i tiõÍ u luõãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n nẳ y lẳ viõãÒt võÍ mõÍ t bõãên  t dõÍÃch [Anh ngõÍÉ] hiõÍÃn ẵ õãâi mẳõÍƯ tõÍ trong mõÍ t chõÍẬng mõÍẸc nẳt o ẵ ẳỂ cắẪng lẳõÍƯ tõÍmõÍ t bõãên chẳã giõãêi.<br><br>Nẵ m 2014, Thẳt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ch Nhõãơt Hõãânh (TNH), mõÍ t t thiõÍn sặ° ẵ ặ°õÍêc nhiõÍu ngặ°õÍ i biõãÒt ẵ õãÒn, ẵ ẳê ẵ ặ°a ra mõÍ t bõãên dõÍÃch  õÍƯ tõÍ Â i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t Tẳđm kinh mõÍÃi Quẳ½ võÍà cẳỂ thõÍ xem ẵ õÍ i chiõãÒu bõãên dõÍÃch mõÍÃi nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ y võÍÃi bõãên ẵ ẳãng chuõãẪn hặân trặ°õÍÃc kia <a õÍƯ tõÍ
thay/" target="_blank" rel="noopener">tõãâi ẵ ẳđy</a> Khi ngặ°õÍ i nhặ° ẳỄng ta õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"thõÍẸc hiõÍÃn mõÍ t viõÍÃc thõãÒ nẳt y thẳÈ võãẬn thặ°õÍ ng dõãẬn ẵ õãÒn sõÍẸ hoani ẵõãâi" õÍƯ tõÍnghẳành vẳ mõÍ t lẳt n sẳỂng xu nõÍÃnh ngõÍêi ca quẳâ ẵ ẳâng (ẵÃiõÍu nẳõÍƯ tõÍõÍƯ tõÍ Â y cắẪng xõãêy ra trong phong trẳ o Phõãt giẳâo cõÍưa chẳnh tẳỄi) Trang web riẳàng cõÍưaTNH nẳỂi ẵ õãÒn bõãên dõÍÃch nẳõÍƯ tõÍ y nhặ° lẳ "sẳđu sõãÉc vẳ rõãơt tuyõÍÃt" ẵ iõÍuiõÍÂu nẳ Â
href="https://bodhileaf.wordpress.com/2014/09/16/prajnaparamita-heart-sutra-nẳ y thõÍẸc sõÍẸ khẳỄng ẵ ẳãng ChõÍÃ cẳỂ nhõÍÉng ẵ õÍÃ tõÍõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ nẳ o cõÍưa ẳỄng bõÍÃ thiõãÒu tõãưm nhẳÈn mõÍÃi nẳỂi nhặ° thõãÒ ẵ õÍ i võÍÃi mõÍÃt ngặ°õÍ i khẳâch quaniõÍÂu nẳ õÍƯ tõÍt i ẵõãâi"thẳÈ bõãên dõÍÃch mõÍÃi thõãt dẳ i dẳỀng vẳ kõÍỂ quõã·c Trong chõÍẬng mõÍẸc
nẳ o ẵ ẳỂ, ẵ iõÍu nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â y khẳỄng cẳỂ gẳÈ ẵ ẳâng ngõãâc nhiẳàn, vẳÈ Tẳđm kinh lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t tõãt p hõÍêp gõãÉn bẳỂ cẳâc thuõãt ngõÍÉ Phõãt hõÍ c khẳỄng dõÍ chuyõÍ n ng, Ơn Minh TiõãÒn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"dõÍÃch Xem thẳàm õÍ phõãưn phẳđn tẳăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ch nõÍ i dung Tẳđm kinh cõÍưa David t
Chapman's.<br><br>Rõãơt nhiõÍu bõãên dõÍÃch mõÍÃi [cõÍưa Tẳđm kinh] ẵÃặ°õÍêc  õÍƯ tõÍthẳãc ẵ õãẪy tõÍẬ sõÍẸ kiẳàu mõãân hoõã·c ẳ½ muõÍ n xẳâc lõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ p uy tẳn cõÍưa mẳÈnh nhặ° mõÍ t ó thiõÍn sặ°" NhõÍÉng bõãên dõÍ ch nẳt  ch mõÍi" y khẳỄng giẳãp ẳch gẳÈ thẳàm cho hiõÍ u biõãÒt cõÍưa chẳãng ta võÍ Tẳđm kinh vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  cắẪng khẳỄng ẵ ẳỂng gẳỂp gẳÈ õÍƯ tõÍcho lẵẪnh võÍẸc vẵ n hõÍ c Chẳãng thặ°õÍ ng lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng, i ẵõãâi" mõÍ t kiõÍ u ó Anh ngõÍÉ hõÍ n t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng chõÍưng Phõãt giẳâoó tõÍà hõãâi nhõãơt ChõãỂng hõãân, nhiõÍu dõÍÃch giõãê bao i ẵõãâi" ÂgõÍ m cõãê TNH ẵ ẳê cõÍ hẳn: õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ m ẳ½ Tẳđm kinh lẳ thõÍ vẵ n võãưn, bõãẸng cẳâch Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
trẳÈnh bẳ y nẳỂ nhặ° mõÍ t bẳt i thặâ Tẳđm kinh khẳỄng thuõÍ c thõÍ vẵ n võãưn t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"NẳỂ khẳỄng phõãêi mõÍ t bẳt i thặâ Tẳđm kinh lẳ thõÍ vẵ n xuẳỄi Trẳàn thõÍẸc Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"tõãÒ chõÍÃ cẳỂ mõÍ t vẵ n bõãên trong vẵÃn hõÍÃ Bẳât-nhẳê (PrajẳẸẵpẵramitẵ) t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â Â Â
thuõÍ c thõÍ vẵ n võãưn vẳt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" chõÍà lẳ phõÍơ hõÍ a trong vẵ n hõÍà nẳng, Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y, ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ RatnaguõỈÃasaõỈ cayagẵthẵà (thõãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  m chẳ ẵ õãÒn thõãÒ kõÍ· 10 võãẬn chặ°a ẵ ặ°õÍêc õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍHẳân dõÍÃch).<br><br>Trong trặ°õÍ ng hõÍêp nẳi ẵõãâi" y, bõãên dõÍÃch [cõÍưa TNH]
ẵ ặ°õÍêc thẳãc ẵ õãẪy bõÍ i mõÍ t ẵ iõÍu gẳÈ ẵ ẳỂ nghiẳàm tẳãc hặân [nhõÍÉng lẳ½ doõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍvõÍẬa nẳàu trẳàn] ThẳỄng bẳâo chẳnh thõÍẪc cõÍưa TNH cho biõãÒt:<br><br>
ó SõÍ dẵẪ Thõãưy phõãêi dõÍ ch lõãâi Tẳđm kinh, vẳÈ võÍ tõÍ sặ° biẳàn tõã ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ch mõÍi" ch mõÍi" biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ p Tẳđm kinh ẵ ẳê khẳỄng ẵ õÍư khẳẪo lẳẪo trong khi sõÍõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ dõÍơng ngẳỄn tõÍẬ; do ẵ ẳỂ, õÍƯ tõÍ
ẵ ẳê gẳđy ra nhiõÍu hiõÍ u lõãưm gõãưn 2000 nẵ m.óõÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi"
<br><br>DẵẪ nhiẳàn lẳ khẳỄng hõÍ cẳỂ chuyõÍÃn Tẳđm kinh 2.000 nẵ m tuõÍÃi, chõÍÃÂ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cẳỂ thõÍ vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o khoõãêng 1300 nẵ m tuõÍ i RẳẾ rẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng TNH hoõã·c lẳ khẳỄng biõãÒt
ẵ õãÒn, hoõã·c lẳõÍƯ tõÍ chõÍ i bõÍ thuyõãÒt nguõÍ n gõÍ c Trung quõÍ c cõÍưa Jan õÍƯ tõÍ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc n: õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
Nattier, cẳỀn tẳỄi thẳÈ ngặ°õÍêc lõãâi cho rõãẸng thuyõãÒt nẳ y ẵ ặ°õÍêc xẳđy õÍƯ tõÍdõÍẸng hõãÒt sõÍẪc thuyõãÒt phõÍơc, khẳỄng thõÍ nghi ngõÍ Phõãưn quan trõÍ ng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" ng, nhõãơt cõÍưa hõÍ c thuyõãÒt hiõÍÃn ẵ õãâi võÍ Tẳđm Kinh chặ°a ẵ õãÒn ẵÃặ°õÍêc ng, õÍƯ tõÍõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍvõÍÃi Lẳ ng Mai ẳ kiõãÒn cho rõãẸng mõÍ t ó tõÍ sặ°ó nẳi ẵõãâi" t i ẵõãâi" o ẵ ẳỂ ghi lõãâi Tẳđm õÍƯ tõÍkinh ó ẵ ẳê khẳỄng ẵ õÍư khẳẪo lẳẪoó rẳẾ rẳ õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi i ẵõãâi" ng chõÍÃ lẳ hặ° cõãơu vẳ [theo
ẵ ẳỂ] ta cẳỂ thõÍ nẳỂi võÍ mõÍ t bõãên Tẳđm kinh hoẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â t n hõãêo nhặ°ng ẵ ẳê bõÍÃ ghiõÍƯ tõÍchẳẪp khẳỄng hoẳ n hõãêo Nhặ°ng tẳỄi muõÍ n chuyõÍ n sang ẵ iõÍ m chẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh Võãơn
ẵ õÍ theo TNH lẳõÍƯ tõÍ Â cẳỂ sõÍẸ mẳđu thuõãẬn trong Tẳđm kinh ChõÍÃ ẵ õãÒn gõãưn ẵ ẳđy õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍtẳỄi mõÍÃi tõÍẸ mẳÈnh xẳâc ẵ õÍÃnh ẵ ặ°õÍêc mẳđu thuõãẬn nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ y vẳ xẳẪt tõÍẬ
phõãên õÍẪng [thẳỄng thặ°õÍ ng] cõÍưa hẳi ẵõãâi" ng giẳâo phõãẪm cao cõãơp trong Phõãt giẳâo ẵ õÍ i võÍÃi bõãơt kõÍỂ ẳ½ kiõãÒn nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ o võÍ sõÍẸ khiõãÒm khuyõãÒt trong KinhÂ
ẵ iõÍ n cõÍưa hõÍ , tẳỄi rõãơt ngõãâc nhiẳàn vẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng, tẳỀ mẳỀ khi thõãơy TNH thõÍẬa
Trang 28nhõãn khiõãÒm khuyõãÒt nẳ y dẳỈ lẳ thẳỄng qua mõÍ t ngặ°õÍ i phẳât ngẳỄn Võãt i ẵõãâi" y thẳÈ bõãơt õÍ n [trong Tẳđm kinh] lẳ gẳÈ?<br><br>
ó Cẳâi lõÍ i khẳỄng nõãẸm õÍ cẳỄng thõÍẪc ó sõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄngó mẳ ỗÊỂộâộ ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ Đ ch mõÍi" ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ nõãẸm õÍ chõÍ võÍơng võÍ nặâi cẳđu ó ThõÍà cõÍ khẳỄng trung vẳỄ sõãÉcó ói ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng  РõÍƯ tõÍ t i ẵõãâi"
<br><br>Bõãơt õÍ n õÍ ẵ ẳđy lẳõÍƯ tõÍ hai cẳđu phẳât biõÍ u mẳđu thuõãẬn nhau theo Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cẳâch khẳỄng thõÍ nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o bõÍ qua nhặ° lẳ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc mõÍ t kiõÍ u nghõÍÃch lẳ½ cõÍưa trẳt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"tuõÍÃ õãẪn mõãt NõãÒu ta võÍẬa nẳỂi rõãẸng
ó khẳỄng tõÍẪc thõÍ sõãÉcó ch mõÍi" i ẵõãâi"
rõÍ i ngay sau ẵ ẳỂ lõãâi nẳỂi rõãẸng n: õÍƯ tõÍ
ó khẳỄng trung vẳỄ sõãÉcó i ẵõãâi"
thẳÈ ẵ ẳỂ khẳỄng phõãêi lẳõÍƯ tõÍ nghõÍÃch lẳ½, mẳ lẳ hoẳ n toẳ n mẳđu thuõãẬn Nhặ° TNH nẳỂi:
ó Cẳđu kinh nẳ y cẳỂ thõÍ dõãẬn ẵ õãÒn nhiõÍu hiõÍ u lõãưm tai hõãâi.óÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi"
.<br><br>Nhặ° võãy, phẳât hiõÍÃn nẳ y ẵ ặ°õÍêc xem lẳõÍƯ tõÍ cõÍưa TNH ẳ ng õãơy ẵ ẳê hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ õÍƯ tõÍphẳât hiõÍÃn sai lõãưm trong Tẳđm kinh vẳ ẵ ẳê cẳỄng bõÍ ThẳỄng thặ°õÍ ng thẳÈ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"ngặ°õÍ i Phõãi ẵõãâi" t tõÍ phõãên ẵ õÍ i mõãânh mõã½, khẳỄng chõãơp nhõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ n nhõÍÉng ẵ iõÍu õÍƯ tõÍ Ânhặ° thõãÒ Chẳãng ta thõÍẸc sõÍẸ nẳàn dõÍẬng lõãâi mõÍ t chẳãt ẵ õÍ suy ngõãẬm t õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ẵ iõÍu ẵ ẳỂ trặ°õÍÃc khi xem xẳẪt nhõÍÉng gẳÈ mẳõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ TNH ẵ ẳê lẳõÍƯ tõÍ m sau phẳât hiõÍÃn
nẳ y.<br><br>Trong khi viõÍÃc phẳât hiõÍÃn vẳ thõÍẬa nhõãn sai lõãưm trong Kinh
ẵ iõÍ n cõÍưa TNH lẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" cõãưu tiõãÒn, thẳÈ cẳâch giõãêi quyõãÒt cõÍưa ẳỄng ẵ õÍ i õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍvõÍÃi viõÍÃc nẳ y lõãâi lẳ mõÍ t kõãÒt cõÍơc ẵ õãưy thõãơt võÍ ng ẳ ng mẳỄ tõãê t õÍƯ tõÍ ng, hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳbõãơt õÍ n nhặ° lẳ mõÍ t sõÍẸ ghi chẳẪp bõãên kinh "khẳỄng ẵ õÍư khẳẪo lẳẪo" t õÍƯ tõÍbõÍ i mõÍ t "tõÍ sặ°" nẳt o ẵ ẳỂ trặ°õÍÃc ẵ ẳđy, vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ ẵ õÍ giõãêi quyõãÒt ẳỄng ẵ ẳê õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍthay ẵ õÍ i kinh vẵ n sao cho bõãơt õÍ n ẵ ẳỂ hoẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ n toẳ n mõãơt ẵ i TNH tõÍ ra tinõÍƯ tõÍ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc rõãẸng ẳỄng ta cẳỂ ẵ õÍư tuõÍà giẳâc sẳđu sõãÉc võÍà ẳ½ nghẵẪa [bõãên kinh] õÍƯ tõÍ Â
muõÍ n nẳỂi vẳõÍƯ tõÍ khõãê nẵ ng hiõÍÃu ẵ ẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ nh tõÍẬ ngõÍÉ ẵ õÍ truyõÍn ẵ õãât ẳ½ nghẵẪa õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â õÍƯ tõÍ
ẵ ẳỂ.<br><br>VẳõÍƯ tõÍ giõÍ thẳÈ TNH muõÍ n trẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ch dõãẬn vẵ n bõãên Sanskrit vẳÈ ẳỄng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"võãẬn tin rõãẸng ẵ ẳđy lẳõÍƯ tõÍ phiẳàn bõãên ban ẵ õãưu, xẳâc thõÍẸc nhõãơt cõÍưa õÍƯ tõÍbõãên kinh Nhặ° tẳỄi ẵ ẳê nẳỂi, ẳỄng cẳỂ võãÍ nhặ° phõÍư nhõãõÍƯ tõÍ n thuyõãÒt nguõÍ n n: gõÍ c Trung quõÍ c Nhặ°ng rõÍ i tẳỄi sõã½ chõÍà ra rõãẸng thõÍẸc tõãÒ ẳỄng ta ẵ ẳêõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍdõÍÃch tõÍẬ bõãên Trung quõÍ c vẳõÍƯ tõÍ viõÍÃc trẳch dõãẬn tiõãÒng Sanskrit chõÍà ẵ õÍõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
tẵ ng thẳàm tẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh trang trõÍ ng cho phẳât biõÍ u cõÍưa ẳỄng ta mẳng, Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" thẳỄi (So sẳânh võÍÃi cẳâc bẳÈnh luõãn cõÍưa Nattier võÍ nhõÍÉng bõãên kinh ẵ õãâi thõÍẬa  iõÍÂu nẳ(Mahẵyẵna texts) ẵ ẳê trõÍ nẳàn phõÍ biõãÒn trong giõÍÃi WEIRD) ẵ iõÍu nẳ  õÍƯ tõÍ ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ iõÍÂu nẳ  y cẳỂ võãÍ hặâi thiõãÒu trung thõÍẸc, nhặ°ng lõãâi dặ°õÍ ng nhặ° lẳi ẵõãâi" tiõãÒn trẳÈnhchuõãẪn mõÍẸc trong cẳâc bõãên dõÍÃch cõÍưa giõÍÃi ThiõÍn gia.<br><br>GiõÍÃng  õÍƯ tõÍnhặ° cẳâc nhẳ chẳã giõãêi khẳâc, TNH cho rõãẸng cẳđu
rắẬpam ắÃắẬnyatẵ ắÃắẬnyataiva rắẬpam Â
lẳ tẳđm ẵ iõÍ m cõÍưa Tẳđm kinh ẳ ng dõÍÃch cẳđu nẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ y lẳ (tẳỄi giõÍÉ nguyẳàn
ẵ õÍ nh dõãâng cõÍưa ẳỄng):<br><br>ó NẳõÍƯ tõÍ ch mõÍi" y ắÃẵriputra,<br>HẳÈnh hẳÂ i nẳ y lẳ khẳỄng,<br>KhẳỄng lẳ hẳÈnh hẳ i nẳ y;<br>HẳÈnh hẳ i chõãỂng khẳâc khẳ
Ễng,<br>KhẳỄng chõãỂng khẳâc hẳÈnh hẳ i.ó <br><br>CẳỂ hai võãơn ẵ õÍ cõãưn nẳỂi i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ÂvõÍ ẵ iõÍu nẳÂ õÍƯ tõÍ Â y ẵ õãưu tiẳàn, TNH ẵ ẳê ẵ õãêo ngặ°õÍêc thõÍẪ tõÍẸ cõÍưa nhõÍÉng iõÍÂu nẳ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍcõã·p phẳât biõÍ u nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y trong vẵ n bõãên T.251 cõÍưa Trung quõÍ c (phiẳàn bõãên Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ
ẵ ặ°õÍêc biõãÒt ẵ õãÒn nhiõÍu nhõãơt trong cẳâc vẵ n bõãên Trung quõÍ c, cõÍưa õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍngẳ i HuyõÍn Trẳâng) Xem xẳẪt cẳâc ẵ iõÍ m khẳâc trong bõãên dõÍÃch cõÍưa ẳỄng  õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ta, thẳÈ rẳẾ rẳ ng lẳ dõÍÃch tõÍẬ bõãên Trung quõÍ c, nhặ°ng õÍ ẵÃẳđy, ẳỄng ta õÍƯ tõÍõÍƯ tõÍ ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ
ẵ ẳê sõÍõÍƯ tõÍ dõÍơng thõÍẪ tõÍẸ dõÍẸa theo bõãên Sanskrit cõÍưa Tẳđm kinh ThõÍẪ tõÍẸ trong T251 phõãên ẳânh thõÍẪ tõÍẸ xuõãơt phẳât tõÍẬ vẵ n bõãên T250 cõÍưa Cặ°u-Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"ma-la-thõãp (KumẵrajẵẬva) dõÍÃch tõÍẬ bõãên Sanskrit PaẳẸcaviõỈÃắÃatisẵhasrikẵ- Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  ÂprajẳẸẵpẵramitẵ-sắẬtra, tõÍẬ ẵ ẳỂ phõãên ẳânh thõÍẪ tõÍẸ cẳâc cẳđu kinh trong    õÍƯ tõÍphiẳàn bõãên Sanskrit cõÍưa vẵ n bõãên ẵ ẳỂ mẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ngẳ y nay cẳâc thõÍư bõãên võãẬn cẳỀn tõÍ n tõãâi VẳÈ võãn: y, trẳàn thõÍẸc tõãÒ T251 lẳ phiẳàn bõãên xẳâc thõÍẸc hặân cõÍưa ẵ oõãân vẵ n nẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y vẳ bõãên Sanskrit cõÍưa Tẳđm kinh lẳ mõÍ t trong t nhõÍÉng phõãưn lõãÍ bẳàn ngoẳ i KhẳỄng nhõãơt thiõãÒt lẳ xẳâc thõÍẸc hặân khi lõÍẸa chõÍ n ẵ õÍ c tõÍẬ bõãên Sanskrit, ẵ õã·c biõÍÃt lẳng, õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ khi ngặ°õÍ i ta dõÍÃch i ẵõãâi"tõÍẬ bõãên Trung quõÍ c.<br><br>ẵ iõÍu thõÍẪ hai cõãưn nẳỂi, ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ iõÍÂu nẳ  õÍƯ tõÍ viõÍÃc dõÍÃch tõÍẬ rắẬpa thẳ nh "body-hẳÈnh hẳ i", trong ngõÍÉ cõãênh nẵ m uõãẪn - Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"skandha thẳÈ ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t sõÍẸ kõÍỂ quõã·c RắẬpa (sõãÉc) thặ°õÍ ng ẵ ặ°õÍêc t i ẵõãâi" õÍƯ tõÍhiõÍ u lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" "hẳÈnh thẳâi" nhặ° mõÍ t ẵ õã·c ẵ iõÍ m cõÍưa cẳâc loõãâi ẵ õÍ i tặ°õÍêngt õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
mẳ nẵ ng lõÍẸc cẳâc giẳâc quan cẳỂ thõÍ xẳãc chõãâm ẵ õÍ tõãâo ra kinh Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
nghiõÍÃm Chẳnh Tẳđm kinh tõÍẸ nẳỂ ẵ ẳê biõÍ u thõÍÃ ẵ iõÍÃu ẵ ẳỂ khi nẳỂ xõãÒp õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍvõÍÃ trẳ cõÍưa ó hẳÈnh thẳâió bẳàn cõãânh ẳđm thanh, hặ°ặâng thặâm, võÍ i ẵõãâi" ch mõÍi"
nõãÒm, xẳãc chõãâm vẳ cẳâc ẵ õÍ i tặ°õÍêng tẳđm lẳ½ (dharmas) VẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ "hẳÈnh thẳâi"
Trang 29lẳ tõÍẬ ban ẵ õãưu ẵ ặ°õÍêc TNH sõÍõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ dõÍơng TẳỄi khẳỄng rẳẾ tõãâi sao bẳđy giõÍ i ẵõãâi"ẳỄng ta lõãâi dõÍÃch nẳỂ lẳ "hẳÈnh hẳ i" Sue Hamilton gõÍêi ẳ½ rõãẸng tõÍẬ rắẬpa ẵ õÍ cõãõÍƯ tõÍ Â p ẵ õãÒn "trõÍơ xõÍẪ cõÍưa kinh nghiõÍÃm", tuy nhiẳàn ẳ½ nghẵẪa õÍƯ tõÍ
nẳ y phõÍẪc tõãâp hặân so võÍÃi chõÍà lẳ "hẳÈnh hẳ i" TNH cẳỂ võãÍ nhặ°
chõÍÃch hặ°õÍÃng mõÍ t cẳâch bõãơt thặ°õÍ ng võÍÃi lõÍẸa chõÍÃn nẳt i ẵõãâi"ng, y vẳÈ nhõÍÉnglẳ½ do hoẳ n toẳ n khẳỄng rẳẾ.<br><br>ẵ õÍ i võÍÃi hõãưu hõãÒt mõÍ i ngặ°õÍ i, baoiõÍÂu nẳ õÍƯ tõÍ ng, i ẵõãâi"gõÍ m cõãê TNH, cẳỄng thõÍẪc n:
"sõãÉc tõÍẪc thõÍà khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc thõÍà sõãÉc"
lẳ tẳđm ẵ iõÍ m cõÍưa Tẳđm kinh VẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" cẳỄng trẳÈnh cõÍưa TNH lẳ biõãÒn
chõãÒ lõãâi Tẳđm kinh sao cho phõãưn nẳ y nõÍ i bõãt lẳàn Do ẵ ẳỂ, ẳỄng ẵ ẳê thayõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
ẵ õÍ i tõÍẬ ngõÍÉ trong phõãưn cẳỂ mẳđu thuõãẬn cõÍưa Tẳđm kinh, tõÍẬ:<br><br>õÍƯ tõÍ
ó Cho nẳàn trong Tẳânh KhẳỄng<br>KhẳỄng cẳỂ sõãÉc, thõÍ , tặ°õÍ ng<br>CắẪng khẳ ng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ
Ễng cẳỂ hẳ nh, thõÍẪcó <br>i ẵõãâi"
(Sẳâch nhõãt tõÍơng Lẳ ng mai, 2000)<br><br>ChuyõÍ n sang:<br><br>ó ChẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh vẳÈ võãy mẳ trong cẳâi khẳỄng,<br>nẵ m uõãẪn lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" hẳÈnh hẳ i, cõãêm thõÍ , tri ng,
giẳâc,<br>tẳđm hẳ nh vẳ nhõãn thõÍẪc<br>ẵ õÍu khẳỄng cẳỂ mõã·t nhặ° nhõÍÉng õÍƯ tõÍ ÂthõÍẸc tõãâi riẳàng biõÍÃtó <br><br>Bõãên Sanskrit chẳẪp lẳi ẵõãâi"
Tasmẵc chẵriputra ắÃắẬnyatẵyẵm na rắẬpam   Â
Cõãê hai cẳâch hiõÍ u nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y ẵ õÍu nẳỂi lẳàn rõãẸng khẳỄng cẳỂ mõÍ i quan hõÍÃ õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ
nẳ o giõÍÉa ó sõãÉcó vẳ i ẵõãâi" ó khẳỄngó , trong khi cẳđu kinh trặ°õÍ c ẵ ẳỂ lõãâi i ẵõãâi" i" õÍÊ giõãêi nẳỂi rõãẸng ó sõãÉcó vẳ i ẵõãâi" ó khẳỄng" lẳ nhặ° nhau MõÍ t sõÍẸ mẳđu thuõãẬn t hoẳ n toẳ n TNH giõãêi quyõãÒt mẳđu thuõãẬn bõãẸng cẳâch thay ẵ õÍ i kinh vẵ n õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ẵ õÍ ẵ oõãân kinh nẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ y trõÍ thẳ nh ó cẳâc skandha
ó khẳỄng cẳỂ mõã·t nhặ° nhõÍÉng thõÍẸc tõãâi riẳàng biõÍÃtó ÃĐ t
ó Theo quan ẵ iõÍ m ẵ õãâi thõÍẬa thẳÈ cẳđu kinh sõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ a lõãâi nẳ y tuy hoẳ n toẳ nkhẳỄng phõãêi lẳ tẳ kiõãÒn nhặ°ng cắẪng khẳỄng phõãêi lẳ nhõÍÉng gẳÈ mẳ Tẳđmkinh muõÍ n nẳỂi VẳÈ võãõÍƯ tõÍ y, ó bõãên dõÍ chó cõÍưa TNH lẳ ch mõÍi" i ẵõãâi" nhõÍÉng gẳÈ do ẳỄng biõãÒn chõãÒ ra ẵ õÍ giõãêi quyõãÒt mõÍ t bõãơt õÍ n hiõÍ n nhiẳàn (mõÍ t sõÍẸ lẳ½õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t giõãêi theo ẵ uẳỄi võãơn ẵ õÍ).<br><br>VõÍÃi tẳỄi, ẵ iõÍÃu hõãÒt sõÍẪc thẳã võÍÃ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ Â
lẳ TNH tõÍẸ thõãơy ẳỄng ta cẳỂ thõÍ thay ẵ õÍ i Kinh vẵ n ẵ õÍ giõãêi quyõãÒt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ẵ iõÍ m mẳđu thuõãẬn nẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y ẵ ẳđy rẳẾ rẳiõÍÂu nẳ ng lẳ chi tiõãÒt thẳã võÍÃ nhõãơt trong tõãơt cõãê nhõÍÉng ẵ iõÍu thẳã võÍÃ võÍ Tẳđm kinh õÍ thõÍÃi hiõÍÃn ẵ õãâi mẳõÍƯ tõÍ Â Âi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ tẳ
Ễi ẵ ặ°õÍêc biõãÒt, vẳõÍƯ tõÍ cẳỂ lõã½ lẳ ẵ iõÍu duy nhõãơt ẵ ẳâng chõÍ n lẳõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ ng, m chõÍư
ẵ õÍ ẵ õÍ viõãÒt HiõÍ n nhiẳàn lẳõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" mõÍ t khi Kinh ẵ iõÍ n khẳỄng cẳỂ ẳ½ nghẵẪa t õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"thẳÈ chẳãng ta cẳỂ thõÍ ẵ ặân giõãên lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ sõÍa ẵ õÍ i lõãâi! Hõãưu hõãÒt cẳâc nhẳõÍƯ tõÍchẳã giõãêi thõãm chẳ khẳỄng nhõãn ra ẵ ặ°õÍêc sõÍẸ mẳđu thuõãẬn [trong Tẳđm õÍƯ tõÍkinh], nẳàn hõÍ hoẳng, n toẳ n khẳỄng quan tẳđm ẵ õãÒn Tuy nhiẳàn, cho dẳỈ ẵ ẳê õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍchõÍÃ ra ẵ ặ°õÍêc chõÍ bõãơt õÍ n, TNH khẳỄng hoẳõÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng n tõãơt ẵ ặ°õÍêc hõÍẪa hõãỈn õÍƯ tõÍcõÍưa mẳÈnh vẳÈ ẳỄng ta ngay lõãp tõÍẪc phõÍÃt lõÍ ẵ i bõãơt õÍ n ẵÃẳỂ Nhặ°ng i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
ẳt nhõãơt thẳÈ ẳỄng ta cắẪng thõÍẬa nhõãn rõãẸng cẳỂ sõÍẸ bõãơt
õÍ n.<br><br>Phặ°ặâng thõÍẪc cõÍưa riẳàng tẳỄi ẵ õÍ i võÍÃi võãơn ẵ õÍÃ nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â y ẵ ẳê õÍƯ tõÍ
ẵ ặ°õÍêc viõãÒt trẳàn blog vẳõÍƯ tõÍ mõÍ t lẳãc nẳt o ẵ ẳỂ tẳỄi hy võÍ ng sõã½ cho xuõãơtõÍƯ tõÍ ng, bõãên trẳàn mõÍ t tõãâp chẳt (Xem Form is Emptiness Parts I, II, and III) TẳỄi
ẵ ẳê sõÍõÍƯ tõÍ dõÍơng mõÍ t phặ°ặâng phẳâp do Jan Nattier vẳt Nobuyoshi Yamabe phẳât triõÍ n, ẵ ẳỂ lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ lõãưn dẳỀ ngặ°õÍêc lõãâi tõÍẬ cẳâc trẳch dõãẬn ẵ õãÒn cẳâc vẵ n õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"bõãên gõÍ c cõÍưa Tẳđm kinh, tõÍẪc lẳõÍƯ tõÍ cẳâc bõãên kinh PrajẳẸẵpẵramitẵ Khi lẳ   m nhặ° võãy, tẳỄi phẳât hiõÍÃn ra rõãẸng cẳỂ mõÍ t ai ẵ ẳỂ trong thõÍÃi xa xặ°a ẵ ẳêt õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍthay ẵ õÍ i vẵ n bõãên PaẳẸcaviõỈ ắÃẵsẵhastikẵà tõÍẪc NhõÍà võãân ngắẪ thiẳàn õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  ÂtõÍơng Trong bõãên AõỈêõỈasẵhasrikẵ tõÍẪc Bẳât thiẳàn tõÍơng, cẳỂ dẳỀng  Â
nẳ y:<br><br>
na hi anyẵ sẵ mẵyẵ anyat tad rắẬpam | rắẬpam eva mẵyẵ | mẵyaiva rắẬpam |Â Â Â Â Â Â Â
<br><br>(HuyõÍ n õãêo vẳƠn Minh TiõãÒn hẳÈnh thẳâi khẳỄng phõãêi hai ẵ iõÍu khẳâc biõÍÃt õÍƯ tõÍ ÂHẳÈnh thẳâi lẳ huyõÍ n õãêo HuyõÍ n õãêo lẳƠn Minh TiõãÒn Ơn Minh TiõãÒn hẳÈnh thẳâi.)<br><br>ẵ ẳđy lẳiõÍÂu nẳ mõÍ t viõÍÃn dõãẬn liẳàn hõÍÃ ẵ õãÒn lõÍ i so sẳânh cõÍ xặ°a cõÍưa Phõãt õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t giẳâo,
ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ hẳÈnh thẳâi giõÍ ng nhặ° huyõÍ n õãêo So sẳânh nẳõÍƯ tõÍ Ơn Minh TiõãÒn y trõÍ thẳ nh mõÍ t t
Trang 30phẳẪp õãẪn dõÍơ: hẳÈnh thẳâi lẳ huyõÍ n õãêo VẳƠn Minh TiõãÒn phẳẪp õãẪn dõÍơ nẳ y ẵ ẳê õÍƯ tõÍ
ẵ ặ°õÍêc cõÍơ thõÍ hẳỂa thẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh:
hẳÈnh thẳâi lẳ mõÍ t huyõÍ n õãêot Ơn Minh TiõãÒn
Võãơn ẵ õÍ lẳõÍƯ tõÍ Â ngặ°õÍ i biẳàn tõãi ẵõãâi" p khi dẳỈng chõÍÉ ắÃắẬnyatẵ ẵ õÍà thay thõãÒ cho õÍƯ tõÍÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"chõÍÉ mẵyẵ ẵ ẳê tõãâo ra mõÍ t lõÍ i ngõÍÉ phẳâp thẳỄ thiõÍ n Dõãâng thõÍẪc cõÍưa  õÍƯ tõÍ t i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cẳđu nẳ y trong Tẳđm kinh hoẳ n toẳ n khẳỄng cẳỂ nghẵẪa: ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t lõÍ i t i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng ngõÍÉ phẳâp tõÍ i tõÍà vẳn: ẵ ẳê phẳâ võÍâ mõÍ t phẳẪp õãẪn dõÍơ hoẳõÍƯ tõÍ t n hõãêo CẳỀn cẳỂ nhõÍÉng vẳ dõÍơ khẳâc võÍ viõÍÃc biẳàn tõã p lõãưm lõãẬn trong Tẳđm kinh mẳ tẳỄi ẵ ẳê trẳÈnh bẳõÍƯ tõÍ y chi tiõãÒt trong phõãưn III cõÍưa bẳ i tiõÍ u luõãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n ó Form
is Emptinessó VẳÈ võãi ẵõãâi" y, lõãp luõãn cõÍưa tẳỄi lẳ , nõãÒu cẳỂ bõãơt õÍ n trong Tẳđm kinh thẳÈ chẳnh lẳ nõãẸm õÍ phõãưn nẳ y Trong thõÍẸc tõãÒ, cẳđu:
ó sõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc thõÍ sõãÉcó ch mõÍi" ch mõÍi" i ẵõãâi"
lẳ vẳỄ nghẵẪa ẵ iõÍu nẳiõÍÂu nẳ Â y khẳỄng xẳỂa bõÍ ẵ i thõÍẸc tõãÒ lẳ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc õÍƯ tõÍ cẳđu kinh nẳ y
ẵ ẳê biõÍ u trặ°ng cho mõÍ t ẵ iõÍu gẳÈ ẵ ẳỂ quan trõÍ ng ẵ õÍ i võÍÃi PhõãõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t tõÍ qua nhiõÍu thõãÒ kõÍ· NhiõÍu Phõã  t tõÍ ẵ ẳê vẳõÍƯ tõÍ ẵ ang cõãêm thõãơy rõãẸng nhõÍÉng õÍƯ tõÍgẳÈ hõÍ cõÍ gõãÉng thõÍẸc hiõÍÃn [trong tu tõãng, õÍƯ tõÍ p] lẳ bõãơt khõãê tặ° nghõÍà (nghẵẪa ẵ en lẳõÍƯ tõÍ vặ°õÍêt ngoẳ i tõãưm nhõãn thõÍẪc cõÍưa tẳđm thõÍẪc phẳ m phu)
Vẳ khi Phõãt giẳâo ẵ õãâi thõÍẬa ngẳiõÍÂu nẳ y cẳ ng trõÍ nẳàn bẳ õãẪn, u huyõÍn, thẳÂ
đm diõÍÃu hặân, cẳđu kinh nẳ y giẳãp cẳâc nhẳ ẵ õãâi ThõÍẬa võãiõÍÂu nẳ n dõÍơng
nghõÍÃch lẳ½ nhặ° lẳ mõÍ t sõÍẸ biõÍ u hiõÍÃn cõÍưa mõÍơc ẵ ẳt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ch bõãơt khõãê tặ° nghõÍà nẳ y Vẳ cẳỄng thõÍẪc [ó sõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc thõÍ ch mõÍi" ch mõÍi" sõãÉcó ] hẳi ẵõãâi" m chõÍẪa nghõÍÃch lẳ½ nẳ y ẵ ẳê tõãâo ẵ iõÍu kiõÍÃn phẳât triõÍ n cho õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cẳâc nhẳ chẳã giõãêi thuõÍ c tõãơt cõãê cẳâc trặ°õÍ ng phẳâi, nhõÍÉng ngặ°õÍ i t i ẵõãâi" i ẵõãâi"tuyẳàn bõÍ lẳõÍƯ tõÍ hiõÍ u ẵ ặ°õÍêc cẳđu kinh nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ y vẳ cẳỂ thõÍ giõãêi thẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ch cho tõãơtcõãê chẳãng ta Tuy nhiẳàn, ẵ iõÍu tõãơt yõãÒu hiõÍ n nhiẳàn lẳõÍƯ tõÍ Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ta phõãêi cẳỂ
ẵ õÍư trẳõÍƯ tõÍ tuõÍÃ ẵ õÍ hiõÍ u ẵ ặ°õÍêc GiõÍÃ ẵ ẳđy tẳỄi khẳỄng cẳỀn thõãơy cẳđu kinhõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍlẳ½ giõãêi nẳ y lẳ hõÍÉu ẳch hoõã·c cẳỂ ẳ½ nghẵẪa gẳÈ cõãê.<br><br>Ngặ°õÍêc lõãâi võÍÃi TNH, tẳỄi cho rõãẸng mõÍÃnh ẵ õÍÃ thõÍẪ hai võÍÃi tõÍẬ õÍƯ tõÍ Â
(KhẳỄng tam-muõÍ i), nghẵẪa lẳt ó mõÍ t trõãâng thẳâi khẳỄngó (trong thiõÍn ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ i ẵõãâi" Â
ẵ õÍÃnh), ẵ ặ°õÍêc mẳỄ tõãê trong kinh ẵ iõÍ n PẵÃõÌ·i (Trung BõÍ , MN:121, 122) õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  t nhặ° lẳ mõÍ t trõãâng thẳâi khẳỄng cẳỂ kinh nghiõÍÃm nẳt o sinh khõÍ i Cẳâc skandha (uõãẪn) lẳ nhõÍÉng tiõãÒn trẳÈnh mẳ theo ẵ ẳỂ kinh nghiõÍÃm ẵ ặ°õÍêc õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍsinh khõÍ i Trong trõãâng thẳâi khẳỄng, cẳâc tiõãÒn trẳÈnh nẳ y dặ°õÍ ng nhặ° i ẵõãâi"bõÍà ngẵ n dõÍẪt Do ẵ ẳỂ, trong Tẳânh khẳỄng, theo ẵ ẳãng nghẵẪa lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ khẳỄng cẳỂ rắẬpa (sõãÉc), khẳỄng cẳỂ vedanẵ (thõÍ ), khẳỄng cẳỂ saõỈ jẳẸẵ (tặ°õÍ ng), khẳỄng ng, Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌcẳỂ saõỈ skẵra (hẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  nh), vẳ khẳỄng cẳỂ vijẳẸẵna (thõÍẪc) KhẳỄng cẳỂ nghõÍÃch Âlẳ½ õÍ ẵ ẳđy ChõÍà ẵ ặân giõãên lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ mõÍ t mẳỄ tõãê võÍ trõãâng thẳâi thiõÍn t  Â
ẵ õÍÃnh VẳõÍƯ tõÍ lặ°u ẳ½ rõãẸng nõãÒu tõÍẬ rắẬpa cẳỂ nghẵẪa lẳ "hẳÈnh hẳ i" thẳÈ cẳâch giõãêi thẳch truyõÍn thõÍ ng sõã½ ẵ ặ°a ra hẳÂ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ m ẳ½ rõãẸng hẳÈnh hẳ i khẳỄngtõÍ n tõãâi trong n:
ắÃắẬnyatẵvihẵra Â
(KhẳỄng ẵ õÍÃnh) Tõãơt nhiẳàn, tõÍẬ gẳỂc ẵ õÍ cõÍưa ngặ°õÍÃi ẵ ang hẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ nh thiõÍnÂthẳÈ hẳÈnh hẳ i cõÍưa hõÍ quõãê thõãng, t lẳ tan biõãÒn ẵ i Nhặ°ng ẵ ẳỂ khẳỄng õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍphõãêi lẳ mõÍ t thõÍẸc tõãÒ khẳâch quan Ngặ°õÍ i hẳt i ẵõãâi" nh thiõÍn trong Tẳânh KhẳÂ
Ễng khẳỄng cẳỂ cẳâch nẳ o ẵ õÍ vặ°õÍêt ra ngoẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i kinh nghiõÍÃm ẵ õÍ trõÍ thẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh khẳâch quan, bõÍ i vẳÈ "bẳàn ngoẳ i" vẳ "bẳàn trong" khẳỄng cẳỀn ẳ½ nghẵẪa gẳÈ nõÍÉa trong samẵdhi (tam-muõÍ i).<br><br>VẳÈ võã t y, giõãêi phẳâp cõÍưa tẳỄi cho võãơn ẵ õÍ nẳõÍƯ tõÍ Â y rõãơt khẳâc so võÍÃi giõãêi phẳâp cõÍưa TNH TẳỄi cho rõãẸng cẳđu
ó sõãÉc tõÍẪc thõÍ khẳỄngó ch mõÍi" i ẵõãâi"
lẳ mõÍ t sõÍẸ vẳỄ nghẵẪa tõãâo ra bõÍ i mõÍ t ngặ°õÍ i nhiõÍÃt tẳđm thiõãÒu suy t t i ẵõãâi"xẳẪt, ẵ ẳê lẳõÍƯ tõÍ m phẳâ võÍâ mõÍ t cõãơu trẳãc õãẪn dõÍơ hoẳt n hõãêo mẳ hiõÍÃn võãẬn cẳỂ thõÍ ẵ ặ°õÍêc tẳÈm thõãơy nguyẳàn võãỈn trong AõỈêõỈÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ asẵhasrikẵ (Bẳât  Âthiẳàn tõÍơng) Vẳ tẳỄi cho rõãẸng cẳđu
ó khẳỄng trung vẳỄ sõãÉcó i ẵõãâi"
lẳ mõÍ t sõÍẸ mẳỄ tõãê võÍ nhõÍÉng gẳÈ diõÍ n ra trong trõãâng thẳâi (thiõÍn t  Ơn Minh TiõãÒn Â
ẵ õÍÃnh) tẳânh KhẳỄng ẵÃẳđy lẳõÍƯ tõÍ iõÍÂu nẳ ẵ iõÍu trẳâi võÍÃi thẳỄng lõÍÃ, vẳÈ hõãưu hõãÒt õÍƯ tõÍ Âcẳâc nhẳ chẳã giõãêi thõãơy rõãơt ẳt liẳàn hõÍÃ giõÍÉa chõÍÉ PẵõÌ·i Â
suẳẸẳẸatẵÂ
, thặ°õÍ ng cẳỂ nghẵẪa lẳi ẵõãâi" "absence-võãÉng mõã·t", nhặ° khi võãÉng mõã·t kinh
Trang 31nghiõÍÃm, võÍÃi chõÍÉ Sanskrit
nẳ y sõã½ xẳâc ẵ õÍÃnh giõãêi phẳâp nẳõÍƯ tõÍ o lẳ hõÍêp lẳ½ hặân.<br><br>VẳÈ ẵ ang xemõÍƯ tõÍxẳẪt bõãên dõÍÃch nẳ y, tẳỄi muõÍ n ẵ ặ°a ra thẳàm mõÍ t vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t i nhõãn xẳẪt võÍ nẳỂ ÂTẳỄi sõã½ tõãp trung ẵ õã·c biõÍÃt vẳõÍƯ tõÍ o ẵ oõãân vẵ n ẵ õãưu tiẳàn ẵ ẳđy lẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ iõÍÂu nẳ mõÍ t t phõãưn cõÍưa nguyẳàn bõãên mẳ tẳỄi hiõÍ u rẳẾ nhõãơt vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" cắẪng lẳ chõÍư ẵ õÍ õÍƯ tõÍ ÂcõÍưa bẳ i viõãÒt võÍ Tẳđm kinh tẳỄi ẵ ẳê xuõãơt bõãên (Attwood 2015) Cẳâc bõãơt õÍƯ tõÍõÍ n rẳẾ rẳ ng trong ẵ oõãân vẵ n ngõãÉn ngõÍưi nẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y sõã½ lẳ m sẳâng tõÍ nhõã sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc n
ẵ õÍÃnh bao quẳât hặân cõÍưa tẳỄi võÍÃ giẳâ trõÍÃ cõÍưa bõãên dõÍÃch nẳõÍƯ tõÍ Â y, võÍ Âmõã·t giẳâo lẳ½ cắẪng nhặ° võÍ mõã·t vẵ n chặ°ặâng ẵ ẳđy lẳÂ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ nhõÍÉng gẳÈ mẳ TNH
ẵ ẳê sẳâng chõãÒ ra cho mõÍ t bõãên dõÍ ch:<br><br>ó Avalokita<br>Khi quẳân õÍƯ tõÍ t ch mõÍi" chiõãÒu sẳđu sõãÉc<br>VõÍÃi tuõÍà giẳâc qua bõÍ ,<br>BõÍÃng khẳâm phẳâ ra i ẵõãâi" i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng
rõãẸng:<br>Nẵ m uõãẪn ẵ õÍu trõÍ ng rõÍ ng.<br>Giẳâc ngõÍ ẵ ặ°õÍêc ẵ iõÍu Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â
ẵ ẳỂ,<br>BõÍ -tẳât vặ°õÍêt ra ẵ ặ°õÍêc<br>MõÍ i khõÍ ẵ au ẳâch nõãân.ó <br><br>õÍ õÍƯ tõÍ n: õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" đồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ
ẵ ẳđy cẳỂ rõãơt nhiõÍu ẵ iõÍ m hõãÒt sõÍẪc tõÍÃ hõãâi võÍÃ ẵ oõãân nẳõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â õÍƯ tõÍ y GiõÍ ng õÍƯ tõÍnhặ° cẳâc ó bõãên dõÍ chó thiõÍn ngõãẬu hõÍẪng gõãưn ẵ ẳđy, phặ°ặâng phẳâp ch mõÍi" i ẵõãâi" Â õÍÊ giõãêi
ẵ ặ°õÍêc dẳỈng õÍ ẵ ẳđy cẳỂ võãÍ nhặ° lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ dẳỈng cẳâc cõÍơm tõÍẬ dẳ i ẵ õÍ diõÍ n õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Ơn Minh TiõãÒntõãê ẳ½ nghẵẪa cõÍưa tõÍẬng chõÍÉ vẳ lẳ m kẳẪo dẳ i vẵ n bõãên, do ẵ ẳỂ khiõãÒn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍcho nẳỂ trõÍ thẳ nh khẳâ dẳ i dẳỀng ẵ iõÍu nẳiõÍÂu nẳ  y biõãÒn kinh vẵ n thẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh mõÍ t t bõãên chẳã giõãêi Cẳâch trẳÈnh bẳ y hẳ m ẳ½ theo thõÍ thặâ tõÍẸ do (nghẵẪa lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cẳâc cẳđu ngõãÉn mẳ khẳỄng cẳỂ võãưn ẵ iõÍÃu hoõã·c tiõãÒt nhõÍÃp), tuy nhiẳàn, õÍƯ tõÍnhặ° tẳỄi ẵ ẳê nẳỂi, Tẳđm kinh khẳỄng phõãêi lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t bẳt i thặâ ẵ ẳỂ lẳiõÍÂu nẳ mõÍ t t
ẵ oõãân vẵ n ngõãÉn ẵ ặ°õÍêc tẳâch ra tõÍẬ mõÍ t tẳâc phõãẪm dẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ t i hặân bõãẸng vẵ n Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"xuẳỄi.<br><br>Tẳđm kinh hoẳ n toẳ n khẳỄng thõÍ lẳênh hõÍ i ẵ ặ°õÍêc ẵ õÍ i võÍÃi Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍnhõÍÉng ngặ°õÍ i khẳỄng thẳỄng thõãâo võÍ ngõÍÉ cõãênh Ngay cõãê mõÍ t sõÍ i ẵõãâi"  t õÍƯ tõÍngặ°õÍ i sẳỈng mõÍ nẳỂ cắẪng khẳỄng lẳi ẵõãâi" t m ẵ ặ°õÍêc gẳÈ nhiõÍu hặân lẳõÍƯ tõÍ Â chẳÈm
ẵ õãÉm trong nhõãõÍƯ tõÍ n thõÍẪc rõÍ i rõãÉm cõÍưa hõÍ ẵ õÍ i võÍÃi bõãên vẵ n nẳõÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y KhẳỄng cẳỂ bõãên dõÍÃch nẳ o trung thẳ nh võÍÃi vẵ n bõãên gõÍ c mẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ lõãâi cẳỂ thõÍ lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" dõÍ hiõÍ u Ơn Minh TiõãÒn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
Trong Tẳđm kinh hõãưu hõãÒt lẳ thuõãt ngõÍÉ ViõÍÃc kẳẪo dẳ i bõãên kinh ra võÍÃi nhõÍÉng cõÍơm tõÍẬ giõãêi thẳch mẳ tõÍẸ thẳđn chẳãng cắẪng lẳ nhõÍÉng thuõãt ngõÍÉ sõã½ khẳỄng cõãêi thiõÍÃn ẵ ặ°õÍêc gẳÈ vẳõÍƯ tõÍ thặ°õÍ ng lẳi ẵõãâi" m cho nẳỂ
cẳ ng trõÍ nẳàn dẳ i dẳỀng hặân (hoõã·c ngõÍơy tõãâo nẳỂ thẳ nh mõÍ t bẳt i thặâhay bõãơt kõÍỂ ẵ iõÍu gẳÈ khẳâc).<br><br>TẳỄi cho rõãẸng bõãên dõÍÃch nẳõÍƯ tõÍ Â y [cõÍưaTNH] chõÍư yõãÒu dõÍẸa vẳ o bõãên chõÍÉ Hẳân Lẳ m sao tẳỄi biõãÒt ẵ ặ°õÍêc? VẳÈ õÍƯ tõÍkhẳỄng cẳỂ chõÍẪng tẳch Sanskrit trong Tẳđm kinh dõãâng thõÍư bõãên hoõã·c khõãÉc bõãên, cắẪng nhặ° bõãơt kõÍỂ vẵ n bõãên PrajẳẸẵpẵramitẵ nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"    o cõÍưa
tiõãÒng Sanskrit, tặ°ặâng ẵ ặ°ặâng võÍ i cõÍơm tõÍẬ ổãẶ ồÌ ổ ộ ẶổõÍƯ tõÍ i" ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọƯ tõÍ ch mõÍi" Ôọ -ẵ õÍ nhõãơtõÍƯ tõÍ t thiõãÒt khõÍ ẳâch "overcame all suffering-vặ°õÍêt qua tõãơt cõãê khõÍ ẵ au" õÍƯ tõÍNẳỂ ẵ ặ°õÍêc ngõãÉt thẳõÍƯ tõÍ nh: ổãẶ -ẵ õÍ "vặ°õÍêt qua" (ẵ ẳỄi khi ẵ ặ°õÍêc dẳỈng ẵ õÍ õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"dõÍ ch pẵramitẵ); ồÌ ổch mõÍi"   ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọƯ tõÍ -nhõãơt thiõãÒt "tõãơt cõãê", ộ Ặổ -khõÍ ẵ au ch mõÍi" Ôọ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ õÍÊ giõãêi
ó duõÌơkhatẵó hoõã·c trõãâng thẳâi khõÍ nẳêo ViõÍ c ẵ ặ°a thẳàm cõÍơm tõÍẬ Â i ẵõãâi" biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ Ư tõÍ õÍÊ giõãêi trẳàn vẳ o cho chẳãng ta biõãÒt rõãẸng TNH ẵ ẳê dõÍÃch tõÍẬ bõãên chõÍÉ Hẳân õÍƯ tõÍMõÍ t dõãơu hiõÍÃu khẳâc cho thõãơy ẵ iõÍÃu nẳt õÍƯ tõÍ Â y cẳỂ thõÍ ẵ ặ°õÍêc tẳÈm thõãơy Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍtrong phõãưn cuõÍ i bõãên dõÍÃch cõÍưa ẳỄng ta, trong cõÍơm tõÍẬ "most õÍƯ tõÍ
illuminating mantra- Lẳ linh chẳã sẳâng nhõãơt" ẵ ẳỂ lẳiõÍÂu nẳ dõÍÃch tõÍẬ nhõÍÉng chõÍÉ ổôư ỗ ổ - ẵ õãâi minh chẳã Trong bõãên Sanskirt cẳỂ tõÍẬ Đ õÍƯ tõÍ
vidyẵ-mantraÂ
khẳỄng thõÍ phiẳàn dõÍÃch theo cẳâch ẵ ẳỂ TẳỄi cẳỂ viõãÒt trẳàn blog võÍÃ lẳ½ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â
do nhõÍÉng cõÍơm tõÍẬ tặ°ặâng ẵ ặ°ặâng võÍÃi cẳâc chõÍÉ nẳõÍƯ tõÍ y trong vẵ n bõãên Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"PrajẳẸẵpẵramitẵ tiõãÒng Sanskrit ẵ õÍu cẳỂ chõÍÉ vidyẵ, ẵ ặ°õÍêc (ngẳ   õÍƯ tõÍ Â Â õÍƯ tõÍ i Cặ°u-ma-la-thõãp) dõÍÃch lẳ ỗ ổ minh chẳã (Xem Roots of the Heart Sutra 15 Aug 2014) ĐVõÍ sau, khi Phõã t tõÍ bõãÉt ẵ õãưu ặ°a chuõÍ ng sõÍõÍƯ tõÍ t dõÍơng cẳâc thõãưn chẳã (mantra) thẳÈ viõÍÃc nhõãn hiõÍ u hai tõÍẬ [vidyẵ-mantra] lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  "shining mantra ó n: thõãưn chẳã rõÍẸc sẳâng" cẳỂ võãÍ nhặ° tõÍẸ nhiẳàn hặân ẵ ẳđy lẳiõÍÂu nẳ bõãẸng
chõÍẪng khẳâc õÍưng hõÍ thuyõãÒt nguõÍ n gõÍ c Trung quõÍ c - sõÍẸ khẳâc biõÍÃt t n: õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
nẳ y rõãơt khẳỂ ẵ õÍ giõãêi thẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ch theo bõãơt cõÍẪ cẳâch nẳ o khẳâc.<br><br>CõÍơm
Trang 32tõÍẬ "the Insight that Brings Us to the Other Shore- SõÍẸ quẳân chiõãÒu sẳđu sõãÉc ẵ ặ°a chẳãng ta qua ẵ õãÒn bõÍ bẳàn kia" võÍÃi cẳâch viõãÒt hoa kõÍỂ quõã·cõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõãâi"
lẳ ẵ ặ°õÍêc TNH dõÍÃch tõÍẬ ộÃÈộÃơ ỗỂđố¾ ộÃà ổôà Bẳât-nhẳê Ba-la-mõãõÍƯ tõÍ Ơn Minh TiõãÒn t-ẵ a trong õÍƯ tõÍbõãên Hẳân ngõÍÉ hoõã·c PrajẳẸẵpẵramitẵ trong bõãên Sanskrit CẳỂ nhiõÍu ẵ iõÍ m     õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"chẳãng ta cẳỂ thõÍ phẳà phẳân Conze, nhặ°ng trong trặ°õÍ ng hõÍêp nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" y, [ẳỄng dẳỈng] "perfection of wisdom-sõÍẸ toẳ n hõãêo cõÍưa trẳ tuõÍÃ" lẳ rõãơt thẳch
ẵ ẳâng, cẳỂ ặ°u thõãÒ ẵ ặ°õÍêc sõÍõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ dõÍơng vẳ nhõãn hiõÍ u rõÍ ng rẳêi TõÍẬ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t
PrajẳẸẵ khẳỄng cẳỂ nghẵẪa lẳ "insight-quẳân chiõãÒu sẳđu sõãÉc" Trong hõãưu hõãÒt cẳâc cõÍ ng ẵ õÍ ng Phõãt õÍƯ tõÍ n: t giẳâo sõÍ dõÍơng tiõãÒng Anh thẳÈ tõÍẬ "insight- quẳân chiõãÒu sẳđu sõãÉc" thặ°õÍ ng ẵ ặ°õÍêc dẳỈng ẵ õÍ dõÍÃch tõÍẬ vipaắÃyanẵ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ÂPrajẳẸẵ do ẵ ẳỂ lẳ õÍƯ tõÍ kõãÒt quõãê cõÍưa sõÍẸ quẳân chiõãÒu sẳđu sõãÉc (ó insight) ĐLõÍẸa chõÍ n mõÍ t cẳâch dõÍÃch ẵ õã·c thẳỈ cõÍưa riẳàng mẳÈnh khi ẵ ẳê cẳỂ mõÍÃt ng, t õÍƯ tõÍõÍƯ tõÍ t cẳâch dõÍÃch khẳâc ẵ ặ°õÍêc chõãơp nhõãõÍƯ tõÍ n vẳ sõÍ dõÍơng rõÍ ng rẳêi thặ°õÍ ng lẳt i ẵõãâi"lõÍẸa chõÍ n khẳỄng tõÍ t cho mõÍ t dõÍÃch giõãê vẳÈ nẳỂ gẳđy khẳỂ khẵÃn cho ng, õÍƯ tõÍ t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"ngặ°õÍ i ẵ õÍ c MõÍ t cõÍơm tõÍẬ kõÍỂ quõã·c nhặ° "quẳân chiõãÒu sẳđu sõãÉc ẵ ặ°ai ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, t õÍƯ tõÍchẳãng ta qua ẵ õãÒn bõÍ bẳàn kia" chõÍà lẳõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" m cho bõãên vẵ n trõÍ nẳàn tõÍ i tõÍÃÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n: hặân, bõÍ i vẳÈ bõãơy giõÍ ngặ°õÍ i ẵ õÍ c buõÍ c phõãêi phẳđn tẳi ẵõãâi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, t ch cõÍơm tõÍẬ kõÍỂ quõã·c nẳ y vẳ dõÍẬng lõãâi ẵ õÍ cẳđn nhõãÉc xem nẳỂ cẳỂ thõÍ mang ẳ½ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"nghẵẪa gẳÈ HõãỂn nhiẳàn lẳ cuõÍ i cẳỈng thẳÈ chẳãng ta cắẪng khẳỄng thõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"dõÍÃch ngặ°õÍêc nẳỂ lõãâi thẳ nh mõÍ t cõÍơm tõÍẬ quen thuõÍ c VẳÈ nhặ° tẳỄi t t
ẵ ẳê nẳỂi, Tẳđm kinh khẳỄng phõãêi lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t vẵ n bõãên cẳỂ thõÍ lẳt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" m cho trõÍ nẳàn dõÍ hiõÍ u võÍÃi nhõÍÉng ngặ°õÍÃi khẳỄng chuyẳàn mẳỄn bõãẸng cẳâch sõÍƠn Minh TiõãÒn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi"
dõÍơng nhõÍÉng giõãêi thẳch dẳ i dẳỀng ẵ õÍ thay thõãÒ cho cẳâc thuõãõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t ngõÍÉ Hoõã·c lẳ ta phõãêi dẳ nh ra nhiõÍu nẵ m hõÍ c hõÍi ẵ õÍ hiõÍ u ẵ ặ°õÍêc cẳâc  Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng, õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍthuõãt ngõÍÉ, hoõã·c lẳ cõÍẪ tiõãÒp tõÍơc khẳỄng hiõÍ u Trong trặ°õÍ ng hõÍêp Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi"khẳỄng hiõÍ u ẵ ặ°õÍêc, ngặ°õÍ i ta rõãơt thặ°õÍ ng dõÍẸa vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" i ẵõãâi" o lõÍ i tặ° duy huyõÍnõÍƯ tõÍ Âhoõã·c, lẳ ẵ õã·c ẵ iõÍ m cõÍưa bõÍ i cõãênh ban ẵ õãưu xuõãơt phẳât Tẳđm kinh vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
lẳ cẳâch phõãên õÍẪng hiõÍÃn ẵ õãâi ẵ õÍ i võÍÃi mõÍ t vẵ n bõãên rõÍ i õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ
rõãÉm.<br><br>Phõãưn ẵ õãưu tiẳàn cõÍưa bõãên Hẳân ngõÍÉ lẳõÍƯ tõÍ : ộư ộ àổ Ẩ ộẪộ Ẫ Ư tõÍ ộâ ỗ·Ẹ ộ Èộ ơ ỗỂđố¾ ộọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọ ch mõÍi" Ơn Minh TiõãÒn ổôÃỗ Ã- Quẳân TõÍẸ Tõãâi BõÍ -tẳât hẳt n: nh thẳđm Bẳât-nhẳêBa-la-mõãt-ẵ a thõÍ i Chẳãng ta ngõãÉt chẳãng ra ẵ õÍ ẵ õÍ c: ộư ộ àổ Ẩ [Quẳân õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, Ư tõÍ TõÍẸ Tõãâi] AvalokiteắÃvara ộ Ẫộ Ẫ [bõÍ -tẳât] bodhisatva ộâà [hẳ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc ẢẪồ¾ộÈộơỗỂđố¾ƠộỗƠn: ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ nh] thõÍẸc
hẳ nh ỗ·Ẹ [thẳđm] sẳđu thõãỂm ộÃÈộÃơ ỗỂđố¾ÃộÃà ổôà [bẳât-nhẳê ba-la-mõãt ẵ a] õÍƯ tõÍprajẳẸẵpẵramitẵ TõÍ tõÍẬ ó ỗ à thõÍ ió nõãẸm õÍ cuõÍ i gõÍêi ẳ½ rõãẸng ẵ ẳđy    õÍƯ tõÍ Đ t i ẵõãâi" t ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
lẳ mõÍ t hẳt nh ẵ õÍ ng ẵ ang diõÍ n ra khẳỄng giẳân ẵ oõãân vẳõÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ Ơn Minh TiõãÒn õÍƯ tõÍ chẳãng tẳỄi
thặ°õÍ ng dõÍÃch nẳỂ lẳi ẵõãâi" "while-trong khi" hoõã·c "when-khi ẵ ang" TNH hiõÍ u õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"tõÍẬ ó ỗ·Ẹ thẳđmó nhặ° lẳĐ t mõÍ t trõãâng tõÍẬ cõÍưa ó ộâ ó hẳt Đ ọốÔâốÔâỗĐọồãẶốÔâốÔâỗĐốâọồỈÊộƯỂốÔâộÂỗ t nh, do ẵ ẳỂ nẳỂ õÍƯ tõÍcẳỂ nghẵẪa lẳ "thõÍẸc hẳ nh (mõÍ t cẳâch) sẳđu xa" [theo chẳt nh tõãê cõÍưa ngặ°õÍ i MõÍỈ] nhặ°ng trẳâi lõãâi hõãưu hõãÒt cẳâc dõÍÃch giõãê ẵ õÍu hiõÍ u ó Ãỗ·Ẹi ẵõãâi" õÍƯ tõÍÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â Đthẳđmó nhặ° mõÍ t tẳt t nh tõÍẬ phõãẪm ẵ õÍÃnh cõÍưa prajẳẸẵpẵramitẵÃ NghẵẪa lẳõÍƯ tõÍ ÂÂ Â , chẳnh prajẳẸẵpẵramitẵ ẵ ẳỂ võÍ n lẳÂ Â Â õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ sẳđu thõãỂm (gambhẵẬra) chõÍẪ khẳỄng phõãêi chõÍÃ cho sõÍẸ thõÍẸc hẳ nh ThẳỄng thặ°õÍ ng trong Hẳân cõÍ , chẳãng ta quen i ẵõãâi"thuõÍ c võÍÃi viõÍÃc trõãâng tõÍẬ ẵ ặ°õÍêc ẵ õã·t t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
tiõãÒng Anh, trõãâng tõÍẬ cắẪng thặ°õÍ ng ẵ i trặ°õÍÃc ẵ õÍÃng tõÍẬ mẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍt nẳỂ bõÍ nghẵẪa, do ẵ ẳỂ "practising deeply" lõã½ ra phõãêi viõãÒt lẳõÍƯ tõÍ "deeply
practising", nhặ°ng ẵ iõÍu nẳõÍƯ tõÍ Â y phõÍơ thuõÍ c vẳt o sõÍẸ quan sẳât rõãẸng õÍ ẵ ẳđyõÍƯ tõÍ
"deep" khẳỄng cẳỂ khõãê nẵ ng lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" mõÍ t trõãâng tõÍẬ.<br><br>THN ẵ ẳê diõÍ n t õÍƯ tõÍ Ơn Minh TiõãÒndõÍÃch rõãẸng AvalokiteắÃvara khẳỄng phõãêi "thõÍẸc hẳ nh prajẳẸẵpẵramitẵ sẳđu   ÂthõãỂm", mẳ lẳ ngẳ i "thõÍẸc hẳ nh sẳđu xa prajẳẸẵpẵramitẵ" VẳÈ võã   y, ẳỄng biõÍÃn luõãn rõãẸng bõãên thẳđn prajẳẸẵpẵramitẵ khẳỄng phõãêi lẳ   mõÍ t sõÍẸ t
Trang 33thá»±c hà nh, mà là má» t trạng thái, vÃt rằng AvalokiteÅvara Ä áº¡t á» tá»
Ä Æ°á»£c trạng thái Ä Ã³ Bản Sanskrit nói ngược lại Ä iá»u nÃá» tá» á» tá» á» tá» y vá»i cụm từ
prajñÄpÄramitÄcaryÄá¹ u lầm qua các thá»i Äại"
â sá»± thá»±c hà nh trà tuá» toà n hảoâ Bản dá»ch cá»§a TNH tá» ra khÃi Äại"
´ng chÃnh xác Theo TNH thì Bá» Tát AvalokiteÅ vara â Ä ang thá»±c hÃn: i" á» tá» nh vá»i prajñÄpÄramitÄâ ThẠi Äại" t kỳ lạ, ngay sau Ä Ã³ TNH thêm vÃá» tá» o má» t t trạng từ "suddenly-bá» ng" không có trong bất kỳ phiên bản nÃi Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng o cá»§a Hán ngữ hoặc tiếng Sanskrit cả AvalokiteÅvara
"suddenly discovered that that all of the five Skandhas are equally empty
- bá» ng khám phá ra rằng tất cả nÄ m uẩn Ä á»u trá» ng rá» ng, tất i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» á» tá» i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng cả Ä á»u lÃá» tá» cái không" Nhưng AvalokiteÅvara là má» t vá» Bá» -tát t n:
Ä Æ°á»£c tác thÃá» tá» nh hoà n hảo â vá» i Bát-nhã Ba-la-mẠi" t-Ä aâ , vÃá» tá» i Äại" vì thế khá lão luyá»n vá»i Tánh Không cá»§a các skandha Ä Ã³ không iá»u nÃ
phải lÃ Ä iá»u mÃá» tá» má» t vá» Bá» -tát như AvalokiteÅvara lại "bá» ng t n: i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng khám phá ra", vì cùng vá»i viá»c chứng quả Bá» Tát vá»i n:
prajñÄpÄramitÄ là vỠấy vá» n Ä Ã£ biết rõ Ä iá»u Ä Ã³ rá»i Thế nên, á» tá»á» tá» á» tá» á» tá» n:
Ä iá»u nÃá» tá» y hẳn sẽ là má» t sai lầm nghiêm trá» ng trong viá»c nháºt ng, n hiá» u những gì Ä ang diá» n ra AvalokiteÅvara lÃu lầm qua các thá»i Äại" á» tá» n Minh Tiến má» t vá» Bá» Tát, t n: hoặc ngà i [là ngưỠi] "bá» ng khám phá ra rằng tất cả nÄ m uẩn i Äại" i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng u lầm qua các thá»i Äại"
Ä á»u trá» ng rá» ng, tất cả Ä á»u lÃá» tá» á» tá» i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng á» tá» cái không", nhưng không thá» lÃu lầm qua các thá»i Äại" cả hai Trong cả Hán ngữ cÅ©ng như Sanskrit Ä á»u không cho phép Ä á» ngá» tá» á» tá» t từ [á» Ä Ã¢y] lÃá» tá» â khám pháâ Bản Hán ngữ có từ â ç §è¦ chiếu i Äại" èå¤å¿ç¶ã ch má»i" kiếnâ mÃt tôi sẽ thảo luáºn trong Ä oạn tiếp theo; bản Sanskrit á» tá»có từ
paÅyati sma
" vỠấy Ä Ã£ thấy".<br><br>Trạng từ "bá» ng" nÃá» tá» i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng y xuất hiá»n không có cÄ n cứ Bản Hán ngữ có cụm từ ç § è¦ chiếu kiến, khá lÃu lầm qua các thá»i Äại" n Minh Tiến bất thưỠng Cho phép tôi trÃi Äại" ch dẫn Ä oạn thảo luáºá» tá» n cá»§a chÃnh tôitừ bà i báo JOCBS (Attwood 2015: 119):<br><br>"ç § è¦ chiếu kiến, má» t n Minh Tiến t thuáºt ngữ khó hiá» u, có lẽ lÃu lầm qua các thá»i Äại" tương Ä Æ°Æ¡ng vá»i á» tá»
vyavalokayati sma
, nhưng có quan há» chặt chẽ vá»i
paÅyati sma
, tức là cả quan sát và nhìn thấy Từ ç § chiếu cÅ©ng có nghÄ©a n Minh Tiến
là "suy ngẫm", "rá» i sáng", hoặc lÃng, "Ä á» i chiếu", trong khi è¦ kiếná» tá» á» tá»chá» có nghÄ©a là "nhìn thấy", và tá»± nó thưỠng tương ứng trá»±ci Äại"tiếp vá»i
paÅyati
Cả hai từ nà y có thá» Ä Æ°á»£c hiá» u như má» t cụm Ä á» ng từ phứcu lầm qua các thá»i Äại" á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" t á» tá» t hợp "illuminate and see-chiếu sáng và nhìn thấy", hoặc ç § chiếu n Minh Tiếncó thá» lÃu lầm qua các thá»i Äại" trạng từ, mang ý nghÄ©a Ä áº¡i loại như "thấy rõ rÃá» tá» ng, phân biá»t rõ" Trong Yu (2000), má» t sá» nhÃt á» tá» chuyên môn vá» vÄ n há» c u lầm qua các thá»i Äại" ng, Trung quá» c vá»i nhiá»u kiến thức vá» Pháºá» tá» t há» c Ä Ã£ tiếp cáºng, á» tá» n Tâm kinh (Há¹daya) như má» t tác phẩm vÄ n há»c vÃt u lầm qua các thá»i Äại" ng, Ä Ã£ không Ä á» ng thuáºá» tá» á» tá» n: n vá» cách hiá» u cụm từ nà u lầm qua các thá»i Äại" y Stephen F Teiser (Yu 2000: 113) dá»ch ç § è¦ n Minh Tiếnchiếu kiến là â illuminating visionâ (ç § chiếu là i Äại" èå¤å¿ç¶ã trạng từ), trongkhi Stephen H West (116) chá» n cách dá»ch "shining upon and making manifest" ng, (â ç § è¦ chiếu kiếnâ như là n Minh Tiến t má» t cụm Ä á» ng từ) Michael A t á» tá» t
Fuller không dá»ch nhưng bà y tá» sá»± ngá» vá»±c: "Tôi Ä á» i mặt vá»i sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c á» tá» á» tá»má» t ẩn dụ khi lẽ ra vấn Ä á» Ä Ã£ Ä Æ¡n giản hÆ¡n nếu không có t á» tá» á» tá» á» tá»nó: Tại sao là zhao [ç § chiếu]? Kiến giải á» Ä Ã¢y là n Minh Tiến á» tá» gì? Trà tuá»có phát ra ánh sáng không? NghÄ©a là , liá»u có phải má» t trÃt tuá» như thế là cách dùng sinh Ä á» ng cá»§a má» t tâm thức Ä i sâu vÃá» tá» t t á» tá» o cáchiá»n tượng cá»§a thế giá»i, hay chá» Ä Æ¡n giản lÃá» tá» lãnh
há» i?"<br><br>t
Như váºy, trong trưỠng hợp nÃi Äại" y vá» trà cá»§a từ â ç § chiếuâ nằm n Minh Tiến t ngay trưá»c từ â è¦ kiếnâ cho phép hiá» u nó như má»t trạng từ t u lầm qua các thá»i Äại" t Vấn Ä á» lÃá» tá» từ â ç § chiếuâ không có nghÄ©a là n Minh Tiến t "bá» ng" vÃi Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng từ â è¦kiếnâ không có nghÄ©a lÃt "khám phá" Vì thế xin nhắc lại, TNH không chá» Ä Æ¡n thuần lÃá» tá» chuyá» n dá»ch Tâm kinh, ông Ä Ã£ thay Ä á» i u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» á» tá»nó
<br><br>Tiếp theo, TNH dá»ch â äº è ç 空 ngÅ© uẩn giai khôngâ thà hay! Vừa nói á» trên là ãéç¾å¨ã t nh:
"all of the five Skandhas are equally empty- tất cả nÄ m uẩn Ä á»u trá» ng u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» á» tá»
Trang 34rõÍ ng nhặ° nhau" ẵ ẳđy lẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng iõÍÂu nẳ mõÍ t bõãơt õÍ n khẳâc nõÍÉa Thõãt t ra, ó ốÃ giaióĐ ọÂờố¾ổẨọ t
lẳ mõÍ t trõãâng tõÍẬ cẳỂ nghẵẪa lẳt "tõãơt cõãê, toẳ n thõÍ , mõÍ i, mõÍ i " Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng ng,
vẳ cõÍơm tõÍẬ [Hẳân ngõÍÉ] nẳ y cẳỂ nghẵẪa lẳ "nẵ m uõãẪn ẵ õÍu trõÍ ng rõÍ ng",Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng hoõã·c ẳt gõã·p hặân lẳ "tõãơt cõãê nẵ m uõãẪn ẵ õÍu trõÍ ng rõÍ ng" VẳÈ võãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng y, chẳãng ta rõãơt cẳỂ thõÍ sõã½ hiõÍ u ó ốà giaióà lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Đ ọÂờố¾ổẨọ t mõÍ t trõãâng tõÍẬ, nhặ°ngt nẳỂ khẳỄng phõãêi lẳ trõãâng tõÍẬ mẳ TNH cõãưn cẳỂ Thõãt vẳỄ nghẵẪa khi thẳàm
ó equally-nhặ° nhauó vẳ i ẵõãâi" o cõÍơm tõÍẬ "all the five skandhas are empty" Tẳânh KhẳỄng khẳỄng cẳỂ võãơn ẵ õÍ mõÍẪc ẵ õÍ NõãÒu cẳâi gẳÈ ẵ ẳỂ trõÍ ng rõÍ ng thẳÈ õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng nẳỂ lẳ trõÍ ng rõÍ ng VõÍÃi sõÍẸ hiõÍÃn hõÍÉu dẳỈ lẳõÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng nhõÍ nhõãơt, cẳỂ nghẵẪa sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc
lẳ khẳỄng trõÍ ng rõÍ ng.<br><br>CuõÍ i cẳỈng, TNH dõÍ ch ó ổãẶ ồÌ ổõÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng õÍƯ tõÍ ch mõÍi" Đ ÈộơỗỂđố¾ƠộổôÃổÒÊốảọƯ tõÍ ộ Ặổ ch mõÍi" Ôọ
ẵ õÍ nhõãơt thiõãÒt khõÍ ẳâchó lẳõÍƯ tõÍ t t "He overcame all ill-being - VõÍÃ õãơy vặ°õÍêt qua ẵ ặ°õÍêc mõÍ i khõÍ ẵ au ẳâch nõãân" TẳỄi rõãơt ngõãâc nhiẳàn khi õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍbiõãÒt ẵ ặ°õÍêc "ill-being" lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t tõÍẬ ngõÍÉ NẳỂ lẳt mõÍ t tõÍẬ ngõÍÉ ẵ õã·c t õÍƯ tõÍMõÍỈ (cẳỂ trong Merriam-Webster Dictionary, nhặ°ng khẳỄng cẳỂ trong Oxford) Tẳ
Ễi cho rõãẸng chẳãng ta khẳỄng thõÍ phẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n nẳ n võÍ tõÍẬ ngõÍÉ ẵ õã·c MõÍỈ khi  õÍƯ tõÍ
mẳ sõÍ ẵ ẳỄng mẳỄn ẵ õÍ cõÍưa ẳỄng lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ n: ngặ°õÍ i MõÍỈ Nhặ°ng võÍÃi tẳỄi ẵÃẳđy i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ
lẳ mõÍ t cẳâch diõÍ n ẵ õãât thẳỄ thiõÍ n Quan ẵ iõÍ m thõãẪm mõÍỈ nõãẸm trong t Ơn Minh TiõãÒn õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"mõãÉt ngặ°õÍ i xem, nhặ°ng hõãưu hõãÒt cẳâc phõãưn cẳỀn lõãâi cõÍưa ẵ oõãân vẵ n i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
nẳ y ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc dõÍÃch rõãơt tõÍà hõãâi ẵ õãÒn nõÍ i ẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng t nhõãơt cắẪng ẵ ẳâng ẵ õÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"chõÍà ra rõãẸng mõÍ t tõÍẬ ngõÍÉ khẳỂ hiõÍ u nhặ° "ill-being" cắẪng gẳđy khẳỂ t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"khẵ n cho ngặ°õÍ i ẵ õÍ c khẳỄng khẳâc gẳÈ mõÍ t thuõãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, t t ngõÍÉ Phõãt hõÍ c NẳỂ ng, cắẪng khiõãÒn cho ngặ°õÍ i ẵ õÍ c phõãêi dõÍẬng lõãâi ẵ õÍ suy ngõãẬm tẳÈm i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
hiõÍ u.<br><br>CẳỂ quẳâ nhiõÍu bõãơt õÍ n trong chõÍà mõÍ t ẵ oõãân vẵ n ngõãÉn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  t õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"nhặ° võãy Hõãưu nhặ° mõÍ i cõÍơm tõÍẬ ẵ õÍu bõÍà bẳỂp mẳẪo theo cẳâch nẳng, õÍƯ tõÍ Â o ẵ ẳỂ õÍƯ tõÍNhõÍÉng gẳÈ TNH ẵ ẳê lẳõÍƯ tõÍ m õÍ ẵ ẳđy khẳỄng phõãêi lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t bõãên dõÍÃch, mẳt lẳ diõÍ n giõãêi lõãâi kinh vẵ n LẳƠn Minh TiõãÒn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ngặ°õÍ i quen thuõÍ c võÍÃi cẳâc vẵÃn bõãên Tẳi ẵõãâi" t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
đm kinh bõãẸng tiõãÒng Sanskrit vẳ Hẳân cõÍ , ẳ½ kiõãÒn cõÍưa tẳỄi lẳ TNH ẵ ẳê õÍƯ tõÍkhẳỄng lẳ m ẵ ặ°õÍêc bõãơt cõÍẪ ẵ iõÍu gẳÈ ẵ õÍ giẳãp vẵ n bõãên trõÍ nẳàn rẳẾ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
rẳ ng hặân, vẳ trong nhiõÍu trặ°õÍ ng hõÍêp ẳỄng ta ẵ ẳê lẳ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ m cho mặâ hõÍ hặân, n: hoõã·c vẳÈ nhõÍÉng chõÍ dõÍÃch khẳỄng chẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng nh xẳâc, hoõã·c vẳÈ nhõÍÉng thẳàm thõãÉt suy diõÍ n vẳỄ ẳƠn Minh TiõãÒn ch, hay chõÍà vẳÈ ngõÍÉ phẳâp tiõãÒng Anh kẳẪm cõÍi Thẳ nh cẳỄng cõÍưa TNH cẳỂ thõÍ lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ẵ ẳê lẳõÍƯ tõÍ m rẳẾ ẵ ặ°õÍêc nhõÍÉng gẳÈ ẳỄng nghẵẪõÍƯ tõÍ
lẳ Tẳđm kinh muõÍ n nẳỂi Nhặ° võãõÍƯ tõÍ y cắẪng lẳ hõÍêp lẳ½, chõÍà cẳỂ ẵÃiõÍu ẳỄng õÍƯ tõÍ Âõãơy ẵ ẳê hiõÍ u sai ẳ½ nghẵẪa Tẳđm kinh.<br><br>TẳỄi cẳỂ thõÍ tiõãÒp tõÍơc phẳà õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"bẳÈnh cẳâc phõãưn cẳỀn lõãâi cõÍưa bõãên dõÍÃch, nhặ°ng tẳỄi nghẵẪ rõãẸng ẵ iõÍ mõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"chẳnh ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ m rẳẾ vẳ tẳỄi khẳỄng muõÍ n nhõÍ c sõÍẪc thẳàm KhẳỄng cẳỂõÍƯ tõÍ ng, gẳÈ sẳđu sõãÉc hay tõÍ t ẵ õãỈp trong bõãên dõÍÃch nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ y Thõãt tõÍ i tõÍà õÍ n: nhiõÍu mõÍẪc ẵ õÍ <br><br> õÍƯ tõÍ t
KõãÒt luõãn
<br><br>Trong khi chõãỂng cẳỂ mõãơy giẳâ trõÍÃ vẵ n chặ°ặâng vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" bõãơt chõãơp viõÍÃc lẳ m cho vẵ n bõãên [cõÍưa Tẳđm kinh] khẳỂ hiõÍ u hặân, bõãên dõÍÃch mõÍÃiÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"cõÍưa Thẳch Nhõãơt Hõãânh võãẬn rõãơt thẳã võÍÃ võÍÃi sõÍẸ liõÍu lẵẪnh cõÍưa ÂdõÍÃch giõãê khi thay ẵ õÍ i kinh vẵ n nhõãẸm õÍẪng phẳỂ võÍÃi bõãơt õÍÃn võÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ÂngõÍÉ nghẵẪa, [nhõãơt lẳ ] trong mõÍ t thõãÒ giõÍÃi mẳt hõãưu hõãÒt cẳâc bõãên dõÍÃch mõÍÃi ẵÃõÍu lẳõÍƯ tõÍ Â nhõÍÉng cẳỄng trẳÈnh vẳỄ bõÍ chõÍÃ kẳẪo dẳ i bõãên vẵ n Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
mẳ khẳỄng ẵ ẳỂng gẳỂp thẳàm ẵ ặ°õÍêc gẳÈ MõÍ t sõÍ thay ẵ õÍ i cõÍưa TNH hõãưu õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍnhặ° vẳỄ giẳâ trõÍÃ, chõãỂng hõãân nhặ° kẳẪo dẳ i thẳàm vẵ n bõãên võÍÃi nhõÍÉngÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"trõãâng tõÍẬ thõÍẬa thõãêi, hoõã·c biõãÒn mõÍ t tõÍẬ thẳt nh mõÍ t cõÍơm tõÍẬ t diõÍ n tõãê dẳƠn Minh TiõãÒn i dẳỀng ẵ õÍ truyõÍn ẵ õãât quan ẵ iõÍ m cõÍưa tẳâc giõãê, nhặ°ng õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"khi giõãêi quyõãÒt võãơn ẵ õÍ hai cẳđu kinh mẳđu thuõãẬn, TNH ẵ ẳê cẳỂ nõÍ lõÍẸc õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng
ẵ ẳỂng gẳỂp ẵ ẳâng kõÍ hặân KhẳỄng chõÍà võãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y, ẳỄng ta cẳỀn phõãêi cẳđn nhõãÉc giẳâ trõÍà cõÍưa hai cẳđu kinh mẳđu thuõãẬn ẵ õÍ chõÍ n lõãơy mõÍÃt VẳÈ Tẳđm õÍƯ tõÍÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t ng, kinh lẳ sõãên phõãẪm cõÍưa nhiõÍu thõãÒ hõÍà [trặ°õÍÃc ẵ ẳđy ẵÃẳê tõÍẬng] can  õÍƯ tõÍõÍƯ tõÍthiõÍÃp nhặ° thõãÒ vẳ o cẳâc bõãên vẵ n, nẳàn ẵ iõÍu thẳã võÍà lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â ẵ ặ°õÍêc thõãơyõÍƯ tõÍtiõãÒn trẳÈnh nẳ y võãẬn tiõãÒp tõÍơc trong hiõÍÃn tõãâi.<br><br>Cẳâc nhẳ chẳã giõãêi thặ°õÍ ng diõÍ n giõãêi Tẳđm kinh võÍÃi mõÍ t ẵÃõÍÃnh kiõãÒn thiẳàn lõÍÃch i ẵõãâi" Ơn Minh TiõãÒn t õÍƯ tõÍrõãơt lõÍÃn VõÍÃi mõÍ i, hoõã·c gõãưn nhặ° lẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng mõÍ i dõÍÃch giõãê, Tẳđm kinh ng,
lẳ biõÍ u tặ°õÍêng cõÍưa mõÍ t ẵ iõÍ n hẳÈnh thu nhõÍ tõÍẬ thõãÒ giõÍÃi quan Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc hiõÍÃn tõãâi cõÍưa hõÍ , dẳỈ ẵÃẳỂ lẳng, õÍƯ tõÍ Duy thõÍẪc (Yogẵcẵrin), Trung quẳân  Â
(Mẵdhyamika), Tẵthẵgatagarbhikẵ hay Mõã    t tẳỄng (Tantric) Tõãưm quan trõÍ ng ng, cõÍưa Tẳđm kinh trong lẳênh võÍẸc nẳ y lẳ vẳÈ nẳỂ lẳ mõÍ t bõãên kinh, do ẵ ẳỂ t õÍƯ tõÍchõÍẪng thõÍẸc vẳ chẳnh thõÍ ng hẳỂa quan ẵ iõÍ m cõÍưa nhẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" chẳã giõãêi, bõãơt kõÍ quan ẵ iõÍ m ẵ ẳỂ lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ gẳÈ Tõãơt cõãê Phõãt tõÍ ẵ õÍu lẳõÍƯ tõÍ Â m ẵ iõÍu nẳõÍƯ tõÍ Â y, nhặ°ng trong trặ°õÍ ng hõÍêp cõÍưa hõãưu hõãÒt cẳâc nhẳi ẵõãâi" chẳã giõãêi hiõÍÃn ẵ õãâi, hõÍÃõÍƯ tõÍ ng,
Trang 35ẵ õÍu ngõãưn ngõãâi trong viõÍÃc chõÍÃnh sõÍõÍƯ tõÍ Â a kinh vẵ n ẵ õÍ phẳỈ hõÍêp võÍÃi quanÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ẵ iõÍ m nẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y Chẳãng ta biõãÒt rõãẸng Tẳđm kinh ẵ ẳê bõÍÃ chõÍÃnh sõÍõÍƯ tõÍ a trong quẳâ khõÍẪ TẳỄi ẵ ẳê tõÍẬng ẵ ặ°a ra cẳâc liẳàn kõãÒt võÍÃi nhõÍÉng vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ dõÍơ cho
ẵ iõÍu nẳõÍƯ tõÍ Â y Nhặ°ng hẳêy lặ°u ẳ½ rõãẸng khẳỄng chõÍÃ lẳ mõÍ i thõÍư bõãên i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng
Sanskrit ẵ õÍu khẳâc biõÍÃt so võÍÃi tõãơt cõãê nhõÍÉng bõãên khẳâc (mõã·c dẳỈ õÍƯ tõÍ Â
ẵ ẳỄi khi ẵ iõÍu nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â y chõÍà lẳ do ngặ°õÍ i ghi chẳẪp thõÍư bõãên hõÍ i hõÍêp nẳàn i ẵõãâi" i ẵõãâi"lõãưm lõãẬn), mẳ cõãê ba phiẳàn bõãên cõÍưa Tẳđm kinh lặ°õÍêc bõãên trong Hẳân tõãâng cắẪng khẳâc nhau theo nhiõÍu cẳâch ẵ ẳâng kõÍ (xem thẳàm Variations in  õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"the Heart Sutra in Chinese).<br><br>Bõãên dõÍÃch mõÍÃi cõÍưa TNH cẳỀn thẳã võÍà õÍ chõÍ nẳỂ minh hõÍ a cho tiõãÒn trẳÈnh mẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng ng, Phõãt tõÍ thặ°õÍ ng ẳâp dõÍơng khii ẵõãâi"tẳÈm ra mõÍ t sõÍẸ lõãưm lõãẬn trong cẳâc bõãên kinh cõÍưa hõÍ Võãơn ẵ õÍ t ng, õÍƯ tõÍ Â
ẵ ặ°õÍêc TNH nhõãõÍƯ tõÍ n biõãÒt lẳ cẳỂ thõãt ẵ ẳỂ khẳỄng phõãêi lẳiõÍÂu nẳ võãơn ẵ õÍ phẳđn õÍƯ tõÍ Âtẳch hay chẳã giõãêi, mẳ lẳ cẳỂ mõÍ t sõÍẸ mẳđu thuõãẬn hoẳt n toẳ n vẳ rẳẾ rõÍÃt trong Tẳđm kinh mẳ tõÍẬ lẳđu khẳỄng ai nhõãn thõãơy, nhặ°ng TNH ẵ ẳê nhõãõÍƯ tõÍ nthõãơy TẳỄi cắẪng nhõãn thõãơy, nhặ°ng ẳỄng ta hặân tẳỄi vẳÈ ẵ ẳê cẳỄng bõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍtrặ°õÍÃc vẳ i nẵ m, do ẵ ẳỂ phẳât hiõÍÃn nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ y thuõÍ c võÍ ẳỄng ta Phặ°ặâng t Â
thõÍẪc cõÍưa tẳỄi ẵ õÍ i võÍÃi sai lõãưm nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ y lẳ nẳàu rẳẾ vẳ nhõãơn mõãânh nẳỂ.TẳỄi muõÍ n ẳâp lõÍẸc phẳât sinh ẵ õÍ tõãâo ra mõÍ t sõÍẸ thay ẵ õÍ i quan ẵ iõÍ m õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"võÍ cẳâc vẵ n bõãên trong Phõã Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t giẳâo vẳ ẵ iõÍu nẳõÍƯ tõÍ Â y ẵ ẳỀi hõÍ i phõãêi duy trẳÈ õÍƯ tõÍ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc ẳâp lõÍẸc hặân lẳ tẳÈm kiõãÒm mõÍ t giõãêi phẳâp.<br><br>Theo nhặ° thõÍẸc t tõãÒ ẵ ẳê diõÍ n ra thẳÈ sai lõÍÃch trong Tẳđm kinh dặ°õÍÃng nhặ° lẳõÍƯ tõÍ Ơn Minh TiõãÒn i ẵõãâi" kõãÒt quõãêcõÍưa mõÍ t chuyõÍ n ẵ õÍ i lõÍÃch sõÍt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ trong sõÍẸ nhõãơn mõãânh cõÍưa ẵ õãâi iõÍÂu nẳ
thõÍẬa, dõãẬn ẵ õãÒn sõÍẸ thẳàm thõãÉt mõÍ t cẳâch thẳỄ thiõÍ n vẳõÍƯ tõÍ t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o cẳâc bõãên kinh vẵ n ẵ ặ°ặâng thõÍ i, vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" o khoõãêng nhõÍÉng thõãÒ kõÍ· ẵ õãưu cõÍưa kõÍ· õÍƯ tõÍnguyẳàn Tẳđy lõÍÃch (sõÍÃm nhõãơt lẳ vẳ o nẵ m 179, khi LokakõỈêema dõÍÃch Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"PaẳẸcaviõỈ sati) Nhặ° võãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y, mẳđu thuõãẬn nẳ y cắẪng quan trõÍ ng nhặ° lẳng, mõÍ t t dõãơu mõÍ c cho thõãơy sõÍẸ thay ẵ õÍ i cẳâc giẳâo nghẵẪa trong PhõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t giẳâo vẳ thẳâi ẵ õÍ quan ẵ iõÍ m MõÍ t lõãưn nõÍÉa, chõÍà thẳỄng qua viõÍÃc thõÍẬa nhõãõÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t n sai lõãưm nẳ y vẳ cho phẳẪp nẳỂ tõÍ n tõãâi mẳn: nhõÍÉng hiõÍ u biõãÒt võÍ lõÍÃchÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ÂsõÍ cẳâc tặ° tặ°õÍ ng Phõãt giẳâo mõÍÃi ẵ ặ°õÍêc chẳã ẳ½ ẵ õãÒn.<br><br>TNH thõÍẬaõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍnhõãn sai lõÍÃch nẳ y [trong Tẳđm kinh] vẳ sau ẵ ẳỂ "khõãÉc phõÍơc" nẳỂ bõãẸng õÍƯ tõÍcẳâch biõãÒn chõãÒ ra mõÍ t ó bõãên dõÍ chó khẳỄng cẳỂ bõãơt õÍ n ẳ ng ta khẳt ch mõÍi" i ẵõãâi" hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ
Ễng chõÍÃ chuyõÍ n dõÍÃch vẵ n bõãên nhặ° mõÍÃt ngặ°õÍ i quan sẳât khẳâch quan, Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t i ẵõãâi"
mẳ chõÍư ẵ õÍ ng sõÍõÍƯ tõÍ t a ẵ õÍ i kinh vẵ n ẵ õÍ ẵ õãêm bõãêo mõÍ t nõÍ i dung phẳỈ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ t t hõÍêp võÍÃi quan ẵ iõÍ m cõÍưa ẳỄng võÍÃ PhõãõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â t giẳâo ẳ ng ta khẳỄng hoẳ hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ n toẳ n che giõãơu ẵ ặ°õÍêc lõÍÃch sõÍõÍƯ tõÍ [sõÍa ẵ õÍ i] Tẳđm kinh, bõÍ i vẳÈ trong mõÍ t vẵ n õÍƯ tõÍ t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"bõãên khẳâc ẳỄng ẵ ẳê thõÍẬa nhõãõÍƯ tõÍ n võãơn ẵ õÍ nẳõÍƯ tõÍ Â y Nhặ°ng qua viõÍÃc ẵ ặân õÍƯ tõÍ
thuõãưn sõÍa ẵ õÍ i kinh vẵ n, ẳỄng ẵ ẳê loõãâi bõÍ ẵ i ẳâp lõÍẸc cẳỂ thõÍ thẳãc õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ẵ õãẪy mõÍ t sõÍẸ thay ẵ õÍ i quan ẵ iõÍ m ẳ ng ẵ ang duy trẳÈ tẳÈnh trõãâng hiõÍÃn õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ õÍƯ tõÍtõãâi Nhặ°ng ẵ ẳđy ẵ ẳãng lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ nhõÍÉng gẳÈ chẳãng ta chõÍ ẵ õÍêi õÍ cẳâc nhẳđn i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌvõãt ẵ õÍ c ẵ oẳân cẳỂ quyõÍn thõãÒ hoõã·c ngay cõãê võÍÃi nhõÍÉng dõÍÃch giõãê õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ ÂcẳỂ khuynh hặ°õÍÃng kõÍỂ quẳâi ngặ°õÍêc ẵ õÍÃi.<br><br>CẳỂ mõÍ t phặ°ặâng thõÍẪc õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" t chẳnh thõÍ ng hẳỂa khẳâc ẵ ặ°õÍêc TNH sõÍõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ dõÍơng mẳ chẳãng ta cắẪng rõãơt
thặ°õÍ ng thõãơy õÍ cẳâc nhẳi ẵõãâi" ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ chẳã giõãêi Tẳđm kinh khẳâc trong giõÍÃi ThiõÍn ÂtẳỄng phặ°ặâng Tẳđy, ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ sõÍẸ viõÍÃn dõãẬn tiõãÒng Sanskrit ẵ õÍ tõãâo ra õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ẵ õÍ tin cõãõÍƯ tõÍ t y cho mõÍ t bõãên dõÍÃch tõÍẬ Hẳân ngõÍÉ ẵ iõÍÃu nẳt iõÍÂu nẳÂ y chõÍÃ cẳỂ thõÍ ẵ ặ°õÍêc thõÍẸc hiõÍÃn trong ẵ iõÍu kiõÍÃn chõÍ i bõÍÃ hoõã·c thiõãÒu hiõÍ u Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"biõãÒt võÍ thuyõãÒt nguõÍ n gõÍ c Trung quõÍ c cõÍưa Jan Nattier, vẳÂ n: õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ ẵ ặ°õÍêc hõÍõÍƯ tõÍ i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng trõÍê thẳàm bõÍ i tẳÈnh trõãâng mẳỈ chõÍÉ Sanskrit phõÍ biõãÒn trong giõÍÃi Phõãt tõÍ ngẳ y nay Phõãêi thõÍẬa nhõãn rõãẸng tiõãÒng Sanskrit lẳ mõÍ t ngẳỄnt ngõÍÉ khẳỂ hõÍ c, nhặ°ng viõÍÃc thiõãÒu kiõãÒn thõÍẪc võÍ nẳỂ cắẪng cẳỂ nghẵẪa ng, Â
lẳ cẳâc nhẳ chẳã giõãêi [Tẳđm kinh] cẳỂ thõÍ ẵ ặ°a ra cẳâc phẳât biõÍ u võÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Âbõãên kinh tiõãÒng Sanskrit mẳ hõãưu hõãÒt ngặ°õÍ i nghe sõã½ chõãỂng bao giõÍ i ẵõãâi" i ẵõãâi"
ẵ õã·t nghi võãơn vẳõÍƯ tõÍ cắẪng khẳỄng cẳỂ ẵ õÍư khõãê nẵ ng ẵ õÍ thõãẪm tra Theo õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"kinh nghiõÍÃm cõÍưa tẳỄi, cẳâc nhẳ chẳã giõãêi nhặ° Red Pine vẳ Kaz Tanahashi
lẳ nhõÍÉng ngặ°õÍ i nẳỂi rõãẸng hõÍ dõÍÃch tõÍẬ tiõãÒng Sanskrit nhặ°ng thõÍẸc i ẵõãâi" ng,
ra lẳ nhõÍÉng ngặ°õÍ i rõãơt kẳẪm cõÍi võÍ tiõãÒng Sanskrit vẳi ẵõãâi" Â phõÍơ thuõÍ c t rõãơt nhiõÍu vẳÂ o mõÍ t ngẳỄn ngõÍÉ thõÍẪ ba khẳỄng ẵ ặ°õÍêc nẳàu tẳàn (cẳỂ thõÍt õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
lẳ tiõãÒng Nhõãt) vẳ kinh vẵ n Hẳân ngõÍÉ TNH cõÍ tõãâo ra hẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ m ẳ½ rõãẸng ẳ
Ễng ta ẵ ẳê sõÍõÍƯ tõÍ dõÍơng vẵ n bõãên Sanskrit, nhặ°ng rẳẾ rẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng ẳỄng ta ẵ ẳê dõÍÃch õÍƯ tõÍtõÍẬ bõãên Hẳân ngõÍÉ T251.<br><br>TẳỄi luẳỄn nhõãơn mõãânh vẳ o bõãơt kõÍỂ bõãơt õÍ n nẳ o võÍ mõã·t vẵ n bõãên; cắẪng giõÍ ng nhặ° thõãÒ, tẳỄi muõÍ n nhõãơn Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍmõãânh vẳ o nhõÍÉng phặ°ặâng thõÍẪc giõãêi quyõãÒt bõãơt õÍ n nẳ y Theo tẳỄi, mõÍ t nẳẪt ẵ õã·c trặ°ng cõÍưa ẵ õãâi thõÍẬa lẳt õÍƯ tõÍ iõÍÂu nẳ , bõãơt chõãơp viõÍÃc cẳâc bõãên
Trang 36vẵ n ẵ ẳê ẵ ặ°õÍêc ẵ ặ°a vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ o Kinh tõãâng hõÍ võãẬn mõÍ rõÍ ng khõãê nẵ ng sõÍng, ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" a
ẵ õÍ i CẳỂ chõÍẪng cõÍẪ khẳâ rẳẾ rẳõÍƯ tõÍ ng trong Hẳân tõãâng cho thõãơy viõÍÃc sõÍa
ẵ õÍ i kinh vẵ n ẵ ẳê xõãêy ra rõãơt nhiõÍu õÍ õãôn ẵ õÍ Ngặ°õÍêc lõãâi, tẳỄi õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â iõÍÂu nẳ t chặ°a biõãÒt ẵ õãÒn ẵ iõÍ n hẳÈnh tặ°ặâng tõÍẸ nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" o trong lẵẪnh võÍẸc nghiẳàn cõÍẪu [Kinh vẵ n] Pẵli VẳÈ thõãÒ, ẵ ẳđy lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"  õÍƯ tõÍ mõÍ t tri kiõãÒn lẳ½ thẳã trong t phõãâm trẳỈ chõãÒ tẳâc vẳ truyõÍn bẳâ Kinh vẵ n Phõã Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t giẳâo ViõÍÃc chõÍư
ẵ õÍ ng hiõÍÃu ẵ ẳõÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ nh, chõÍÃnh sõÍa cẳâc bõãơt õÍ n ẵ ặ°õÍêc nhõãõÍƯ tõÍ n ra trong Kinh
vẵ n ẵ ẳê tõÍẬng ẵ ặ°õÍêc thõÍẸc hiõÍÃn [trong quẳâ khõÍẪ] vẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ [võãẬn cẳỀn] cho
ẵ õãÒn hiõÍÃn tõãâi DẳỈ võãõÍƯ tõÍ y, dẵẪ nhiẳàn lẳ TNH ẵ ẳê khẳỄng chõÍÃnh sõÍõÍƯ tõÍ a
ẵ ặ°õÍêc vẵ n bõãên trong Kinh tõãâng, bõãên gõÍ c Kinh vẵ n võãẬn cẳỀn nguyẳàn õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"võãỈn Nhặ°ng tiõãÒn trẳÈnh chuyõÍ n dõÍÃch bõãên kinh [sang ngẳỄn ngõÍÉ khẳâc] Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ẵ ẳê tõãâo ra mõÍ t cặâ hõÍ i ẵ õÍ chõÍÃnh sõÍõÍƯ tõÍ t t õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" a mẳ sõÍẸ truyõÍn bẳâ [Kinh vẵ n] Â Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"võÍÃi mõÍ t ngẳỄn ngõÍÉ duy nhõãơt khẳỄng cẳỂ ẵ ặ°õÍêc.<br><br>Phẳđn tẳt õÍƯ tõÍ ch cuõÍ i õÍƯ tõÍcẳỈng lẳ , bõãên dõÍÃch mõÍÃi cõÍưa TNH khẳỄng phõãêi bõãên dõÍÃch hay, dẳỈ lẳ trẳàn phặ°ặâng diõÍÃn trẳÈnh bẳ y Kinh vẵ n hay phặ°ặâng diõÍÃn vẵ n chặ°ặâng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
ó Bõãên dõÍ ch mõÍ ió nẳ ch mõÍi" i" i ẵõãâi" y trong thõÍẸc tõãÒ lẳ mõÍ t bõãên viõãÒt chõÍ ng: t n: mõÍ t vẵ n bõãên mõÍÃi ẵ ặ°õÍêc viõãÒt chõÍ ng lẳàn mõÍ t vẵ n bõãên cắẪ [sau khi t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ n: t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"xẳỂa nẳỂ ẵ i] CắẪng khẳỄng hõãỂn lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t bõãên chẳã giõãêi, vẳÈ vẵ n bõãên t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"mõÍÃi nẳ y phõãên ẳânh nhõÍÉng lõÍ i dõãây cõÍưa tẳâc giõãê chõÍẪ khẳỄng phõãêi i ẵõãâi"lõÍ i dõãây cõÍưa chặ° Phõãi ẵõãâi" t TõÍ <br><br>Tẳđm kinh lẳ mõÍ t bõãên vẵ n ngõãÉn t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"tẳâch ra khõÍ i mõÍ t ngõÍÉ cõãênh [rõÍ ng hặân], bõÍà sai lõÍÃch ẵÃi bõÍ i sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc t t õÍƯ tõÍ ăi
nhõÍÉng ngặ°õÍ i sao chẳẪp, biẳàn tõãi ẵõãâi" p, vẳ rõÍ i phẳât triõÍ n vặ°õÍêt xa nẵ ng n: Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"lõÍẸc ban ẵ õãưu [ẵ õÍ trõÍ thẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh] nhặ° mõÍ t thõãưn chẳã nhiõÍÃm mõãưu giẳãp t bõãêo võÍà [ngặ°õÍ i ẵÃõÍ c] khõÍi ma quõÍ· vẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, tai hõÍ a NõÍ i dung cõÍưa nẳỂ ng, t võãẬn tiõãÒp tõÍơc gẳđy khẳỂ hiõÍ u [cho ngặ°õÍ i ẵ õÍ c], nhặ°ng chẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ng, nh sõÍẸ khẳỂ hiõÍ u nẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y lõãâi lẳ biõÍ u trặ°ng cõÍưa mõÍ t ẵ iõÍu gẳÈ ẵ ẳỂ thiõãÒt yõãÒu ẵ õÍ iÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍvõÍÃi nhiõÍu Phõã t tõÍ: sõÍẸ khẳỂ hiõÍ u cõÍưa hõÍ ẵ õÍ i võÍÃi thõãÒ giõÍÃi Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng, õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
nẳ y, ẵ õÍ i võÍÃi PhõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t giẳâo, vẳ võÍÃi phặ°ặâng thõÍẪc mẳ Phõãt giẳâo nhõãn hiõÍ u (hoõã·c khẳỄng nhõãÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" n hiõÍ u) võÍ thõãÒ giõÍÃi.<br><br><br>Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â
NõÍ i dung ẵ ặ°õÍêc tõãêi võÍ tõÍẬ website RõÍ ng mõÍ tẳđm hõÍ n: t õÍƯ tõÍ Â t n:
http://rongmotamhon.net
ViõÍÃc sõÍ dõÍơng nõÍ i dung nẳt y vẳ o mõÍơc ẵ ẳõÍƯ tõÍ ch khai thẳâc lõÍêi nhuõãn
dặ°õÍÃi bõãơt kõÍỂ hẳÈnh thõÍẪc nẳ o lẳ vi phõãâm ẵ õãâo ẵ õÍẪc vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ phẳâp luõãt.Chẳãng tẳỄi khuyõãÒn khẳch viõÍÃc phõÍ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵ ẳõÍƯ tõÍ ch lõÍêi tha Xin vuilẳỀng ghi rẳẾ nguõÍ n thẳỄng tin trẳn: ch dõãẬn vẳ khẳỄng tẳỈy tiõÍÃn sõÍa chõÍÉa, thẳàm bõÍÃt vẳ o nõÍ i dung hiõÍÃn cẳỂ.t
Bẳât-nhẳê Tẳđm kinh Khõãêo luõãn
Phõãưn 6: 3 Vẳ i suy nghẵẪ khi ẵ õÍ c bẳõÍƯ tõÍ ng, i phẳà bẳÈnh cõÍưa Jayarava: NhõÍÉng thay ẵ õÍ i cõÍưa ThẳõÍƯ tõÍ ch Nhõãơt Hõãânh khi dõÍÃch lõãâi Tẳđm Kinhó i ẵõãâi"
NguyõÍ n Minh TiõãÒnƠn Minh TiõãÒn
1 DõãẬn nhõãp
<br><br>TẳỄi viõãÒt bẳ i nẳ y tõÍẬ gẳỂc nhẳÈn cõÍưa mõÍ t ngặ°õÍ i Phõãt i ẵõãâi" t tõÍ nghẵẪ võÍ Tẳđm kinh, cho nẳàn tõãơt yõãÒu sõã½ cẳỂ phõãưn nẳ o ẵ ẳỂ khẳâc võÍÃi õÍƯ tõÍgẳỂc nhẳÈn cõÍưa mõÍ t nhẳt nghiẳàn cõÍẪu hay hõÍ c giõãê TõÍẬ sõÍẸ khẳâc ng, biõÍÃt ẵ ẳỂ, nõãÒu quẳ½ ẵ õÍ c giõãê tiõãÒp cõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t n bẳ i viõãÒt nẳ y tõÍẬ gẳỂc ẵ õÍ õÍƯ tõÍ t thuõãưn tẳãy hõÍ c thuõãng, t, sõã½ cẳỂ mõÍ t sõÍ ẵ iõÍ m cõãưn cẳđn nhõãÉc kõÍỈ ẵ õÍ t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"quyõãÒt ẵ õÍÃnh võÍà tẳõÍƯ tõÍ Â nh thuyõãÒt phõÍơc cõÍưa chẳãng, nhặ°ng nõãÒu tiõãÒp cõãn tõÍẬ gẳỂc ẵ õÍ cõÍưa mõÍ t ngặ°õÍ i PhõãõÍƯ tõÍ t t i ẵõãâi" t tõÍ giõÍ ng nhặ° tẳỄi, thẳÈ chõãÉc õÍƯ tõÍchõãÉn sõã½ cẳỂ nhiõÍu sõÍẸ ẵ õÍ ng cõãêm hặân CẳỂ thõÍ nẳỂi ngõãÉn gõÍ n, bẳ õÍƯ tõÍ n: Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng, i viõãÒt nẳ y cõÍưa tẳỄi mang nhiõÍu tẳ nh chõÍư quan cõÍưa ngặ°õÍ i viõãÒt hặân i ẵõãâi"
lẳ mõÍ t bẳt i khõãêo cõÍẪu thuõãưn tẳãy khẳâch quan, vẳ tẳỄi hy võÍ ng viõÍÃc ng, bẳâo trặ°õÍÃc ẵ iõÍÃu ẵ ẳỂ võÍÃi quẳ½ ẵ õÍ c giõãê sõã½ giẳãp trẳânh ẵ i nhõÍÉng õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍtranh biõÍÃn khẳỄng cõãưn thiõãÒt võÍ mõã·t hõÍ c thuõã ng, t NhõÍÉng suy nghẵẪ cõÍưa tẳỄi cẳỂ thõÍ ẵ ẳãng hoõã·c sai, ẵ iõÍu ẵ ẳỂ hoẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ n toẳ n tẳỈy thuõÍ c vẳt o sõÍẸ phẳân xẳẪt cõÍưa mõÍ i ẵ õÍ c giõãê, nhặ°ng ẵ iõÍu chõãÉc chõãÉn lẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ Â khẳỄng
Trang 37ai có thỠáp Ä áº·t suy nghÄ© hay quan Ä iá» m cá»§a riêng mình lên ngưỠiu lầm qua các thá»i Äại" á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" i Äại"khác Và do Ä Ã³, mong rằng quý Ä á» c giả khi bá» thá» i gian Ä á» c bÃá» tá» á» tá» t sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c á» tá» i viết nà y sẽ hoà n toà n tá»nh táo trong viá»c tá»± mình Ä Æ°a ra quyếtá» tá»
Ä á»nh Ä Ã¡nh giá cuá» i cùng mÃá» tá» á» tá» á» tá» không phụ thuá» c vÃt o bất kỳ yếu tá» tác Ä á» ng nÃá» tá» á» tá» t o từ ngưỠi khác <br><br>Mặc dù váºi Äại" y, cÅ©ng xin nóithêm rằng tôi hoà n toà n không viá»n dẫn yếu tá» chá»§ quan Ä á» tùyá» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"tiá»n Ä Æ°a ra những suy nghÄ©, nháºá» tá» n xét nà y Là ngưỠi Pháºi Äại" t tá»,
chúng ta nên tâm niá»m những Ä iá»u mÃá» tá» Ä á»©c Pháºá» tá» t Ä Ã£ dạy trong kinh á» tá»Kalama: <br><br>
â Ä á»«ng tin má» t Ä iá»u gì chá» vì nghe báo cáo, Ä á»«ng tin vì nghe theo iá»u nà ng Äến nhiá»u trang mạng khác, và Ỡgiải ra thêm rất nhiá»u sai lá»ch khác Bà Ỡgiải truyá»n thuyết hay truyá»n thá» ng; Ä á»«ng tin vì theo kinh Ä iá» n truyá»n á» tá» á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" tụng hay lý luáºn suy diá» n, hoặc vì diá» n giải tương tá»±, hoặc n Minh Tiến n Minh Tiếnvì Ä Ã¡nh giá há» i hợt những dữ kiá»n; Ä á»«ng tin vì phù hợp vá»i á» tá» i Äại" á» tá»
Ä á»nh kiến; Ä á»«ng tin vì phát xuất từ nÆ¡i có uy quyá»n, Ä á»«ng tin á» tá» á» tá» á» tá»vì vá» sa-môn nói ra Ä iá»u Äó lÃá» tá»á» tá» báºc Ä áº¡o sư cá»§a mình.â á» tá» i Äại"
<br><br>Dá»±a trên lá» i dạy Ä Ã³, Ä á» thuyết phục ngưỠi khác tin vÃi Äại" á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" i Äại" onháºn xét hay quan Ä iá» m cá»§a mình thì Ä iá»u tất yếu trưá»c tiên á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» phải lÃ Ä Æ°a ra Ä Æ°á»£c những luáºá» tá» á» tá» n cứ khách quan và hợp lý Ä Ã³ iá»u nÃ
là những gì tôi sẽ cá» gắng tuân theo trong bÃá» tá» i viết nà y Vì thế, tôi vẫn tin chắc má» t Ä iá»u lÃt á» tá» ngưỠi Ä á» c sẽ luôn có sá»± i Äại" á» tá» ng, phán xét tá»nh táo và sáng suá» t mÃá» tá» không phụ thuá» c vÃt o sá»± tác
Ä á» ng vô tình hay cỠý thiếu khách quan từ ngưỠi viết <br><br>á» tá» t á» tá» i Äại"
2 Sơ lược vỠbà i viết của Jayarava
<br><br>Tác giả gá» i bÃng, i viết cá»§a mình là â essayâ thay vì i Äại"
â articleâ , hà i Äại" m ý Ä Ã¢y lÃá» tá» má» t khảo luáºt n nghiêm túc chứ không chá» là má» t bÃt i viết bà y tá» quan Ä iá» m Và sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" những gì tác giả thá» hiá»n qua bÃu lầm qua các thá»i Äại" i viết hầu hết là xứng Ä Ã¡ng Ä á» Ä Æ°á»£c Ä Ã¡nh á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» á» tá»giá như thế, nghÄ©a lÃ Ä áº£m bảo các phẩm chất như nghiêm túc, á» tá»chặt chẽ, có phân tÃch chi ly và dá»±a và o kết quả phân tÃch Ä á» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"
Ä Æ°a ra kết luáºá» tá» n <br><br>Trưá»c khi Ä i vÃá» tá» o phân tÃch và phê phán bản dá»ch Anh ngữ cá»§a thầy Nhất Hạnh, tác giả Ä Ã£ dạo Ä áº§u á» tá» á» tá»bằng cách chá» trÃch chung chung hầu hết các bản dá»ch Anh ngữ cá»§a Tâm kinh trong thá» i hiá»n Ä áº¡i Ãng viết:<br><br>i Äại" á» tá» hay! Vừa nói á» trên lÃ
â A lot of new translations are motivated by vanity or a desire to establish oneâ s credentials as a â Zen masterâ They add nothing to our knowledge of t i Äại"the text and make no contribution to the field of literature either They are usually the worst kind of Buddhist Hybrid English.â i Äại"
<br><br>(Rất nhiá»u bản dá»ch má»i [cá»§a Tâm kinh] Ä Æ°á»£c thúc Äẩy á» tá»á» tá»bá» i sá»± kiêu mạn hoặc ý muá» n xác láºá» tá» p uy tÃn cá»§a mình như má» t t
â thiá»n sưâ Những bản dá» ch nà i Äại" ch má»i" y không giúp Ãch gì thêm cho kiếnthức cá»§a chúng ta vá» Tâm kinh và cÅ©ng không Ä Ã³ng góp gì cho lÄ©nh á» tá»vá»±c vÄ n há» c Chúng thưỠng lÃu lầm qua các thá»i Äại" ng, i Äại" má» t kiá» u â Anh ngữ há» n chá»§ng t u lầm qua các thá»i Äại" i Äá»c giả Tuy nhiên, do quá trình ÄÄng Pháºt giáoâ tá» hại nhất.)<br><br>VÃi Äại" trên bá» i cảnh Ä Æ°á»£c dá»±ng á» tá» á» tá»lên như thế, tác giả Ä i vÃá» tá» o phân tÃch phê phán những chi tiết saisót trong bản dá»ch Anh ngữ cá»§a thầy Nhất Hạnh Jayarava Ä áº·c á» tá»biá»t tá» ra khá cẩn trá» ng và sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c phân tÃch chi tiết, sá» dụng dữ kiá»n hợp lý cÅ©ng như có những kết luáºn khách quan Vì thế, có thá» xem Ä Ã¢y lÃu lầm qua các thá»i Äại" á» tá» má» t trong những bÃt i khảo luáºn có nhiá»u giá trá» tham khảo khi nghiên cứu vá» Tâm kinh <br><br>Tuy nhiên, Ä iá»u tôi á» tá» thá»±c sá»± quan tâm không phải là những ná» i dung phê phán cá»§a Ãt
´ng, cho dù có má» t sá» những nháºt á» tá» n xét cá»§a ông cÅ©ng trùng hợp vá»i bà i viết cá»§a tôi vá» i tiêu Ä á» â Có nên dá» ch lại Tâm kinh i" á» tá» ch má»i" hay khôngâ Ä Ã£ Ä Ä ng tải trưá»c Ä Ã¢y từ tháng 11 nÄm 2014, nghÄ©a lÃi Äại" á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" á» tá»u lầm qua các thá»i Äại" khoảng chưa Ä áº§y 3 tháng sau khi thầy Nhất Hạnh công bá» bản á» tá» á» tá»dá»ch Tâm kinh má»i Ä iá»u tôi quan tâm vÃiá»u nà muá» n Ä á» cáºá» tá» á» tá» p Ä áº¿n trong á» tá»
bà i viết nà y chÃnh là những quan Ä iá» m cá»§a ông vá» Tâm kinh mÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" có những Ä iá» m tôi hoÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" n toà n không tán thà nh.<br><br>
3 Quan Ä iá» m cá»§a Jayarava thá» hiá»n qua bÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" u lầm qua các thá»i Äại" i viết
<br><br>Tâm Ä iá» m cá»§a bÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" i viết là vá» sá»± thay Ä á» i vÄ n bản Tâm á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"kinh cá»§a thầy Nhất Hạnh như Ä Ã£ nêu ngay trong tiêu Ä á» bÃá» tá» á» tá» i viết,cho thấy tác giả chú ý nhiá»u nhất Ä áº¿n sá»± kiá»n nà Ỡtá» y Ä iá»u nÃiá»u nà y cÅ©ng Ä Æ°á»£c thá» hiá»n á» má» t Ä oạn trong bÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" t á» tá» i viết:<br><br>
â I find it fascinating that Thà ch Nhất Hạnh feels he is able to change thetext to resolve this conflict It is by far the most interesting detail across
Trang 38the whole the modern fascination with this text that I know of, and perhaps the only one worth writing about.ó i ẵõãâi"
<br><br>(VõÍÃi tẳỄi, ẵ iõÍÃu hõãÒt sõÍẪc thẳã võÍà lẳõÍƯ tõÍ Â Thẳch Nhõãơt Hõãânh tõÍẸ thõãơy ẳỄng ta cẳỂ thõÍ thay ẵ õÍ i Kinh vẵ n ẵ õÍ giõãêi quyõãÒt ẵ iõÍ m mẳđu Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"thuõãẬn nẳ y ẵ ẳđy rẳẾ rẳiõÍÂu nẳ ng lẳ chi tiõãÒt thẳã võÍà nhõãơt trong tõãơt cõãê nhõÍÉng ẵ iõÍu thẳã võÍà võÍ Tẳđm kinh õÍ thõÍÃi hiõÍÃn ẵ õãâi mẳõÍƯ tõÍ Â Âi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ tẳỄi ẵ ặ°õÍêc õÍƯ tõÍbiõãÒt, vẳ cẳỂ lõã½ lẳ ẵ iõÍu duy nhõãơt ẵ ẳâng chõÍ n lẳõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ ng, m chõÍư ẵ õÍ ẵ õÍ õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"viõãÒt.)<br><br>Jayarava ẵ ẳê dẳõÍƯ tõÍ nh phõãưn lõÍÃn nõÍ i dung bẳt i viõãÒt ẵ õÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"võãâch ra rõãơt nhiõÍu sai sẳỂt trong mõÍ t ẵ oõãân ngõãÉn bõãên dõÍÃch Anh ngõÍÉ t õÍƯ tõÍcõÍưa thõãưy Nhõãơt Hõãânh, bao gõÍ m viõÍÃc dõÍÃch sai ẳ½ nghẵẪa nguyẳàn tẳâc, n: thẳàm thõãÉt nhiõÍu tõÍẬ ngõÍÉ vẳỄ ẳ ch, kẳẪm cõÍ i võÍ ngõÍÉ phẳâp tiõãÒng sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc ÂộỀốẪãỗƠốÔâỗÊẸổêốÌủỊổốẪãỗƠốÔâổốÌủỊỗÊỂốẪãỗƠAnh Riẳàng võÍ sõÍẸ thay ẵ õÍ i Tẳđm kinh cõÍưa thõãưy Nhõãơt Hõãânh Khi ẵ õÍ Â õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Âcõãp ẵ õãÒn ẵ iõÍu nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â y lõãưn ẵ õãưu tiẳàn trong bẳõÍƯ tõÍ i, ẳỄng viõãÒt:<br><br>
ó While it is radical of Thẳ ch Nhõãơt Hõãânh to admit finding a mistake in a Buddhist text, his response is an anticlimax He characterises the problem as animperfect recording of the text by some ancient ó patriarchó , and in response i ẵõãâi"changes the wording of the text so that the problem simply disappears Thẳch Nhõãơt Hõãânh appears to believe he has insight into the intended meaning and the ability to correct the wording to convey this.ó i ẵõãâi"
<br><br>(Trong khi viõÍÃc phẳât hiõÍÃn vẳ thõÍẬa nhõãn sai lõãưm trong Kinh
ẵ iõÍ n cõÍưa ThẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ch Nhõãơt Hõãânh lẳ mõÍ t sõÍẸ cõãưu tiõãÒn, thẳÈ cẳâch giõãêi t quyõãÒt cõÍưa ẳỄng ẵ õÍ i võÍÃi viõÍÃc nẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ y lõãâi lẳ mõÍ t kõãÒt cõÍơc ẵ ẳâng t õÍƯ tõÍthõãơt võÍ ng ẳ ng mẳỄ tõãê bõãơt õÍ n nhặ° lẳng, hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ mõÍ t sõÍẸ ghi chẳẪp bõãên kinh t
ó khẳỄng ẵ õÍư khẳẪo lẳẪoó bõÍ i mõÍ t ó tõÍ sặ°ó nẳ õÍÊ giõãêi i ẵõãâi" ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ ng ẵõãÒn nhiõÍÂu trang mõãâng khẳâc, vẳ biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ i ẵõãâi" o ẵ ẳỂ trặ°õÍÃc ẵ ẳđy, vẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
ẵ õÍ giõãêi quyõãÒt ẵ iõÍu õãơy ẳỄng thay ẵ õÍ i tõÍẬ ngõÍÉ trong bõãên kinh sao õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍcho bõãơt õÍ n ẵ ẳỂ hoẳõÍƯ tõÍ n toẳ n mõãơt ẵ i ThẳõÍƯ tõÍ ch Nhõãơt Hõãânh tõÍ ra tin rõãẸng sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc ẳỄng ta cẳỂ ẵ õÍư tuõÍà giẳâc sẳđu sõãÉc võÍà ẳ½ nghẵẪa [bõãên kinh] muõÍ n nẳỂi õÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ
vẳ khõãê nẵ ng hiõÍÃu ẵ ẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ nh tõÍẬ ngõÍÉ ẵ õÍ truyõÍn ẵ õãât ẳ½ nghẵẪa õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â õÍƯ tõÍ
nẳ y.)<br><br>Qua ẵ oõãân vẵ n nẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y, cẳỂ thõÍ thõãơy Jayarava tẳân thẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" nh viõÍÃc nẳàu ra ó bõãơt õÍ nó trong Tẳđm kinh cõÍưa thõãưy Nhõãơt Hõãânh Trong thõÍẸc biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ i ẵõãâi"tõãÒ, ẳỄng cắẪng tõÍẸ nhõãn lẳ mẳÈnh ẵ ẳê ẵ õÍ c lõãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t p phẳât hiõÍ n sõÍẸ ó mẳđu Ư tõÍ thuõãẬnó trong Tẳđm kinh, nhặ°ng chõÍÃ mõÍÃi gõãưn ẵ ẳđy Do ẵÃẳỂ, ẳỄng cắẪng i ẵõãâi" õÍƯ tõÍõÍƯ tõÍ
bẳ y tõÍ sõÍẸ tẳỄn trõÍ ng ẵ õÍ i võÍÃi phẳât hiõÍÃn cõÍưa thõãưy Nhõãơt Hõãânh sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍTrong mõÍ t ẵ oõãân khẳâc, ẳỄng viõãÒt: <br><br>t õÍƯ tõÍ
ó So all credit to Thẳ ch Nhõãơt Hõãânh.ó i ẵõãâi"
<br><br>(Nhặ° võãy, phẳât hiõÍÃn nẳ y ẵ ặ°õÍêc xem lẳõÍƯ tõÍ cõÍưa Thẳch Nhõãơt
Hõãânh.)<br><br>Nhặ°ng ẵ iõÍu mẳõÍƯ tõÍ Â Jayarava phẳà phẳân lẳ cẳâch lẳ m cõÍưa thõãưyNhõãơt Hõãânh sau khi ẵ ẳê phẳât hiõÍÃn bõãơt õÍ n, mẳõÍƯ tõÍ ẳỄng cho lẳ mõÍ t t
ó kõãÒt cõÍơc ẵ ẳâng thõãơt võÍ ngó (anticlimax) ẵ ẳỂ lẳ õÍÊ giõãêi ng, i ẵõãâi" iõÍÂu nẳ viõÍÃc viõÍÃc thõãưy sõÍa ẵ õÍ i vẵ n bõãên Tẳđm kinh ẵ õÍ giõãêi quyõãÒt chõÍ mẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng thõãưy cho lẳ
ó khẳỄng khẳẪo lẳẪoó cõÍưa ó võÍ tõÍ sặ° ẵ ẳê biẳàn tõã i ẵõãâi" ch mõÍi" biõãÒn vẳÈ mõÍơc ẵẳ õÍÊ giõãêi pó Bõãên thẳđn tẳỄii ẵõãâi"tẳân thẳ nh võÍÃi quan ẵ iõÍ m phẳà phẳân nẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y, vẳÈ viõÍÃc thay ẵ õÍ i mõÍ t bõãên õÍƯ tõÍ t
vẵ n cõÍ , nhõãơt lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" khi ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ mõÍ t bõãên Kinh vẵ n, cẳỂ nghẵẪa lẳt Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ẵ ẳê õÍƯ tõÍthuõÍ c võÍ giẳâ trõÍà cõÍưa cõãê cõÍ ng ẵ õÍ ng Phõãt  t õÍƯ tõÍ n: t giẳâo, thẳÈ khẳỄng thõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"chõÍà ẵ ặân thuõãưn dõÍẸa trẳàn sõÍẸ suy diõÍ n vẳõÍƯ tõÍ Ơn Minh TiõãÒn phẳân ẵ õÍÃnh cõÍưa mõÍ t õÍƯ tõÍ t ngặ°õÍ i, bõãơt kõÍ ngặ°õÍ i ẵ ẳỂ lẳi ẵõãâi" Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ai Trong bẳ i viõãÒt ó CẳỂ nẳàn dõÍ ch ch mõÍi" lõãâi Tẳđm kinh hay khẳỄng?ó tẳỄi cắẪng ẵ ẳê nẳàu lẳàn quan ẵ iõÍ m nẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" y vẳ cẳỀnkhõãỂng ẵ õÍÃnh viõÍÃc mõÍ t dõÍÃch giõãê hoẳõÍƯ tõÍ t n toẳ n khẳỄng cẳỂ quyõÍn thay Â
ẵ õÍ i nguyẳàn tẳâc, bõÍ i vẳÈ nhặ° võãõÍƯ tõÍ y sõã½ khẳỄng cẳỀn lẳ dõÍÃch nõÍÉa mẳ
lẳ ẵ ang tõãâo ra mõÍ t vẵ n bõãên mõÍÃi <br><br>Khi tẳỄi chõÍư ẵ õÍ ng liẳàn õÍƯ tõÍ t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ t lõãâc võÍÃi Jayarava ẵ õÍ trao ẵ õÍ i thẳàm võÍÃ bẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â i viõãÒt nẳ y, trong mõÍ t t email gõÍi cho tẳỄi ẳỄng nẳỂi rẳẾ hặân: <br><br>
ó He did not submit his work to a journal for peer review, as I might He just announced that he had changed the Heart Sutra Like a king.ó i ẵõãâi"
<br><br>(ẳ ng õãơy khẳỄng cẳỄng khai ẳ½ kiõãÒn cõÍưa mẳÈnh lẳàn mõÍ t tõãâp chẳ hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ t
nẳ o ẵ ẳỂ ẵ õÍ cẳỂ sõÍẸ phẳân xẳẪt kõÍỈ lặ°õÍâng giõÍ ng nhặ° tẳỄi võãẬn lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ m ẳ ng hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳchõÍÃ cẳỄng bõÍ rõãẸng mẳÈnh ẵ ẳê thay ẵ õÍ i Tẳđm kinh, thõãÒ lẳõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ xong GiõÍ ng õÍƯ tõÍnhặ° mõÍ t ẳỄng vua.)<br><br>Lõãưn tiõãÒp theo trong bẳt i viõãÒt, Jayarava ẵ õÍ õÍƯ tõÍ Âcõãp ẵ õãÒn viõÍ c ó sõÍõÍƯ tõÍ Ư tõÍ a kinhó sau khi ẵ ẳê chõÍÃ ra nhiõÍu sai lõãưm trong i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Âbõãên dõÍÃch ẳ ng viõãÒt:<br><br> hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ
ó Thẳ ch Nhõãơt Hõãânh gets around this by changing the text so that it now saysthat the skandhas are not separate entities This is by no means bad doctrine from a Mahẵyẵnist point of view, but it is also not what the text says So ThẳÂ Â chNhõãơt Hõãânhó s ó translationó is something that he has made up to solve an t i ẵõãâi"
Trang 39apparent problem (a post hoc rationalisation).â i Äại"
<br><br>(ThÃch Nhất Hạnh giải quyết mâu thuẫn bằng cách thay Ä á» iá» tá»kinh vÄ n Ä á» Ä oạn kinh nÃu lầm qua các thá»i Äại" á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» y trá» thà nh là : â các skandha â không có mặt như những thá»±c tại riêng biá»tâ â Theo quan Ä iá»m Ä áº¡i t á» tá» i Äại" u lầm qua các thá»i Äại" iá»u nÃ
thừa thì câu kinh sá»a lại nà y tuy hoà n toà n không phải là tà kiến nhưng cÅ©ng không phải là những gì mà Tâm kinh muá» n nói Vì á» tá»váºy, â bản dá» châ cá»§a Thà ch má»i" i Äại" ch Nhất Hạnh là những gì do ông tạo
ra Ä á» giải quyết má» t bất á» n hiá» n nhiên - má» t sá»± lý giải theoá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" t u lầm qua các thá»i Äại" t
Ä uôi vấn Ä á».)<br><br>â Lý giải theo Ä uôi vấn Ä á»â (post hoc á» tá» á» tá» á» tá» á» tá» i Äại"
rationalisation) là cách diá» n Ä áº¡t mà n Minh Tiến á» tá» tác giả sá» dụng Ä á» chá» choá» tá» u lầm qua các thá»i Äại"má» t láºt p luáºn gượng ép, cá» tình Ä Æ°a ra Ä á» hợp lý hóa cho má» t á» tá» á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" t vấn Ä á» Ä Ã£ có trưá»c Ä Ã³ Thay vì cÄ n cứ trên những dữ kiá»n vÃá» tá» á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"láºp luáºn khách quan Ä á» Ä i Ä áº¿n kết luáºá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» á» tá» n thì tiến trình nà y Ä i á» tá»ngược lại bằng cách chấp nháºn má» t vấn Ä á» rá» i má»i tìm giải t á» tá» n: pháp Ä á» hợp lý hóa vấn Ä á» áº¥y VÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» cách hợp lý hóa cá»§a thầy Nhất Hạnh á» Ä Ã¢y lÃá» tá» tùy tiá»n sá»a lại Kinh vÄ n.<br><br>Vá» phươngu lầm qua các thá»i Äại" diá»n há» c thuáºng, t, Jayarava Ä Ã£ trÃá» tá» ch dẫn vÄ n bản Sanskrit Ä á» chá» ra u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"rằng sá»± suy diá» n mà n Minh Tiến thầy Nhất Hạnh dá»±a và o Ä á» chá»nh sá»á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" a Kinh
vÄ n lÃu lầm qua các thá»i Äại" má» t suy diá» n không Ä Ãºng Do Ä Ã³, kết quả chá»nh sá»t n Minh Tiến á» tá» á» tá» a nà y hoà n toà n không phải là ý nghÄ©a mà Tâm kinh muá» n nói Phân tÃá» tá» ch thêm vá» sá»± â mâu thuẫnâ cá»§a vÄ n bản Tâm kinh, Jayarava dẫn vÄ n i Äại" giải giải bản Sanskrit:<br><br>
â What the Sanskrit text says is TasmÄc chÄriputra Å Å«nyatÄyÄm na rÅ«pam i" i.e â Therefore, ÅÄriputra, in emptiness there is no form, etcâ or â with i Äại" respect to emptiness there is no formâ The Sanskrit word for â emptinessâ i Äại" i Äại"(ÅÅ«nyatÄ) is in the locative plural case (ÅÅ«nyatÄyÄm) and can be read either
as â in emptinessâ or â with respect to emptinessâ In either case it is i Äại" i Äại"saying that there is no relationship between form and emptiness, whereas the earlier line states that the two are identical A flat contradiction.â i Äại"
<br><br>(Bản Sanskrit chép là TasmÄc chÄriputra ÅÅ«nyatÄyÄm na rÅ«pam nghÄ©a là â Vì vẠy, ÅÄriputra, trong tánh Không không có sắc, v.v â i Äại"hoặc â Ä á» i vá» i tánh Không không có sắcâ Từ Sanskrit cá»§a á» giải á» giải i" i Äại"
â tánh Khôngâ (Å Å«nyatÄ) sá» i Äại" i" dụng vá» trà cách, sá» nhiá»u á» tá»
(ÅÅ«nyatÄyÄm) và có thá» Ä Æ°á»£c hiá» u lÃu lầm qua các thá»i Äại" á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" â trong tánh Khôngâ hoặc i Äại"
â Ä á» i vá» i tánh Khôngâ Cả hai cách hiá» u nà Ỡgiải á» giải i" i Äại" giải y Ä á»u nói lên rằng á» tá» không có má» i quan há» nÃá» tá» o giữa â sắcâ và i Äại" â khôngâ , trong khi câu i Äại"kinh trưỠc Ä Ã³ lại nói rằng â sắcâ vÃi" á» tá» i Äại" â khôngâ là i Äại" như nhau Má» t sá»± mâu thuẫn hoÃt n toà n.)<br><br>Tuy nhiên, theo láºp luáºn cá»§a Jayarava thì vấn Ä á» không phải lÃá» tá» xóa bá» Ä i mâu thuẫn trong Tâm sá»± hoang mang Äá»i vá»i sá»± viá»c á» tá»kinh, mà là cần nêu rõ Ä á» má» i ngưỠi Ä á»u biết, vÃá» tá» u lầm qua các thá»i Äại" ng, i Äại" á» tá» qua viá»c phát hiá»n mâu thuẫn nà y sẽ hé lá» má» t sá»± tháºt t t lá»ch sá» Ä Ã£ á» tá»từng diá» n ra trong quá khứ: má» t khuynh hưá»ng chá»nh sá» n Minh Tiến t a Kinh vÄ n u lầm qua các thá»i Äại"cá»§a trưỠng phái Ä áº¡i thừa:<br><br>i Äại" iá»u nÃ
â As it happens the problem in the Heart Sutra seems to be the result of an historic shift in emphasis in MahÄyÄnism that was inexpertly interpolated into existing texts some time in the early centuries of the Common Era (at least by
179 CE when Lokaká¹£ema translated Pañcaviá¹ Åati) Thus the conflict is also u lầm qua các thá»i Äại"important as a signpost to changing Buddhist values and attitudes Again, it is only by acknowledging the mistake and allowing it to stand that insights into the history of ideas in Buddhism come into focus.â i Äại"
<br><br>(Theo như thá»±c tế Ä Ã£ diá» n ra thì sai lá»ch trong Tâm kinh á» tá» n Minh TiếndưỠng như lÃi Äại" kết quả cá»§a má» t chuyá» n Ä á» i lá»ch sá»t u lầm qua các thá»i Äại" á» tá» trong sá»± nhấn mạnh cá»§a Ä áº¡i thừa, dẫn Ä áº¿n sá»± thêm thắt má» t cách thÃiá»u nà Ỡtá» t
´ thiá» n vÃu lầm qua các thá»i Äại" o các bản kinh vÄ n Ä Æ°Æ¡ng thá» i, vÃu lầm qua các thá»i Äại" á» tá» i Äại" o khoảng những
thế ká»· Ä áº§u cá»§a ká»· nguyên Tây lá»ch (sá»m nhất lÃá» tá» và o nÄ m 179,u lầm qua các thá»i Äại"khi Lokaká¹£ema dá»ch Pañcaviá¹ sati) Như váºu lầm qua các thá»i Äại" y, mâu thuẫn nà y cÅ©ng quantrá» ng như lÃng, má» t dấu má» c cho thấy sá»± thay Ä á» i các giáo nghÄ©a t á» tá» á» tá»trong Pháºt giáo và thái Ä á» quan Ä iá» m Má» t lần nữa, chá» thông á» tá» t á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" t qua viá»c thừa nháºn sai lầm nà y và cho phép nó tá» n tại mÃn: những hiá» u biết vá» lá»ch sá»u lầm qua các thá»i Äại" các tư tưỠng Pháºt giáo má»i Ä Æ°á»£c chú ýỠtá»
Ä áº¿n.)<br><br>Có thá» tóm tắt ngắn gá» n các quan Ä iá» m vá» Tâm kinh á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" ng, á» tá» u lầm qua các thá»i Äại" cá»§a Jayarava - không Ä á» cáºá» tá» p Ä áº¿n những Ä iá» m phê phán bản dá»ch á» tá» á» tá» u lầm qua các thá»i Äại"cá»§a thầy Nhất Hạnh - trong bà i nà y như sau:<br><br>1 Tâm kinh có mâu thuẫn, nhưng viá»c thầy Nhất Hạnh tá»± ý sá»a lại Kinh vÄ n u lầm qua các thá»i Äại"
Trang 40lẳ khẳỄng ẵ ẳãng vẳõÍƯ tõÍ nõÍ i dung sõÍt a chõÍÉa cắẪng khẳỄng ẵ ẳãng <br><br>2 Tẳđm õÍƯ tõÍkinh ẵ ẳê tõÍẬng bõÍÃ sõÍõÍƯ tõÍ a chõÍÉa, vẳ chẳnh sõÍẸ sõÍa chõÍÉa nẳ y dõãẬn ẵ õãÒn õÍƯ tõÍcẳỂ mẳđu thuõãẬn trong kinh vẵ n.<br><br>ẵ ẳỂ lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ nhõÍÉng quan ẵ iõÍ m rẳẾ rẳõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" ng nhõãơt trong bẳ i viõãÒt cõÍưa Jayarava mẳ tẳỄi quan tẳđm, bõÍ i vẳÈ ẳt nhõãơt thẳÈ chẳãng cắẪng chặ°a hoẳ n toẳ n thuyõãÒt phõÍơc nõãÒu chõÍÃ dõÍẸa vẳ o nhõÍÉng gẳÈ tẳâc giõãê bẳ i viõãÒt ẵ ẳê nẳàu ra.<br><br>õÍƯ tõÍ
4 NhõÍÉng quan ẵ iõÍ m chặ°a thuyõãÒt phõÍơcõÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"
<br><br>
a Tẳđm kinh cẳỂ mẳđu thuõãẬn hay khẳỄng?
<br><br>Jayarava xẳâc ẵ õÍÃnh rõãẸng bõãơt õÍ n cõÍưa Tẳđm kinh chẳõÍƯ tõÍ nh lẳ sõÍẸ mẳ
đu thuõãẬn trong hai cẳđu kinh nõãẸm gõãưn nhau ẳ ng lõã hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ p luõãn rõãẸng, khi nẳỂi
ó trong tẳânh KhẳỄng khẳỄng cẳỂ hẳÈnh sõãÉcó (in emptiness there is no form) i ẵõãâi"hoõã·c ó ẵ õÍ i võÍ i tẳânh KhẳỄng khẳỄng cẳỂ hẳÈnh sõãÉcó (with respect to õÍÊ giõãêi õÍÊ giõãêi i" i ẵõãâi"emptiness) thẳÈ cẳỂ nghẵẪa lẳ khẳỄng cẳỂ mõÍ i quan hõÍà nẳõÍƯ tõÍ o giõÍÉa ó sõãÉcó i ẵõãâi"võÍ i ó khẳỄngó cõãê, nhặ°ng cẳđu kinh trặ°õÍ c ẵ ẳỂ lõãâi nẳỂi rõãẸng ó sõãÉci" i ẵõãâi" i" õÍÊ giõãêi tõÍẪc lẳ khẳỄng, khẳỄng tõÍẪc lẳ sõãÉcó Vẳi ẵõãâi" ẳỄng kõãÒt luõãn, ẵ ẳđy lẳõÍƯ tõÍ mõÍ tt sõÍẸ mẳđu thuõãẬn hoẳ n toẳ n (A flat contradiction.)<br><br>Lõãp luõãn cõÍưa Jayarava lẳ hõÍêp lẳ½, nhặ°ng chõÍà hõÍêp lẳ½ khi ta nhẳÈn võãơn ẵÃõÍ tõÍẬ gẳỂc õÍƯ tõÍ Â
ẵ õÍ ngẳỄn ngõÍÉ hoõã·c lẳ½ luõãõÍƯ tõÍ t n thẳỄng thặ°õÍ ng Tẳđm kinh khẳỄng phõãêi mõÍ ti ẵõãâi" t bõãên vẵ n thẳỄng thặ°õÍ ng ẵ ẳđy lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi" iõÍÂu nẳ mõÍ t vẵ n bõãên tẳỄn giẳâo, viõãÒt ra cho t Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"nhõÍÉng ngặ°õÍ i cẳỂ ẵ õÍư niõÍm tin vẳi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ Â cẵ n bõãên giẳâo lẳ½ võÍ tẳỄn giẳâo ẵ ẳỂ, Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â õÍƯ tõÍcõÍơ thõÍ õÍ ẵ ẳđy lẳÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ cẳâc Phõãt tõÍ theo Phõãt giẳâo ẵ õãâi thõÍẬa ẵ iõÍu TẳiõÍÂu nẳ iõÍÂu nẳ Â
đm kinh muõÍ n nẳỂi khẳỄng phõãêi lẳõÍƯ tõÍ so sẳânh cẳâc khẳâi niõÍ m ó sõãÉcó , Ư tõÍ i ẵõãâi"
ó khẳỄngó vẳ i ẵõãâi" ó tẳânh KhẳỄngó ẵ õÍ chõÍ ra cẳâc mõÍ i quan hõÍ giõÍÉa chẳãng i ẵõãâi" õÍÊ giõãêi Ê giõãêi ra thẳàm rõãơt nhiõÍÂu sai lõÍƯch khẳâc Bẳ õÍÊ giõãêi Ư tõÍvõÍÃi nhau theo ẳ½ nghẵẪa thẳỄng thặ°õÍ ng ẵ iõÍu Tẳđm kinh muõÍ n nẳỂi õÍ ẵÃẳđyi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ Â õÍƯ tõÍõÍƯ tõÍ ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ
lẳ thẳỄng qua cẳâc khẳâi niõÍÃm ẵ ặ°õÍêc sõÍõÍƯ tõÍ dõÍơng ẵ õÍ mẳỄ tõãê mõÍ t ẳ½ õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t
nghẵẪa, mõÍ t trõãâng thẳâi vặ°õÍêt ngoẳt i cẳâc khẳâi niõÍÃm ẵ ẳỂ <br><br>TẳỄi õÍƯ tõÍsõã½ khẳỄng lõãâm bẳ n võÍ ẳ½ nghẵẪa thõÍẸc sõÍẸ cõÍưa Tẳđm kinh qua sõÍẸ lẳênh ÂhõÍ i cõÍưa ngặ°õÍ i Phõãt i ẵõãâi" t tõÍ, bõÍ i vẳÈ ẵ iõÍu ẵ ẳỂ tẳỈy thuõÍ c vẳõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ t o cẳỄng phu
tu tõãp cõÍưa mõÍ i ngặ°õÍ i vẳi ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng i ẵõãâi" trong lẳênh võÍẸc nẳ y sõã½ cẳỂ nhiõÍu bõã c thõãưy vặ°õÍêt trõÍ i hặân tẳỄi ẵ õÍ cẳỂ ẵ õÍư thõãẪm quyõÍn giõãêng giõãêi TẳỄit õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" õÍƯ tõÍ ÂchõÍà muõÍ n nhõãơn mõãânh õÍ ẵÃẳđy hai phõãâm trẳỈ ẳ½ nghẵẪa hoẳõÍƯ tõÍõÍƯ tõÍ ăồÌỗÍƠọồÌổđồÌỗ·ẨồÌổđồÌỗÌọỗĐÉỗƠốẪãồÌ n toẳ n khẳâcnhau nhặ°ng Jayarava ẵ ẳê khẳỄng phẳđn biõÍÃt rẳẾ ẳ ng ẵ em nhõÍÉng lẳ½ luõãõÍƯ tõÍ hay! VõÍẬa nẳỂi õÍă trẳàn lẳ õÍƯ tõÍ n thuõãưn tẳãy võÍ mõã·t ngõÍÉ nghẵẪa ẵ õÍ chõÍà ra rõãẸng Tẳđm kinh cẳỂ mẳđu  õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"thuõãẬn, trong khi sõÍẸ diõÍ n ẵ õãât cõÍưa Tẳđm kinh lõãâi cõãưn phõãêi ẵ ặ°õÍêc Ơn Minh TiõãÒn õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍtiõãÒp nhõãn, lẳênh hõÍ i tõÍẬ mõÍ t phõãâm trẳỈ khẳâc, nhặ° mõÍ t nõÍ lõÍẸc t t t i ẵõÍc giõãê Tuy nhiẳàn, do quẳâ trẳÈnh ẵẵÊng sõÍ dõÍơng chẳnh ngẳỄn ngõÍÉ ẵ õÍ phẳâ võÍâ lõÍÃp võÍ bõÍÃc khẳâi niõÍÃm bao õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" sõÍẸ hoang mang ẵõÍi võÍi sõÍẸ viõÍƯc quanh ngẳỄn ngõÍÉ.<br><br>Kinh ẵ iõÍ n ẵ õãâi thõÍẬa cẳỂ vẳỄ sõÍ nhõÍÉng ó mẳđu õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" iõÍÂu nẳ õÍƯ tõÍ thuõãẬnó nhặ° thõãÒ nẳi ẵõãâi" y nõãÒu dõÍẸa trẳàn lõãp luõãn cõÍưa Jayarava ChõãỂng hõãân, ngay tõÍẬ phõãưn mõÍ ẵ õãưu kinh Kim Cang ẵ ẳê cẳỂ ẵ oõãân: <br><br>õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ
ó ẵ õÍ i võÍ i tõãơt cõãê cẳâc loẳ iõÍÂu nẳ õÍÊ giõãêi i" i chẳãng sinh: hoõã·c sinh tõÍẬ bẳ o thai, hoõã·c sinh tõÍẬ trõÍẪng, hoõã·c sinh nặâi õãẪm thõãơp, hoõã·c do biõãÒn hẳỂa sinh ra, hoõã·c cẳỂ sõãÉc, hoõã·c khẳỄng cẳỂ sõãÉc, hoõã·c cẳỂ tặ°õÍ ng, hoõã·c khẳỄng tặ°õÍ ng, hoõã·c chõãỂng phõãêi cẳỂ tặ°õÍ ng chõãỂng phõãêi khẳỄng
tặ°õÍ ng, ta ẵ õÍu ẵ õÍ cho nhõãõÍƯ tõÍ Â õÍƯ tõÍ t p vẳ o VẳỄ dặ° NiõãÒt-bẳ n Nhặ° võãy diõÍÃt ẵ õÍõÍƯ tõÍ t vẳỄ sõÍ chẳãng sinh, nhặ°ng thõãõÍƯ tõÍ t khẳỄng cẳỂ chẳãng sinh nẳ o ẵ ặ°õÍêc diõÍÃt õÍƯ tõÍ
ẵ õÍ óõÍƯ tõÍ t i ẵõãâi"
<br><br>HẳỂa ẵ õÍ cho tõãơt cõãê chẳãng sinh ẵ õÍư cẳâc chõÍưng loõãâi ẵ õÍu õÍƯ tõÍ t õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ Â
ẵ ặ°õÍêc nhõãõÍƯ tõÍ p NiõãÒt-bẳ n, nhặ°ng lõãâi nẳỂi lẳ khẳỄng cẳỂ chẳãng sinh nẳ o
ẵ ặ°õÍêc diõÍÃt ẵ õÍ Nhặ° võãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ t y chõãỂng phõãêi lẳ mẳđu thuõãẬn sao? Vẳ nhõÍÉng mẳđu thuõãẬn tặ°ặâng tõÍẸ cẳỂ thõÍ tẳÈm thõãơy õÍ rõãơt nhiõÍu ẵ oõãân khẳâc Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" Â õÍƯ tõÍtrong kinh Kim Cang, nhặ°ng rẳẾ rẳ ng tõÍẬ xặ°a nay chặ°a mõÍ t ngặ°õÍ i nẳt i ẵõãâi" o thõÍ trẳÈ, tu tõãng, p theo bõãên kinh nẳ y lõãâi cho ẵ ẳỂ lẳõÍƯ tõÍ mẳđu thuõãẬn
Ngặ°õÍêc lõãâi, chẳnh nhõÍÉng cẳâch diõÍ n ẵ õãât ó mẳđu thuõãẬnó nẳƠn Minh TiõãÒn õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" y ẵ ẳê khaiõÍƯ tõÍmõÍ cho khẳỄng biõãÒt bao nhiẳàu tẳđm thõÍẪc, giẳãp ngặ°õÍ i tu tõãi ẵõãâi" p buẳỄng xõãêvẳỄ sõÍ phiõÍn nẳêo vẳõÍƯ tõÍ Â trõÍẸc nhõãn ẵ ặ°õÍêc nhõÍÉng gẳÈ thõÍẸc sõÍẸ lẳõÍƯ tõÍ bõãên chõãơt hay ẳ½ nghẵẪa rõÍ t rẳâo cõÍưa ẵ õÍ i sõÍ ng.<br><br>Nhặ° võãõÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ y, ẵ õÍ trõãê õÍƯ tõÍ Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi"lõÍ i cẳđu hõÍi ó Tẳđm kinh cẳỂ mẳđu thuõãẬn hay khẳỄng?ó trặ°õÍ c hõãÒt phõãêii ẵõãâi" i ẵõãâi" i" xẳâc ẵ õÍÃnh viõÍÃc ngặ°õÍ i ẵ õã·t cẳđu hõÍÃi ẵ ang tiõãÒp cõãõÍƯ tõÍ i ẵõãâi" õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍ n võãơn ẵ õÍ tõÍẬ õÍƯ tõÍ ÂgẳỂc ẵ õÍ nẳõÍƯ tõÍ t o NõãÒu tõÍẬ cẳâch nhõãn hiõÍ u theo quy ặ°õÍÃc thẳỄng thặ°õÍÃng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" i ẵõãâi"thẳÈ ẵ ẳỂ gõÍ i lẳõÍƯ tõÍ ng, mẳđu thuõãẬn, nhặ°ng nõãÒu nhõãn hiõÍ u theo nghẵẪa rõÍ ng Êu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" t cõÍưa ngẳỄn ngõÍÉ nhặ° mõÍ t phặ°ặâng tiõÍÃn truyõÍÃn ẵ õãât tặ° tặ°õÍ ng thẳÈ t  õÍƯ tõÍsõÍẸ phẳâ võÍâ quy ặ°õÍÃc thẳỄng thặ°õÍ ng chẳi ẵõãâi" nh lẳ biõÍÃn phẳâp ẵ ang ẵ ặ°õÍêc õÍƯ tõÍ õÍƯ tõÍkinh vẵ n sõÍÊu lõãưm qua cẳâc thõÍi ẵõãâi" dõÍơng Vẳ nhặ° võãy, ẵ ẳỂ hoẳõÍƯ tõÍ n toẳ n khẳỄng phõãêi sõÍẸ mẳđu