BÀI 5: HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CÔNG CỤ E-LEARNING Sau khi học bài này bạn sẽ: Sử dụng được học liệu đa phương tiện vào việc tiếp thu bài giảng và luyện tập.. Sử dụng được các chức năng
Trang 1BÀI 5: HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CÔNG CỤ E-LEARNING
Sau khi học bài này bạn sẽ:
Sử dụng được học liệu đa phương tiện
vào việc tiếp thu bài giảng và luyện tập
Sử dụng được các chức năng cơ bản của
Làm các bài tập trắc nghiệm trên trang chủ của lớp học
Nếu có những thao tác bạn chưa thực hiện được, hãy nhờ tới sự trợ giúp của các thành viên cùng nhóm Bên cạnh
đó, cần mạnh dạn sử dụng dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật của lớp học để vượt qua những khó khăn ban đầu này
Trong bài trước, bạn đã hiểu được các hoạt động của lớp học E-Learning Vậy phải thực hiện các hoạt động này như thế nào? Các công cụ gì sẽ hỗ trợ bạn?
Sau đây là nội dung của bài học: Hướng dẫn sử dụng công cụ E-Learning
Nội dung của bài là giới thiệu hai công cụ quan trọng của E-Learning:
Hướng dẫn sử dụng học liệu đa phương tiện;
Hướng dẫn sử dụng các chức năng phần mềm lớp học E-Learning Moodle
Trang 2TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP
Kim tự tháp tiếp thu kiến thức
Theo nghiên cứu của National Learning Laboratories, Hoa Kỳ, khả năng tiếp thu và ghi nhớ kiến thức của người học có được thể hiện thông qua mô hình Kim tự tháp tiếp thu kiến thức dưới đây
Câu hỏi
Là một sinh viên của khóa học E-Learning, Bạn sẽ dùng công cụ gì để đạt được những mức tiếp thu
kiến thức như trên?
Trang 35.1 Hướng dẫn sử dụng học liệu đa phương tiện
5.1.1 Ý nghĩa của học liệu đa phương tiện
Mục đích chính của học liệu đa phương tiện là truyền tải nội dung bài giảng tới sinh viên Bạn có thể nhìn nhận học liệu đa phương tiện như sau:
Về mặt nội dung: Đây là một tập hợp các nội dung học tập của bạn Từ bài giảng tới các bài kiểm tra trắc nghiệm hay tự luận, các đoạn phim mô phỏng thao tác và mọi nội dung khác
Về cách thức phân phối, học liệu được phân phối cho bạn theo hai hình thức sau:
o Được phân phát cho bạn từ đầu khóa học trên đĩa CD;
o Được đăng tải trực tiếp trên trang chủ của lớp học E-Learning
Về công nghệ sử dụng: Bao gồm nhiều loại nội dung khác nhau từ đoạn văn (text), bảng trình diễn, tiếng nói (audio), phim (video) và các đoạn hoạt hình (animation)
5.1.2 Sử dụng bài giảng đa phương tiện
Bài giảng đa phương tiện là phần quan
trọng nhất trong học liệu Sử dụng bài giảng
có ba bước chính như sau:
Bước 1: Khởi động bài giảng;
Bước 2: Theo dõi nội dung bài giảng;
Bước 3: Tự đánh giá bằng cách giải bài tập
cuối bài
Bước 1: Khởi động Học liệu đa phương tiện
Đối với Học liệu đa phương tiện phân
phát trên CD-ROM
Bạn cần cho CD-ROM vào ổ đọc Thông
thường mà hình hiện ra như sau:
Bạn ấn vào nút Bài giảng đa phương tiện Bạn sẽ thấy bài giảng hiện ra
Hình 5.2 Bài giảng đa phương tiện cho phép sinh viên học tập vào mọi thời điểm, theo dõi tiến độ cá nhân, xem lại nội dung; học phần kiến thức phù hợp nhất.
Hình 5.1 Khởi động học liệu
đa phương tiện trên CD-ROM
Trang 4 Đối với bài giảng trong học liệu đa phương tiện được đăng tải trên lớp học trực tuyến
o Nhấn chuột vào đường link của gói SCORM học liệu Màn hình hiển thị SCORM
sẽ hiện ra
o Bạn cần lưu ý đối với học liệu đăng tải trên khóa học bạn có khả năng theo dõi
tiến trình của mình Bạn sẽ nhận được câu hỏi có muốn tiếp tục học tại phần kiến
thức mình đã học lần trước hay không Nếu đồng ý, bạn hãy ấn vào nút Yes, nếu không, bạn ấn vào nút No
Hình 5.3 Học liệu đa phương tiện trên trang Web của lớp học đánh dấu bài học tại lần truy cập
trước của sinh viên Bạn có thể lựa chọn học lại từ đầu hay tiếp tục
Bước 2: Theo dõi nội dung bài học
Trong khi theo dõi nội dụng bài học bạn cần quan tâm nhất đến các vấn đề sau:
Chỉnh âm lượng cho vừa phải;
Di chuyển giữa các nội dung học tập (ví dụ xem lại màn hình trước);
Chỉnh độ lớn của cửa sổ: Chỉnh độ lớn của cửa sổ cho vừa phải;
Ghi chép: Các điểm ghi nhớ đối với nội dung;
Tìm kiếm: Tìm kiếm từ vựng;
Tạm dừng bài giảng: Quan trọng khi bạn muốn dừng lại để suy nghĩ hoặc nhìn rõ hơn
công thức, hình vẽ
Bạn hãy theo dõi các chỉ dẫn tại hình vẽ tiếp theo:
Hình 5.4 Các thao tác khi theo dõi nội dung bài giảng đa phương tiện
Trang 5Bước 3: Tự đánh giá bằng cách giải bài tập cuối bài
Với mỗi bài học, đều có những bài tập để bạn tự đánh giá ở cuối bài Bạn cần thực hiện từng câu hỏi một Nếu chưa đạt được kết quả mong muốn, hãy bỏ thời gian học lại, sau
đó thực hiện tự đánh giá
Hình 5.5 Làm bài tập ở cuối chương giúp bạn đánh giá mức độ đạt được mục tiêu học tập
5.2 Hướng dẫn sử dụng môi trường học tập E-Learning – Phần mềm Moodle 5.2.1 Giới thiệu phần mềm Moodle
Moodle là phần mềm mã nguồn mở
được phát triển từ năm 1999
Tư tưởng chính của Moodle là xây
dựng môi trường học tập cộng đồng
có tính sư phạm cao
Hãy ghi nhớ một đặc điểm quan trọng
của môi trường dạy – học lấy người
học làm trung tâm, bạn đã học trong
bài trước Đó là “Kiến thức do sinh
viên tự khám phá”
Hình 5.6 Giao diện phần mềm Moodle
Trang 6Tính đến tháng 12 năm 2008, số liệu sử dụng Moodle trên thế giới như sau:
Moodle tạo ra môi trường học tập thân thiện, giúp các trường học
Đăng tải nội dung học tập theo nhiều định dạng để tiện lợi cho việc phân phối nội dung;
Tổ chức các lớp học theo định dạng chủ đề hoặc tuần;
Tổ chức môi trường tương tác thân thiện giữa giảng viên – sinh viên và sinh viên với sinh viên;
Mang đến nhiều công cụ hỗ trợ học tập khác như bài trắc nghiệm khách quan, công
cụ đánh giá tiến độ học tập, công cụ để làm việc theo nhóm, các tiện ích khác và trong sự tương tác với môi trường này bạn sẽ khám phá được kiến thức mới
Hình 5.7 Trang chủ lớp học E-Learning của Chương trình đào tạo trực tuyến Topica
trong phần mềm quản lý lớp học E-Learning Moodle
Trang 75.2.2 Đăng ký tài khoản và đăng nhập vào trang web E-Learning
Công việc đầu tiên của những người muốn tham gia vào lớp học E-Learning là đăng ký một tài khoản trên phần mềm quản lý học tập E-Learning Việc đăng ký tài khoản có thể xảy ra theo hai cách:
Trường hợp 1: Trong trường hợp trường tổ chức tạo tài khoản tập trung, bạn chỉ cần đăng ký thông tin cá nhân với nhà trường Tài khoản của bạn sẽ được nhân viên kỹ thuật của trường tạo ra Bạn sẽ nhận được tên truy cập và mật khẩu
Trường hợp 2: Bạn phải tự đăng ký trên trang web quản lý học tập Nhân viên kỹ thuật của nhà trường sẽ duyệt Sau đó bạn sẽ nhận được thư điện tử có chứa tên truy cập và mật khẩu Tài liệu này hướng dẫn bạn thao tác trong trường hợp thứ 2
a Đăng ký tài khoản
Bước 1: Bạn cần truy cập vào trang web
chủ của phần mềm Moodle (hay môi trường
học tập)
Tại đây bạn thấy màn hình đăng nhập thường
trên góc trái của trang web E-Learning
Nếu bạn chưa có tài khoản có thể đăng ký
mới bằng ấn đường link “Tạo tài khoản
mới” Nếu bạn quên mật khẩu bạn có thể
nhờ trợ giúp bằng cách nhấn đường link
Bước 2: Để đăng ký tài khoản, bạn nhấp chuột vào “Tạo một tài khoản mới!”
Bạn sẽ thấy cửa sổ đăng ký hiện ra
Bước 3: Điền dữ liệu cá nhân và ấn nút Tạo tài khoản mới
Hình 5.9 Điền đầy đủ thông tin cá nhân để tạo tài khoản mới
Bước 4: Bạn cần phải nhập đầy đủ các thông tin được yêu cầu Sau đó, bạn nhấp chuột
vào “Tạo tài khoản mới”
Trang 8Ngay sau đó, một E-mail sẽ được gửi đến địa chỉ E-mail mà bạn đã đăng ký yêu cầu xác nhận thông tin:
Hình 5.10 Thư yêu cầu xác nhận từ Moodle
Bước 5: Bạn cần phải nhấp chuột vào đường link có trong E-mail để xác nhận thông tin
và hoàn tất việc đăng ký tài khoản
b Đăng nhập
Sau khi đăng ký, bạn đã có một tài
khoản để đăng nhập vào website
E-Learning Bạn hãy sử dụng tài khoản
này để đăng nhập
Bước 1: Bạn truy cập vào trang web
Trên giao diện website có ô đăng nhập
Bước 2: Bạn nhập tên đăng nhập và mật
khẩu mà bạn đã đăng ký trên website và
nhấp chuột vào nút “Đăng nhập” để
đăng nhập vào website E-Learning
5.2.3 Thay đổi thông tin cá nhân
Bước 1: Sau khi đăng nhập vào website E-Learning,
để xem thông tin cá nhân, bạn nhấp chuột vào tên của
mình ở góc trên bên phải của website
Bước 2: Thông tin về tài khoản của bạn sẽ hiển thị
Hình 5.11 Đăng nhập vào Moodle
Trang 9Hình 5.12 Hồ sơ cá nhân
Bước 3: Để thay đổi mật khẩu cho tài khoản của mình, bạn nhấp chuột vào “Thay đổi
mật khẩu”
Để thay đổi thông tin tài khoản cá nhân, bạn nhấp chuột vào “Cập nhật hồ sơ cá nhân”
Một giao diện cập nhật thông tin tài khoản cá nhân hiện ra
Hình 5.13 Thông tin chi tiết về tài khoản
Trang 10Bước 4: Bạn điền các thông tin cá nhân của mình vào các mục có sẵn được yêu cầu (đối
với các mục có đánh dấu * là bắt buộc) và nhấp chuột vào “Cập nhật” để cập nhật thông tin đã thay đổi
Ở đây, màn hình sẽ hiển thị một vài lớp học mà bạn đã tham gia gần nhất
Trang 115.2.6 Tra cứu danh sách giảng viên, trợ giảng và bạn cùng lớp
Như bạn đã đọc ở những phần trước, nắm được danh sách giảng viên và sinh viên cùng lớp là rất quan trọng Bạn có thể tìm kiếm những thông tin này như sau:
Bước 1: Xem toàn bộ danh sách bao gồm cả giảng
viên và sinh viên
Trên giao diện của lớp học, thông thường góc trên
bên tay trái có một ô “Danh sách lớp” Để tra cứu
danh sách giảng viên, trợ giảng, và bạn cùng lớp, bạn
hãy nhấp chuột vào đây
Hình 5.17 Vào Danh sách lớp
Tại đây sẽ liệt kê toàn bộ danh sách những người đang tham gia khoá học bao gồm giáo viên, trợ giảng, sinh viên,… như hình sau:
Hình 5.18 Danh sách chi tiết
Bước 2: Lọc danh sách theo giảng viên hoặc
sinh viên
Ở góc trên bên phải bạn có thể chọn xem tất cả
danh sách hay chỉ xem danh danh sách “Giáo
viên” hoặc “Sinh viên”
Hình 5.19 Lọc đối tượng giảng viên hoặc bạn học
Trang 12Bước 3: Xem chi tiết dữ liệu của một người
Khi bạn cần đến thông tin của một người trong
danh sách lớp, hãy nhấn chuột vào tên của
người đó để xem chi tiết
Hình 5.20 Hồ sơ cá nhân
5.2.7 Đọc tài liệu dạng HTML, PDF, DOC, SCORM
Sau khi truy nhập vào khoá học, sinh viên có
thể tra cứu các tài liệu, học liệu dưới các dạng
HTML, PDF, DOC, SCORM (Học liệu đa
phương tiện)
Học liệu dạng SCORM: Dạng SCORM (Sharable
Content Object Reference Model) Tốt nhất
là xem trực tuyến trên trang chủ của lớp học
Tài liệu này mặc định được phần mềm Moodle
hỗ trợ
Hình 5.21 Các loại tài liệu
Tài liệu dạng PDF: Máy tính của bạn phải được cài Adobe Reader Bạn có thể tải Adobe Reader phiên bản mới nhất tại địa chỉ http://www.adobe.com/products Tài liệu này có thể tải xuống xem trên máy tính cá nhân
Tài liệu dạng HTML: Bạn không cần phải cài đặt bất cứ phần mềm nào cả mà có thể xem được ngay
Tài liệu dạng DOC: là định dạng của Microsoft Word Bạn đã quen với định dạng này Bạn cần có chương trình Microsoft Word để đọc các tài liệu này Cũng giống tài liệu dạng PDF bạn nên tải xuống để đọc cho thuận tiện
5.2.8 Nộp bài tập về nhà
Đối với các lớp học E-Learning, nhìn trên khía cạnh nộp bài tập thường có ba cách tổ chức như sau:
Phải nộp bằng cách đăng tải (upload) một tệp tin (file);
Sinh viên làm tại chỗ bằng cách soạn thảo (edit) một nội dung, file;
Sinh viên làm việc độc lập với trang chủ của lớp học
5.2.9 Giải đáp thắc mắc và trao đổi nhóm
Sau khi đọc và học với các tài liệu, học liệu được cung cấp trên website E-Learning, bạn
có thể tham gia diễn đàn giải đáp thắc mắc những vấn đề liên quan đến bài học và các nội dung khác trong diễn đàn của lớp học
Trang 13Hình 5.22 Diễn đàn lớp học
Sau khi vào diễn đàn phụ đạo, một danh sách các chủ đề đang được thảo luận được liệt
kê Sinh viên có thể tạo “Chủ đề mới” hoặc xem và trả lời tại các chủ đề cũ đang được
thảo luận:
Hình 5.23 Đăng thắc mắc hoặc phản hồi
5.2.10 Làm bài trắc nghiệm trực tuyến
Trong quá trình học, bạn cần làm các trắc nghiệm trực tuyến Các bài trắc nghiệm này có thể là bài luyện tập hoặc bài kiểm tra
Bước 1: Trước hết bạn chọn bài trắc nghiệm trực tuyến
Trang 14Hình 5.24 Bài trắc nghiệm
Bước 2: Bắt đầu làm bài kiểm tra
Sau khi chọn một bài luyện tập để làm, chọn nút “Bắt đầu kiểm tra” để bắt đầu làm bài
Bước 3: Bạn làm bài bằng cách lựa chọn các đáp án phù hợp và nộp bài
Hình 5.25 Làm bài kiểm tra trắc nghiệm và máy tính sẽ tự động tính điểm của bạn
Trang 15Gợi ý thảo luận tình huống dẫn nhập: Kim tự tháp tiếp thu kiến thức
Với những công cụ hỗ trợ đã được giới thiệu trong bài này, ta có thể có phương án sử dụng
Video trình diễn trong bài giảng đa phương tiện
50% Thảo luận Diễn đàn môn học
Hỏi đáp qua HelpDesk
Trao đổi E-mail
75% Thực hành Bài luyện tập trắc nghiệm
Trang 16TÓM LƯỢC CUỐI BÀI
Trong bài học này bạn đã tiếp thu được những kiến thức và kỹ năng để sử dụng hiệu quả các công cụ trong môi trường học tập E-Learning
Nêu được khái niệm và ý nghĩa của học liệu đa phương tiện
Sử dụng được học liệu đa phương tiện: Sử dụng được không phải là việc khó Bạn cần tự điều chỉnh cách học tập của mình để việc tiếp thu bài giảng được hiệu quả nhất
Nêu được ý nghĩa sử dụng của phần mềm lớp học E-Learning Moodle
Biết thực hiện các thao tác trên phần mềm Moodle: Thực ra việc sử dụng phần mềm Moodle
là không quá khó Bạn cần chăm chỉ truy cập trang web của lớp học (của cả các môn khác) và thực hiện các bài tập được giao Đó chính là việc luyện tập hữu dụng nhất
Trang 17BÀI TẬP THỰC HÀNH
CÂU HỎI ÔN TẬP
1 Hãy xem hết một bài giảng trong học liệu đa phương tiện và đánh giá mức độ tiếp thu kiến
thức của bạn
2 Tổ chức một tranh luận nhóm trên diễn đàn môn học
3 Làm bài luyện tập trắc nghiệm ít nhất 10 lần
4 Hãy nộp một bài tập trong tuần học gần nhất
5 Hãy đề xuất một phương pháp học tập trong lớp học E-Learning để thực hiện hoạt động dạy
cho người khác trong mô hình kim tự tháp tiếp thu kiến thức (Learning Pyramid)
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
1 Hình dưới đây là công cụ gì trong lớp học E-Learning?
A Diễn đàn môn học B Bài luyện tập trực tuyến
C Sách điện tử D Bài giảng đa phương tiện
2 Để đánh giá mức độ tiếp thu kiến thức sau khi xem một bài giảng đa phương tiện, bạn cần
làm gì?
A Mở sách để đối chiếu và tìm hiểu rõ hơn
B Đăng thảo luận trên diễn đàn lớp học
C Làm bài tập trắc nghiệm ở cuối bài giảng đa phương tiện
D Trao đổi E-mail với bạn cùng nhóm về kiến thức học được
Trang 183 Trong mô hình kim tự tháp tiếp thu kiến thức, diễn đàn là nơi để sinh viên thực hiện hành
động học tập nào?
C Tranh luận theo nhóm D Dạy người khác
4 Tại sao có những trường hợp mà người học vẫn nộp bài tập không qua trang chủ của
lớp học?
A Vì nộp qua E-mail sẽ tiện dụng hơn
B Vì trang chủ của lớp học không ghi nhận được chính xác thời gian nộp bài
C Vì khó thống kê số lượng bài tập nộp vào
D Vì có những dạng bài tập phải nộp ở dạng hiện vật
5 Bạn đăng nhầm một câu hỏi của môn học này vào diễn dàn môn học khác Bạn nên làm gì?
A Để nguyên câu hỏi ở đó
B Tự xóa
C Viết bài đề xin lỗi và đề nghị admin xóa bài viết đó
D Đăng thêm các câu hỏi khác để câu hỏi bị đang nhầm không còn ở những vị trí đầu tiên của diễn đàn
CÂU HỎI ĐÚNG/SAI
Những luận điểm dưới đây là đúng hay sai? Tại sao?
1 Bài giảng đa phương tiện là phương tiện duy nhất để tiếp thu lý thuyết
2 Bài giảng đa phương tiện chứa âm thanh (audio), chữ (text) và hình ảnh
3 Để có được danh sách bạn cũng lớp, bạn cần gửi E-mail cho giảng viên để yêu cầu
4 Diễn đàn môn học là nơi để trao đổi những vấn đề học vụ
5 Hoạt động mô phỏng thao tác (demonstration) trong mô hình kim tự tháp tiếp thu kiến thức,
không được hỗ trợ trong bài giảng đa phương tiện
BÀI TẬP VẬN DỤNG
1 Hãy vào các lớp học trực tuyến của Bạn Tổng hợp các nhiệm vụ học tập trong 2 tháng tới
vào 01 kế hoạch học tập cá nhân
2 Hãy luyện tập ít nhất 10 lần một bài tập trắc nghiệm
3 Hãy tìm danh sách bạn học cùng lớp
4 Bạn hãy làm một bài tập trắc nghiệm ở cuối bài giảng đa phương tiện
5 Bạn hãy đăng một thảo luận của mình vào diễn đàn lớp học đàn đó