Có nhiều phương pháp để phát hiện các loại đột biến ở vi sinh vật: - Phương pháp đề kháng: ở vi khuẩn các tác nhân chọn lọc thường là thuốc và phage.. Các đột biến được dễ dàng phát hiệ
Trang 1Phát hiện các thể đột biến ở
VSV
Muốn phát hiện các đột biến có hiệu quả cần có hệ thống chọn lọc để tìm thấy các đột biến hiếm hoi trong khối rất lớn các dạng không đột biến Các hệ thống chọn lọc đột biến có nhiều phụ thuộc vào các đột biến khác nhau Liên quan đến chọn lọc đột biến ở vi sinh vật, người ta đưa ra khái niệm lực phân giải (resolving
Trang 2power) Khái niệm này dùng để chỉ khả năng phát hiện các đột biến rất hiếm so với không đột biến
Có nhiều phương pháp để phát hiện các loại đột biến ở vi sinh vật:
- Phương pháp đề kháng: ở vi khuẩn
các tác nhân chọn lọc thường là thuốc và phage Các đột biến được dễ dàng phát hiện trên môi trường agar có thuốc hay phage ở dạng các khuẩn lạc được mọc lên
- Phương pháp làm giàu chậm: việc
phát hiện đột biến khuyết dưỡng khó khăn hơn Dung dịch vi khuẩn pha loãng được cấy lên bề mặt môi trường agar tối thiểu để mọc rời thành khuẩn lạc Một lớp môi trường tương tự được đổ lên trên, phủ lớp mỏng Hộp petri được ủ để
Trang 3các khuẩn lạc bình thường mọc lên Sau
đó, đổ phủ thêm một lớp môi trường dinh dưỡng có chất bổ sung và ủ tiếp cho chất
bổ sung khuếch tán Các đột biến khuyết dưỡng sẽ mọc sau khi có chất bổ sung, nên khuẩn lạc nhỏ hơn do mọc chậm
- Phương pháp làm giàu hạn chế: là
dạng đơn giản của phương pháp làm giàu chậm Các vi khuẩn được cấy trên môi trường tối thiểu có một ít bổ sung Trong điều kiện đó các đột biến khuyết dưỡng mọc đến khi hết chất dinh dưỡng bổ sung thì dừng, nên tạo khuẩn lạc nhỏ Các vi khuẩn bình thường tiếp tục mọc tạo khuẩn lạc to
- Phương pháp làm giàu nhờ penicillin:
được áp dụng cho các vi khuẩn Penicillin có tác dụng diệt các vi khuẩn bình thường khi phân chia Các vi khuẩn
Trang 4được cho vào môi trường tối thiểu có penicillin Các vi khuẩn đang tăng trưởng
bị diệt chỉ có các tế bào đột biến không tăng trưởng còn sống sót Sau đó hỗn hợp được cấy lên môi trường không có penicillin thì các đột biến khuyết dưỡng mọc lên với tỷ lệ tương đối cao hơn
- Phương pháp chọn lọc: được sử dụng
để chọn lọc các đột biến khuyết dưỡng ở nấm sợi
Dung dịch các bào tử được nuôi trong môi trường dinh dưỡng thiếu chất bổ sung Các đột biến thiếu chất bổ sung không mọc được, các dạng bình thường mọc ra nhiều sợi Khi lọc qua màng lọc sợi thủy tinh, các dạng bình thường nhiều sợi bị giữ lại, các dạng đột biến đi qua màng lọc Dung dịch có nhiều dạng đột
Trang 5biến được cấy trên môi trường có chất bổ sung và kiểm tra tìm các dạng đột biến
- Trong phương pháp in, các vi khuẩn được cấy để mọc rời từng khuẩn lạc trên môi trường dinh dưỡng tối thiểu Các khuẩn lạc đột biến không mọc lên được Căn cứ vào đột biến không mọc ở bản sao tách các đột biến khuyết dưỡng
Ngoài ra còn có các phương pháp chuyên biệt để phát hiện các loại đột biến khác