Chăm sóc bà mẹ và trẻ sơ sinh

CHĂM SÓC BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH SAU SANH GVHD: BS Trương Thị Ngọc Bích... Chăm sóc trẻ sơ sinh sau sanh... I.Chăm sóc hậu sảnHậu sản là thời gian 6 tuần sau sanh... Thay đổi ở tử cung• Tha

CHĂM SÓC BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ

SINH SAU SANH

GVHD: BS Trương Thị Ngọc Bích

1 Chăm sóc hậu sản.

2 Chăm sóc trẻ sơ sinh sau sanh

I.Chăm sóc hậu sản

Hậu sản là thời gian 6 tuần sau sanh

Thay đổi ở tử cung

• Thay đổi ở mạch máu:

- lòng mạch giảm kích thước

- các mạch máu lớn bị thoái hóa hyalin, hấp thu.

- 1 vài vết tích mạch máu lớn có thể tồn tại hàng năm.

• Vài ngày sau sanh, cổ tử cung khoảng 2cm

CTC đóng sau khoảng 1 tuần.

Thay đổi ở tử cung

Thay đổi ở tử cung

• Sản dịch:

- màng rụng đáy, dịch tiết, biểu mô, vk.

- N1-3: màu đỏ tươi, sau đổi sang đỏ sậm như bã trầu

- N4-8: loãng hơn, lẫn với chất nhầy lờ lờ như máu cá

- N8-12: chất nhầy trong và ít dần đi

Thay đổi ở tử cung

• Nội mạc tử cung:

- 2-3 ngày: màng rụng bề mặt tróc ra, màng đáy tái tạo

Máu và dịch

• Công thức máu có thay đổi ít: hồng cầu, bạch cầu và sinh sợi huyết hơi tăng, Hct thay đổi

• Sau 1 tuần, V máu gần như bt

• Cung lượng tim về bt sau 2 tuần

• YTĐM: về bt sau 1 tuần

Tuyến vú

• Ngay sau sanh, tuyến vú có sữa non, hiện diện ở núm vú N2

• sữa non bài tiết khoảng 5 ngày sau đó từ

từ chuyển sang sữa trưởng thành

• hiện tượng lên sữa, căng vú, đau vú xuất hiện từ N3-5

• sau 24g cho bú, có thể có sốt do căng

sữa, kéo dài 4-16g

Đại tiểu tiện

• Tiểu: bình thường như trước, đôi khi có bí tiểu cơ học do liệt bàng quang trong sanh khó, chuyển dạ lâu

• 70% có táo bón sau sanh

TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ

4 Không nhiễm trùng niêm mạc TC: Sản dịch

5 Không nhiễm trùng bàng quang: tiểu tiện.

6 Không nhiễm trùng tiêu hóa: không tiêu chảy.

HẬU SẢN BẤT THƯỜNG

• Sốt cao ≥ 380C

• Mạch nhanh ≥ 100 l/ph

• Tử cung co hồi chậm, nắn đau

• Sản dịch lẫn màu đỏ tươi, hôi

• Bí tiểu hay thiểu niệu

• Vết may TSM nhiễm trùng

Chăm sóc hậu sản

• Trong giờ đầu sau sanh: kt M, HA/15p

• Td máu âm đạo, đáy tử cung

• Nếu có gây tê- mê: td các dấu hiệu liên quan

• Vận động sớm: tránh bí tiểu, bón,

thrombosis…

• Rửa ÂH trước-sau, chườm đá, tắm…

II Chăm sóc trẻ sơ sinh sau

sanh

Chăm sóc ngay sau khi sổ thai

• Sau khi thai sổ, hút nhớt miệng, mũi, đầu thấp.

• Cắt rốn, cắt cách chân rốn #15- 20 cm.

• Lau khô, mang trẻ đến cho mẹ nhìn để biết gái

hay trai.

• APGAR sau sanh 1 phút, 5 phút, 10 phút.

• Đặt trẻ ra bàn, dùng đèn sưởi, khăn khô ấm

Chăm sóc rốn

Cắt rốn thì 2, sát trùng dây rốn và chân rốn

bằng cồn iod Kẹp bằng kẹp nhựa cách chân rốn 5cm, mặt cắt

lau bằng cồn iod và để cho khô

Kt mặt cắt rốn: đủ 2 đm, 1 tm rốn

Không băng rốn quá kín

Thay băng rốn hàng ngày

Ngừa xuất huyết não-màng não

• Tiêm bắp 1mg vitamin K1 vào mặt trước

đùi trẻ

• Nghi nhiễm lậu cầu, cần nhỏ mắt với

Penicillin pha loãng

Chăm sóc khác

• Cân ,đo chiều dài, vòng đầu, vòng ngực

Mặc quần áo, quấn tã cho trẻ Ghi tên,

số nhập viện vào lắc tay và cả đùi trẻ

• Cho trẻ nằm cạnh mẹ Thực hiện da kề

da

• Nên cho trẻ bú sớm khoảng 30 phút

-1giờ sau sanh để giúp TC co hồi và lên

Chăm sóc khác

• Tư thế an toàn: đầu hơi thấp, nghiêng về 1 bên

• Ủ ấm trẻ

• Tắm bé: không sớm hơn 6 giờ sau sanh Chỉ

tắm cho những trẻ khoẻ mạnh và không rối loạn thân nhiệt Nếu trẻ không có vấn đề, chỉ nên tắm cho trẻ từ 2 đến 3 ngày sau sanh

• Quan sát màu sắc da, nhịp thở, phản xạ trẻ

thường xuyên trong ngày đầu sau sanh.

Chủng ngừa

• Vaccin ngừa sốt bại liệt: đường uống, virus

giảm độc lực Liều đầu ngay sau sanh và

không muộn hơn 2 tuần sau sanh Các liều

uống lặp lại theo chương trình TCMR.

• Chủng ngừa lao BCG: cần thực hiện sớm sau

sanh.

• Chủng ngừa Viêm gan siêu vi B Trẻ có mẹ là

Xin chân thành cám ơn