- Theo sự phát triển của báo chí hiện đại, thuật ngữ báo chí còn dùng để chỉcác loại hình báo chí bao gồm: báo in, phát thanh, truyền hình, báo ảnh, báo trựctuyếnbáo mạng.. - Các nước ph
Trang 1- Theo khởi thủy, thuật ngữ báo chí được sử dụng để chỉ loại hình báo in.
- Theo sự phát triển của báo chí hiện đại, thuật ngữ báo chí còn dùng để chỉcác loại hình báo chí bao gồm: báo in, phát thanh, truyền hình, báo ảnh, báo trựctuyến(báo mạng)
2/ Sơ lược về Quá trình hình thành và phát triển của báo chí thế giới
và ở Việt Nam.
a) Trên thế giới :
Có thể nói quá trình ra đời của báo chí nói chung gắn liền với sự hình thànhcủa báo in (báo giấy) Cùng với nhu cầu thông tin và tiếp nhận thông tin, chữviết, nghề làm giấy, công nghệ in ra đời là tiền đề to lớn để báo in ra đời
Báo chí thế giới được phát triển theo hai thời kì:
- Thời kì tiền báo chí:
Chỉ là những xuất hiện manh nha báo chí được thể hiện dưới dạng các tờ
Trang 2Báo in chỉ được coi là loại hình truyền thông đại chúng hiện đại khi các tờ báophát hành định kì và phổ biến rộng rãi.
Một số mốc thời gian quan trọng:
- Tờ tạp chí xuất bản hàng tuần đầu tiên trên thế giới là tờ Tijdingen (Bỉ), rađời năm 1605
- Tờ báo tuần đầu tiên trên thế giới là tờ Avisa Relation oder Zeitung (Đức) rađời năm 1609
- Năm 1631 ra đời tờ tin tức đầu tiên trên thế giới, đó là tờ tin tức thườngngày (Nouvelles ordinaires) của Pháp
- Năm 1966, ra đời tờ nhật báo đầu tiên ở Đức, đó là tờ Laixich (LeipzigerZeitung)
- Ban đầu, những tờ báo này chủ yếu phục vụ giới quý tộc giá báo đắt, in sốlượng ít
- Cuối thế kỉ 19 là thời kỳ hoàng kim của báo chí Hầu hết các quốc gia đều
có báo Giá báo rẻ, phát hành rộng rãi trong công chúng và trở thành món ăntinh thần quan trong đời sống của con người
- Báo chí đã trở thành vũ khí quan trọng trong đấu tranh chinh trị
- Các nước phương Tây coi báo chí là cơ quan quyền lực thứ tư sau khi các tờbáo đồng loạt đưa ra ánh sáng những vụ việc gây xôn xao dư luận như vụ kiệnĐrây phuýt của Zola đăng trên tờ Rạng đông (Pháp) ngày 13/1/1898 với bài báotôi tố cáo và vụ Oa tơ ghết ngày 18/6/1972 khi tiết lộ những kẻ đặt máy nghetrộm ở trụ sở của đảng Dân chủ Mỹ đã bị bắt của tờ Bưu điện Oa
Trang 3các tập đoàn báo chí- truyền thông khổng lồ đã ra đời chi phối các lĩnh vực củađời sống.
b) Ở Việt Nam :
Trong suốt chặng đường xây dựng và phát triển, báo chí cách mạng Việt Namluôn gắn liền với sự nghiệp của Đảng, của Bác, làm tốt nhiệm vụ cổ vũ tinh thầnyêu nước cũng như vũ khí sắc bén đấu tranh với kẻ thù trên mặt trận tư tưởng vàngoại giao Từ khi cách mạng thành công, báo chí ngày càng được đầu tư cơ sởvật chất nguồn nhân lực đào tạo kiến thức cho đội ngũ làm báo tạo đà tiếp tụcphát triển
Ở Việt Nam, sự ra đời tờ Gia Định báo ngày 1/4/1865 có thể coi là thời điểmkhởi đầu của lịch sử báo chí hiện đại nước ta trên cơ sở nền văn minh du nhậpcủa phương tây Mở ra cơ hội phổ cập rộng rãi tiếng việt thông qua ngôn ngữbáo chí quốc ngữ
Tờ báo Người cùng khổ do Nguyễn Ái Quốc sáng lập năm 1922 tại Pháp cóthể coi là tờ báo cách mạng đầu tiên của nước ta Số đầu tiên ra ngày 1/4/1922tại thủ đô Pari ( Pháp) và được viết bằng tiếng pháp, báo phát hành mỗi thángmột kỳ sau tăng lên hai kỳ
Ngày 21/6/1925, tờ báo Thanh Niên do Người sáng lập và trực tiếp chỉ đạo
đã xuất bản số đầu, đánh dấu sử khởi đầu của nền báo chí cánh mạng Việt Nam.Báo phát hành mỗi tuần một số với 100 bản chủ yếu bằng chữ hán và được lưuhành ở Trung Quốc để giữ bí mật Với vai trò của một tờ báo cách mạng tiềnthân báo Thanh Niên đã thực sự góp phần quan trọng vào việc tuyên truyền giáodục công tác tư tưởng, tinh thần ý thức và mở đường cho sự ra đời của Đảngcộng sản Việt Nam 1930
Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân đế quốc, lực lượng báo chíngày càng lớn mạnh, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong tuyên truyền, giảithích đường lối của Đảng và Nhà nước
Hiện nay, cả nước có gần 300 tờ báo tạp chí cấp trung ương, 156 tờ báo cấpđịa phương với tổng số hơn 600 ấn phẩm Với những bước phát triển toàn diện
về nội dung, hình thức, chất lượng và loại hình
Trang 4Về nội dung : Nét đổi mới nhất là báo chí không chỉ là cơ quan ngôn luận củacác tổ chức đảng, nhà nước mà còn là diễn đàn của nhân dân.
Về hình thức : Với sự phát triển của khoa học kĩ thuật thì báo chí hiện nay có
xu hướng hội nhập giao lưu quốc tế và ngày càng có nhiều loại hình phong phú
và đa dạng
Trong quá trình đổi mới hiện nay, báo chí còn là kênh giám sát xã hội, giámsát các cấp các ngành các cán bộ đảng viên trong việc thực hiện những nhiệm vụcủa Đảng và Nhà nước giao phó Báo chí hiện nay còn là mũi tên xung kíchtrong công cuộc chống tiêu cực, tham nhũng quan liêu cửa quyền cùng với các
cơ quan chức năng đưa nhiều vụ việc tiêu cực ra ánh sáng
-> Tóm lại, Có thể nói chưa bao giờ báo chí lại phát triển như hiện nay và sựphát triển đó cũng gắn chặt với sự phát triển của khoa học công nghệ Kể từ saucuộc cách mang khoa học công nghệ, báo chi ngày càng nở rộ với sự giúp sứccủa các phương tiện truyền thông và đặc biệt là sự bùng nổ của truyền hình vàinternet Ngày nay báo chi đã không đơn thuần chỉ là mảnh đất của báo in nữa
mà đã cho ra đời những đứa con mới như báo phát thanh, truyền hình và báomạng Điều này đã tao ra một cuộc đua vô cùng gay go và quyết liệt giữa cácloại hình báo chi nhằm thu hut độc giả về phía mình
Trang 5
Một Số Loại Hình Báo Chí Cơ Bản 1/ Phát thanh :
a) Định nghĩa
Phát thanh là kênh truyền thông đại chúng sử dụng kĩ thuật sóng điện từ
và hệ thống truyền dẫn truyền đi âm thanh tác động trực tiếp vào thính giác củangười tiếp nhận Chất liệu chính của phát thanh là nghệ thuật sử dụng lời nói,tiếng động và âm nhạc trong việc phản ánh cuộc sống Thông điệp được mã hóa
và truyền qua các kênh phát thanh và người nhận phải có máy thu thanh mới tiếpnhận được thông tin
Thứ ba, phát thanh là kênh truyền thông rẻ tiền Chỉ với một chiếc radio bìnhthường là người nghe đã có thể thưởng thức những chương trình trên sóng phátthanh do đó, phát thanh vẫn là một kênh thông tin hữu ích đối với cộng đồng dân
cư chủ yếu là nông dân với mức thu nhập thấp ở nước ta
Thứ tư, vừa nghe đài phát thanh vừa có thể làm việc khác vì không cần tậptrung quá nhiều giác quan vào việc tiếp nhận thông tin Từ đó tạo sự thoải máicho thính giả
Thứ năm, phát thanh đến được với mọi đối tượng, không phân biệt trình độvăn hóa cao hay thấp, biết chữ hay không biết chữ, chỉ cần có khả năng nghe làđược
Trang 6Thứ sáu, phát thanh góp phần vào việc gìn giữ ngôn ngữ của các dân tộc tạinam phi, trong khi đài phát thanh phát 11 ngôn ngữ trên sóng thì truyền hìnhmới chỉ truyền tải được 3 loại ngôn ngữ.
Nhược điểm :
Thứ nhất, do tác động theo tuyến tính thời gian nên có thể nghe đoạn đầu mà
bỏ mất đoạn cuối, nếu không tập trung sự chú ý của thính giác liên tục
Thứ hai, thông tin tiếp nhận qua đài phát thanh dễ quên, vì vậy khả năng lưutrữ thông tin còn gặp nhiều khó khăn và hạn chế
Thứ ba, trên sóng phát thanh khó có thể trình bày, phân tích những vấn đềphức tạp mang tính chất chuyên sâu đặc biệt là phân tích số liệu
Thứ tư, tính tương tác với thính giả nghe đài còn thấp
Thứ năm, những thông tin truyền tải trên phát thanh còn nhiều hạn chế thiếu
sự phong phú và đa dạng như những phương tiện truyền thông khác
c) Tình hình phát triển của báo phát thanh hiện nay.
Cùng với báo in thì báo phát thanh là một trong những phương tiện truyềnthông lâu đời nhất Và có rất nhiều đóng góp cho sự phát triển của ngành truyềnthông thế giói Tuy nhiện, hiện nay với sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của cácloại hình truyền thông hiện đại như truyền hình và internet đã gấy ra không ítkhó khăn cho phát thanh trong cuộc chiến để tồn tại và phát triển Nhưng vớinhững thế mạnh mà các loại hình truyền thông khác không có, phát thanh vẫnđứng vững và phát triển các kênh sóng vẫn tiếp tục được mở rộng và nhiều tần
số mới đã ra đòi Thậm chí nhiều chuyên gia còn nhận định rằng trong vài thập
kỷ tới cùng với báo in phát thanh sẽ lại thu hút được khán giả như trước
ở Việt Nam hiện nay, các đài phát thanh cũng đang không ngừng cải tiến chấtlượng bên cạnh việc tiếp tục hướng đến nhóm đối tượng trung niên và cao tuổithì cũng đã có một số kênh sóng dành riêng cho giói trẻ như XoneFM với tần số102,70 mhz được đông đảo bạn trẻ ưa thích Đặc biệt, vào tối ngày 7/9 đài tiếngnói Việt Nam đã chính thức phát sóng hệ phát thanh có hình VOVTV, thông tin
về các sự kiện thời sự mới nhất, nóng hổi nhất ở trong nước và thế giới Có thểnói hệ phát thanh có hình là một bước đột phá mới của đài tiếng nói Việt Nam
Trang 7trong quá trình phát triển phương thức truyền thông mới, nó không chỉ đem đếnnhững tin tức thời sự mà còn đan xen cả các chương trình âm nhạc, văn họcnghệ thuật….
Trong thời gian đầu VOVTV sẽ phát sóng thử nghiệm 2 buổi/ngày, sáng từ5h40 – 8h , chiều từ 18h – 21h khán giả có thể theo dõi trên hệ thống phát sóngcủa truyền hình cáp Trung ương, Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh Phát biểutại lễ ra mắt VOVTV, phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã khẳng định việc rađời hệ phát thanh có hình đã giúp cho đài tiếng nói việt nam phục vị có hiệu quảđông đảo nhân dân cả nước Đây cũng là kênh thông tin thể hiện đậm nét vănhóa dân tộc bởi các chương trình âm nhạc cổ truyền, đem đến cho giới trẻ niềmyêu thích các giá trị truyền thống
2/ Truyền hình :
a) Định nghĩa :
Truyền hìn là kênh truyền thồng chuyền tải thông điệp bằng hình ảnh sốngđộng với đầy đủ sắc màu âm thanh lời nói Và được thực hiện dựa vào sự hỗ trợcủa các máy móc trang thiết bị hiện đạ, chuyên dụng
b) Những thế mạnh và hạn chế của truyền hình
Ưu điểm :
Thứ nhất, việc truyền tải thông điệp bằng hình ảnh với tất cả màu sắc vốn cócủa cuộc sống, cùng với thế giới âm thanh sống động đã tạo nên tính hấp dẫncho truyền hình Thế mạnh này bắt nguồn từ việc truyền hình tác động vào cảhai giác quan, quan trọng nhất của con người là thính giác và thị giác tạo chongười xem có cảm giác như đang được trực tiếp xúc với cuộc sống
Thứ hai, ngoài tính hấp dẫn thông điệp trên truyền hình là những thông tinmang tính chất phổ biến rộng rãi nên dễ đọc dễ hiểu phù hợp với mọi nhómcông chúng và trình độ văn hóa
Thứ ba, truyền hình có thế mạnh trong việc hướng dẫn các hoạt động cácthao tác và đặc biệt là năng lực vổ vũ, kêu gọi tham gia các hoạt động xã hội của
Trang 8đông đảo quần chúng nhân dân trong một thời điểm nhất định và trên một diệnrộng
Thứ tư, truyền hình là kênh truyền thông giao lưu văn hóa với nhiều ưu thếvượt trội, nhất là các phóng sự tài liệu, phim ảnh, trò chơi…
Nhược điểm:
Thứ nhất, các chương trình phát sóng phải theo lịch nên làm cho đối tượngtiếp nhận bị động về thời gian tiếp nhận thông tin
Thứ hai, nhận chương trình phải có may thu Trong khi đó với điều kiện kinh
tế và mức sống của một số nước chậm phát triển thì việc mua được một chiếc vôtuyến là tương đối khó khăn
Thứ ba, sản xuất chương trình thường khá tốn kém, cồng kềnh và mất nhiềuthời gian
Thứ tư, tính lưu trữ thông tin thấp và tốn kém mặc dù điều kiện băng đĩa ghihình đã có nhiều tiến bộ
Thứ năm, tính hai mặt của truyền hình là rõ rệt Vì năng lực tác động vào tâm
lý của khán giả là rất mạnh mẽ vì thế nếu truyền hình đưa ra những thông tinthiếu chính xác về một vấn đề thì ngay lập tức sẽ ảnh hưởng tới công chúng vàlàm cho họ có những suy nghĩ sai lệch về vấn đề đó
c) Tình hình phát triển của truyền hình ở việt nam hiện nay:
Có thể nói với sự hỗ trợ ngày càng đắc lực của các phương tiện truyền thônghiện đại thì chưa bao giờ truyền hình lại phát triển nở rộ như hiện nay Kể cảtrên analog lẫn truyền hình cáp và kĩ thuật số, khiến khán giả đôi khi cũng phảihoa mắt Nếu lấy cột mốc là tháng 4-2007 khi kênh truyền hình dành cho lớp trẻVTV6 ra mắt, thì đến nay đã có hơn chục kênh truyền hình của Việt Nam mớihoặc được làm mới ra đời, với nội dung và hình thức ngày càng chuyên nghiệp
và đáp ứng được yêu cầu của khán giả
Trên hệ thống truyền hình cáp và ki thuật số một loạt các kênh đã ra đời.cụthẻ như HTVC đã co thêm kênh HTVC phụ nữ, htvc du lịch, HTVC mua sắm…
Trang 9hệ thống truyền hình cáp VCTV cũng cho ra đời kênh sức khỏe và đời sống và
TV shopping
Hiện nay, các kênh truyền hình cáp ra đời mang tính chuyên biệt hóa Mỗikênh có một tiêu chí nhất định đề cập tới đề tài mà một nhóm đối tượng xã hộiquan tâm Còn kênh trên analog thì đi theo hướng giải trí tổng hợp với nhiều nộidung, chuyên mục
Tuy nhiên, trong tương lai không xa truyền hình sẽ tiếp tục phát triển với rấtnhiều dịch vụ mới, các phương tiện mới như :
Máy ghi hình cá nhân pvr: người xem có thể ghi lại nội dung truyền trực tiếpvào pc để xem lại sau đó Trong quá trình ghi hình chúng ta có thể tạm dưng,xem lại,tua…
Xem video theo yêu cầu (on demand) có nghĩa là người xem có thể xem danhsách các chương trình để lựa chọn các chương trình muốn xem và không bị bóbuộc về thời gian xem
Ngoài ra còn có truyền hình di động, 1 thiết bị là sự kết hợp giữa TV và máytính, tv độ nét cao…
Xét về nội dung truyền tải, bao điện tử có những lợi thế mà báo in thậm chí
cả phát thanh và truyền hình cũng phải kính nể Báo điện tử có thể truyền tải đầy
đủ và phong phú các nội dung liện quan đến các lĩnh vực kinh tế xã hội văn hóađời sống với dung lượng rất lớn cùng những hình ảnh, âm thanh, từ ngữ, màusắc…mà tờ báo truyền thống khó co thể đáp ứng được
Về công nghệ, thì báo mạng mang trong mình một hệ thống truyền thông đaphương tiện và có tốc độ truyền thông tin vô địch Không cần chờ đến giờ ra báo
Trang 10hay giờ phát sóng và thao tác thì quá đơn giản là người đọc đã có thể cập nhậtnhững thông tin mới nhất.
Tính tương tác của báo điện tử với bạn đọc là rất cao, một tin tức gửi đi cóthể nhanh chóng nhận ngay phản hồi của rất nhiều độc giả nhận xét về nội dungthông tin, chia sẻ tình cảm với người trong cuộc hoặc thậm chí phản ứng ngayvới tờ báo về cách đưa tin
Báo mạng cũng cho phép một tính năng đặc biệt - tìm kiếm và lưu trữ thôngtin Với phát thanh và truyền hình thì đương nhiên là không thể thực hiện được,với báo in cũng vô cùng khó khăn khi phải tìm từ các số trước Ngay cả vớinhững tờ báo lâu đời như Washington post hay New york time, thì vẫn khôngđơn giản chút nào Trong khi đó với báo điện tử chỉ cần gõ từ khóa rồi enter làxong
Tuy nhiên, báo mạng cũng có những han chế :
Độ tin cậy của thông tin không cao, lệnh lạc nếu không được kiểm soát chặtchẽ khi đưa lên báo mạng sẽ gây hậu quả nghiêm trọng do sự phát tán thông tin
là rất nhanh và trên phạm vi rộng lớn
Báo mạng cũng ghặp kho khăn trong truyền thông khi không phải ở đâu côngchúng cũng có điều kiện tiếp cận với internet, đăc biệt là ở những quốc gia chậmphát triển và vùng xâu vùng xa
Vấn đề an ninh mạng và sự trục trặc của các tuyến đường truyền như cápquang cũng đang đặt ra nhiều vấn đề mà một tờ báo không thể tự giả quyết nổi Một số bài viết trên báo điện tử thường được xào lại từ báo giấy nên chấtlượng bài chưa cao
c) Tình hình phát triển của báo mạng nước ta hiện nay:
Có thể nói trong thời đại ngày nay, báo điện tử là một xu thế phát triển tất yếucủa báo chí hiện đại Tuy nhiên do Việt Nam mới chỉ chính thức kết nối Internet
từ năm 1997 vì vậy báo mạng ở nước ta mới chỉ bước khởi đầu Hiện nay trên cảnước mới chỉ có 3 báo được công nhận đúng nghĩa là báo điện tử là: Vietnamnet,vne xpress, vdc media Còn lại mới chỉ được coi là trang web báo
Trang 11Báo điện tử Việt Nam vẫn còn là một loại hình báo chí non trẻ nên còn nhiềuhạn chế cần phải khắc phục Mặc dù tinh ưu việt của báo mạng đã rõ song một
số tòa soạn của chúng ta vẫn nhìn báo mạng một cách dè dặt và băn khoăn tựhỏi: có cần phải đầu tư cho báo mạnh hay không Vì thực tế để phát triển đượcbáo mạng đòi hỏi việc đầu tư trang thiết bị là rất tốn kém bên cạnh đó là yêu cầu
về đội ngũ phóng viên phải có trình độ cao giỏi ngoại ngữ, tin học, nhạy bén,kiến thức sâu rộng và đặc biệt là có kinh nghiệm xử lý bài vở So với báo viết,báo mạng có lợi thế kinh doanh hơn tuy nhiên hiện nay do nước ta còn thiếu độingũ kinh doanh chuyên nghiệp nên các báo còn chưa khai thác hết tiềm năng củaloại hình báo mới và đương nhiên việc bù lỗ là không thể tránh khỏi Trong khi
đó ở nước ngoài muốn tìm hiểu kĩ về một thông tin nào đó người đọc sẽ phải trảtiền thông qua tài khoản ngân hàng Sắp tới Bộ Văn hóa- Thông tin sẽ kiến nghịvới Bộ Bưu chính viễn thông tri trả một phần phí truy cập của bạn đọc để các tòasoạn có thể trang trải chi phí và đầu tư cho sự phát triển Khi loại hình báo điện
tử ra đời và phát triển như hiện nay, có rất nhiều vấn đề đặt ra, luật báo chí, pháplệnh quảng cáo phù hợp với báo in báo nói và báo hình nhưng không thể ápdụng cho báo điện tử Chẳng hạn, theo pháp lệnh quảng cáo thì các báo khôngđược phép đăng quảng cáo ở trang nhất, nhưng đó là báo viết, còn với báo điện
tử thì chưa có quy định cụ thể nào vì vậy hiện nay hầu hết các báo điện tử đềuđăng quảng cáo trên trang nhất
Vừa qua, Bộ Văn hóa và Thông tin đã khỏa sát và nhận đinh rằng hệ thốngquản lý báo chí hiện nay chưa phù hợp với sự phát triển của báo điện tử vì vậytrong thời gian sắp tới bộ sẽ có những quy định mới đối với hoạt động của báođiện tử
4/ Báo in :
a) Định nghĩa:
Báo in là thuật ngữ dùng để chỉ một loại hình báo chí định kì thông tin thời
sự các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thông qua việc sử dụng ngôn ngữchữ viết và kỹ thuật in ấn đẻ truyền tải thông tin
Trang 12
b) Đặc điểm của báo in:
Ưu điểm:
Thứ nhất, báo in chuyển tải nội dung thông tin qua văn bản in bao gồm chữ
in, hình vẽ, ảnh…
Thứ hai, nội dung thông tin xuất hiện đồng thời trước người đọc
Thứ ba, người đọc tiếp nhận thông tin qua thị giác
Thứ ba, báo in có thể thông tin, phân tích, giải thích những vấn đề phức tạpmột cách có hệ thống và chuyên sâu với độ chính xác cao
Thứ năm, người đọ hoàn toàn chủ động trong việc tiếp nhận thông tin Sựchủ động bao gồm từ việc bố chí thời điểm đọc, lựa chọn trình tự đọc đến chủđộng về tốc độ, cách thức đọc và khả năng suy luận, phán đoán, tiếp nhận thôngtin dễ dàng nhờ khả năng diễn đạt của người viết
Thứ sáu, sự tiếp nhận thông tin chủ động đòi hỏi người đọc phải tập trungcao độ, huy động sự làm việc tích cực của trí não Nếu nguồn thông tin có độchính xác cao sẽ làm tăng khả năng ghi nhớ và cảm nhận sự kiện của người đọc Thứ bảy, việc lưu trữ báo dễ, đơn giản, do đó báo trở thành nguồn tài liệu quýđối với bạn đọc Nguồn tư liệu đó có thể sử dụng lâu dài nguyên bản phục vụviệc nghiên cứu
Thứ tám, báo in khá nhỏ gọn có thể dễ dàng truyền tay nhau, do đó chúngtrực tiếp có khả năng phát triển và việc hình thành dư luận xã hội bền vững hơn
Trang 13Vì những hạn chế của báo in mà từ khi phat thanh, truyền hình, báo mạng rađời đã có không ít luận điểm cho rằng báo in sẽ bị thay thế Tuy nhiên, trên thực
tế với những ưu điểm của mình báo in vẫn khẳng định được sự tồn tại của nó,điều này được chưng minh khi số cơ quan báo chi và đầu báo in trên thế giớiphát triển không ngừng tăng gấp 2 lần so với 10 năm trước đây
c) Diện mạo và tình hình phát triển của báo in hiện nay.
Diên mạo của báo in hiện nay:
Báo in là công cụ thông tin hữu ích với nhiều vai trò quan trọng đối với xãhội Bởi chúng giữ vai trò như những cơ quan kiểm soát trong xã hội, giúpngười đọc nhận diện được những vấn đề quan trọng và đưa ra cách nhìn nhậnđánh giá khách quan, đúng đắn nhất Hay cung cấp cho bạn đọc những thông tincập nhật của mọi mặt trong đời sống, xã hội…
Báo in là phương tiện, công cụ thông tin tuyên truyền quan trọng của các tổchức chính trị, đảng phái nhà nước
Báo in trở thành sản phẩm hàng hóa như các sản phẩm khác phục vụ cho nhưcầu thông tin của công chúng
Từ đầu thế kỉ 20 đến nay báo in thế giới đã co những bước phát triển vượt bậc Đặc biệt là báo in Việt Nam đã phát triển trong thời kỳ đổi mới từ năm 1986đến nay
Tình hình phát triển của báo in hiện nay:
Người ta thường nói nhiều đến việc một phương tiện truyền thông mới ra đời
sẽ loại bỏ những gì tồn tại trước nó Đầu tiên, sách sẽ xóa bỏ những bài thuyếtgiáo, sau đó báo có thể sẽ có thể xóa bỏ sách, phát thanh xóa bỏ báo và khitruyền hình ra đời có thể sẽ tiêu diệt tất cả các phương tiện truyền thông khác.Nhưng điều đó đã không xảy ra
Không thể phủ nhận rằng truyền hình và báo mạng đã và đang lấn sân củabáo in và có tác động khá lớn tới sự phát triển của báo in hiện nay Một thực tế
là từ đầu thế kỉ 21, nhiều tờ báo trên thế giới đã bị giảm sút số lượng bản Inhanh chóng Le monde diplomatique ( Pháp) giảm 12% số lượng phát hànhtrong năm 2004 nhật báo Mỹ International Herald Tribune giảm hơn 4% ở Mỹ,
Trang 14từ năm 2000-2004, riêng ngành báo in đã có 2000 chức vụ bị thôi việc hãng tinreuters cũng đã cắt giảm 4500 nhân viên( theo tạp chí chân trời unesco tháng6/2005) Trong xu thế cạnh tranh gay gắt đó, báo in sẽ phải thích nghi và tựchứng tỏ mình bằng những phương thức kinh doanh, tồn tại và phát triển mộtcách hợp lý từ việc viết thế nào cho hấp dẫn, trình bày thiết kế, in ấn rồi quản lý
ra sao …
Ngoài sự cạnh tranh của các loại hình truyền thông khác báo in hiện đại vớimột số thách thức Đó là xu hướng chi phối và kiểm soát ngày càng chặt chẽ củacác tập đoàn kinh tế các thế lực chính trị, biến báo in thành công cụ phục vụ chocác mục đích phi báo chí Gây tổn hại đến sự đánh giá của công chúng về báochí nói chung và báo in nói riềng Bên cạnh đó, trong cơ chế thị trường hiện nay
và với xu thế thương mại hoa báo chí đang ngày càng lan rộng thì dường nhưmục tiêu lợi nhuận đã khiến một số tờ báo đánh mất mình và làm sai lệch tôn chỉmục đích nghề báo là truc thực và khách quan Nhiều tờ báo đã không phát huyđược thế mạnh của báo in là tác động vào nhận thức, khai thác chiều sâu sự kiệnbằng lối viết gần gũi, hấp dẫn
ở Việt Nam tính đến năm 2006 số nhật báo của chúng ta là khoảng 20 tờtrong tổng số 680 cơ quan báo chí Tuy nhiên lượng thông tin còn thường trùnglặp và không có sự sáng tạo giưa các báo nên gây ra sự nhàm chán cho ngườiđọc Có lẽ vì thế mà số lượng công chúng báo chí tăng tương đối chậm và giớitrẻ cũng khá dửng dưng với báo chi Ở Việt Nam hiện nay, xu hướng thươngmại hóa báo chí cũng đang đặt làng báo nước ta trước những khó khăn mới, khi
đã bắt đầu xuất hiện những tờ báo lá cải chuyên đưa ra những bài viết giật gân,tình dục… rẻ tiền với mục đích câu khách
Đứng trước những khó khăn trên hiện nay báo in nước ta đã và đang cónhững khắc phục theo xu hướng phát triển của báo chí hiện đại từng bước khôiphục vị thế của mình trong làng báo nước nhà
Trang 15Trước hết, để phù hợp với nhu cầu sử dụng của độc giả khổ báo in đã có xuhướng thu nhỏ lại, chủ yếu in theo khổ A3 bởi lẽ trong nhịp sống hối hả ngàynay người đọc không những chỉ cần thông tin nóng hổi mà còn đòi hỏi đượctieps nhận thông tin dễ dàng và thuận tiện nhất Bên cạnh đó, với tình hình pháttriển của đất nước hiện nay cũng như mức thu nhập chung của người dân cònthấp thì các cơ quan báo chi đang tập trung khá nhiều ở các khu dân cư, nơi đốitượng đọc báo in có rất nhiều từ đó giúp tờ báo có thể đúng vững và phát triểntrong cơ chế thị trường hiện nay.
Một ví dụ điển hình là hiện nay tại Hà Nội tập trung tới hàng chuc tờ báo lớnnhư báo Nhân dân, báo Tiền phong, báo Lao động, báo Quân đội…
Cũng giống như báo in trên thế giới báo in Việt Nam đang phải chịu sự cạnhtranh khốc liệt với báo mạng và truyền hình và đó cũng là một xu hướng mà báo
in không thẻ tránh khỏi Tuy nhiên theo ý kiến của các chuyên gia, trong vàithập kỉ tới báo in sẽ lại chiếm đa số độc giả bởi những thế mạnh của loại hình.Cùng với đó, hiện nay báo in cũng đã biết lợi dụng những ưu điểm của internet
để tự làm mới mình bằng việc cho ra đời thêm những trang báo hoặc web điện
tử nhằm đáp ứng nhu cấu đọc báo của các độc giả không có thời gian
lẽ nhu cầu của công chúng không chỉ dừng lại ở tiếp nhận thông tin đơn thuần,nhất là những thông tin chính trị khô cứng mà còn đòi hỏi tính giải trí của cácthông tin đó
Trang 16Ngoài ra, công chúng hiện đại đòi hỏi tiếp nhận thông tin nhanh, chính xác,hấp dẫn Bạn đọc bắt đầu ngại đọc các bài báo dài nhiều chữ Chính vì vậy báo
in nước ta đang có những động thái trong quá trình chuyên nghiệp hóa báo chínhư tích hợp các ban chuyên môn trong tòa soạn bổ sung báo chí công dân vàđặc biệt là chú trọng đến hình ảnh, đồ họa, phụ trương…tập trung đến cách viết
để tạo được tính thuyết phục
Hiện nay, một số tờ báo hàng đầu thế giới đang có dự định giới thiệu mộthình thức mới của báo in đó là ‘‘báo in điện tử’’, cho phép người đọc downloadtoàn bộ nội dung từ web rồi đọc chúng trên màn hình số phản chiếu Theo dựkiến những tờ báo cầm tay hoàn chỉnh đầu tiên sẽ cập bến đầu năm tới
Hướng phát triển chiến lược của báo in đến năm 2010 theo nghị định số219/2005/QĐ_TTG là phát triển toàn diện mạng lưới báo in trong cả nước theophương châm không chồng chéo về tôn chỉ mục đích đối tượng phục vụ Quyhoạch lại mạng lưới báo in bằng cách giảm đầu mối các cơ quan báo chí theophương thức một cơ quan báo chí quản lý nhiều ấn phẩm báo chí, thử nghiệmxây dựng tổ hợp báo chí với các hoạt động mang tính kinh doanh và dịch vụ