ngắn đã đợc chia thành các báo nghiêm túc và báo giải trí, báo dành cho tầng lớp trên, độc giả đặc biệt và báo đại chúng, đồng thời xuất hiện dạng báo tin tức vắn tắt, báo chí lá cải thờ
Trang 1Đề bài:
1 Những yếu tố tác động đến sự phát triển của báo chí trong giai đoạn hiện nay?
2 Những thay đổi của toà soạn nơi anh chị đến tìm hiểu để phù hợp với xu thế hiện nay? Những thành công
và hạn chế của toà soạn mà anh chị đã phát hiện
3 Những đóng góp của anh chị với tờ báo
Mở đầu
* Lý do chọn đề tài
Báo chí, một mặt là công cụ sắc bén tuyên truyền, phổ biến các chủ trơng, đờng lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nớc, phục vụ lợi ích chung của nhân dân, mặt khác, là diễn đàn của nhân dân, nói lên tiếng nói, nhu cầu, tâm t, nguyện vọng của nhân dân, đồng thời, phát hiện cổ vũ, nhân tố mới, đấu tranh, phê phán những hiện tợng tiêu cực Để thực hiện tốt những nhiệm
vụ quan trọng nêu trên, đội ngũ phóng viên cần phải có sự
nỗ lực vợt bậc
Là một thiết chế xã hội quan trọng bậc nhất của cộng
đồng, báo chí có tiếng nói tích cực ở đại đa số các nớc trên thế giới Điều đó đặc biệt rõ nét trong các cuộc cách mạng ở Mỹ và Pháp, đấu tranh giải phóng dân tộc ở các
n-ớc châu á và châu Phi cũng nh giai đoạn hình thành chế
độ nhà nớc ở các nớc đang phát triển
Nừu những ấn phẩm đầu tiên mang tính tổng hợp và tính thông tin đợc hình thành thoạt đầu dới hình thức báo tuần, đến báo ngày tạp chí thì sau đó một thời gian
Trang 2ngắn đã đợc chia thành các báo nghiêm túc và báo giải trí, báo dành cho tầng lớp trên, độc giả đặc biệt và báo
đại chúng, đồng thời xuất hiện dạng báo tin tức vắn tắt, báo chí lá cải thờng kỳ, các cơ quan thông tin đã can thiệp tích cực hơn vào đời sống xã hội, dẫn đến sự ra đời các trào lu trong báo chí
Khi phát thanh và truyền hình ra đời, báo chí đợc các chủ xuất bản xem nh doanh nghiệp thơng mại mang lại lợi nhuận từ việc bán và chủ yếu từ đăng quảng cáo Báo hình đội ngũ mới hùng mạnh của nền báo chí đã thúc đẩy quá trình tập trung hoá các phơng tiện thông tin đại chúng, phân chia thành các khu vực nhà nớc, công cộng và
t nhân thúc đẩy các công ty tập đoàn mua các phơng tiện thông tin đại chúng tạo ảnh hởng lớn trong xã hội Trong những thập kỷ gần đây việc mua bán này đợc hạn chế bởi những hạn định do nhà nớc đề ra và đó cũng là lúc bắt đầu xuất hiện các tập đoàn quốc gia
Ngày nay bộ mặt của báo chí thế giới thế kỷ XXI đã hiện rõ hai nhân tố có thể tác động đến nó một cách
đáng kể là: nền văn hoá đại chúng và các công nghệ thông tin mới (Internet, các phơng tiện truyền thông kỹ thuật số) Tuy nhiên báo chí của mỗi nớc mỗi quốc gia vẫn giữ đợc bản sắc trên nền truyền thống và đặc tính của chính dân tộc mà nó phục vụ
Trên thế giới báo chí đã bắt đầu hình thành và phát triển từ thế kỷ XVI ở Việt Nam từ trong cuộc đấu tranh chống ách áp bức và giải phóng dân tộc của đất nớc ta thì báo chí đã trở thành một thứ vũ khí sắc bén đấu
Trang 3tranh trên mặt trận t tởng văn hoá, đã đánh bại và đập tan những luận điệu xuyên tạc xảo trá của kẻ thù để đa
đất nớc ta thoát khỏi ách nô lệ, dành độc lập chủ quyền khai sinh ra nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà Bây giờ là một nớc Việt Nam vững bền, cờng thịnh sánh vai với các c-ờng quốc trên thế giới Một đất nớc đi theo đc-ờng lối của chủ nghĩa cộng sản mà Đảng Bác Hồ đã lựa chọn “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”
ở nớc ta báo chí phát triển muộn hơn nhiều so với các nớc khác phải nói đến tờ báo đầu tiên của nớc ta đó là tờ báo “Thanh niên” ngày 21 – 6 – 1925 ra số đầu tiên và ngày nay đợc coi là ngày nhà báo Việt Nam Báo chí nớc ta xuất hiện chậm hơn một bớc so với các nớc trong cộng
đồng châu á và các châu trên thế giới Nhng điều đó đã không hề làm giảm đi sự phát triển mạnh mẽ nh vũ bão của báo chí Việt Nam, nâng địa vị của nớc ta lên một tầm cao mới trên trờng quốc tế Đặc biệt xu hớng toàn cầu hoá ra đời thì tất cả các quốc gia thì sự học hỏi và tiếp nhận nó làm cho mọi vấn đề về kinh tế – chính trị – xã hội – văn hoá giáo dục của chính từng quốc gia phát triển, báo chí cũng chịu sự tác động mạnh mẽ
Kinh tế trong ngành báo chí.
Thị trờng - đó không chỉ là tổng hoà mọi ngời mua hiện có và tiềm tàng, mua hàng hoặc dịch vụ ở phơng diện rộng hơn, thị trờng đợc định nghĩa nh tổng hoà của các quan hệ kinh tế – xã hội, trong lĩnh vực trao đổi
mà nhờ vậy hàng hoá đợc tiêu thụ
Trang 4Thị trờng chỉ có thể tồn tại trong trờng hợp khi cùng một lúc tồn tại trong các thị trờng sau:
Thị trờng t liệu sản xuất
Thị trờng hàng tiêu dùng
Thị trờng sản phẩm trí tuệ (Phát kiến, phát minh, ý t-ởng tiên tiến)
Thị trờng tài chính
Thị trờng sức lao động
Khái niệm “thị trờng” đôi lúc đợc dùng theo nghĩa ẩn
dụ – “thị trờng ý tởng”, “thị trờng chính trị”, đôi khi còn nói về thị trờng nh ta đồng nghĩa cơ chế tự tổ chức xã hội
ở giai đoạn chuyển sang thị trờng những vấn đề kinh tế bắt đầu nổi trội trong ngành báo chí Căn cứ vào
điều 19 luật liên bang Nga “Về các phơng tiện thông tin
đại chúng”, toà soạn có thể là cơ sở kinh tế độc lập Tuyệt đại đa số đã sử dụng quyền này, đăng ký tại ban t pháp chính quyền địa phơng nh là các xí nghiệp Sau khi chọn một hình thức quản lý kinh tế nào đó, họ làm theo các luật Liên Bang Nga “Về công ty trách nhiệm hữu hạn” “Về công ty cổ phần” và tuân theo các văn bản pháp quy khác về vấn đề quản trị, kinh doanh ở toà soạn ngời
ta nhớ lại những điều sơ đẳng về chính trị kinh tế học
và nói rằng trong điều kiện thị trờng thông tin báo chí có tính chất hai mặt
Một mặt, đó là sản phẩm tinh thần, đợc tạo nên để tác động ý thức con ngời, thôi thúc họ hoạt động, thay
Trang 5đổi quan niệm của họ về thế giới hoặc chỉ để cho họ
định hớng tốt hơn trong các tình huống cuộc sống
Nhng mặt khác, thông tin này xuất hiện trên thị tr-ờng và trở thành hàng hoá Nh mọi hàng khác, thông tin có giá trị sử dụng và đơn giản là có giá trị Giá trị sử dụng là khả năng thoả mãn nhu cầu về thông tin của khách hàng Giá trị đơn giản là cái giá của thông tin báo chí – giải chi phí lao động cần thiết để làm ra mặt hàng này Giá trị
sử dụng và giá trị ảnh hởng đến hiệu quả kinh tế của
ph-ơng tiện thông tin đại chúng và lợi nhuận của nó Tiếp thị, quản trị, lãi cân bằng, lãi ròng… những khái niệm này các cơ khái niệm nữa ập vào thế giới của các toà soạn báo, các hãng phát thanh truyền hình Trong giáo trình các khoa báo chí của các trờng tổng hợp xuất hiện môn học “kinh
tế ngành báo chí” điều này đã làm cho ta rõ hơn về kinh
tế và kinh tế trong ngành báo chí
Báo chí với mục đích là tuyên truyền vận động là vũ khí trên mặt trận đấu tranh t tởng về các lĩnh vực trong
đời sống xã hội: kinh tế, chính trị, văn hoá… là bản sắc văn hoá dân tộc của mỗi quốc gia Chúng ta phải nhìn thấy và chứng kiến sự phát triển của đất nớc của thế giới với xu hớng toàn cầu hoá và thơng mại hoá nó đã trở thành một hệ thống “xuyên quốc gia”, Các dữ liệu thông tin trở thành tài sản chung của cả nhân loại Trong mỗi quốc gia
và trên toàn thế giới diễn ra một sự cạnh tranh khốc liệt, chính vì lẽ đó mà báo chí mới ngày càng phát triển nh bây giờ và mai sau, các tập đoàn báo chí đua nhau ra
đời… Kðo theo và phụ thuộc vào điều kiện phát triển
Trang 6kinh tế của chính từng nớc từng quốc gia Cùng với xu hớng
đó thì có thể coi toà soạn báo hoặc hãng phát thanh truyền hình nh doanh nghiệp một chủ thể kinh doanh
độc lập, có t cách pháp nhân, hoạt động trong điều kiện
tự cấp vốn và cố gắng kiếm lãi bằng cách tiêu thụ hàng hoá đặc biệt, có tính chất trí tuệ và t tởng Do đó cũng
nh bất kỳ doanh nghiệp nào, các cơ quan thông tin đại chúng tham gia vào hệ thống kinh tế thị trờng Đây là
định nghĩa về kinh tế trong báo chí
“Kinh tế hiện nay trong ngành báo chí là tổng hoà các quan hệ xã hội trong lĩnh vực sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng những kết quả hoạt động báo chí trên cơ sở cơ chế kinh doanh thị trờng Cơ chế kinh doanh thị trờng đòi hỏi trớc hết phải có các cơ quan thông tin công chúng trên thị trờng thông tin này tổng hoà các khách hàng có và tiềm tàng muốn mua thông tin, tiếp nhận tích cực sản phẩm lao động sáng tạo của mình,
điều mà có thể dẫn đến sự trao đổi “hàng – tiền” năng
động hơn và làm tăng tỷ phần năng động của thị trờng nhờ thu hút thêm đợc công chúng
Trong xã hội hiện đại ngày nay Tiếp thị nh một công
cụ xử thế của các phơng tiện thông tin đại chúng trên thị trờng và báo chí đã lợi dụng và coi đó nh một hình thức kinh doanh quảng cáo cho sản phẩm của mình
Tiếp thị của báo chí: Chúng ra xét tỉ mỉ hơn các
đặc điểm của cơ chế tiếp thị qua ví dụ của loại ấn phẩm định kỳ Toà soạn báo, một mặt cố gia tăng thu nhập do tiếng tăm của ấn phẩm (Nếu điều này làm thoả
Trang 7mãn nhu cầu độc giả) mặt khác cố gắng giảm chi phí của toà soạn và chi phí xuất bản
Ngời nào áp dụng 1 chiến lợc nhất định trong nghề báo thì ngời ấy sẽ thành đạt Thứ nhất, trớc khi đa ấn phẩm ra thị trờng, cần phải nghiên cứu thị trờng độc giả: xác định dung lợng tiềm tàng của thị trờng, tính chất và lợng nhu cầu về báo, và cân nhắc khả năng của mình về sản xuất và tiêu thụ (các nguồn lực của toà soạn về tài chính, cơ sở vật chất kỹ thuật và sức sáng tạo, vốn ban
đầu)
Thứ hai, sau khi nghiên cứu thị trờng, toà soạn phải tìm ra trong đó một khe hở để bán báo dễ dàng hơn Thứ ba, trong khe hở đó nhất thiết phải “đóng cọc” mặt hàng tờ báo của mình, củng cố vị trí của ấn phẩm, vì các toà soạn khác cũng có thể bán cái gì đó tơng tự trong khe hở đó Thứ t, toà soạn phải phản ứng linh hoạt với yêu cầu của độc giả, biết đáp ứng và thay đổi theo thị hiếu của độc giả Thứ năm, không đợc quên thờng xuyên đổi mới và hoàn thiện nội dung và cách trình bày báo cáo, nếu không nhạy bén thì tờ báo sẽ bị chốt trên thị trờng Thứ sáu, nên vạch ra chiến lợc rủi ro để giảm bớt căng thẳng cạnh tranh trên thị trờng
Trên đây là 6 nguyên tắc tối quan trọng của tiếp thị
để dựa vào đó, toà soạn vận dụng một tổng thể tiếp thị
Nh vậy độc giả vẫn là yếu tố quan trọng nhất để báo chí không ngừng phát triển Hiện nay tất cả các toà soạn báo,
đều ngày càng hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu độc giả
và không ngừng kéo độc giả về phía mình mang lại cho
Trang 8độc giả những yêu cầu của độc giả làm cho họ hài lòng, báo chí ngày nay đang rất thành công trong chiến lợc đó Phải nói yếu tố đầu tiên quan trọng để làm hài lòng độc giả đó là:
Thứ nhất, quan trọng là mặt hàng tờ báo nội dung
cách trình bày và tiếng tăm của nó Yếu tố thứ hai là: Giá trị một bản ấn phẩm gia này giao động trong giới hạn
nh-ng khi ra báo thì toà soạn bị lỗ giá của ấn phẩm giảm xuống nhằm tính đến khả năng tiếp nhận của độc giả và các đối thủ cạnh tranh Yếu tố thứ, kênh phát báo đặt mua và bán lẻ, yếu tố thứ t là xúc tiến thơng mại
Nh vậy, có rất nhiều yếu tố tác động làm cho báo chí ngày càng phát triển Báo chí trở thành kinh tế báo báo – các toà soạn trong một nớc, các báo cạnh tranh nhau mạnh mẽ, vì vậy mà chất lợng nội dung và cách thể hiện ngày càng bắt mắt và thu hút độc giả hơn Bài báo thu hút đợc nhiều độc giả thì lợi nhuận mà báo thu về càng cao
Đặc biệt trong thời đại ngày nay yếu tố lớn nhất làm cho báo chí phát triển mạnh mẽ đó là xu hớng “Toàn cầu hoá” làm cho cả xã hội và cả thế giới phát triển theo nhật là
đây là là thời đại bùng nổ công nghệ thông tin khoa học
kỹ thuật, các phơng tiện thông tin đại chúng phát triển rộng khắp và mạnh mẽ đã tạo đà cho báo chí phát triển, làm xuất hiện tất nhiên nhiều loại hình báo chí:
- Báo in, báo mạng điện tử, báo phát thanh, báo truyền hình, báo ảnh, quay phim đạo diễn
Trang 9Báo in ra đời sớm nhất ở thế kỷ XVI là tờ New Book, tiếp đến là báo phát thanh, tiếp theo là báo hình Báo mạng ra đời muộn hơn khi công nghệ thông tin bùng nổ, nhng báo mạng phát triển với tốc độ chóng mặt, thông tin
đợc cập nhật rất nhanh và thông tin xuyên quốc gia, nhất
là ở các nớc phát triển, tuy thế báo in ra đời từ lây và vẫn giữ vị trí quan trọng và chủ đạp trong giới báo chí Vì nhu cầu của công chúng báo in vẫn ngày càng hoàn thiện
và phát triển mình hơn, đạt chất lợng tốt để phục vụ quần chúng, các toà soạn báo và các tờ báo mới ra đời trong điều kiện kinh tế thị trờng cạnh tranh nhau làm cho các báo phát triển không ngừng Nhất là khi mà trong xu thế Quốc tế hoá và toàn cầu hoá ngày nay thì thông tin mang tính chất toàn cầu khiến cho báo mạng tiếp tục phát triển hơn nữa, trong thời đại ngày nay ngời ta cần thông tin nhanh và rộng báo mạng làm đợc điều đó, mạng trở thành công cụ quan trọng để có đợc những thông tin, kết nối toàn cầu, xích các quốc gia lại gần nhau hơn Công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ kết nối và mở
ra nhiều cơ hội cho chiến lợc Truyền thông và báo chí lại càng phát triển mạnh mẽ hơn nhờ vào những chiến lợc truyền thông Xã hội ngày càng phát triển hiện đại thì
đòi hỏi nhiều về nhu cầu thông tin, ở đất nớc phát triển cùng với tiến bộ khoa học kỹ thuật thì báo mạng luôn phát triển để đáp ứng nhu cầu Báo mạng với sự ra đời của Blog đã ảnh hởng lớn đến nền báo chí điện tử, nhiều blog với độ cập nhật thông tin nhanh nhạy, khả năng bình luận sắc sảo đã nổi tiếng hơn cả các tờ báo chính thống,
Trang 10blog đã giúp báo chí điện tử cập nhật thông tin nhanh hơn
Báo mạng ở Việt Nam đang rất có triển vọng
Đội ngũ làm việc báo mạng ngày càng chuyên nghiệp hơn, không chỉ viết báo mà còn nhiều công việc khác nh thiết kế mỹ thuật lập trình tranh Web…Nhiều công nghệ của thế giới đã đợc chuyển giao tới Việt Nam tạo ra cơ hội tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng nhất Xã hội phát triển cũng nh công nghệ thông tin đòi hỏi báo mạng điện
tử phát triển, nên rất cần nhiều nguồn lực có chất xám về trình độ kỹ thuật về tin học… tất cả đợc xây dựng trên một phần mềm gọi là “toà soạn điện tử” Với sự phát triển mạnh mẽ của báo điện tử trong nớc và trên thế giới các báo khác cũng có sự cạnh tranh mạnh mẽ
Báo in là báo truyền thống ra đời sớm nhất vẫn đang trên đà phát triển mạnh mẽ cạnh tranh với báo mạng một cách khốc liệt trong nhất là trong thời đại bùng nổ các
ph-ơng tiện khoa học công nghệ, báo in vẫn khẳng định sự tồn tại của phát triển của mình Ngời ta vẫn biết sự ra đời của báo in, khởi nguồn của kỷ nguyên truyền thống hiện
đại, cùng với nhu cầu thông tin và tiếp nhận thông tin, chữ viết, nghề làm giấy, công nghệ in ra đời là tiền đề to lớn
để báo in ra đời
Thời kỳ tiền báo: chỉ là những xuất hiện manh nha báo chí đợc thể hiện dới dạng nh cuối thế kỷ 5 ở Bắc Kinh (Trung Quốc) có 5 tờ báo đầu tiên, các tờ thông tin nh tên
Cố Vấn Nhà nớc in bằng phơng pháp khắc gốc Năm 1485 bắt đầu có những tờ bớm tuyên truyền tin tức chiến tranh
Trang 11ở Italia, thời kỳ này thông tin báo chí cha mang tính định
kỷ, thời sự cha phổ biến
Thời kỳ báo chí hiện đại
Báo in chỉ đợc coi là loại hình truyền thông đại chúng hiện đại khi các tờ báo phát thanh định kỳ, phổ biến rộng rãi
Các mốc đợc tính: Tờ tạp chí chỉ xuất bản hàng đầu tiên trên thế giới là tờ Tijdingen (Bỉ) ra đời năm 1605
- Tờ báo tuần tiên trên thế giới là tờ Avisa Relation Oder Zeitung (Đức) ra đời năm 1609
- Năm 1631 ra đời tờ in đầu tiên trên thế giới là tin tức thờng ngày (Nouvelles ordinairer) của Pháp…
Cuối thế kỷ XIX là thời kỳ hoàng kim báo chí hầu hết các quốc gia trên thế giới đều có báo Giá báo rẻ phát hành rộng rãi trong công chúng và trở thành món ăn tinh thần quan trọng trong đời sống con ngời
Báo chí trở thành vũ khí quan trọng trong đấu tranh chính trị Các nớc phơng Tây coi báo chí là “cơ quan quyền lực thứ t” Từ sau vụ kiện: Đrây Phuýt của Zôla
đăng trên tờ rạng đông (Pháp) ngày 13/1/1898 với bài “Tôi
Tố cáo” và vụ Oa tơ Ghết ngày 18/6/1972 khi tiết lộ những kẻ đặt máy nghe trộm ở trụ sở đảng Dân chủ Mỹ
đã bị bắt của tờ Bu điện Oa sinh tơn (Washingtơn Post)
ở Việt Nam sự ra đời của Gia Định báo ngày 1/4/1865
có thể coi là khởi đầu của lịch sử báo chí hiện đại Việt Nam trên cơ sở du nhập nền văn minh của phơng tây Ngày 21/6/1925 tờ báo Thanh Niên do Nguyễn ái Quốc sáng lập và trực tiếp thi chỉ đạo đã xuất bản số đầu,đánh dấu