- Trong đề 1, luận cứ được xác định như sau: Sử dụng thao tác lập luận bình luận ; giải thích; chứng minh để làm rõ các luận điểm đã nêu trên.. - Dïng c¸c dÉn chøng trong thùc tÕ XH lµ c[r]
Trang 1GIÁO ÁN
Tuaàn:01
Tieỏt ppct:04
Ngaứy soaùn:09/08/10
Ngaứy daùy:13/08/10
Phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghị luận
A MệÙC ẹOÄ CAÀN ẹAẽT
-HS Tìm hiểu, phân tích đề văn nghị luận… Lập dàn ý… Luyện tập
B TROẽNG TAÂM KIEÁN THệÙC, Kể NAấNG, THAÙI ẹOÄ
1 Kin th c: Hiểu !" cách phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghị luận từ đó áp dụng vào bài văn tự luận
2 Kĩ năng: Có kĩ năng phân tích một đề văn nghị luận
3 Thỏi độ: Cú thỏi " #$ trung ( #$) biết tìm ý và lập dàn ý cho bài văn nghị luận
C PHệễNG PHAÙP:
D TIẾN TRèNH DẠY HỌC
1 OÅn ủũnh lụựp: Ki* tra ,- ,
2 Kieồm tra: Baứi c/) bài ,23 4+ ( sinh
3 Bài m7! 8* làm " bài #$ làm :; hay, = >) cú , &< $ ? @! A! khõu D& tiờn () phõn tớch G) 9#$ dàn ý là %J quan %('5 L! ( hụm nay chỳng ta cựng tỡm !*& :G Q' cụng 23 này * cú
bài :! . J 5 Phân tích đề văn là chỉ ra những yêu câù về nội dung, thao tác chính và phạm vi dẫn chứng của đề
- H( sinh suy ' -+ cõu A!) 0Y
sung, ghi chộp H( sinh [2
9&# nhúm, # xột trỡnh bày ý
B! cỏ nhõn * %[ 9]! cõu A!
theo _ 7' 4+ GV
- Giỏo viờn A! ( sinh, boồ sung
cho ủaày ủu ỷ . ý chớnh boồ sung
cho ủaày ủuỷ . ý chớnh
- Thế nào là phân tích đề? ( GV
hỏi lại kiến thức học sinh) Có
mấy thao tác?
- Nêu các $!H lập dàn ý?
- Anh (chị) hãy trả lời theo câu
hỏi trong SGK tr 23?
- GV Phân nhóm cho HSTL&PB
Mỗi nhóm làm một câu hỏi theo
SGK Tr 23
I Tìm hiểu, phân tích đề văn nghị luận:
1 Nội dung nghị luận (luận đề):
bạc về một vấn đề chính trị – xã hội hay một vấn đề đạo lí
dung và nghệ thuật của tác phẩm văn học, đặc điểm và phong cách của tác giả, vấn đề văn học sử hay lí luận văn học
vấn đề trọng tâm
2 Thao tác lập luận:
định !" thao tác lập luận chính, sau đó kết hợp với nhiều thao tác lập luận khác
- Cách nhận diện thao tác lập luận: Có đề nêu trực tiếp: hãy giải thích, hãy chứng minh Có đề nêu gián tiếp qua các câu hỏi hoặc mệnh lệnh thức: thế nào? là gì? (giải thích); hãy làm sáng tỏ (chứng minh); hãy nêu suy nghĩ, hãy bày tỏ quan điểm (bình luận) Đặc biệt nếu đề không nêu
3 Phạm vi tư liệu cho phép người viết được huy động.
phải tự xác định các yêu cầu
- Vấn đề cần nghi luận của mỗi đề là: Việc chuẩn bị hành trang vào
thơ thu
2 Phạm vi bài viết, dẫn chứng:
- Sử dụng thao tác lập luận, bình luận, giải thích, chứng minh, dùng dẫn chứng thực tế là chủ yếu Sử dụng thao tác phân tích kết hợp với nêu cảm
Trang 2GIÁO ÁN
- Thế nào là lập dàn ý ? Anh
(chị) hãy nêu những yêu cầu trong
việc lập dàn ý ?
- Thế nào là luận điểm ? cách xác
trình viết bài ?
- HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
Tr 24 HSTL&PB: Dựa vào SGK
Tr 24
1 đề TK 1 ND: Vai trò của rừng
trong cuộc sống
- TTác: Giải thích, chứng minh,
phân tích
- ! liệu: Những dc từ thực tế
2 Đề TK 2 ND: ý nghĩa, tầm
quan trọng của việc tiết kiệm thời
gian
- TT: Giải thích, chứng minh
- TL: Những dc từ thực Từ
GV Chia nhóm, cho HS phân tích
và lập dàn ý cho hai đề văn ở phần
luyện tập trong SGK Tr 24 ?
- Thế nào là luận cứ ? Xác định
luận cứ cho đề văn 1 trong SGK Tr
23 ?
- Sắp xếp các ý theo một trật tự hệ
thống lô gíc gồm 3 phần: Mở bài;
Thân bài; Kết bài
- Trỡnh bày !*& 0! 4+ em :G
9# ? Cỏch xỏc _ 9&# ?
nghĩ, dẫn chứng thơ HXH là chủ yếu => Là tìm hiểu những yêu cầu của
đề bài bao gồm:
- Tìm nội dung yêu cầu của đề
- Tìm các thao tác lập luận chính của đề yêu cầu
- Phạm vi ! liệu mà đề yêu cầu
II Lập dàn ý
viết không bỏ sót những ý quan trọng, đồng thời loại bỏ !" những ý không càn thiết Lập dàn ý tốt có thể víêt dễ dàng hơn, nhanh và hay hơn
- Yêu cầu của việc lập dàn ý là: Huy động vốn hiểu biết về cuộc sống,
về văn học để có !" những ý cụ thể Kết hợp với những thao tác của văn nghị luận để trình bày các ý theo một trật tự logic và thành những luận điểm, luận cứ, luận chứng
=> Là việc tìm những ý cần tiến hành tìm hiểu trong quá trình phân tích
và làm sáng rõ đề Bao gồm: Tìm các ý lớn Tìm các ý nhỏ
1 Xác lập luận điểm:
bản làm rõ luận đề của tác phẩm)
- Tìm ý: Biện pháp quan trọng để nhận gợi ra các ý, các luận điểm đó là
thích vấn đề
+ Thế nào, ra sao: làm rõ các khía cạnh, các mặt, thực trạng của vấn đề + Tại sao: chứng minh, tìm nguyên nhân
+ Để làm gì: xác định mục đích, ý nghĩa, tác dụng
a! ý: Tuỳ theo từng luận đề và yêu cầu của bài văn mà ta lựa chọn sử dụng các câu hỏi trên Không nhất thiết phải áp dụng tất cả các câu hỏi này cho một đề văn
Ví dụ: ở đề 1, ta thấy có ba luận điểm: - G!R việt nam có nhiều
điểm mạnh
- G!R Việt Nam cũng không ít điểm yếu
- Cần phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm yếu để chuẩn bị hành trang vào thế kỉ XXI
2 Xác định luận cứ
- Luận cứ là các lí lẽ (những nhận xét đánh giá có cơ sở, đã !" thừa
thực tế hoặc trong văn học) làm cơ sở thuyết minh cho luận điểm
bình luận ; giải thích; chứng minh để làm rõ các luận điểm (đã nêu trên)
- Dùng các dẫn chứng trong thực tế XH là chủ yếu.
3 Sắp xếp luận điểm, luận cứ Bố cục rõ ràng (3 phần), cách lập
luận chặt chẽ
4 Lập dàn ý:
*Mở bài: dẫn dắt, giới thiệu luận đề, một cách trực tiếp hoặc gián tiếp gian (từ lịch sử vấn đề từ 2!H đến vấn đề hiện nay), 2 Không gian (từ
*Thân bài: Lần luợt nêu ra các luận điểm trong các câu chủ đề, rồi xác
định các luận cứ và lí lẽ để chứng minh, làm rõ chúng trong khuôn khổ của từng đoạn văn Sắp xếp các luận điểm (các đoạn) theo trình tự hợp lí
và tạo dựng liên kết giữa chúng
*Kết bài: Chốt lại các luận điểm chính đã nêu Gợi mở ra những vấn đề mới mà ta !6 có dịp bàn kĩ trong bài viết này để dành cho những bài
Trang 3GIÁO ÁN
tập các bài tập trong sgk Làm 1,
2,3 đề
- Yêu cầu các nhóm và cá nhân
lên bảng làm việc, có bổ sung
1 Đề 1: SGK Tr 24 HSTL&PB :
Có thể căn cứ vào gợi ý đó để lập
dàn ý
2 Đề 2: SGK Tr 24
HSTL&PB: Theo SGV Tr 30
viết khác ? Có mấy loại văn nghị luận !" chia theo nội dung nghị luận
bài văn nghị luận (Lí lẽ, thực tiễn)
III Luyện tập.
1 Đề 1: SGK Tr 24
b Yêu cầu về nội dung: Bức tranh cụ thể sinh động về cuộc sống xa hoa
về sự suy tàn đang tới gần của triều Lê – Trịnh thế kỉ XVIII
- Sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ
HSTL&PB : Có thể căn cứ vào gợi ý đó để lập dàn ý
2 Đề 2: SGK Tr 24
3 Đề TK 3 ND: Quan niệm của bản thân về việc đỗ 2!" trong thi cử.
- TT: Phân tích, chứng minh( Có thể kết hợp biểu cảm, tự sự)
- TL: Văn bản Cha tôi và những dẫn chứng thực tế Nắm !" các thao tác tìm hiểu đề và lập dàn ý Vận dụng lập dàn ý cho bài văn nghị luận xã hội
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Phân tích đề; Lập dàn ý; Xác lập luận điểm; Sắp xếp luận điểm, luận
cứ; Xác định luận cứ HS :G nhà &b 0_ ,23 Tieỏt 5,6 baứi Tửù tỡnh II
cuỷa Hoà Xuaõn Hửụng theo caõu hoỷi SGK
D Rỳt kinh ' !deeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee5
... Tìm hiểu, phân tích đề văn nghị luận? ?? Lập dàn ý? ?? Luyện tậpB TROẽNG TÂM KIẾN THệÙC, Kể NAấNG, THÁI ẹỘ
Kin th c: Hiểu !" cách phân tích đề, lập dàn ý văn nghị luận từ... luận từ áp dụng vào văn tự luận
Kĩ năng: Có kĩ phân tích đề văn nghị luận
Thỏi độ: Cú thỏi " #$ trung ( #$) biết tìm ý lập dàn ý cho văn nghị luận< /i>
C... gợi ý để lập
dàn ý
Đề 2: SGK Tr 24
HSTL&PB: Theo SGV Tr 30
viết khác ? Có loại văn nghị luận !" chia theo nội dung nghị luận
bài văn nghị luận