HCM He thdng ke toan chi phi va tinh gia thanh khong con la van de mdi la trong n e n ke toan d Vi^t Nam, tuy nhien trong giai doan phat trien ya hoi nhap ciia Viet Nam, cua cac doanh
Trang 1NGHIEN Ciiu - TRAO DOI
Tir gbc nhin ke toan quan tri
danh gia lai he thdng ke toan chi phi va tinh gia thanh
truyen thong cua Viet Nam
IITS HUYNH LOI
(Khoa Ke' toan - Kiem toan Oai hoc Kinh te' Tp HCM)
He thdng ke toan chi phi
va tinh gia thanh khong
con la van de mdi la trong n e n ke toan d Vi^t Nam, tuy nhien trong giai doan phat trien ya hoi nhap ciia Viet Nam, cua cac doanh nghiep, chung
ta can phai xem xet l^i toan dien ye ly luan, ky thuat ya tac dung cua no ddi ydi hoat ddng quan tri doanh nghiep, ydi kha nang dng dung cdng nghe xd ly thdng tin
M uc tieu cua tie
thong ke toan chi phi va tinh gia thanh la phan anh, cung c^p thong tin dinh gia vdn san
ph^m che tao, thong tin kiem tra
va giam sat chi phi, thong tin
dinh hudng san xu^t Do vay, ve
mat ly lu$n va ky thu^t cung
hudng d^n \1QC dap ung tdt nhat
cho cac niiic ti^u ciia h^ thdng k^
toan chi phi va tinh gia thanh
Tuy nhi^n, tiiy thuQC chinh sach
k^ tocin va trinh do, kha nflng k6
toan ciia doanh nghidp, vai trd
tung miic tieu ciia h^^ thdng k^
toan chi phi va tinh gia thanh se khac nhau va vi tri h$ thdng k^
toan chi phi trong h6 thdng k^
toan cung khac nhau (cd th^ la mot bd phan ciia ke toan tai chinh va cfing cd th^ la bd ph^n ciia ke toan quan tri) Cung chinh vai trd va vi tri he thdng k^
toan chi phi va tinh gia thanh se phan anh tinh h a u ich ciia h^
thdng ke toan chi phi san xu^t va tinh gia thimh ddi vdi hoat ddng quan trj doanh nghidp
0 Vi^t Nam, theo truyfen thdng, h$ thdng k^ toan chi phi va tinh gia thanh phd bidn trong chinh sach k^ toan va thyc tl^n dya tr^n
CO s6 chi phi thuc t^ (ngay nay la
CO so gia gdc nhung chi tdn t§u vh
ly thuydt) Ky thu^t xii ly thdng tin ciia hd thdng k^ toan chi phi va tinh gia thanh nay dupe th^ hi$n qua ba budc co ban; budc thii nh^t - t^p hop va xac djnh tdng chi phi d i u vao (chi phi san xu^t
do dang d^u 1^ va chi phi phat sinh trong ky); budc thii hai -danh gia san ph^m dd dang cudi ky; budc thii ba - tinh tdng gia thanh va gia thanh don vJ Trong
dd, ky thu^t danh gia san phim
dd dang cudi ky, tinh gia thanh thuong chi dya tr^n mdt truong hop duy n h i t la tinh san lyong
3 8 TAP CHl KI^M TOAN I SO 2 N A M 2DDg
Trang 2NGHIEN ciiu-TRAO DOI
T6ng hop ctii plii s4n xuit diu viio, g6m chi phi san xuit dddang d§u ky vjl
ph^t sinh trong ky
lOO.OOOd + 900.000d = l.OOO.OOOd
Tinh chi phi sin xuit dd dang cuoi ky :
lOO.OOOd 900.000d
800sp (400spx50%) ^(400spx50%) =200.000d
Tinh tdng gia thanh : 100.000 d + 900.000 d - 200.000 d = 800.000 d
Tfnh gii thtoh don v j : SOO.OOOd H- 800sp = l.OOOd/sp
hoan thanh tuong duong theo
phuong phap binh quAn Vi du,
cdng ty A cd tai lidu vd san phdm
A nhu sau : chi phi san xuit dd
dang d i u ky lOO.OOOd, chi phi san
xuit phat sinh trong ky QOO.OOOd,
sd luong thanh p h i m nhdp kho la
800sp, sd luong san p h i m dd
dang cudi ky la 400sp vdi ty Id
hoan thanh la 50% Quy trinh ky
thu^t tinh gia thanh nay duoc
thyc hi^n nhu sau: (xem bang
diu trang)
Va vd m^t thd hi^n trdn bao
cao, thdng tin chi phi va gia
thanh duoc thd hi$n phd bidn
trdn phidu gia thanh vdi kdt c i u
nhu sau: (xem bang cudi trang)
Nhu v^y, vdi h^ thdng kd toan
chi phi va tinh gia thanh truydn
thdng ciia Vi^t Nam hidn nay,
chiing ta thiy: Thtl nhit, chi dimg
l^i va dam bao thdng tin cho hai
mye tidu djnh gia vdn va thdng
tin kidm tra, giam sat chi phi sau
khi ho^t dOng san xuit da kdt
thiic, khdng dam bao thdng tin
cho nhu c i u quan trj djnh hudng
san xuit, n h i t la trong truong
hop cdng nghe san xuit kinh doanh thay ddl nhanh chdng, chu
ky sdng san p h i m qua ngin ngiu,
gia ca d i u vao bien ddng phiic
tap Thil hal, vdi 1^ thuat tinh gia
thanh trdn la qua phiic tap (nhidu phuong phap danh gia san
p h i m dd dang, nhieu phuong phap tinh gia thanh) va til dd r i t
dd d i n ddn kha nang thdng tin gia thanh bj bop meo do thay ddl chii quan cac phuong phap danh gia san p h i m dd dang hay phuong phap tinh gia thanh, lam anh hudng nghidm trong ddn cac quydt djnh quan trj vd gia vdn, vd kdt qua kinh doanh, vd thanh qua tai chinh va trach nhidm ciia nhang ngudi quan ly bd ph^n san xuit Ngoai ra, vol ky thu^t tinh gia thanh truydn thdng ciia hd thdng kd toan chi phi va tinh gia thanh cua Vidt Nam vua phue tap, Vila trung l i p trong tinh toan (tinh gia thanh don vj hai lin
-l i n tha n h i t khi tinh chi phi san xuit dd dang, lin thu hai khi tinh gia thanh) lam phac tap trong Ong dyng cdng nghd thdng tin
Ddng thdi, vdi Iw thu^t tinh gia thanh truydn thdng hien nay ciia Viet Nam cung khdng phu hop vol quy djnh ve tinh gia vdn cua hang tdn kho trong c h u i n mye kd toan Viet Nam va c h u i n mye ke toan qude te lam gia tang chi phi kd toan khdng c i n thiet Thil ba, phleu tinh gia thanh hidn nay cua
hd thdng ke toan chi phi va tinh gia thanh ciia Viet Nam vua khd quan sat, khd kiem soat chi phi vi chi phi d i u vao l i n vol chi phi dau ra, vaa thidu thdng tin ddng djch chuyen san pham ve mat hidn vat, vua khd ung dyng trong cac thiet bj van phdng hien nay
Thil tu, he thdng ke toan chi phi
va tinh gia thanh cua Viet Nam chi cung c i p thdng tin gia thanh thyc te ndn cang d i n den nhan thuc sal l i m ve tinh chuydn mdn cua ke toan chi phi va tinh gia thanh trong he thdng kd toan, kd toan chi phi va tinh gia thanh la cdng vide kd toan tai chinh, ndn cung d i n den sy rang budc kbit khe ciia chinh sach kd toan ddn
td chuc, ddn hd thdng kd toan chi phi va tinh gia thanh d Vidt Nam hidn nay lam cho hd thdng kd toan chi phi va tinh gia thanh l^c h(lu, kem tinh linh hogt, r i t h^n chd vd thdng tin quan
tri-Vdi nhang phan tich trdn, qua that hd thdng kd toan chi phi va tinh gia thanh theo chi phi thyc
td truydn thdng d Vidt Nam da han che rit nhidu tac dyng trong cung c i p thdng tin cho quan tri, PHI
Chi tieu
I.Chi phi nguyen vat
h^u true tiep
2.Chi phi nhan cong true
tiep
C ,
3.Chi phi san xuat chung
Tong cpng
EU TINH GIA THAN Chi phi
san xuat
da dang dauky
Chi phi san xuat phat sinh trong ky
H SAN PHAM Chi phi san xuat
do dang cuoi ky
Khoan giam gia thanh
Tong gia thanh
So luong thanh pham
Gia thanh doTi
vj
SCJ 2 NAM 2 0 0 9 I TAP CHI KlfiiM TOAN 3 9
Trang 3NGHIEN CIJU • TRAO DOI
BAO CAO CHI PHI SAN XUAT VA TINH GIA THANH SAN P H A M
Chi tieu
l.Tong so lirong san pham hoan thanh tirong diriyng [1.1]
+11.2]
1.1 So lugng thanh pham
1.2.So lugng san pham hoan thanh tuong duong san pham dd
dangcudiky [1.2.11.r 1.2.21
1.2.1 So lugng san pham dd dang cuoi ky
1.2.2.Ty le da che bien
2.Can ddi chi phi va tinh gia thanh san pham
2.1 Chi phi san xuat dau vao [2.1.1 ] + [2.1.2]
2.1.1 Chi phi san xuat dd dang dau ky
2.1.2.Chi phi san xuat phat sinh trong ky
2.2.Chi phi san xuat vugt tieu ehuan
2.3.Chi phi san xuat dugc giam gia thanh
2.4.Chi phi san xuat tinh cho san pham [2.l]-[2.2]-[2.3]
2.5.T6ng so lugng san pham hoan thanh tuong duong [1]
2.6.Chi phi san xuat moi don vi san pham 12.41 "^ [2.5]
2.7.Phan bo chi phi san xuat cho ket qua dau ra
2.7.l.Tong gia thanh san pham [2.6].[l.l]
2.7.2.Chi phi san xuat dddang cuoi ky [2.6].[1.2]
T6ng cong
Chi tiet tirng khoan muc
• •• •*•
Ngay Thdng .Nam Giam doc Ke toan tru&ng Ngudi lap
nhait la thong tin dinh huong hoat
dong san xu^t va rat phiic tap cho
Ling dung c6ng nghe thong tin Vi
v$y, trong tien trinh phat tri^n,
bai loan dat ra c&n thlA phai doi
mdi he thong ke loan chi phi va
tinh gia thanh nhu sau:
Thii nh^t, phai dam bao cac
muc tieu ciia he thdng ke toan
chi phi va tinh gia thanh, nhat la
muc tieu dinh huong san \udt,
thong tin gia thanh phai dam bao
.sat vol tien trinh san xuat, co the
trudc tien trinh san xuait nhu
thong tin gia thanh udc tinh,
thdng tin gia thanh dinh mile,
thdng tin gia thanh theo muc tieu
kidm soat chi phi trong tuong lai
Thd hal, ky thu^t tinh toan
phiii thuan liOii cho img dung
cdng nghe thdng tin klii tdng hop
chi phi va tinh gia thanh, cu thd
quy trinh ky tliu^t kd loan chi phi
va tinh gia thanh cd thd theo
trinh tu tcip hpp chi phi dau vao (chi phi san xu^t dd dang d&u ky
va chi phi san xuait phat sinh trong ky), tinh chi phi don vl (gia thanh don vi), phdn bd chi phi dau vao cho ket qua dau ra - cho san pham dd dang cudl ky;
Thd ba, bao cao chi phi san xu^t va gia thanh san phdm phai dam bao tinh minh bach qua thd hien dupe ddng dieh chuydn san ph^m, su can ddl chi phi dSu vao vdi dau ra;
Thil tu, he thdng kd toan chi phi va tinh gia thanh cd kha nSng
md rdng linh hoat cho tinh gia thanh vdi nhang md hinh, pham
\i kd toan chi phi tinh gia thanh kliac nhau
Dudi ddy la mpt mhu bao cao
chi phi va tinh gia thanh dupe thidt kd phu hpp vdi nhilng mpc tidu trdn:
Trudng hQp I, tinh san lupng
hoan thanh tuong duong theo phuong phap trung binh: (xem bang dSu trang)
Truong h0p 2, tinh san lupng
hoan thanh tuong duong theo phuong phap nhjp trudc xuit trudc: (xem bang trang ben) Tdm lai, trong Ijch sii, vdi trinh
dp cdng nghd xil ly thdng tin igc h4u, hd thdng ke loan chi phi va tinh gia thanh truydn thdng ciia Vidt Nam da ddng vai trd quan trpng trong cung cip thdng tin 6 Unh vuc kd toan tai chinh Ngay nay, trong tidn trinh phat tri^n v4 hdi nhip ciia Vidt Nam, trong sM bung nd ciia cdng cp xil ly thdng
Un, sy khang djnh ciia kd toan quan tr( trong hd thdng kd loan, cin xem xet l^i hd thdng kd loan chi phi va tinh gia thanh truyfen thdng nay d gdc dp thdng tin quan tri va ung dpng cdng nghd thdng tin Ol
Trang 4NGHIEN CIJU • TRAO DOI
BAO CAO CHI PHI SAN XUAT VA TINH GIA THANH SAN PHAM
Chi tieu
l.Tong so lirqrng san pham hoan thanh tu-ong du-cng trong ky
[1.11+[1.21+11.3]
1.1 Sd lugng san pham hoan thanh tuong duong ciia san pham dd
dangdiuky [1.1.1].[1.1.2]
1.1.1 So lugng san pham dd dang dau ky
1.1.2.Ty le chua che bien
1.2.San pham dua vao san xuat hoan thanh trong ky
1.3 Sd lugng san pham hoan thanh tuong duong ciia san pham
dua vao san xuat dddang cuoi ky [1.3.1].[1.3.2]
1.3.1 So lugng san pham dd dang cuoi ky
1.3.2.Ty le da che bien
2.Can doi chi phi va tinh gia thanh san pham
2.1 Chi phi san xuat phat sinh trong ky
2.2.Chi phi san xuat vugt tieu ehuan trong ky
2.3.Chi phi san xuat dugc giam gia thanh
2.4.Chi phi san xuat tinh cho san pham trong ky [2.1] [2.2]
-[2.3]
2.5.Tdng s6 luong san pham hoan thanh tuong duong trong ky
in
2.6.Chi phi moi don vi san pham trong ky [2.4] - [2.5]
2.7.Phan bd chi phi san xuSt cho cho ket qua d§u ra
2.7.1 Gia thanh cua san phSm dd dang dau ky [a]+[b]
a.Chi phi san xuat dd dang dau ky
b.Chi phi san xu4t phan bd trong ky [2.6].[1.1]
2.7.2.Gia thanh san phim dua vao san xuat hoan thanh trong ky
[2.61.[1.2]
2.7.3.Chi phi san xuSt dddang cuoi ky [2.6].[1.3]
Tong cong
Chi tiet timg khoan muc
> • • • • • •
Ngay Thang Nam
Giam ddc Kd toan trudng Ngudi lap
Tai lieu Iham khao
_ Tiudng d9l hoc kinh ^6^p.H6 Chf MInh, Khoa k«f toin - Kie'm loan, BO mdn ktf
totn quin trj v^ phan Uch kinh doanh (2004), Ke toin chi phi, Nha xuA ban Thtfng
k l
• Ahmed Riahl Bolkaoul (1993) Accounntlng theory, third edition, The University
Pran, Cambridge
• Simon Oekker.Ud (2001), Management Accounting tor the year 2000,
Deker.Ud
• Timothy Doupnik, Hector Perera (2006), Internetloanal Accounting, Mc Grew
-Hill Companies, Inc
• Charles T.Homgren, AInoor BhimanI, Srikant M.Datar, George Foster (2002),
Manigement and cost Accounting, second edition, Frentlce Hall Europe