CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.2. Thực hiện nghiên cứu
Tác giả phiên dịch bảng câu hỏi gốc sang tiếng việt, sau đó trình bày và xin ý kiến các chuyên gia Khoa kinh tế phát triển thuộc trường Đại học Kinh tế Tp.HCM.
Sau khi chỉnh sửa, các chuyên gia đồng ý tác giả sử dụng bảng câu hỏi làm nền tảng cho khảo sát. Về việc xây dựng mô hình, sau thảo luận, các chuyên gia đồng tình với mô hình nghiên cứu ban đầu do tác giả đề xuất.
Sau đó, tác giả tiến hành khảo sát thử trên 6 bác sĩ và chỉnh sửa một số thuật ngữ cho phù hợp với thuật ngữ y khoa cũng nhƣ làm rõ ngữ nghĩa hơn. Bảng câu hỏi cuối cùng cũng được các chuyên gia trường Đại học Kinh tế Tp.HCM công nhận. Tác giả sử dụng bảng câu hỏi có đóng dấu của Khoa kinh tế phát triển để xin phép và tiến hành khảo sát tại bệnh viện Da Liễu Tp.HCM.
3.2.2. Nghiên cứu định lƣợng
Các ý kiến trả lời đƣợc quy đổi thành điểm theo thang đo Likert 5 nhƣ sau: 1 điểm (hoàn toàn không đồng ý), 2 điểm (không đồng ý), 3 điểm (trung lập), 4 điểm (đồng ý), 5 điểm (hoàn toàn đồng ý). Mỗi câu hỏi khảo sát là một phát biểu về thái độ đối với TPCN. Với cách thiết kế nhƣ vậy, các bác sĩ sẽ cho biết mức độ đồng tình của mình với phát biểu đó theo thang điểm từ 1 đến 5.
Bảng câu hỏi đƣợc thiết kế gồm 3 phần. Phần đầu giới thiệu mục đích phỏng vấn, yêu cầu phỏng vấn, cam kết với người cung cấp thông tin. Phần thứ hai thu thập đặc điểm của bác sĩ đƣợc phỏng vấn (bao gồm họ tên, năm sinh, giới tính, bằng cấp, kinh nghiệm). Phần thứ ba khảo sát thái độ và quyết định tƣ vấn TPCN của bác sĩ gồm 12 câu hỏi chính trong đó có 11 câu hỏi thuộc 4 biến đo lường thái độ của bác sĩ về TPCN và 1 biến đo lường quyết định tư vấn TPCN cho bệnh nhân.
Bảng 3.1 Thang đo biến số Tên
biến Mô tả biến Thang đo
Kì vọng
dấu
Giải thích
Quyết định tƣ vấn
Quyết định tƣ vấn (bao gồm nên dùng và không nên dùng)
Rất không đồng ý Không đồng ý Trung lập Đồng ý Rất đồng ý Đào
tạo và nghiên cứu
Quan điểm về đào tạo và nghiên cứu khoa học, gồm các phát biểu 2, 4, 6 và 10
+
71% bác sĩ cho rằng những người tư vấn nên có bằng cấp y tế (Olchowska-Kotala). Kết luận này cũng phù hợp với các nghiên cứu của Ben-Arye (2010) và Caspi (2009)
Một nghiên cứu của Furnham (2003) đƣợc thực hiện ở Anh kết luận rằng các chương trình đào tạo có ảnh hưởng đến thái độ của bác sĩ và các bác sĩ có xu hướng tăng tương tác với bệnh nhân hơn
Maha (2007) cho rằng cần có thêm nhiều nghiên cứu về hiệu quả vì giá trị rút ra từ nghiên cứu lâm sàng đáng tin cậy hơn kinh nghiệm lâm sàng
75% bác sĩ cho rằng cần có thêm nhiều nghiên cứu về hiệu quả và hơn 50% bác sĩ đánh giá thời gian đào tạo ở đại học là quá ít (Olchowska-Kotala)
Quan hệ với y học chính thống
Phát biểu về so sánh với y học chính thống, gồm phát biểu 9 và 11
+
Các nghiên cứu của các tác giả Vlieger (2011) và Hall (2000) cho rằng việc quản lý của cơ quan chức năng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc tư vấn cho bệnh nhân. Việc thảo luận cởi mở sẽ đem lại lợi ích cho bệnh nhân
86% bác sĩ cần quan tâm đến thực trạng sử dụng của bệnh nhân (Olchowska-Kotala, 2016)
Hiệu quả
Hiệu quả của TPCN, đƣợc đo lường thông qua các phát biểu 1, 3, 5 và 7
Rất không đồng ý Không đồng ý Trung lập Đồng ý Rất đồng ý
+
Hơn 50% bác sĩ cho rằng CAM hiệu quả hơn giả dƣợc và việc kết hợp trong điều trị sẽ hiệu quả hơn 62% bác sĩ cho rằng CAM giúp ích cho cuộc sống của bệnh nhân (Olchowska-Kotala, 2016)
An toàn
Độ an toàn của TPCN, đƣợc đo lường thông qua phát biểu 8
+ -
29% bác sĩ tin rằng hầu hết là an toàn cho bệnh nhân, 31% bác sĩ cho rằng hầu hết không an toàn (Olchowska-Kotala, 2016)
Tuổi
Số tuổi của người được khảo sát
Năm sinh +
-
Vlieger (2011) và Duleba K (2008) kết luận có sự tương quan thuận giữa tuổi và thái độ của bác sĩ Tuy nhiên, theo Milden (2004) và Wahner-Roedler (2006) thì kết luận ngƣợc lại, các bác sĩ trẻ có thái độ tích cực hơn
Giới tính
Giới tính nam hoặc nữ của người được khảo sát
Nam
Nữ - Các bác sĩ nữ có thái độ tích cực hơn (Olchowska- Kotala, 2016)
Số năm kinh nghiệm
Số năm kinh nghiệm thực hành y khoa
Số năm kinh
nghiệm + Bác sĩ nhiều kinh nghiệm có thái độ tích cực hơn các bác sĩ ít kinh nghiệm (Olchowska-Kotala, 2016)
Bằng cấp chuyên môn
Bằng cấp theo hướng lâm sàng
Chuyên khoa 1 Chuyên khoa 2
Bằng cấp học thuật
Bằng cấp theo hướng học thuật
Thạc sĩ Tiến sĩ
Trong nghiên cứu, tác giả dùng thang đo Likert 5 và quy đổi thành điểm các ý kiến trả lời nhƣ sau:
- Đối với những nhận định mang ý nghĩa tích cực: 1 điểm với ý kiến hoàn toàn không đồng ý; 2 điểm với không đồng ý; 3 điểm với trung lập; 4 điểm với đồng ý; 5 điểm với hoàn toàn đồng ý.
- Đối với những nhận định mang ý nghĩa tiêu cực: 5 điểm với ý kiến hoàn toàn không đồng ý; 4 điểm với không đồng ý; 3 điểm với trung lập; 2 điểm với đồng ý; 1 điểm với hoàn toàn đồng ý.
- Đối với quyết định tƣ vấn: 1 điểm với ý kiến hoàn toàn không đồng ý và không đồng ý; 2 điểm với ý kiến trung lập, 3 điểm với ý kiến đồng ý và hoàn toàn đồng ý.