ì bạn đã đầu tư tiền bạc của mình, nếu bạn muốn nhận lại cũng là lẽ thường. Bạn có thể hưởng lợi từ các khoản đầu tư trên thị trường chứng khoán qua ba phương thức sau:
V• cổ tức
• lợi nhuận đầu tư
• ưu đãi của cổ đông
cổ TỨC
Đa số các công ty đều trả cổ tức được trích từ lợi nhuận của công ty. Việc này cũng giống như nhận lãi từ tài khoản tiết kiệm ngân hàng, vì bạn không cần đả động đến nguồn vốn mình đầu tư mà vẫn có dòng thu nhập.
Nêu bạn muốn đầu tư để có thu nhập - giả sử bạn đã nghỉ hưu và muốn đầu tư số tiền dự trữ của mình vào một nơi có thể cung cấp một khoản tiền đều đặn để chi trả sinh hoạt - thì bạn nên tìm đến các công ty trả cổ tức tăng dần lên theo từng năm, còn gọi là cổ tức tăng trưởng.
Cổ tức được trích ra từ dự trữ lợi nhuận phân phối. Nói một cách đơn giản hơn, đây là những khoản lợi nhuận còn lại sau khi thanh toán toàn bộ các hóa đơn, bao gồm thuê và các khoản cổ tức trước đó.
Ngoài ra, khoản lợi nhuận không chia cho các cổ đông dưới dạng cổ tức sẽ được dùng để trả nợ, thanh toán hóa đơn hằng ngày, hoặc mở rộng ngân quỹ.
Tỷ lệ bảo chứng cổ tức
Các công ty thường đặt chỉ tiêu duy trì tỷ lệ này bằng 2, nghĩa là họ hy vọng rằng, năm nào công ty mình cũng đều kiếm được gấp đôi số tiền họ phải dùng để trả cổ tức.
Ví dụ, giả sử một công ty thu về 100 triệu bảng tiền lãi sau trả thuế, đồng thời, công ty đó đang lưu hành 200 triệu cổ phiếu. Theo đó, với mỗi cổ phiếu được bán ra, công ty này sẽ kiếm được 50 xu (được gọi là lợi nhuận trên cổ phiếu).
Sau đó, công ty này trả cho cổ đông 20 xu trên một cổ phiếu. Điều đó đồng nghĩa với việc tỷ lệ bảo chứng đang ở mức 2,5 - nói cách khác, thu nhập đạt mức gấp 2,5 lần cổ tức.
Trên đây chỉ đơn thuần là một phép minh họa đơn giản.
Thực tế, hầu như không bao giờ có những con số chằn tròn như vậy, chúng ta có thể nhìn ngay vào một ví dụ thực tê như trong bảng dưới đây. Tuy nhiên, báo cáo kết quả kinh doanh của công ty luôn gồm có ghi lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu và mức cổ tức, nhờ vậy mà bạn có thể dễ dàng tính toán xem liệu cổ tức có được bảo chứng hay không.
Bảng 3: Mầu tỷ lệ bảo chứng cổ tức
Tên còng ty Lợi nhuận sau thuế Tống số cố phiếu Lơi nhuận trên
ài phiếu
Cổ tức trên cô phiếu
Tỷ lệ bào chúng
Dixons Carphone 389 triệu bàng Anh 1,152 triệu 33,8 xu 11,25 xu 3,00 DFS Furniture 39,5 triộu băng Anh 211,5 triệu 18,7 xu 11,2 xu 1,67 MJ Gleeson 26,2 triệu báng Anh 54,1 triệu 48,5 xu 24,0 xu 2,02 JD Wetherspoon 56,1 triệu bàng Anh 111,3 triệu 50,4 xu 12,0 xu 4,20
Dễ thấy rằng tỷ lệ bảo chứng tại mỗi công ty khác nhau đáng kể, có thể là do biến động lợi nhuận nhất thời hoặc kết quả của một chính sách có ý đồ của công ty đó.
Theo như bảng trên, công ty chuyên về cải tạo đô thị và xây dựng nhà MJ Gleeson đã đạt xấp xỉ tỷ lệ bảo chứng cổ tức tiêu chuẩn là bằng 2. Tại thời điểm phân phối mức cổ tức này, giống như những công ty xây dựng nhà ở khác, công ty Gleeson đã phục hồi tích cực sau cuộc khủng hoảng tài chính và hoàn toàn có thể tự tin rằng mức lợi nhuận tăng trong những năm gần đây sẽ tiếp tục được duy trì.
Công ty này đang kiếm được nhiều tiền hơn, lên kế hoạch xây dựng nhiều ngôi nhà hơn và hoàn thành thi công tại một số khu vực xây dựng có lợi nhuận thấp hơn - nhờ có
vậy, tương lai của Gleeson rất có triển vọng, và họ cũng đã tăng giá trị cổ tức đi đôi với nhịp tăng trưởng của lợi nhuận.
JD Wetherspoon - công ty sở hữu chuỗi quán rượu trải khắp nước Anh, đang là công ty duy trì tỷ lệ bảo chứng cổ tức ở mức cẩn trọng nhất, gấp đôi chỉ số tiêu chuẩn. Điều này là hoàn toàn hợp lý, bởi các công ty phân phối hàng hóa, dịch vụ trực tiếp tới tay người tiêu dùng dễ gặp phải những biến động chi tiêu đột ngột, ví dụ như, trong thời gian thi hành chính sách thắt lưng buộc bụng, thu nhập chính thức (sau khi khấu trừ các khoản khác) đã giảm đi nhiều, ngoài ra biến động thời tiết có thể ảnh hưởng đáng kể đến doanh số bia. Chi phí đầu vào tăng liên tục, và mức lương tối thiểu tăng không ngừng đã đẩy lương nhân viên tăng theo.
Ngoài ra, Wetherspoon còn đang thực hiện một dự án mở rộng nên họ cần tiền để đầu tư mở thêm quán mới và tân trang lại các quán hiện có.
Thậm chí nếu động thái này không được suôn sẻ, Wetherspoon vẫn có thể bảo toàn mức cổ tức này, do tỷ lệ
bảo chứng cao sẽ giúp công ty tăng mức dự phòng tài chính.
Nhà cung cấp dịch vụ viễn thông Dixons Carphone cũng giữ một thái độ thận trọng, bởi họ cũng phải phụ thuộc vào lượng chi tiêu tiêu dùng liên tục, mà mức này lại tăng hoặc giảm tùy theo việc liệu một thê hệ điện thoại di động mới có sắp được ra mắt hay không.
Từ bảng trên, ta có thể thấy công ty nội thất DFS nằm trong diện đáng lo ngại nhất với nơi tỷ lệ bảo chứng nhỏ hơn 2.
Doanh số bán hàng của DFS đã giảm mạnh trong khoảng nửa cuối năm tài chính cho đến cuối tháng 7 năm 2017, dẫn đến mức sụt giảm lợi nhuận cả năm lên tới 22%. Tuy nhiên, công ty này lại vẫn giữ nguyên mức cổ tức bằng năm trước.
Ngoài con số cổ tức định kỳ được thể hiện trong bảng trên, DFS còn “thêm dầu vào lửa” bằng việc sớm tuyên bố trả thêm một khoản cổ tức thanh toán một lần trị giá 9,5 xu trong năm tài chính, khi mà doanh số bán hàng đang tiến triển tích cực hơn. Tổng của cổ tức tạm thời, cổ tức lần cuối
và cổ tức đặc biệt sẽ bằng 20,7 xu - còn không được bảo chứng bởi mức thu nhập là 18,7 xu.
Khi cổ tức không được bảo chứng, công ty phải dùng đến quỹ dự phòng từ những năm công ty kinh doanh phát đạt để giao dịch trong các năm tài chính ảm đạm. Nhưng đương nhiên họ không thể làm như thê mãi, bởi vì quỹ dự phòng sẽ giảm dần và một khi hết quỹ, họ sẽ chẳng còn gì để chi trả nữa.
Nêu một công ty chọn giữ nguyên mức cổ tức của mình, tức là năm nào cũng trả một mức bằng nhau - ngay cả khi cổ tức không được bảo chứng hoàn toàn, thì chính là do họ đang trông chờ dấu hiệu khởi sắc trong tương lai và khôi phục được mức lợi nhuận an toàn.
Nhưng với tình hình thị trường nội thất không có dấu hiệu cải thiện, có khả năng DFS sẽ phải giảm mức cổ tức trong năm sau.
Cổ tức thanh toán theo đợt
Đa số công ty ở Anh đều thanh toán cổ tức hai lần một năm:
• một lần vào giữa năm (cổ tức tạm thời)
• một lần vào cuối năm tài chính (cổ tức lần cuối). Sau khi cộng hai loại cổ tức này, bạn sẽ biết được tổng cổ tức cả năm.
Cơ bản là, các công ty thường thanh toán khoảng một phần ba trong tổng cổ tức ở giai đoạn giữa năm và hai phần ba còn lại sẽ được trả vào cuối năm. Không hề có công thức cụ thể nào cho tỷ lệ chia này và nếu một công ty nào đó trả hai mức cổ tức theo tỷ lệ khác thì bạn cũng không cần phải nghi ngờ.
Lý do khiến mức tạm ứng cổ tức nhỏ hơn
Có hai lý do chính khiến mức tạm ứng cổ tức thường ít hơn nhiều so với cổ tức lần cuối.
Thứ nhất, công ty không thể nắm chắc viễn cảnh kinh doanh của mình ngay từ giai đoạn lưng chừng thế này. Suy cho cùng, họ mới chỉ có các số liệu của nửa đầu năm nên chưa thể nói trước được gì. Điều này đặc biệt đúng đối với các công ty phụ thuộc nhiều vào hoạt động kinh doanh đợt Giáng sinh - mùa lễ hội thường rơi vào nửa cuối năm tài chính của hầu hết các công ty.
Các công ty cung cấp dịch vụ nghỉ lễ cũng vậy, họ thường thua lỗ trong thời kỳ hoạt động kinh doanh ảm đạm vào mùa đông, và toàn bộ lợi nhuận đều kiếm được khi hè tới.
Những công ty này thường kết thúc năm tài chính vào tháng 9, chính vì thê trong nửa đầu năm, họ chỉ có thể nhận biết được một vài dấu hiệu sơ bộ xem liệu năm nay hoạt động kinh doanh công ty có khởi sắc hay không. Ai mà biết trong tháng 3 tới sẽ có bao nhiêu kẻ săn giá hời vào phút chót sẽ xắn tay áo lên để giành lấy một suất nghỉ dưỡng giá rẻ?
Mỗi công ty sẽ tự quyết định một năm tài chính riêng. Đa số đều chọn ngày 31 tháng 12 hoặc 31 tháng 3 trừ một số
trường hợp đặc biệt, ví dụ, các công ty bán lẻ thường kết thúc năm tài chính vào khoảng ngày 31 tháng 1 trong quãng thời gian kinh doanh tạm lắng sau mùa Giáng sinh.
Còn các công ty du lịch lại thường sử dụng ngày 30 tháng 9 là ngày kết thúc - khi ấy mùa hè vừa dứt mà mùa đông thì chưa đến.
Một số công ty, chủ yếu là công ty bán lẻ, chọn năm tài chính kéo dài 52 tuần thay vì một năm dương lịch (thường là 52 tuần lẻ một hoặc hai ngày). Điều này là để tránh các sai lệch ngoài ý muốn do có thêm một ngày thứ Bảy, ngày diễn ra nhiều hoạt động kinh doanh nhất.
Thật không may, cứ sau 5 hoặc 6 năm dương lịch sẽ là một năm có 5 3 tuần để tính cả những ngày bị bỏ từ các năm trước, tương đương với việc sẽ còn có nhiều sai lệch hơn.
về phía các cổ đông, họ không có lý do gì phải quan tâm đến chuyện khi nào thì hết năm tài chính, dù đó là một năm dương lịch hay là 5 2 tuần, miễn là công ty có thể đưa ra được báo cáo tài chính kê toán đều đặn 12 tháng một lần.
Lý do thứ hai thiên về chuyên môn nhiều hơn. Đúng ra mà nói, các giám đốc chỉ đơn thuần đề xuất mức cổ tức: khoản chi trả này cần phải được các cổ đông chấp thuận tại đại hội cổ đông thường niên.
Vì bạn và các cổ đông khác trong công ty hầu như sẽ không bao giờ mong muốn nhận một khoản thanh toán ít hơn, nên các giám đốc thường chỉ định mức tạm ứng cổ tức vừa phải, bởi họ biết rằng dần dần thì các cổ đông cũng sẽ chấp nhận điều đó. Ngoài ra bạn cũng không cần lo ngại gì về cổ tức lần cuối, bởi vì sau khi công bố kết quả kinh doanh cả năm, cổ tức lần cuối mới được trả khi đại hội cổ đông diễn ra.
Xin lưu ý rằng, trong một số dịp hiếm hoi, người ta vẫn “cố đấm ăn xôi” chọn Giáng sinh. Từng có trường hợp một cổ đông lớn lập luận rằng: điều tốt nhất cho tất cả mọi người giữ lại tiền mặt để phát triển kinh doanh dài hạn để cuối cùng thu lãi lớn hơn thay vì trả trước một khoản tiền nhỏ hơn ngay bây giờ.
Trả nhiểu hay ít cổ tức hơn
Một vài công ty trả cổ tức theo quý. Điều này thường thấy ở Mỹ hơn ở Anh, nhưng những công ty lớn tầm cỡ quốc tê - chẳng hạn như các tập đoàn dầu khí khổng lồ như BP hay Shell - sẽ trả theo quý để khiến các nhà đầu tư người Mỹ hài lòng. Ba khoản tạm ứng cổ tức thường tương đương nhau, còn cổ tức lần cuối có thể nhiều hơn. Ở trường hợp này cũng vậy, không hề có công thức cụ thể cho việc chia nhỏ cổ tức.
Ngoài ra, một số công ty quy mô nhỏ hơn chỉ trả duy nhất một đợt cổ tức lần cuối. Rõ ràng gửi séc hai lần một năm tốn kém gấp đôi với việc chỉ gửi một lần. có thể bạn sẽ thấy khá bất tiện khi phải chờ suốt 12 tháng mới được nhận cổ tức, nhưng đừng vội nghi ngờ khả năng kinh doanh của công ty ấy. Thay vào đó, hãy vui mừng khi họ biết cách sử dụng nguồn lực còn hạn chê của mình một cách khôn ngoan.
Cuối cùng, phải kể đến các công ty không chi trả cổ tức.
Nêu bạn mong muốn có thu nhập từ cổ phiếu của mình, thì đây rõ ràng không phải lựa chọn dành cho bạn, trừ khi, bạn có những lý do rõ ràng để tin rằng công ty này sẽ sớm trả cổ tức.
Lý do họ không trả cổ phiếu có thể là do các giám đốc ra quyết định sẽ giữ lại tiền để mở rộng kinh doanh, nhưng thường là do công ty đang thua lỗ hoặc không còn dự trữ lợi nhuận phân phối nên không thể trả cổ tức.
Mức chi trả cổ tức
Dù chọn thanh toán cổ tức hai lần một năm hay mỗi quý một lần, nhìn chung các công ty đều có chính sách quy định số tiền sẽ chi trả trong từng đợt tương đối giống nhau qua các năm. vì vậy, nếu tạm ứng cổ tức không có gì thay đổi, thì hầu như cổ tức lần cuối cũng sẽ giữ nguyên.
Mặt khác, nếu tạm ứng cổ tức tăng, nghĩa là công ty đang hoàn toàn tự tin rằng năm nay sẽ diễn ra thuận lợi và các
giám đốc dự kiến sẽ nâng mức cổ tức lần cuối, nếu không gặp sự cố bất thường nào. vì vậy, giả sử tạm ứng cổ tức tăng 5%, bạn có thể hy vọng cổ tức lần cuối cũng sẽ tăng 5%. Điều này là không hoàn toàn đảm bảo, và thậm chí nếu mọi thứ thực sự thuận buồm xuôi gió, có thể bạn sẽ được nhiều hơn thế, nhưng nếu kinh doanh đi xuống trong nửa cuối năm, hẳn là bạn sẽ phải thất vọng.
Đôi lúc, các công ty sẽ tái cân bằng tỷ lệ chi trả của từng đợt cổ tức. Giả dụ như, các giám đốc đã cực kỳ thận trọng trong việc đặt ra mức tạm ứng cổ tức, sau một vài năm kinh doanh tăng trưởng mạnh mẽ, có thể nhận thấy nên tăng mức tạm ứng cổ tức nhanh hơn mức cổ tức lần cuối trong vòng một năm hoặc lâu hơn, để có tỷ lệ giống với mức chung của thị trường.
Khi một công ty ra quyết định tái cân bằng cổ tức, họ sẽ đề cập rõ điều này trong báo cáo kết quả kinh doanh, thường là trước khi thực hiện thay đổi, hoặc có thể phải giải thích về lý do họ tăng mạnh mức cổ tức như vậy.
Các công ty thành công đều sẽ có chính sách cổ tức tăng trưởng - đồng nghĩa với việc cổ tức sẽ được tăng dần mỗi năm. Điều này vô cùng có lợi cho các nhà đầu tư vì mức chi trả tăng lên sẽ bù đắp cho các ảnh hưởng của lạm phát.
Tuy nhiên, nếu công ty cắt giảm cổ tức thì sẽ không phải là chuyện đáng mừng nữa. Điều này diễn ra khi công ty không tạo ra đủ lợi nhuận để đáp ứng mức cổ tức hiện tại.
Công ty hy vọng vẫn có thể thực hiện chính sách cổ tức tăng trưởng nhưng ở một mức cổ tức thấp hơn - mức vừa được đặt ra trong năm tài chính vừa rồi.
Mọi công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán Luân Đôn đều công bố một bản tóm lược các số liệu tài chính quan trọng của năm năm gần nhất trong báo cáo thường niên, thường là vào cuối giai đoạn đó. Bảng dưới đây cho thấy thông tin về các mức cổ tức mà bốn công ty chi trả.
Bảng 4: ví dụ vể mức cổ tức được chi trả qua năm năm
Tên công ty Lĩnh vục 2013 2014 2015 2016 2017 kỉnh doanh
Utd Utilities Nước 34,32 36,04 37,70 38,45 38,87
xu xu xu xu xu
Barra tt
Developments Xây dụng 2,5 xu 10,3 xu 15,1 xu 18,3 xu 24,4
nhà ờ xu
Morrisons Siêu thị 11,8 xu 13,00 13,65 5,0 xu 5,43
xu xu xu
Marks & Spencer
Bán lẻ 17,0 xu 17,0 xu 18,0 xu 18,7 xu 18,7 xu
Nguồn: Báo cáo thường niên của các công ty
công ty United Utility cung cấp mô hình trả cổ tức tăng đều đặn - chính là thứ mà các nhà đầu tư dài hạn đang tìm kiếm.
Duy chỉ có một vấn đề đáng quan ngại: mức tăng đang nhỏ dần theo từng năm.
Ngược lại, công ty Barratt Developments đã chứng kiến bước nhảy vọt trong giá trị cổ tức từ mức khởi điểm rất thấp. Lý do là vì công ty này đã loại bỏ các khoản chi trả cổ tức do ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng tín dụng năm 2008