Chương III ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA CÔNG TY
I. Khái niệm về HĐDS
1. Khái niệm: Hợp đồng dân sự là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ dân sự.
2. Đặc điểm:
+ Là sự thỏa thuận giữa các bên chủ thể, tức là phải có sự biểu lộ ý chí và thống nhất ý chí giữa 2 bên chuỷ theồ.
+ Là sự thỏa thuận giữa các bên chủ thể phải nhằm làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ dân sự.
+ Sự thỏa thuận đó phải hoàn toàn tự nguyện, không được trái pháp luật và đạo đức xã hội.
3. Phân loại HĐDS:
a- Căn cứ vào hình thức của Hợp đồng: HĐDS được chia ra làm 3 loại hình thức:
+ HĐ bằng lời nói: là hình thức mà các bên thỏa thuận nội dung của Hợp đồng bằng lời nói. Hình thức này áp
dụng trong trường hợp hợp đồng có giá trị nhỏ, các bên có sự tin tưởng lẫn nhau, việc giao kết và thực hiện hợp đồng xảy ra trong một thời gian ngắn và liên tục.
+ HĐ bằng văn bản: là hình thức mà các bên ghi nhận nội dung đã cam kết bằng văn bản và cùng ký tên xác nhận vào văn bản đó.
* Ưu điểm của hình thức này là: - Giúp cho các bên thuận lợi hơn trong việc thực hiện hợp đồng.
- Tạo ra chứng cứ pháp lý chắc chắn hơn so với hình thức bằng lời nói.
- Giuùp cho Toà án dể dàng hơn trong việc giải quyết các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng.
+ HĐ bằng văn bản có chứng nhận của công chứng hoặc chứng thực của UBND: là hình thức áp dụng trong trường hợp Hợp đồng có tính chất phức tạp, dễ xảy ra tranh chấp, đối tượng hợp đồng có giá trị lớn, những tài sản mà Nhà nước cần có sự kiểm soát, quản lý khi có sự dịch
chuyển từ chủ thể này sang chủ thể khác, hoặc được áp dụng trong những trường hợp mà các bên chủ thể lựa chọn hình thức này.
b- Căn cứ vào mối quan hệ về quyền và nghĩa vụ giữa các bên, HĐDS được chia làm 2 loại:
+ HĐ song vụ: là hợp đồng mà mỗi một bên chủ thể vừa có quyền, vừa có nghĩa vụ. Quyền của bên này sẽ là nghĩa vụ của bên kia và ngược lại.
+ HĐ đơn vụ: là hợp đồng mà trong đó một bên chỉ có nghĩa vụ mà không có quyền đối với bên kia, còn bên kia có quyền mà không có nghĩa vụ. Ví dụ: hợp đồng tặng cho là hợp đồng đơn vụ.
c- Căn cứ vào thời điểm phát sinh hiệu lực của hợp đồng, HĐDS chia làm 2 loại:
+ HĐ ưng thuận : là hợp đồng mà theo quy định của pháp luật thì quyền và nghĩa vụ của các bên phát sinh ngay sau khi các bên đã thỏa thuận với nhau xong về nội dung chủ yếu của hợp đồng.
+ HĐ thực tế : là hợp đồng mà hiệu lực của hợp đồng chỉ phát sinh sau thời điểm các bên đã giao và nhận đối tượng của hợp đồng.
d- Căn cứ vào tính chất có đi, có lại về các lợi ích:
+ HĐ có đền bù : là hợp đồng mà trong đó mỗi bên chủ thể sau khi đã thực hiện cho bên kia một lợi ích, sẽ nhận được từ phía bên kia một lợi ích tương xứng.
+ HĐ không có đền bù : là hợp đồng mà trong đó một bên nhận được từ bên kia một lợi ích nhưng không phải giao lại một lợi ích nào.
Hẹ cho vay Hẹ cho thueõ Hẹ cho mượn
Có lãi: đền bù Có đền bù Không đền bù
Không có lãi: không đền bù
e- Căn cứ vào sự phụ thuộc lẫn nhau về hiệu lực giữa các hợp đồng, HĐDS chia làm 2 loại:
+ HĐ chính: là hợp đồng mà hiệu lực không phụ thuộc vào hợp đồng phuù.
+ HĐ phụ: là hợp đồng mà hiệu lực phụ thuộc vào hợp đồng chính.
* HĐ có điều kiện là hợp đồng mà việc thực hiện phụ thuộc vào việc phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt một sự kiện nhất định.