Vỏ xe là một bộ phận được treo của hệ thống gầm ôtô. Vỏ xe dùng để chứa hành khách, người lái và hàng hoá.
Vỏ xe gồm các bộ phận : khung xương, thanh đỡ, khung kính cửa, sàn vỏ thép bao kín, được lắp ghép với nhau bằng các đinh tán và mối hàn.
Do yêu cầu làm việc của vỏ xe liên tục, chịu tải trọng lớn của khối lượng hàng hoá và người và các tải trọng động lớn từ mặt đường làm cho khung vỏ xe dễ bị nứt, biến dạng cần được tiến hành kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên và sửa chữa kịp thời để đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật và an toàn cho người và hàng hoá trong xe.
Mục tiêu thực hiện:
1. Phát biểu đúng yêu cầu, nhiệm vụ và phân loại vỏ xe.
2. Trình bày được cấu tạo vỏ xe.
3. Giải thích đúng các hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng của vỏ xe.
4. Trình bày được các phương pháp kiểm tra bảo dưỡng, sửa chữa vỏ xe 5. Tháo lắp, bảo dưỡng và sửa chữa được vỏ xe đúng yêu cầu kỹ thuật.
Nội dung chính:
1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại vỏ xe 2. Cấu tạo vỏ xe
3. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng vỏ xe.
4. Phương pháp kiểm tra bảo dưỡng, sửa chữa vỏ xe 5. Tháo lắp, bảo dưỡng và sửa chữa vỏ xe.
NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA BÀI:
1. NHIỆM VỤ, YÊU CẦU VÀ PHÂN LOẠI.
1.1. Nhiệm vụ.
- Vỏ xe cùng với khung xe che kín toàn bộ ca bin điều khiển và khoang hành khách, đảm bảo cho người lái và hành khách có một điều kiện tiện nghi khi ngồi trong ô tô.
- Vỏ xe còn có thể là khoang hành lý để chuyên chở hàng hoá.
1.2. Yêu cầu.
- Gọn nhẹ, khối lượng nhỏ để không làm tăng khối lượng cơ sở của xe.
- Ngoài ra vỏ xe còn phải có hình dáng khí động học để có diện tích cản chính diện nhỏ nhất mà không ảnh hưởng tới sức cản không khí của ô tô.
1.3. Phân loại.
- Vỏ xe tách rời khung xe.
- Vỏ xe liền với khung xe
- Vỏ xe khách : dùng cho các xe có trên 12 chổ ngồi - Vỏ xe con : dùng cho các xe có từ 4 – 7 chỗ ngồi - Vỏ xe tải: dùng cho các xe tải
2. CẤU TẠO VỎ XE.
Vỏ xe là bộ phận bao che phía ngoài thể hiện hình dáng của ô tô, nó cũng chính là bộ mặt của ô tô. Vỏ xe thường làm bằng tôn mỏng được dập định hình hoặc cuộn lại và hàn với nhau thành một khối.Trên vỏ xe có để các khoảng trống để lắp các thiết bị điện và tín hiệu chiếu sáng, cửa kính, khung xe, cần số….
a. Khung xương
Khung xương bao gồm các thanh đỡ, thanh dọc và thanh ngang làm bằng thép dập hoặc thép góc được nối cứng với nhau bằng các mối hàn hoặc đinh tán và đựôc sơn chống rỉ. Bao kín khung xương là các tấm dập bằng thép mỏng và các cửa, được liên kết với khung xương bằng các đinh tán, bulông hoặc các mối hàn.
b. Sàn xe và các tấm dập (buồng lái xe tải)
- Tấm dập là các thép mỏng (thép tấm 0,1 – 1,5 mm) được dập hoặc gò theo các hình dáng quy định và diện tích của các ô trống trên khung xưông của từng loại xe và liên kết với khung xương bằng các đinh tán hoặc các mối hàn. Giữa các tấm dập có chứa các tấm xốp cách nhiệt và cách âm. Các khung kính đựôc lắp kính trong hoặc kính màu có đệm cao su.
- Sàn xe là các thép dày hơn (thép tấm 1.5 – 3,0 mm) được liên kết với khung xương hoặc khung xe bằng các đinh tán hoặc các mối hàn.
- Sàn xe và tấm dập sau khi liên kết với khung xe hoàn chỉnh đựôc sơn chống rỉ và sơn bóng bề mặt theo các màu sơn chất lượng cao.
c. Thùng xe tải
- Thùng xe tải đựôc làm bằng thép hoặc bằng gỗ, có các thanh đỡ ,thanh dọc, thanh ngang và sàn. Các thanh và sàn được liên kết với nhau bằng các bulông hoặc đinh tán. Tấm tam giác là các khung thép dập hoặc các tấm thép có dạng hình tam giác, dùng để tán hoặc hàn vào các góc của khung xe nhằm tăng cường độ cứng vững cho khung xe chịu lực.
- Đinh tán làm bằng thép, dùng để tán nóng khi lắp ghép các dầm doc với các dầm ngang và các tấm tam giác.
mặt đường và bánh xe truyền lên khung vỏ xe.
3. HIỆN TƯỢNG NGUYÊN NHÂN HƯ HỎNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA SỬA CHỮA.
3.1. Hiên tƣợng nguyên nhân hƣ hỏng.
a. Khi xe vận hành có nhiều tiếng ồn * Hiện tượng:
Khi ôtô hoạt động có nhiều tiếng ồn khác thường ở cụm khung vỏ xe, tốc độ càng lớn tiếng ồn càng tăng.
* Nguyên nhân:
- Vỏ xe : nứt, gãy hoặc đứt thủng các mối lắp ghép - Các đinh tán : đứt gãy hoặc lỏng
- Các bu lông lắp ghép vỏ và cánh cửa : đứt gãy hoặc lỏng chờn ren b. Vỏ bị vênh, rét rỉ và tróc sơn
* Hiện tượng:
Bên ngoài vỏ có nhiều vết rỉ rét, nứt thủng, tróc sơn hoặc móp méo * Nguyên nhân:
Vỏ xe va chạm mạnh trong quá trình vận hành, sử dụng quá thời hạn hoặc thiếu chăm sóc bảo dưỡng
3.2. Phương pháp kiểm tra và sửa chữa.
a. Sửa chữa cửa xe * Hư hỏng và kiểm tra
- Hư hỏng cửa xe : nứt rỉ thủng, vênh móp bề mặt và kính, mòn hỏng các bộ lề khoá, nâng hạ cửa kính.
- Kiểm tra : Dùng dụng cu chuyên dùng (dưỡng) và để đo độ vênh móp cửa xe và dùng kính phóng đại để kiểm tra các vết nứt.
* Sửa chữa
- Cửa xe vênh móp quá giới hạn hoặc nứt thủng cần tiến hành gò nắn hết vênh, bị nứt nhẹ có thể hàn vá miếng táp hoặc gò mới.
- Các bộ lề khoá và nâng hạ kính, mòn gãy đều được tiến hành thay thế.
b. Sửa chữa xương vỏ xe * Hư hỏng và kiểm tra
- Hư hỏng xương vỏ xe : bề mặt và sàn xe bị tróc sơn, nứt rỉ thủng, vênh móp, kính chắn gió kính nứt mờ và hỏng đệm cao su, ghế đệm rách hỏng.
- Kiểm tra : Dùng dụng cu chuyên dùng (dưỡng) và để đo độ vênh móp khung vỏ và sàn xe và dùng kính phóng đại để kiểm tra các vết nứt, rét rỉ...
* Sửa chữa
- Khung vỏ và sàn xe vênh móp quá giới hạn hoặc nứt thủng cần tiến hành gò nắn hết vênh, bị nứt nhẹ có thể hàn vá miếng táp sau tiến hành sơn.
- Kính chắn gió và joăng đệm, nứt mờ đều được tiến hành thay thế đúng loại.
- Ghế đệm rách vải bọc có thể thay vải bọc, hỏng đệm và khung ghế phải thay ghế mới
c. Sơn vỏ xe
* Làm sạch vỏ xe
- Làm sạch bên ngoài vỏ xe.
- Cạo sạch sơn cũ trên bề mặt.
* Sơn vỏ xe
- Làm sạch bề mặt vỏ xe.
- Sơn chống rỉ bề mặt và sấy khô
- Sơn lót và matit phẳng bề mặt vỏ xe và sấy khô - Làm sạch, sơn bóng bề mặt và sấy khô
d. Sửa chữa thùng xe tải * Hư hỏng và kiểm tra
- Hư hỏng thùng xe : bề mặt tróc sơn, nứt rỉ thủng, vênh gãy khung sàn, các bu lông bị đứt gãy hoặc chờn hỏng.
- Kiểm tra : Dùng dụng cu chuyên dùng (dưỡng) và để đo độ vênh móp khung sàn và dùng kính phóng đại để kiểm tra các vết nứt, gãy chờn hỏng của khung sàn...
* Sửa chữa
- Thùng xe vênh móp quá giới hạn hoặc nứt thủng cần tiến hành gò nắn hết vênh, bị nứt nhẹ có thể hàn vá miếng táp sau đó tiến hành sơn bề mặt.
- Các bulông hãm chờn hỏng đều được tiến hành thay thế.
4. QUY TRÌNH THÁO, LẮP.
4.1. Quy trình tháo.
Để tháo được vỏ xe ta phải tháo các bộ phận liên quan đến vỏ xe theo quy trình riêng như:
- Tháo hệ thống điện ra.
- Tháo tín hiệu chiếu sáng,các đèn pha, cốt, phanh, kích thước,soi biển số…..
- Tháo các cửa kính - Tháo hệ thống gạt mưa.
- Tháo hệ thống điều hòa.
- Tháo các thiết bị nghe nhạc - Tháo ghế xe ra.
- Sau đó ta tháo tách rời vỏ xe với khung xe.
4.2. Quy trình lắp: Ngƣợc lại quy trình tháo
* Các chú ý
- Kê kích và chèn lốp xe và cẩu nâng an toàn khi tháo các bộ phận.
- Tra mỡ bôi trơn các chi tiết
- Thay thế các chi tiết hư hỏng (đinh tán, các dầm bị nứt gãy)