SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN)
CHƯƠNG 6: GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN
4.4 Một số giao dịch đặc biệt
Đây là những giao dịch có khối lượng lớn (số cổ phiếu và trị giá lớn) được gọi là lô lớn. Tiêu chuẩn xác định giao dịch khối dựa trên khối lượng cổ phiếu đặt mua, đặt bán hoặc (và) giá trị giao dịch.
Giao dịch các lô khối không được đưa vào ghép lệnh trên thị trường tập trung vì có thể làm mất cân đối cung cầu. Có hai cách giao dịch là:
• Thương lượng dựa trên giá đóng cửa
• Đưa lệnh giao dịch khối và sổ lệnh theo phương thức nhỏ giọt (chia nhỏ khối) rồi thực hiện so khớp lệnh một cách bình thường
4.4.2 Giao dịch lô lẻ
Giao dịch lô lẻ là giao dịch của các lệnh có qui mô nhỏ. Lô lẻ là những lô khối từ 1 đến 9 cổ phiếu (trường hợp lô chẵn 10 cổ phiếu), từ 1 đến 99 cổ phiếu (trường hợp lô chẵn 100 cổ phiếu), 1 tới 999 cổ phiếu (trường hợp lô chẵn 1.000 cổ phiếu).
Giao dịch lô lẻ cũng không được đưa vào so khớp lệnh trên hệ thống định giá trên thị trường tập trung mà được thực hiện tại công ty chứng khóan.
Giá giao dịch lô lẻ có thể được xác định trên cơ sở quyết định của công ty chứng khoán căn cứ vào giá đóng cửa của ngày giao dịch hôm trước hoặc theo thỏa thuận
4.4.3 Giao dịch chứng khoán ngân quỹ
Chứng khoán ngân quỹ là chứng khoán do chính đơn vị phát hành nắm giữ. Công ty mua lại chứng khoán của chính mình nhằm chống lại việc bị thâu tóm, hợp nhất hay hạn chế sự biến động chệch hướng của giá chứng khoán trên thị trường.
Việc mua lại chứng khoán phải chịu sự quản lý chặt chẽ của Sở giao dịch chứng khoán. Công ty phải trình lên Sở giao dịch đơn mua lại chứng khoán ( trình bày rõ số lượng và giá đặt mua). Số lượng không được vượt quá 10% cổ phiếu lưu hành
4.4.4 Giao dịch ký quỹ
Là việc khách hàng vay tiền của công ty chứng khoán để mua chứng khoán. Với phương thức mua ký quỹ khách hàng có thể tăng lợi nhuận và sử dụng đòn bẩy tài chính trong đầu tư chứng khóan. Công ty chứng khoán thì thu được hoa hồng và tiền lãi trên tiền cho khách hàng vay. Giao dịch ký quỹ được thực hiện trên tài khoản ký quỹ
Ví dụ: NĐT A dự đoán giá cổ phiếu XYZ với giá hiện thời là 15.000 đ/CP và giá cổ phiếu này sẽ tăng trong 1 năm tới lên mức 30.000đ/CP cổ phiếu. Với số tiền 1.500.000 đồng nhà đầu tư có thể mua 100 cổ phiếu XYZ và nắm giữ trong vòng 1 năm sau đó bán ra để thu về 3.000.000. Tỷ suất lợi nhuận của nhà đầu tư lúc này là 100%
Tuy nhiên NĐT cũng có thể thực hiện việc ký quỹ bằng cách trả 50%
tổng giá mua, phần còn lại sẽ vay của công ty CK, nơi NĐT mở tài khoản ký quỹ. Trong trường hợp này, nhà đầu tư A có thể đầu tư 3.000.000 đồng và mua 200 cổ phiếu. Nếu dự đoán của nhà đầu tư A là đúng, giá thị trường của cổ phiếu tăng lên 30.000 đồng trong vòng một năm, nhà đầu tư này có thể bán cổ phiếu và thu về 6.000.000 đồng, giả sử với lãi suất vay là 10%.
• Số tiền lãi nhà đầu tư thu được: 2.850.000 đồng
• Tỷ suất lợi nhuận nhà đầu tư thu được là 190%
4.4.5 Bán khống
Bán khống là hình thức bán chứng khoán trong khi không sở hữu chúng. Để bán nhà đầu tư phải vay chứng khoán từ nhà môi giới sau đó sẽ mua và trả lại nhà môi giới
Nhà đầu tư không được bán khống chứng khoán khi giá chứng khoán đang giảm. Các chứng khoán cho vay muợn có thể là chứng khoán của công ty chứng khoán. Chúng thường là chứng khoán lưu ký của công ty chứng khoán mà là môi giới của người bán khống. Nếu người cho vay muốn bán chứng khoán, người bán khống không phải trả khoản vay này ngay bởi công ty chứng khoán có thể mượn chứng khoán từ người khác. Tuy nhiên nếu công ty chứng khoán không thể mượn chứng khoán từ người khác, khi đó người bán khống sẽ phải hoàn trả khoản vay ngay lập tức.
Để đảm bảo an toàn người bán khống phải ký quỹ tiền thu được từ việc bán cổ phiếu tại tài khoản mở tại công ty chứng khoán cho đến khi trả được số chứng khoán đang bị nợ.
4.4.6 Chia tách, gộp cổ phiếu
Chia tách cổ phiếu là chia nhỏ giá trị cổ phiếu đang lưu hành, gộp cổ phiếu là việc tăng giá trị của cổ phiếu từ việc công bố giảm số cổ phiếu đang lưu hành theo một tỷ lệ nào đó. Về lý thuyết việc tách, gộp cổ phiếu không ảnh hưởng đến giá trị thực của cổ phiếu mà chỉ thay đổi tổng số lượng cổ phiếu đang lưu hành
4.4.7 Giao dịch chứng khoán không cổ tức
Định kỳ theo quyết định của hội đồng quản trị công ty cổ phần có thể trả cổ tức bằng tiền mặt hay bằng cổ phiếu.
Những cổ đông có danh sách vào ngày đăng ký cuối cùng sẽ được nhận cổ tức. Những cổ đông sở hữu chứng khoán từ sau ngày khóa sổ sẽ không được nhận cổ tức. Vào ngày chứng khoán không cổ tức giao dịch giá tham chiếu sẽ bằng giá đóng cửa ngày hôm trước trừ đi cổ tức.