Thuế đóng một vai trò chủ đạo chiếm trên 90% nguồn thu cho NSNN, do
đó các chính sách về thuế ảnh hởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Theo quy định trớc đây, các doanh nghiệp nhà nớc phải nộp thuế thu sử dụng vốn ngân sách nhà nớc, đợc hạch toán khoản nộp vào chi phí sản xuất kinh doanh. Hiện nay theo nghị định 59/C P của Thủ tớng chính phủ thì các khoản thuế vốn này đợc trừ vào lợi nhuận sau thuế chứ không đợc tính là một khoản chi phí. Điều này góp phần tạo ra sự bình đẳng giữa các doanh nghiệp quốc doanh và ngoài quốc doanh, bởi các doanh nghiệp ngoài quốc doanh th- ờng không đợc cấp vốn từ NSNN họ phải huy động trên thị trờng và phải chịu một khoản lãi suất nhất định. Tuy nhiên nộp thuế vốn đôi khi cũng gặp khó khăn, đặc biệt là các doanh nghiệp mới thành lập và đi vào hoạt động, khả
năng tích luỹ cha cao, vốn cho hoạt động sản xuất cha nhiều và đặc biệt là lợi nhuận sau thuế còn thấp do những năm đầu tỷ lệ khấu hao còn cao. Do đó để giúp cho các doanh nghiệp vừa đủ vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh lại
đảm bảo sự bình đẳng cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần trong nền kinh tế, nhà nớc có thể giảm bớt các khoản thu này trong những năm đầu hoạt động hoặc cấp vốn ngân sách một lần khi thành lập doanh nghiệp và yêu cầu tự hạch toán sản xuất kinh doanh đảm bảo đúng công tác bảo toàn và phát triển vốn.
Hàng năm, Công ty đều đóng một khoản vốn lớn VAT và các loại thuế khác vào ngân sách nhà nớc, nếu đợc Nhà nớc xem xét điều chỉnh hợp lý sẽ giúp tạo đợc động lực thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tiết kiệm chi phí sản xuất.
3.2.4. Đổi mới mô hình cấp phát ngân sách
Công ty Dệt Vải Công Nghiệp Hà Nội cũng nh các doanh nghiệp Nhà nớc khác hàng năm đều đợc cấp phát ngân sách phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty. Việc cấp phát này đã đem lại cho các doanh nghiệp Nhà nớc đợc tiếp cận với các nguồn vốn dồi dào, chi phí vốn thấp đảm bảo
đủ vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên việc cấp vốn cho các
doanh nghiệp Nhà nớc nhiều khi cha tạo ra sự bình đẳng cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác ảnh hỏng đến môi trờng cạnh tranh lành mạnh. Vốn đợc cấp phát do không phân bổ hợp lý dễ gây ra tình trạng kém hiệu quả trong sử dụng, nhiều khi bị thất thoát, sử dụng không đúng mục đích.
Do vậy thay vì cấp phát trực tiếp cho các doanh nghiệp Nhà nớc, Nhà nớc có thể thành lập các tổ chức tín dụng, công ty tài chính, quỹ đầu t dựa trên… hoạt động cho các doanh nghiệp Nhà nớc vay. Vốn hoạt động không phải đợc huy động từ thị trờng nh các ngân hàng thơng mại mà đợc Nhà nớc cung cấp và giao trách nhiệm cho các tổ chức tín dụng này. Định kỳ các tổ chức tín dụng này sẽ cấp phát cho các doanh nghiệp Nhà nớc nhng phải thẩm định
đầu t và đa ra các mức lãi suất cho phù hợp. Các tổ chức này sẽ chuyên môn hoá nghiệp vụ cấp phát ngân sách nên hoạt động có hiệu quả hơn. còn các doanh nghiệp Nhà nớc do khi nhận vốn cấp phải chịu chi phí nhất định lại chịu các điều kiện ràng buộc giám sát nên sử dụng vốn cấp hiệu quả hơn, từ
đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sản xuất kinh doanh.
Khi hoạt động cấp phát ngân sách đi vào ổn định, các tổ chức tín dụng có thể tích lập các mối quan hệ với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, tiếp nhận nguồn vốn từ thị trờng bên ngoài Tuy nhiên vốn chủ yếu là vốn từ… ngân sách Nhà nớc cấp. Nhà nớc cần gắn trách nhiệm cụ thể cho các cá nhân tổ chức để nâng cao trách nhiệm sử dụng vốn.
Sự tồn tại cảu các doanh nghiệp Nhà nớc là điều tất yếu khi mà Đảng và Nhà nớc xây dựng một nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa.
Ngay cả ở các nớc t bản chủ nghĩa, các doanh nghiệp Nhà nớc và sở hữu Nhà nớc vẫn đóng một vai trò quan trọng, chính vì vậy hoạt động cấp phát vốn ngân sách cho các doanh nghiệp tiến hành sản xuất kinh doanh cha thể bị xoá
bỏ. Vốn của Nhà nớc cấp vẫn đóng một vai trò quan trọng đối với nớc ta trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên sử dụng nh thế nào để có hiệu quả là vấn
đề đặt ra mà mô hình tổ chức tín dụng Nhà nớc có thể mang lại một hớng đi cho các doanh nghiệp Nhà nớc.