PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN DUY XUYÊNTRƯỜNG TIỂU HỌC DUY VINH BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY “Tham gia Hội thi giáo viên dạy giỏi tiểu học cấp huyện năm học 2021-20
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN DUY XUYÊN
TRƯỜNG TIỂU HỌC DUY VINH
BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY
“Tham gia Hội thi giáo viên dạy giỏi tiểu học cấp huyện
năm học 2021-2022”
Tên biện pháp: Một số trò chơi tạo hứng thú học tập môn Toán cho học sinh lớp
1 trong chương trình GDPT 2018
Họ và tên tác giả: Nguyễn Hoàng Hạnh Nhân
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Duy Vinh
Nội dung biện pháp:
1 Lí do chọn biện pháp
Mỗi môn học ở Tiểu học đều góp phần vào việc hình thành và phát triển những cở sở ban đầu rất quan trọng của nhân cách người Việt Nam Trong đó môn Toán có vị trí không thể thay thế được Cùng với các môn học khác ở Tiểu học, môn Toán lớp 1 rèn cho học sinh các mục tiêu kiến thức và kĩ năng Toán học cơ bản ban đầu, thiết yếu Đặc biệt, chương trình GDPT 2018 với trọng tâm đổi mới là chuyển nền giáo dục từ chú trọng truyền thụ kiến thức sang giúp học sinh hình thành, phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực phù hợp với lứa tuổi như:
- Phẩm chất: chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm, …
- Năng lực chung: tự chủ và tự học, định hướng nghề nghiệp, giao tiếp hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, …
- Năng lực đặc thù: tính toán, tư duy toán học, vận dụng kiến thức, …
Hiện nay, ở các trường Tiểu học đã thực hiện việc đổi mới các phương pháp dạy học Song, việc vận dụng nó đúng lúc đúng chỗ chưa được thực hiện tốt Đặc biệt là trong quá trình dạy Toán, giáo viên vẫn còn áp dụng phương pháp dạy học truyền thống, áp đặt đối với học sinh, không đổi mới các hình thức dạy học, ít sử dụng các phương pháp dạy học phù hợp Cần có hình thức tổ chức dạy học đa dạng, tạo nhiều con đường để đạt được điểm đích Mỗi tiết dạy cần tạo được không khí học tập vui vẻ, sôi nổi, có hiệu quả thông qua việc tổ chức học sinh tham gia vào các trò chơi, cuộc thi nhỏ… là yêu cầu cần thiết trong hoạt động dạy học ở Tiểu học nói chung và môn Toán nói riêng hiện nay
Đối với học sinh lớp 1, từ mẫu giáo lên nên các em chưa ý thức được việc học Một trong những đặc điểm nhận thức của các em là từ trực quan sinh động,
từ thực tế “tai nghe mắt thấy” mới dễ dàng đi đến tư duy trừu tượng, đến hành vi thói quen Mặt khác, bởi tính ham chơi, mau chán, nên việc khiến các em tập
Trang 2trung sự chú ý trong cả buổi học, cả tiết học là rất khó Từ thực thế cho thấy, nếu học sinh cứ học môn Toán một cách khô khan thì sẽ không có hiệu quả, các em
sẽ chán học Vậy để học sinh vừa học được các môn khác và tiếp thu môn Toán một cách chủ động, tích cực thì người giáo viên vừa tạo hứng thú cho các em, vừa đạt được mục tiêu yêu cầu về kiến thức kĩ năng
Việc tạo hứng thú trong giờ học Toán của học sinh làm cho các em không cảm thấy căng thẳng, mệt mỏi mà trái lại tạo không khí sôi nổi, háo hức học tập trong các tiết học Toán Việc tạo sự hứng thú cho người học, giúp học sinh tiếp thu bài nhẹ nhàng hơn, vui vẻ, tự nhiên hơn, đạt được chất lượng cao trong quá trình dạy và học Nó còn có tác dụng làm cho các em thêm gắn bó, yêu trường, yêu lớp, yêu thầy cô và bạn bè, khiến các em thấy “mỗi ngày đến trường là một
ngày vui” Từ sự cần thiết và ý nghĩa đó, tôi đã tìm kiếm “Một số trò chơi tạo hứng thú học tập môn Toán cho học sinh lớp 1 trong chương trình GDPT 2018”.
2 Giải pháp thực hiện
Một trong các yêu cầu dạy học Toán ở lớp 1 là phải hấp dẫn được học sinh, tạo hứng thú học tập cho học sinh Chơi cũng là một nhu cầu không thể thiếu được của học sinh Vì vậy, tổ chức hoạt động “Trò chơi” trong giờ dạy học Toán
là hết sức cần thiết và bổ ích Tuy nhiên, cần phù hợp với điều kiện của từng lớp, thời gian cho phép tuỳ nội dung học tập của học sinh ở chủ đề/bài học đó
Tổ chức trò chơi trong giờ dạy học Toán giúp học sinh:
+ Thay đổi loại hình hoạt động, chống mệt mỏi, tạo hứng thú học tập; + Tăng cường khả năng thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức đã học; + Phát triển khả năng quan sát, tư duy độc lập, suy luận, lựa chọn hợp lí,… góp phần phát triển năng lực toán học cho học sinh
Trong chương trình Toán lớp 1, một tiết dạy Toán có 4 phần chính:
- Khởi động: ôn lại kiến thức cũ, mà còn có tác dụng quan trọng trong việc thu hút học sinh vào tiết học;
- Khám phá: giúp học sinh tìm hiểu kiến thức mới;
- Luyện tập - thực hành: giúp học sinh thực hành kiến thức ở mức độ cơ bản;
- Vận dụng: vận dụng và mở rộng kiến thức
Nếu giáo viên tạo được sự hứng thú, hấp dẫn từ đầu cho đến cuối tiết học thì tôi nghĩ tiết học đó là một tiết học thành công Do đó, ngay từ phần Khởi động tôi đã cố gắng thiết kế nội dung sao cho hấp dẫn, thu hút học sinh Tôi nghĩ, nếu đánh mất học sinh trong 2 phút đầu tiên thì những phút còn lại mình phải làm một công việc là “kéo” học sinh lại với mình, điều đó không những làm mất thời gian của giáo viên mà còn làm cho bài học bị loãng đi rất nhiều Tôi thường áp dụng trò chơi ở phần Khởi động, vận dụng (với nội dung ôn tập, củng cố) và một số trò chơi chuyển từ nội dung chính của bài học ở phần Luyện tập thực hành
Trang 3Một số trò chơi tôi thường sử dụng:
a) Trò chơi: Quả trứng thông minh
Phạm vi áp dụng: Với những bài tập về gộp hoặc cộng-trừ, so sánh, … Chuẩn bị:
- Quả trứng thông minh: 5-8 quả, tuỳ số lượng học sinh chơi
- Bút lông: 5-8 cây, tuỳ số lượng học sinh chơi
Cách chơi:
- 5-8 học sinh cùng chơi, mỗi em nhận 1 quả trứng, trên quả trứng có ghi nội dung yêu cầu
- Nhiệm vụ của người chơi tìm và ghi kết quả vào kết quả vào quả trứng Sau đó gắn quả trứng lên bảng
- Bạn nào làm đúng, quả trứng sẽ nở thành gà con
- Đội nào gắn nhanh và kết quả chính xác nhất là người thắng cuộc
Hình ảnh : Học sinh chơi trò “Quả trứng thông minh” trong phần Khởi động bài “So sánh số”(tiết 3)
b) Trò chơi: Bịt mắt chọn hình
Phạm vi áp dụng: Các bài liên quan đến hình vuông, hình chữ nhật, hình
tam giác, hình tròn
Chuẩn bị:
- Bìa cứng (hình vuông, hình chữ nhật, hình tam giác, hình tròn)
Trang 4
Cách chơi:
- 4 học sinh cùng chơi, đặt tên cho 1 em là “hình vuông”, 1 em là “hình chữ nhật”, 1 em là “hình tròn”, 1 em là “hình tam giác” Sau đó bịt mắt, mỗi em phải lấy ra các miếng bìa trùng với tên mình Bạn nào lấy đủ 5 miếng bìa nhanh nhất
là người thắng cuộc
c) Trò chơi: Đếm lá
Phạm vi áp dụng: Dùng cho việc củng cố nội dung các bài đếm số, gộp,
cộng trừ, …
Chuẩn bị: Cho học sinh ra sân (khi sân trường khô ráo, có nhiều bàng
rụng)
Cách chơi:
- Giáo viên ra lệnh: Nhặt cho cô 3 chiếc lá, cầm trên tay phải, 5 chiếc lá, cầm trên tay trái sau đó gộp lại và cho cô biết có tất cả bao nhiêu chiếc lá Học sinh chạy đi nhặt và đếm kết quả
- Bạn nào nhặt đúng và đếm nhanh là người chiến thắng
- Các bạn khác kiểm tra, nhận xét
Hình ảnh : Học sinh chơi trò “Đếm lá” trong phần Vận dụng bài “Các số 0,1,2,3,4,5”(tiết 1)
d) Trò chơi: Vòng quay may mắn
Phạm vi áp dụng: Củng cố bài sau tiết, kiểm tra bài cũ hoặc làm các bài
tập tính, tính nhẩm
Chuẩn bị:
- Vòng xoay (như hình)
Trang 5
Cách chơi:
- Cho 1 học sinh quay và kim chỉ đến phép tính (hoặc yêu cầu) nào, học sinh làm bài toán (hoặc yêu cầu) đó ngay bên cạnh
- Dưới lớp, các bạn cùng làm và nhận xét
Hình ảnh : Học sinh chơi trò “Vòng quay may mắn” trong phần Khởi động bài “Bảng cộng, bảng trừ trong phạm vi 10”(tiết 1)
Ngoài những trò chơi ở phần khởi động, giải lao hoặc củng cố, tôi còn chuyển một số bài tập trong nội dung bài học thành trò chơi nhỏ như: xì điện (tính nhẩm), Ai nhanh hơn (những bài tập cá nhân), …
Có rất nhiều dạng trò chơi học tập, có những trò chơi phù hợp với nhiều hoạt động, nhiều nội dung bài học (vòng xoay may mắn, quả trứng thông minh,
…) nhưng cũng có những trò chơi chỉ dùng được một nội dung bài học (bịt mắt chọn hình, …) trò chơi phù hợp với các hoạt động khác nhau, nhưng cũng có những trò chơi chỉ việc lựa chọn các dạng chơi học tập cho một tiết cụ thể phụ thuộc vào mục tiêu nội dung bài, cách tổ chức các hoạt động của giáo viên Như vậy, tuỳ vào từng nội dung bài học, tuỳ vào cách tổ chức các hoạt động mà người giáo viên lựa chọn trò chơi phù hợp
Yêu cầu khi tổ chức trò chơi:
- Có phương tiện tốt để tổ chức trò chơi học tập có hiệu quả: không gian, dụng cụ
- Xây dựng và thiết kế trò chơi rõ ràng: mục đích, luật chơi, thời gian, …
- Thu hút được tất cả học sinh tham gia
- Động viên HS tham gia trò chơi vui, nhưng tránh hình thức, ồn ào mất trật
tự, không hiệu quả
- Sau mỗi trò chơi, giáo viên cần có sự minh bạch trong việc thắng thua và
có phần thưởng thích hợp để học sinh có hứng thú trong lần chơi sau
Trang 63 Kết quả đạt được
Từ việc áp dụng các trò chơi, tạo hứng thú học tập môn Toán cho học sinh lớp 1 trong chương trình mới như trên tại lớp 1C mà tôi chủ nhiệm, tôi đã thu được một số kết quả nhất định Các em đã tiếp thu kiến thức một cách chắc chắn
và đã vận dụng vào bài tập vào thực tế một cách linh hoạt Không chỉ có vậy mà qua tiết học các em còn thấy rất thoải mái, vui vẻ và hứng thú học tập Điều đó chứng tỏ việc đổi mới các hình thức dạy học mà cụ thể là tạo hứng thú trong dạy học Toán có tác dụng tích cực trong học sinh
Ở năm học trước, khi tôi chưa áp dụng nhiều các trò chơi vào học môn Toán, học sinh học rất uể oải, tiết học trôi qua rất nặng nề Nhưng trong năm học này, tôi đã áp dụng rất tốt các hoạt động trò chơi trong tiết học, các bạn học sinh lớp 1C rất hứng thú, tiết học sôi nổi, vui vẻ, học sinh tiếp thu bài nhanh, nắm chắc kiến thức Cụ thể:
Tiêu chí đánh giá Khi ít sử dụng
trò chơi
Khi sử dụng trò chơi hợp lí
Trên cơ sở sử dụng các trò chơi nêu trên vào việc dạy và học Toán ở Tiểu học, để đạt được hiệu quả cao, người giáo viên cần phải biết cách lựa chọn những thời điểm, nội dung thích hợp để áp dụng các phương pháp và có các hình thức tổ chức dạy học sao cho nhuần nhuyễn và thực sự mang tính tích cực trong mỗi tiết học, bên cạnh đó phải tận dụng được triệt để kiến thức và hiểu biết của học sinh
Việc gây hứng thú cho học sinh trong quá trình dạy học Toán nói riêng và các môn học khác nói chung là rất cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng trong học tập, lĩnh hội kiến thức của học sinh Từ đó, chất lượng dạy học ngày càng được nâng cao
