Bai 14 lang le sa pa 1

- HS hiểu: Cảm nhận được vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện, đặc biệt là nhân vật anh thanh niên trong công việc thầm lặng, trong cách sống và những suy nghĩ , tình cảm, trong quan hệ

Tiết: 66

Ngày dạy: 17/11/2014

LẶNG LẼ SA PA (Nguyễn Thành Long)

1 Mục tiêu:

1.1:Kiến thức :

 Hoạt động 1:

- HS biết: Nét chính về tác giả, tác phẩm và cách đọc sáng tạo, tóm tắt văn bản

 Hoạt động 2:

- HS biết: Những chi tiết thể hiện nội dung, nghệ thuật

- HS hiểu: Cảm nhận được vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện,

đặc biệt là nhân vật anh thanh niên trong công việc thầm lặng, trong cách sống và những suy nghĩ , tình cảm, trong quan hệ với mọi người Chủ đề, giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện

 Hoạt động 3:

- HS biết:Tổng kết giá trị nghệ thuật và ý nghĩa của văn bản

1.2:Kĩ năng:

- HS thực hiện được: kĩ năng nắm bắt diễn biến truyện và tĩm tắt được truyện

- HS thực hiện thành thạo: Phân tích được nhân vật trong tác phẩm tự sự Cảm nhận được một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm

1.3:Thái độ:

- HS có thói quen: Ý thức vượt khó trong công việc Yêu lao động, cĩ tinh thần trách nhiệm trong cơng việc

- HS có tính cách: Giáo dục HS ý thức kính trọng, mến yêu những con người yêu lao động, đặc biệt là đặc biệt là những con người thầm lặng

2 Nội dung học tập:

- Nội dung 1: Đọc hiểu văn bản.

- Nội dung 2: Phân tích văn bản.

- Nội dung 3: Tổng kết

3 Chuẩn bị:

3.1: Giáo viên: Aûnh chân dung nhà văn Tranh: Mây núi Sa Pa

3.2: Học sinh: Đọc, tóm tắt trước bài; tìm hiểu về chú thích, cốt

truyện, tình huống của truyện và về nhân vật anh thanh niên

4 Tổ chức các hoạt động học tập:

4.1:Ổn định tổ chức và kiểm diện: ( 1 phút)

9A1 : 9A2: 9A3:

4.2:Kiểm tra miệng: ( 5 phút)

 Câu hỏi kiểm tra bài cũ:

 Truyện “Làng” nói về điều gì? (8đ)

Tình yêu làng quê và lòng yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân phải rời làng đi tản cư đã được thể hiện chân thực sâu sắc và cảm động qua nhân vật ông Hai

 Câu hỏi kiểm tra nội dung tự học:

Em đã chuẩn bị những gì cho bài học hôm nay?

 Đọc văn bản, tìm hiểu chú thích, tìm hiểu phầân Đọc – hiểu văn bản

 Hãy tĩm tắt truyện : Lặng lẽ Sa Pa ? (2đ)

 Nhận xét Chấm điểm

4.3:Tiến trình bài học :

Vào bài: Người ta thường nói : “ Sài

Gòn náo nhiệt Hà Nội hào hoa Sa

Pa lặng lẽ “ Nguyễn Thành Long

mượn cách nói quen thuộc để đặt

tên cho truyện ngắn cùng tên Nhưng

đến với truyện ngắn :” Lặng lẽ Sa

Pa” , ta thấy nó có lặng lẽ hay không

? Qua tiết học này, các em sẽ rõ ( 1’)

 Hđ2: Hướng dẫn HS đọc hiểu văn

bản.(5’)

 GV hướng dẫn cách đọc tóm tắt

Đọc giọng chậm, cảm xúc sâu lắng,

đoạn đầu có thể kể; đọc từ đoạn:

bác lái xe giới thiệu anh thanh niên

đến hết: “Trời ơi … đến “im lặng”

 Nhận xét phần đọc, kể

 Gọi HS đọc tóm tắt nhận xét

 Nêu những nét chính về tác giả

Nguyễn Thành Long?

 Nguyễn Thành Long (1925- 1991),

quê ở Duy Xuyên- Quảng Nam

Chuyên viết truyện ngắn và kí Nhà

văn Tô Hoài coi ông là: “cây truyện

ngắn” Truyện ngắn của ông thường

không gân guốc, gai góc mà pha

chất kí, mang vẻ đẹp thơ mộng, trong

trẻo

 Nêu xuất xứ của tác phẩm?

 Viết trong chuyến đi lên Lào Cai

mùa hè năm 1970 Trích từ tập:

“Giữa trong xanh …”

 Kiểm tra việc nắm nghĩa các từ

khó của HS

 Hđ2 : Hướng dẫn HS tìm hiểu văn

bản(.25’)

 Nhận xét về cốt truyện và tình

I.Đọc hiểu văn bản:

1 Đọc- tóm tắt:

2 Chú thích:

a.Tác giả: Nguyễn Thành Long cĩ

những đĩng gĩp cho nền văn học Việt Nam hiện đại ở thể loại truyện và kí

b.Tác phẩm: Ra đời năm 1970,

sau chuyến đi thực tế ở Lào Cai

c.Từ khó:

II.Phân tích văn bản:

1Cốt truyện và tình huống:

- Cốt truyện đơn giản: kể lại cuộc gặp gỡ tình cờ giữa những người khách với anh thanh niên

- Tác giả tạo tình huống hay cho nhân vật chính xuất hiện một cách thuận lợi và tự nhiên

huống của truyện ngắn “Lặng lẽ Sa

Pa”.

 Cho HS thảo luận trong 4 phút

 Gọi đại diện nhóm trình bày

 Nhận xét

 GV giới thiệu tranh về cảnh mây núi Sa Pa.

 Theo lời tác giả thì tác phẩm này

là “một bức chân dung” Chân dung

đó của ai?

 Chân dung của anh thanh niên

 Bức chân dung hiện ra trong cái

nhìn và suy nghĩ của những nhân vật

nào?

 Hiện ra sự nhìn nhận , suy nghĩ

đánh giá của các nhân vật: bác lái

xe, ông họa sĩ, cô kĩ sư

 Yêu cầu HS làm trong vở bài tập

 Theo em, trong truyện nhân vật

nào là nhân vật trung tâm, nhân

vật nào là nhân vật quan trọng vì

sao?

 Anh thanh niên là nhân xật trung

tâm (nhân vật chính), nhân vật ông

họa sĩ là nhân vật quan trọng Vì hình

ảnh nhân vật anh thanh niên được

trần thuật chủ yếu từ điểm nhìn và

ý nghĩ của nhân vật ông họa sĩ

 Trước khi anh thanh niên xuất hiện,

bác lái xe đã giới thiệu đôi điều về

anh như thế nào?

 Hai mươi bảy tuổi, làm công tác

khí tượng thủy văn kiêm vật lí địa

cầu trên đỉnh Yên Sơn cao 2600 mét

 Anh thanh niên xuất hiện trong tình

huống nào?

 Do mới lên công tác, “thèm”

người quá, kiếm kế dừng xe lại để

gặp mọi người

 Qua lời kể, em biết gì về hoàn

cảnh sống và làm việc của anh

thanh niên?

 Công việc cụ thể của anh là gì?

 “Đo gió … chiến đấu”; “vào 4 giờ

sáng … một giờ sáng” SGK- 183

2 Các nhân vật trong truyện:

a) Nhân vật anh thanh niên:

- Hoàn cảnh sống và làm việc của anh thanh niên: Quanh năm sống một mình trên đỉnh Yên Sơn rất vắng vẻ

- Công việc: Đo gió… chiến đấu”, vào bốn giờ, một giờ sáng Rất vất vả

- Nhưng anh luôn hoàn thành công việc

- Có lòng yêu nghề, ý thức được công việc thầm lặng ấy có ích cho cuộc sống, cho mọi người

 Hoàn cảnh sống và làm việc như

vậy, anh có hoàn thành nhiệm vụ

của mình không?

 Theo em , điều gì giúp anh hoàn

thiện tốt công việc trong hoàn cảnh

ấy?

 Em có suy nghĩ gì về câu nói của

anh thanh niên: “Khi ta làm việc, ta với

công việc là đôi sao là một mình

được”.

 Suy nghĩ thật đúng đắn và sâu

sắc về công việc đối với đời sống

con người

 Vậy theo em, công việc của anh

thanh niên có buồn tẻ, cô đơn

không? Vì sao?

 Không vì anh thanh niên luôn có

công việc và sách làm bạn Biết tổ

chức sắp xếp cuộc sống một cách

khoa học, ngăn nắp; chủ động trồng

hoa, nuôi gà, tự học ngoài giờ làm

việc

 Em có nhận xét gì về cuộc đời

riêng của anh?

 Gọn gàng, ngăn nắp; “Cuộc đời

riêng … giá sách” SGK- 184

 Giáo dục HS học tập đức tính

tốt của anh thanh niên.

- GV nhắc nhở HS phải luơn cĩ tinh thần trách nhiệm

cao trong cơng việc của tập thể : phong trào, lao động

4.4:Tôûng kết: ( 5 phút)

 Câu 1: Tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa” được viết theo thể loại nào?

B Hồi kí

D Truyện ngắn .

 Đáp án:C

 Câu 2: Em cĩ suy nghĩ gì về hồn cảnh sống của anh thanh niên trong phần đầu truyện ngắn “

Lặng lẽ Sa Pa ?

 Đáp án: Hoàn cảnh sống và làm việc của anh thanh niên:

- Quanh năm sống một mình trên đỉnh Yên Sơn rất vắng vẻ

- Công việc: Đo gió… chiến đấu”, vào bốn giờ, một giờ sáng Rất

vất vả

- Nhưng anh luôn hoàn thành công việc

- Có lòng yêu nghề, ý thức được công việc thầm lặng ấy có ích cho cuộc sống, cho mọi người

 GV cho HS trình bày 1’.

 GV gọi HS nhận xét

 GV nhận xét chung

4.5:Hướng dẫn học tập: (3 phút)

 Đối với bài học tiết này:

+ Đọc và tóm tắt, nắm kĩ nội dung văn bản

+ Nắm kĩ cốt truyện và tình huống truyện

 Đối với bài học tiết sau:

Chuẩn bị bài tiết sau: “Lặng lẽ Sa Pa (tt)”

+ Tìm hiểu về phẩm chất và tính cách của nhân vật anh thanh niên và các nhân vật khác trong truyện

+ Nghệ thụât của truyện

5 Phụ lục: Tài liệu: Thông tin phản hồi:

-Tài liệu:

+ SGK, SGV Ngữ văn 9

+ Sổ tay kiến thức Ngữ văn 9

+ Ngữ văn 9 nâng cao

+ Học và thực hành theo chuẩn kiến thức- kĩ năng Ngữ văn 9

+ Phân tích, bình giảng Ngữ văn 9

Tuần:14

Tiết: 67

Ngày dạy: 18/11/2014

LẶNG LẼ SA PA (tt) (Nguyễn Thành Long)

1 Múc tieđu:

2 Noôi dung hóc taôp:

- Noôi dung 2: Phađn tích vaín bạn.(tt)

- Noôi dung 3: Toơng keât.

3 Chuaơn bò:

4 Toơ chöùc caùc hoát ñoông hóc taôp:

4.1:OƠn ñònh toơ chöùc vaø kieơm dieôn: ( 1 phuùt)

9A1 : 9A2: 9A3:

4.2:Kieơm tra mieông: ( 5 phuùt)

 Cađu hoûi kieơm tra baøi cuõ:

 Cađu hoûi kieơm tra noôi dung töï hóc:

 Em ñaõ chuaơn bò nhöõng gì cho baøi hóc hođm nay?

 Ñóc vaín bạn, tìm hieơu chuù thích, tìm hieơu phaăđn Ñóc – hieơu vaín bạn

 Caùch xađy döïng coât truyeđn vaø tình huoẫng cụa truyeôn nhö theâ naøo? (5ñ)

Coât truyeôn ñôn giạn: keơ lái cuoôc gaịp gôõ giöõa caùc nhađn vaôt, táo tình huoâng hay ñeơ nhađn vaôt xuaât hieôn moôt caùch tieôđn lôïi, töï nhieđn

 Neđu hoaøn cạnh soâng vaø laøm vieôc cụa anh thanh nieđn? (5ñ)

Soâng vaø laøm vieôc trong hoaøn cạnh khoù khaín nhöng vaên hoaøn thaønh nhieôm vú

Nhaôn xeùt Chaâm ñieơm

4.3:Tieân trình baøi hóc :

trong truyeôn coøn coù raât nhieău nhöõng nhađn

vaôt khaùc cuõng laø nhöõng con ngöôøi coù loâi

soâng cao ñép, laịng leõ dađng cho ñôøi Qua tieât

hóc naøy, cođ seõ höôùng daên caùc em tìm hieơu kó

veă hó (1’)

 Hđ2 : Höôùng daên HS phađn tích tieâp vaín

bạn(.25’)

 Khi gaịp gôõ mói ngöôøi thì thaùi ñoô cụa anh

thanh nieđn nhö theâ naøo?

- GV cho HS thảo luận : Hợp tâc nhóm nhỏ 3’.

- Gv gọi đại diện một văi nhóm trình băy

- GV cho HS nhận xĩt

- GV chốt ý.

 Anh thanh nieđn ñaõ laøm gì ñeơ theơ hieôn tình

cạm cụa mình ñoâi vôùi mói ngöôøi?

 Qua ñoù, ta thaây anh laø ngöôøi nhö theâ naøo?

 Quan tađm, lo laĩng cho mói ngöôøi raât khieđm

toân bôûi anh luođn keơ veă nhöõng ngöôøi bán gioûi

II Phađn tích vaín bạn:

2 Caùc nhađn vaôt trong truyeôn:

a) Nhađn vaôt anh thanh nieđn (tt)

- Tính caùch vaø phaơm chaât:

Raât vui möøng khi ñöôïc gaịp mói ngöôøi, taịng hoa cho cođ kó sö, pha traø môøi khaùch, say međ keơ veă cođng vieôc, lo thöùc aín tröa cho mói ngöôøi

hơn mình:

 Anh bạn trên đỉnh Phan- xi - păng, ông kĩ sư

vườn rau, đồng chí nghiên cứu khoa học

 Cảm nghĩ của anh thanh niên như thế nào?

 Em học tập học điều gì qua nhân vật anh

thanh niên?

 Sống chan hòa với mọi người, yêu lao

động, …

 Em có nhận xét gì về nghệ thuật xây

dựng tính cách anh thanh niên?

 Ngoài nhân vật chính là anh thanh niên,

các nhân vật phụ đã góp phần tô đẹp thêm

vẻ đẹp của anh thanh niên như thế nào?

 Nhân vật ông họa sĩ đóng góp vai trò gì

trong truyện?

 Dù không dùng cách kể theo ngôi thứ

nhất nhưng tác giả đã nhập vào cái nhìn và

suy nghĩ của ông họa sĩ để quan sát, miêu tả

từ cảnh vật đến nhân vật

 Dưới cái nhìn của họa sĩ cảnh vật Sa Pa

hiện lên như thế nào?

 Cảnh Sa Pa đẹp môt cách kì lạ: “Nắng bây

giờ … gầm xe.” SGK- 181

 Qua đoạn văn trên em thấy người họa sĩ có

năng lực gì?

 Năng lực quan sát kết hợp trí tưởng tượng

bay bổng

 Ông họa sĩ có những suy nghĩ gì về con

người và mảnh đất Sa Pa?

 Với sự từng trải nghề nghiệp và niềm

khao khát đi tìm đối tượng của nghệ thuật,

ông đã xúc động: “Vì đã … tác” Đối với

nhà họa sĩ: “Vẽ bao giờ cũng … gian nan” và

mảnh đất Sa Pa tưởng chừng như lặng lẽ nhưng

ở đó có biết bao nhiêu người đang âm thầm

say mê làm việc cống hiến cho đời

 Suy nghĩ của người họa sĩ: “Thế nhưng …

gian nan” mang yếu tố tự sự hay bình luận?

 Bình luận về việc vẽ

 Những suy nghĩ cảm xúc của ông họa sĩ

đã góp phần tô đậm thêm bức chân dung

của anh thanh niên như thế nào?

- Cởi mở, chân thành, chu đáo, khiêm tốn

- Sống có lí tưởng, yêu mến mọi người, yêu công việc

- Nghệ thuật: Khắc họa rõ tính cách nhân vật (anh thanh niên): tạo ấn tượng tốt đẹp về nhân vật

b.Những nhân vật khác:

 Nhân vật ông họa sĩ:

- Là người thể hiện điểm nhìn trần thuật, suy nghĩ, tình cảøm của tác giả

- Những suy nghĩ, cảm xúc của ông họa

sĩ góp phần làm cho chân dung anh thanh niên sáng đẹp hơn, có chiều sâu tư tưởng

 Cô kĩ sư:

- Cảm thấy bàng hoàng khi hiểu thêm cuộc sống tốt đẹp của anh thanh niên và tin

 Khi nghe anh thanh niên kể chuyện, cùng

với việc khám phá những trang sách, cô có

cảm giác như thế? Vì sao?

 Nó giúp cô điều gì?

 Theo em truyện đưa nhân vật cô kĩ sư vào

có ý nghĩ a gì?

 Vừa làm cho câu chuyện không trở nên

khô khan, vừa nhấn mạnh hơn vẻ đẹp của trí

thức trẻ

 Cách giới thiệu nhân vật chính của bác

lái xe có gì đặc sắc?

 Giới thiệu: “là một trong những người cô

độc nhất thế gian”, “thèm người”

 Qua đó thể hiện tình cảm của bác đối với

anh thanh niên như thế nào?

 Trong truỵên, nhân vật xuất hiện trực tiếp

và những nhân vật xuất hiện gián tiếp đã

góp phần tô đậm hình ảnh anh thanh niên như

thế nào?

 Theo em, chất trữ tình của truyện toát lên

từ đâu?

 Từ phong cảnh thiên nhiên thơ mộng “cảnh

trước … gầm xe”, “lúc bấy giờ … rực rỡ theo”;

những cảm nghĩ của ông họa sĩ, bác lái xe

trước nét đẹp giản dị của anh thanh niên, qua

cuộc gặp gỡ trò chuyện của các nhân vật

làm cho truyện mang dáng dấp một bài thơ,

nâng cao ý nghĩ và vẻ đẹp của những sự

việc, con người bình dị được miêu tả trong

truyện

 Theo em, vì sao tác giả không đặt tên cho

các nhân vật của mình?

 Có lẽ tác giả muốn người đọc liên tưởng

những nhân vật tốt đẹp trong truyện không

phải là những cá nhân riêng lẻ mà là số

đông

 Hđ4: Tìm hiểu chủ đề.(3’)

 Qua việc tìm hiểu và phân tích ở trên, em

hãy chi biết chủ đề của truyện là gì?

Cho HS thảo luận Thời gian: 4 phút.

Gọi HS trình bày, nhận xétù.

GV nhận xét.

tưởng hơn vào con đường mà cô đã chọn

 Bác lái xe:

- Giới thiệu nhân vật chính đầy ấn tượng

- Ngưỡng mộ, yêu mến anh thanh niên

- Sự cảm mến của các nhân vật phụ đã góp phần làm sáng rõ và hoàn thiện nhân vật anh thanh niên

- Chất trữ tình của truyện:

+ Cảnh thiên nhiên

ở Sa Pa đẹp và thơ mộng

+ Cuộc sống một mình lặng lẽ giữa thiên nhiên của anh thanh niên

+ Cuộc gặp gỡ đầy chất thơ của các nhân vật

+ Tạo nên sức hấp dẫn

 Chủ đề: Ca ngợi anh thanh niên và những con người như anh lặng lẽ, say mê làm việc và cống hiến cho đời

III Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

- Tạo tình huống truyện tự nhiên, tình cờ, hấp dẫn

- Kết hợp yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm làm cho

Giáo dục HS ý thức học tập tốt để

sau này góp phần xây dựng đất nước.

 Hđ3 : Hướng dẫn tổng kết.(3’)

 Truyện đã thành công với nghệ thuật gì?

 Tác giả đã thành công với nghệ thuật

xây dựng tình huống, kể chuyện tự nhiên kết

hợp các phương thức biểu đạt, tạo ấn tượng

Tất cả đã đưa tác phẩm đến đỉnh cao thành

công

 Qua tìm hiểu văn bản ở trên, em thấy

truyện “Lặng lẽ Sa Pa” nói về điều gì?

 Sa Pa có những con người rất say mê lao

động cống hiến cho đời, đặc biệt là anh thanh

niên

Gọi HS đọc ghi nhớ SGK- 189

câu chuyện thêm sinh động, khai thác được chiều sâu tâm lí nhân vật

- Cách dùng từ tạo ấn tượng

- Nghệ thuật tả cảnh thiên nhiên đặc sắc, miêu tả nhân vật với nhiều điểm nhìn, kết hợp giữa kể với tả

và nghị luận

- Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện

2 Ý nghĩa văn bản:

Lặng lẽ Sa Pa là câu chuyện về

cuộc gặp gỡ với những con người trong một chuyến đi thực tế của nhân vật ơng hoạ sĩ Qua đĩ tác giả thể hiện niềm yêu mến đối với những con người cĩ lẽ sống cao đẹp đang lặng lẽ quên mình cống hiến cho Tổ quốc

4.4:Tôûng kết: ( 5 phút)

Phát biểu cảm nghĩ về một trong hai nhân vật: anh thanh niên hoặc ông họa sĩ

- Hướng dẫn HS cách làm bài

-GV sử dụng KT trình bày một phút

-HS trình bày theo cảm nhận của mình.

-GV gọi HS trình bày

 Đáp án: HS tự do phát biểu

 Giá trị nội dung của truyện “Lặng lẽ Sa Pa” là gì?

a.Giới thiệu anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn

b.Khắc họa những con người lao động bình thường ở Sa Pa mà tiêu biểu là anh thanh niên.

c.Khắc họa cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa ông họa sĩ, cô kĩ sư, anh thanh niên

 Đáp án:B

 Nêu nét đặc sắc về nghệ thuật của truỵên?

Đáp án: Xây dựng tình huống hợp lí, cách kể chuyện tự nhiên, có

sự kết hợp giữa tự sự trữ tình và bình luận

4.5:Hướng dẫn học tập: (3 phút)

 Đối với bài học tiết này:

- Đọc diễn cảm tác phẩm

- Viết một đoạn văn ghi lại cảm nhận về một vài chi tiết nghệ thuật mà bạn thân thích nhất

+ Tóm tắt truyện “Lặng lẽ Sa Pa”, học thuộc phần ghi nhớ SGK + Làm đầy đủ các bài tập trong vở bài tập và phần luyện tập

 Đối với bài học tiết sau:

- Chuẩn bị bài tiết sau: “Viết bài tập làm văn số 3”

+ Xem kĩ lại về các nội dung tự sự kết hợp các nội dung về văn tự sự kết hợp các phương thức biểu đạt

+ Lập dàn ý cho 4 đề bài trong SGK trang 191

+ Lập dàn ý cho đề 3 SGK

5 Phụ lục: Tài liệu: Thông tin phản hồi:

-Tài liệu:

+ SGK, SGV Ngữ văn 9

+ Sổ tay kiến thức Ngữ văn 9

+ Học và thực hành theo chuẩn kiến thức- kĩ năng Ngữ văn 9

+ Phân tích, bình giảng Ngữ văn 9

Tuần:14

Tiết: 68-69

Ngày dạy: 21/11/2014

VIẾT BÀI TẬP TẬP LÀM VĂN SỐ 3

1 Mục tiêu:

1.1:Kiến thức :

- HS biết cách viết bài văn tự sự cĩ kết hợp các yếu tố miêu tả nội tâm và nghị luận

- HS hiểu: Vận dụng các kiến thức vận dụng các kiến thức đã học để viết hồn chỉnh một bài văn tự sự

cĩ kết hợp viết bài văn tự sự kết hợp các yếu tố miêu tả nội tâm và nghị luận