- Hành vi đập phá là do họ không nhận thức được hành vi c ủa mình, theo qui định của pháp luật người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh tâm thần mất khả năng nhận [r]
Trang 1Ngày so n : ạ 07/3/2019
Ti t 26 ế
Bài 15: VI PH M PHÁP LUÂT VÀ TRÁCH NHI M PHÁP LÍ Ạ Ệ
C A CÔNG DÂN Ủ ( TI T 1) Ế
I M c tiêu bài h c ụ ọ
1 Ki n th c ế ứ
- Th nào là vi ph m pháp lu tế ạ ậ ?
- Các lo i vi ph m pháp lu t.ạ ạ ậ
2 Kỹ năng
- Bi t x s phù h p v i qui đ nh c a pháp lu tế ử ự ợ ớ ị ủ ậ
- Phân bi t đệ ược hành vi tôn tr ng pháp lu t và vi ph m pháp lu t đ cóọ ậ ạ ậ ể thái đ và cách x x phù h p.ộ ử ự ợ
3 Thái độ
- Hình thành ý th c tôn tr ng pháp lu t, nghiêm ch nh ch p hành phápứ ọ ậ ỉ ấ
lu tậ
- Tích c c ngăn ng a và đ u tranh v i các hành vi vi ph m pháp lu tự ừ ấ ớ ạ ậ
4 Đ nh h ị ướ ng phát tri n năng l c ể ự
- Giáo d c kĩ năng s ngụ ố
+ Kĩ năng t duy phê phán ( Bi t phê phán đánh giá nh ng hành vi vi ph mư ế ữ ạ pháp lu t, đ ng tình, ng h các bi n pháp x ph t c a Nhà nậ ồ ủ ộ ệ ử ạ ủ ước đ i v iố ớ
nh ng hành vi vi ph m pháp lu t)ữ ạ ậ
+ Kĩ năng tìm ki m và x lý thông tin v m t s hi n tế ử ề ộ ố ệ ượng vi ph m pháp lu tạ ậ
c a thanh thi u niên đ a phủ ế ở ị ương
+ Kĩ năng kiên đ nh không tham gia vào các hành vi vi ph m pháp lu t.ị ạ ậ
- Giáo d c đ o đ c: ụ ạ ứ TÔN TR NG, T GIÁC, TRUNG TH C, TRÁCH NHI M.Ọ Ự Ự Ệ + Nh n bi t m t s lo i vi ph m pháp lu t.ậ ế ộ ố ạ ạ ậ
+ Th y rõ trách nhi m c a công dân trong vi c th c hi n các quy đ nh c a phápấ ệ ủ ệ ự ệ ị ủ
lu t.ậ
+ Hình thành ý th c tôn tr ng pháp lu t, t giác ch p hành pháp lu t.ứ ọ ậ ự ấ ậ
II Chu n b ẩ ị
1 Chu n b c a th y ẩ ị ủ ầ
- Tài li u tham kh o:ệ ả Hi n pháp 1992 - B lu t hình s 1999; Lu t hônế ộ ậ ự ậ nhân gia đình 2000; Lu t giao thông đậ ường b ; Pháp l nh x lí vi ph m hànhộ ệ ử ạ chính 2002, máy chi u.ế
2 Chu n b c a trò: ẩ ị ủ S u t m các bài báo v nh ng v n đ liên quan đ nư ầ ề ữ ấ ề ế
vi ph m pháp lu t và trách nhi m pháp lí.ạ ậ ệ
III- Phư ng pháp ơ /KT
1 Phương pháp: - Nêu v n đ , đàm tho i, nghiên c u trấ ề ạ ứ ường h p đi n hình.ợ ể
2 Kỹ thu t: Đ ng não,th o lu n nhóm, x lý tình hu ng, bày t thái đ ậ ộ ả ậ ử ố ỏ ộ
IV Ti n trình lên l p- giáo d c ế ớ ụ
1 n đ nh t ch c(1’) Ổ ị ổ ứ
Trang 22 Ki m tra bài cũ ể ( GV k t h p ki m tra trong ti t h c)ế ợ ể ế ọ
3 Bài m i ớ
* Ho t đ ng 1( ạ ộ 4’) Gi i thi u ch đ bài m i:ớ ệ ủ ề ớ
- M c đich: Gi i thi u bài, t o tâm th , đ nh h ụ ớ ệ ạ ế ị ướ ng chú ý cho HS.
- Th i gian: (2 phút.) ờ
- Ph ươ ng pháp: Tr c quan ự
- Kĩ thu t: đ ng não ậ ộ
- Ph ươ ng ti n, t li u: máy chi u, t li u ệ ư ệ ế ư ệ
Giáo viên đ a ra các thông tin:ư
- Ngày 29/2/2004 Công an phường H đã x ph t hành chính bà Hân vàử ạ yêu c u bà tháo d mái che l n chi m v a hè.ầ ỡ ấ ế ỉ
- Tháng 2/ 2004 Lê th Th m, sinh năm 1983 Tĩnh Giaị ơ ở ,Thanh Hoá đã bị
b t vì t i l a đ o ăn c p xe máy có h th ng Tắ ộ ừ ả ắ ệ ố h m ph i ch u trách nhi m hìnhơ ả ị ệ
s vì nh ng hành vi c a mình gây nên.ự ữ ủ
- Toà án nhân dân huy n T đã x ph t ông Hà ph i hoàn tr l i ông Tân sệ ử ạ ả ả ạ ố
ti n vay 5 tri u đ ng cùng v i lãi su t tính theo lãi su t ngân hàng ề ệ ồ ớ ấ ấ Nhà nước
Vi t Nam theo ệ Đi u 471 c a ề ủ B lu t dân s ( vì ông Hà dây d a không tr theoộ ậ ự ư ả đúng qui đ nh)ị
- B n Nguy n văn An, h c sinh l p 9 trạ ễ ọ ớ ường THCS H thường xuyên đi h cọ
mu n, giáo viên ch nhi m và nhà trộ ủ ệ ường đã x lí nghiêmm kh c hành vi viử ắ
ph m k lu t c a An.ạ ỉ ậ ủ
? Em có nh n xét gì khi nghe nh ng thông tin trên? ậ ữ
? Các bi n pháp x li ( còn g i là trách nhi m pháp li) c a nhà n ệ ử ọ ệ ủ ướ c đ i v i các ố ớ
ho t đ ng trên ạ ộ ?
=> Đ hi u rõ v vi ph m lu t, trách nhi m pháp lí c a công dân v i vi c th cể ể ề ạ ậ ệ ủ ớ ệ ự
hi n pháp lí, pháp lu t ệ ậ
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
Ho t đ ng 2: L ng nghe, quan sát và đàm tho i tìm hi u ạ ộ ắ ạ ể v n đ ấ ề
- M c ụ đich: Cung c p cho h c sinh â ọ m t ộ s n i dung giúp h c sinh b ố ộ ọ ướ c đ u nh n â ậ
bi t v các hành vi vi ph m pháp lu t trong các lĩnh v c ế ê ạ ậ ự
- Th i gian: 15 phút ờ
- Ph ươ ng pháp: v n đáp, đàm tho i, thuy t trình â ạ ế
- Ph ươ ng ti n, t li u: máy chi u, câu chuy n ệ ư ệ ế ệ
Ho t đ ng c a GV và HS ạ ộ ủ Ghi b ng ả
- Giáo viên cho HS quan sát trên phông chi uế n iộ I Đ t v n đ ặ ấ ề
Trang 3dung tình hu ng ( sgk-52)ố
- Yêu c u 1 h c sinh đ c.ầ ọ ọ
- Giáo viên l p b ng - H c sinh tr l i cá nhân-ậ ả ọ ả ờ
C l p cùng trao đ i.ả ớ ổ
- Giáo viên: đi n các kí hi u đúng c a h c sinhề ệ ủ ọ
vào b ng.ả
hi n ệ H u quả ậ ph m Vi ạ
pháp
lu t ậ
g
1 - Xây nhà trái phép
ắ
c ngố
- Ng pậ
nướ c
X
2 - Đua xe máy,v ượ t
đèn đ , ỏ gây tai n n ạ
giao thông.
X - Thi tệ
h i vạ ề
người
và c aủ
X
3 -Tâm th n, đ p phá ầ ậ X Phá tài
4 - C ướ p gi t dây ậ
truy n, túi sách ề
ng ườ i đi đ ườ ng
t nổ
th t tàiấ chính cho
người khác
X
5 Vay ti n dây d a ề ư
ệ
h i vạ ề kinh tế
c aủ
người khác
X
6 Ch t cành t a cây mà ặ ỉ
không đ t bi n báo ặ ể X Ngbị ười
thương
X
?Em có nh n xét gì v các hành vi trên? ậ ề
- Là nh ng hành vi trái pháp lu t.ữ ậ
? Vì sao hành vi (3) không có l i, không vi ph m ỗ ạ ?
Trang 4- Hành vi đ p phá là do h không nh n th c đậ ọ ậ ứ ược hành vi c a mình, theo quiủ
đ nh c a pháp lu t ngị ủ ậ ười th c hi n hành vi nguy hi m cho xã h i trong khi m cự ệ ể ộ ắ
b nh tâm th n m t kh năng nh n th c đi u khi n hành vi (M t năng l c hànhệ ầ ấ ả ậ ứ ề ể ấ ự vi), thì không ph i ch u trách nhi m hình s ả ị ệ ự (Điêu 12,13,43 B lu t hình s ộ ậ ự 1999)
LU T HÌNH S 1999:Ậ Ự
Đi u 13 Tình tr ng không có năng l c trách nhi m hình s :ề ạ ự ệ ự
1 Người th c hi n hành vi nguy hi m cho xã h i trong khi đang m c b nh tâmự ệ ể ộ ắ ệ
th n ho c m t b nh khác làm m t kh năng nh n th c ho c kh năng đi uầ ặ ộ ệ ấ ả ậ ứ ặ ả ề khi n hành vi c a mình, thì không ph i ch u trách nhi m hình s ; đ i v i ngể ủ ả ị ệ ự ố ớ ười này, ph i áp d ng bi n pháp b t bu c ch a b nh ả ụ ệ ắ ộ ữ ệ
2 Người ph m t i trong khi có năng l c trách nhi m hình s , nh ng đã lâm vàoạ ộ ự ệ ự ư tình tr ng qui đ nh t i kho n 1 Đi u này trạ ị ạ ả ề ước khi b k t án, thì cũng đị ế ược áp
d ng bi n pháp b t bu c ch a b nh Sau khi kh i b nh, ngụ ệ ắ ộ ữ ệ ỏ ệ ười đó có th ph iể ả
ch u trách nhi m hình s ị ệ ự
Đi u 43 ề B t bu c ch a b nh: ắ ộ ữ ệ
1 Đ i v i ngố ớ ười th c hi n hành vi nguy hi m cho xã h i trong khi m c b nhự ệ ể ộ ắ ệ quy đ nh t i kho n 1 ị ạ ả Đi u 13ề c a B lu t này, thì tùy theo giai đo n tủ ộ ậ ạ ố
t ng,Vi n ki m sát ho c Tòa án căn c vào k t lu n c a H i đ ng giám đ nhụ ệ ể ặ ứ ế ậ ủ ộ ồ ị pháp y, có th quy t đ nh đ a h vào m t c s đi u tr chuyên khoa đ b tể ế ị ư ọ ộ ơ ở ề ị ể ắ
bu c ch a b nh; n u th y không c n thi t ph i đ a vào m t c s đi u trộ ữ ệ ế ấ ầ ế ả ư ộ ơ ở ề ị chuyên khoa, thì có th giao cho gia đình ho c ngể ặ ười giám h trông nom dộ ướ ựi s giám sát c a c quan Nhà nủ ơ ước có th m quy n ẩ ề
? Vì sao hành vi 6 không vi ph m pháp lu t, mà vi ph m n i qui an toàn lao ạ ậ ạ ộ
đ ng? ộ
*Hành vi 6: Ch t cành t a cây mà không đ t bi n báo ặ ỉ ặ ể (theo Đi u 98 c a ê ủ B lu t ộ ậ Lao đ ng - qui đ nh v an toàn trong Lao đ ng) ộ ị ê ộ Đây là hành vi không vi ph mạ pháp lu t mà là vi ph m n i qui an toàn lao đ ng -> vi ph m k lu t trong laoậ ạ ộ ộ ạ ỉ ậ
đ ng -> gây h u qu ngộ ậ ả ười đi đường b thị ương
B LU T LAO Đ NG: Ộ Ậ Ộ
Đi u 98: ề
1- Ngườ ử ụi s d ng lao đ ng ph i đ nh kỳ ki m tra, tu s a máy, thi t b , nhàộ ả ị ể ử ế ị
xưởng, kho tàng theo tiêu chu n an toàn lao đ ng, v sinh lao đ ng.ẩ ộ ệ ộ
2- Ngườ ử ụi s d ng lao đ ng ph i có đ các phộ ả ủ ương ti n che ch n các b ph nệ ắ ộ ậ
d gây nguy hi m c a máy, thi t b trong doanh nghi p; n i làm vi c, n i đ tễ ể ủ ế ị ệ ơ ệ ơ ặ máy, thi t b , n i có y u t nguy hi m, đ c h i trong doanh nghi p, ph i b tríế ị ơ ế ố ể ộ ạ ệ ả ố
đ phòng s c , có b ng ch d n v an toàn lao đ ng, v sinh lao đ ng đ t về ự ố ả ỉ ẫ ề ộ ệ ộ ặ ở ị trí mà m i ngọ ườ ễ ấi d th y, d đ c.ễ ọ
Ho t đ ng c a GV và HS ạ ộ ủ Ghi b ng ả
- Giáo viên ti p t c cho h c sinh trao đ iế ụ ọ ổ
tr l i b ng th 2( phi u h c t p)ả ờ ả ứ ế ọ ậ
+ Trên c s ki n th c c a b ng, m i h cơ ở ế ứ ủ ả ỗ ọ
sinh nh n xét và đi n vào các c t.ậ ề ộ
+ Giáo viên ghi ý ki n đúng vào b ngế ả
- Giáo viên gi i thích vì sao hành vi 3ả
- Hành vi 1,2,4,5,6 + Là nh ng hành vi c th , tráiữ ụ ể pháp lu t.ậ
+ Do gười có năng l c trách nhi mự ệ pháp lý th c hi nự ệ
+ Xâm h i đ n các m i quan h xãạ ế ố ệ
h iộ
Trang 5không ph i ch u trách nhi m pháp líả ị ệ
( Vì người đó không có năng l c tráchự
nhi m pháp lí)ệ
- Giáo viên k t lu n thông qua 2 ph nế ậ ầ
th o lu n => Bả ậ ước đ u tìm hi u, Nh nầ ể ậ
bi t 1 s khái ni m liên quan đ n viế ố ệ ế
ph m pháp lu t Đó là các y u t c aạ ậ ế ố ủ
hành vi vi ph m pháp lu t.ạ ậ
=> Vi ph m pháp lu t ạ ậ
Hành vi th t ứ ự
( theo sgk) Trách nhi m pháp líPh i ả ệ Phân lo i vi ph m ạ ạ
ch u ị Không ch u ị
chính
sự
sự
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
Ho t đ ng 3: Tìm hi u n i dung bài h c ạ ộ ể ộ ọ
- M c đich: HS bi t khái quát thành n i dung bài h c ụ ế ộ ọ
+ Th nào là vi ph m pháp lu t? ế ạ ậ
+ Các lo i vi ph m pháp lu t ạ ạ ậ
- Th i gian: 20 phút ờ
- Ph ươ ng ti n, t li u: Gi y tô ki, bút d ệ ư ệ â ạ
- Ph ươ ng pháp: v n đáp, tr c quan, nêu và gi i quy t v n đ , th o lu n nhóm â ự ả ế â ê ả ậ
- Kĩ thu t: đ ng não, trình bày m t phút, h i và tr l i ậ ộ ộ ỏ ả ờ
GV hướng d n HS tìm hi u ND bài h cẫ ể ọ
? Vi ph m pháp lu t là gi? ạ ậ
? Có các lo i vi ph m pháp lu t nào? ạ ạ ậ
? Th nào là vi ph m pháp lu t hình s ế ạ ậ ự?
? Th nào là vi ph m pháp lu t hành ế ạ ậ
chinh?
? Th nào là vi ph m pháp lu t dân s ế ạ ậ ự?
? Th nào là vi ph m k lu t ế ạ ỷ ậ ?
GV cho HS Th o lu n nhóm ả ậ (4 phút)
II N i dung bài h c ộ ọ
1 Vi ph m pháp lu t ạ ậ
- Là hành vi trái pháp lu t, có l i,ậ ỗ
do người có năng l c trách nhi mự ệ pháp lí th c hi n, xâm h i đ n cácự ệ ạ ế quan h xã h i đệ ộ ược pháp lu t b oậ ả vệ
2 Các lo i vi ph m pháp lu t ạ ạ ậ
Trang 6GV chia l p làm 4 nhóm,b u nhóm trớ ầ ưởng,
đ i di n nhóm trình bày k t qu th oạ ệ ế ả ả
lu n nhóm vào b ng ph đã chu n b ậ ả ụ ẩ ị
-Nhóm khác nh n xét, b sung.ậ ổ
GV nh n xét,đánh giá.ậ
* Nhóm 1: Tìm m t s hành vi vi ph mộ ố ạ
pháp lu t hình sậ ự
- Gi t ngế ườ ưới, c p c a, buôn l u ma tuý.ủ ậ
- Cướp ti m vàng, cệ ướp ti n ngân hành.ề
* Nhóm 2: Vi ph m pháp lu t hành chínhạ ậ
- Vi ph m an toàn giao thông.ạ
- Vượt đèn đ , lái xe say rỏ ượu gây tai n nạ
giao thông
* Nhóm 3: Vi ph m pháp lu t dân sạ ậ ự
- Ăn c p tài s n c a công dân.ắ ả ủ
- Tr m c p xe máy ộ ắ
* Nhóm 4: Vi ph m k lu tạ ỉ ậ
- Không tuân theo qui đ nh c a c quan xíị ủ ơ
nghi p.ệ
- Vi ph m th i gian làm vi c: đi mu n, vạ ờ ệ ộ ề
s m.ớ
- Không tuân theo k lu t ỉ ậ lao đ ngộ
- Trường h c: Đi h c mu n, không thamọ ọ ộ
gia sinh ho t ạ Đ i.ộ
HS: đ i di n nhóm trình bày 1 phútạ ệ
HS nhóm khác nh n xét, b sungậ ổ
GV nh n xét, b sung, đánh giá.ậ ổ
- Vi ph m pháp lu t hình sạ ậ ự
- Vi ph m pháp lu t hành chínhạ ậ
- Vi ph m pháp lu t dân sạ ậ ự
- Vi ph m k lu tạ ỷ ậ
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
4 C ng c bài h c(2’) ủ ố ọ
- H c sinh làm bài t p 1 ( sgk-55)ọ ậ
- Giáo viên k t lu n: Con ngế ậ ười luôn có m i quan h nh : Quan h xã h i, quanố ệ ư ệ ộ
h pháp lu t, trong quá trình th c hi n các qui đ nh, quy t c, n i dung c a nhàệ ậ ự ệ ị ắ ộ ủ
nước đ ra thề ường có nh ng vi ph m Nh ng vi ph m đó sẽ nh hữ ạ ữ ạ ả ưởng t i b nớ ả thân, gia đình và xã h i Xem xét vi ph m pháp lu t giúp chúng ta th c hi n t tộ ạ ậ ự ệ ố các qui đ nh tránh xa t n n xã h i, giúp cho gia đình, xã h i bình yên ị ệ ạ ộ ộ
5 H ướ ng d n h c bài nhà(3’) ẫ ọ ở
- V nhà h c bài cũ đ y đ phân tích tình hu ng sgkề ọ ầ ủ ố
Trang 7- Đ c và tìm hi u n i dung bài m i: Bài 15 ọ ể ộ ớ : “Vi ph m pháp lu t và trách nhi mạ ậ ệ pháp lí c a công dân”.ủ ( ti t 2)ế Xem trước bài và tr l i câu h i trong SGK.ả ờ ỏ
+ Tìm hi u trách nhi m pháp lí.ể ệ
+ Các lo i trách nhi m pháp líạ ệ
? Trách nhiệm pháp lí là gì? Nêu ví dụ cụ thể?
? Có những loại trách nhiệm pháp lí nào?
? Trách nhiệm hình sự là gì? Ví dụ ?
? Thế nào là trách nhiệm dân sự?Ví dụ?
? Trách nhiệm hành chính là gì?Ví dụ ?
? Thế nào là trách nhiệm kỉ luật?Ví dụ?
? Biện pháp xử lí chính là gì?
? Cho biết ý nghĩa của trách nhiệm pháp lí?
? Mọi công dân phải có trách nhiệm như thế nào?
? Đối với học sinh có trách nhiệm gì?
