NỀN VĂN MINH LA MÃ CỔ ĐẠI

A. Cơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại3I. Địa lý và dân cư3II. Sơ lược lịch sử La Mã cổ đại3 Thời kì cộng hòa3 Thời kì quân chủ4B. Những thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại51. Chữ viết52. Văn học5a. Thần thoại5b. Thơ63. Sử học64. Triết học65. Luật pháp76. Khoa học tự nhiên77. Y học78. Nghệ thuật8a. Kiến trúc8b. Điêu khắc89. Tôn giáo810. Thể thao và các hoạt động10

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONGNG Đ I H C THĂNG LONGẠI HỌC THĂNG LONG ỌC THĂNG LONG KHOA QU N TR D CH V DU L CH & L HÀNHẢN TRỊ DỊCH VỤ DU LỊCH & LỮ HÀNH Ị DỊCH VỤ DU LỊCH & LỮ HÀNH Ị DỊCH VỤ DU LỊCH & LỮ HÀNH Ụ DU LỊCH & LỮ HÀNH Ị DỊCH VỤ DU LỊCH & LỮ HÀNH Ữ HÀNH

――――

TI U LU N MÔN H C ỂU LUẬN MÔN HỌC ẬN MÔN HỌC ỌC

L CH S VĂN MINH TH GI I ỊCH SỬ VĂN MINH THẾ GIỚI Ử VĂN MINH THẾ GIỚI Ế GIỚI ỚI

Đ tài: ề tài:

MÃ SINH VIÊN

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

A C s hình thành n n văn minh La Mã c đ iơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ền văn minh La Mã cổ đại ổ đại ại

3

I Đ a lý và dân cịa lý và dân cư ư

3

II S lơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ược lịch sử La Mã cổ đại ịa lý và dân cưc l ch s La Mã c đ iử La Mã cổ đại ổ đại ại

3

* Th i kì c ng hòaời kì cộng hòa ộng hòa

3

* Th i kì quân chời kì cộng hòa ủ

4

B Nh ng thành t u ch y u c a văn minh La Mã c đ iững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ủ ổ đại ại 5

5

5

5

6

6

6

7

7

7

8

8

8

8

10

A C s hình thành n n văn minh La Mã c đ i ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ền văn minh La Mã cổ đại ổ đại ại :

I Đ a lý và dân c : ịa lý và dân cư: ư:

- La Mã (Rôma) là tên m t qu c gia c đ i, phát nguyên t bán đ oộng hòa ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ổ đại ại ừ bán đảo ảo

Ý Đây là m t bán đ o dài và h p Nam Âu, hình chi c ng vộng hòa ảo ẹp ở Nam Âu, hình chiếc ủng v ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ủ ư n ra Đ aơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ịa lý và dân cư Trung H i, di n tích kho ng 300.000 km2 , phía B c có dãy Anp ngănảo ệ thuật ảo ắc ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại cách Ý v i châu Âu; phía Nam có đ o Xixin, phía Tây có đ o Coocx vàới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ảo ảo ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại

đ o Xacdennh ảo ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại

- Là vùng có

nhi u đ ng b ngền văn minh La Mã cổ đại ồng bằng ằng

màu m và đ ngỡ và đồng ồng bằng

c thu n l i choỏ thuận lợi cho ật pháp ợc lịch sử La Mã cổ đại

súc Ý còn nhi uền văn minh La Mã cổ đại

đ ng, chì, s t đồng bằng ắc ể thao và các hoạt động

ch t o công cếu của văn minh La Mã cổ đại ại ụ

s n xu t, vũ khí.ảo ất, vũ khí

Bời kì cộng hòa bi n phíaể thao và các hoạt động

thu n ti n choật pháp ệ thuật

tàu bè đi l i nh ng phía Nam có nhi u v nh và c ng t t.ại ư ền văn minh La Mã cổ đại ịa lý và dân cư ảo ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo

- Bán đ o Ý l n g p 5 l n bán đ o Hy L p Sau khi làm ch bán đ oảo ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ất, vũ khí ần thoại ảo ại ủ ảo

Ý, La Mã còn xâm chi m các vùng bên ngoài, l p thành m t đ qu c r ngếu của văn minh La Mã cổ đại ật pháp ộng hòa ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ộng hòa

l n bao g m đ t đai c a 3 châu: Âu, Á, Phi, bao quanh Đ a Trung H i ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ồng bằng ất, vũ khí ủ ịa lý và dân cư ảo

- C dân ch y u và có m t s m nh t bán đ o Ý g i là ngư ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ất, vũ khí ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ảo ọc ười kì cộng hòai Ý (Italoes) Trong đó b ph n s ng vùng Latium động hòa ật pháp ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ược lịch sử La Mã cổ đại ọcc g i là người kì cộng hòai Latinh

đã d ng lên thành La Mã trên sông Tibr , t đó h đựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ừ bán đảo ọc ược lịch sử La Mã cổ đạic g i là ngọc ười kì cộng hòai La

Mã Ngoài ra còn có người kì cộng hòai Gôloa, người kì cộng hòai Et ruxc mi n B c và mi nơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ền văn minh La Mã cổ đại ắc ền văn minh La Mã cổ đại Trung, còn người kì cộng hòai Hy L p thì các thành ph ven bi n phía Nam và đ oại ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ể thao và các hoạt động ảo Xixin

II S l ơ lược lịch sử La Mã cổ đại: ư:ợc lịch sử La Mã cổ đại: ịa lý và dân cư: c l ch s La Mã c đ i: ử La Mã cổ đại: ổ đại: ại:

* Th i kì c ng hòa ời kì cộng hòa ộng hòa

- Nhà nưới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ vàc La Mã ra đ i vào gi a th k VI TCN, có vua, Vi nời kì cộng hòa ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện ệ thuật

La Mã n i d y, bãi b ngôi vua, thành l p ch đ c ng hòa Bênổ đại ật pháp ỏ thuận lợi cho ật pháp ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ộng hòa

có quy n ngang nhau, nhi m kì m t năm ền văn minh La Mã cổ đại ệ thuật ộng hòa

- T th k IV TCN, La Mã không ng ng t n công bên ngoài, tr iừ bán đảo ếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện ừ bán đảo ất, vũ khí ảo qua h n m t th k La Mã chinh ph c đơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện ụ ược lịch sử La Mã cổ đạic toàn b bán đ o Ý,ộng hòa ảo

m r ng lãnh th g m vùng b bi n B c Phi, mi n Đông Tâyở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ổ đại ồng bằng ời kì cộng hòa ể thao và các hoạt động ắc ền văn minh La Mã cổ đại Ban Nha, mi n Nam x Gôl , bán đ o Xácdennh , đ o Coocx ền văn minh La Mã cổ đại ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ảo ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ảo ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại

Đ n gi a th k I TCN La Mã chi m toàn b vùng đ t đai r ngếu của văn minh La Mã cổ đại ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ất, vũ khí ộng hòa

l n Đ a Trung H i, sát nh p Ai C p vào b n đ La Mã năm 30ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ịa lý và dân cư ảo ật pháp ật pháp ảo ồng bằng TCN La Mã tr thành đ qu c mênh mông Đ a Trung H i trở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ịa lý và dân cư ảo ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại thành m t cái h nh n m g n trong đ qu c La Mã ộng hòa ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ỏ thuận lợi cho ằng ọc ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo

* Th i kì quân ch ời kì cộng hòa ủ

 T ch đ c ng hòa sang ch đ quân ch ừ bán đảo ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ộng hòa ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ủ

− T th k I TCN, ch đ c ng hòa La Mã d n b ch đ đ c tàiừ bán đảo ếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ộng hòa ần thoại ịa lý và dân cư ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ộng hòa thay th Năm 82 TCN, Xila tuyên b làm đ c tài su t đ i, nh ngếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ộng hòa ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ời kì cộng hòa ư

đ n năm 79 TCN vì m n ng ph i t ch c và đ n năm 78 TCN thìếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý ảo ừ bán đảo ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ ếu của văn minh La Mã cổ đại

ch t.ếu của văn minh La Mã cổ đại

− Sau khi đàn áp cu c kh i nghĩa nô l Xpactacut La Mã đã xu tộng hòa ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ệ thuật ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ất, vũ khí

hi n chính quy n tay ba: Gratxut, Pômpê, Xêda l n th nh t.ệ thuật ền văn minh La Mã cổ đại ần thoại ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ ất, vũ khí Năm 43 TCN, La Mã xu t hi n chính quy n tay ba l n th hai:ất, vũ khí ệ thuật ền văn minh La Mã cổ đại ần thoại ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ Antôniút, Lêpiđút, ctavianaút Cu i cùng chính quy n n mỐctavianaút Cuối cùng chính quyền nằm ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ền văn minh La Mã cổ đại ằng trong tay ctavianút v i danh hi u là Ôgút-Đ ng chí tôn, tuy v nỐctavianaút Cuối cùng chính quyền nằm ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ệ thuật ất, vũ khí ẫn khoác cái áo ch đ c ng hòa nh ng th c ch t đã chuy n sangếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ộng hòa ư ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ất, vũ khí ể thao và các hoạt động

ch đ chuyên ch ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ếu của văn minh La Mã cổ đại

 S suy vong c a đ qu c La Mã ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo

− Đ n th i quân ch , ch đ nô l La Mã ngày càng kh ng ho ngếu của văn minh La Mã cổ đại ời kì cộng hòa ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ệ thuật ủ ảo

tr m tr ng Năm 395, đ qu c La Mã b chia thành hai đ qu c:ần thoại ọc ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ịa lý và dân cư ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo Đông La Mã đóng đô Cônxtantin pl và đ qu c Tây La Mãở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo đóng đô La Mã Th k IV, ngở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện ười kì cộng hòai Giecman bao g m nhi u t cồng bằng ền văn minh La Mã cổ đại ộng hòa

người kì cộng hòai đã di c t vào lãnh th c a đ qu c La Mã ư ồng bằng ại ổ đại ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo

− Sang th k V, m t s b l c Giecman thành l p các vếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện ộng hòa ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ộng hòa ại ật pháp ươ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đạing qu cốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo

đánh thuê người kì cộng hòai Giecman đã l t đ ông vua cu i cùng c a đật pháp ổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại

qu c Tây La Mã r i t x ng là hoàng đ S ki n đó đánh d u sốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ồng bằng ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ư ếu của văn minh La Mã cổ đại ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ệ thuật ất, vũ khí ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại

di t vong c a đ qu c Tây La Mã đ ng th i ch m d t ch đ cệ thuật ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ồng bằng ời kì cộng hòa ất, vũ khí ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa

chi m h u nô l - Còn đ qu c Đông La Mã thì v n ti p t c t nếu của văn minh La Mã cổ đại ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ệ thuật ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ẫn ếu của văn minh La Mã cổ đại ụ ồng bằng

t i và đi d n vào con đại ần thoại ười kì cộng hòang phong ki n hóa, đếu của văn minh La Mã cổ đại ược lịch sử La Mã cổ đạic g i là đ qu cọc ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo Bidantium đ n 1459.ếu của văn minh La Mã cổ đại

B Nh ng thành t u ch y u c a văn minh La Mã c đ i: ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại: ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại: ủ yếu của văn minh La Mã cổ đại: ếu của văn minh La Mã cổ đại: ủ yếu của văn minh La Mã cổ đại: ổ đại ại

Hy L p và La Mã là hai qu c gia riêng bi t do các dân t c khác nhauại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ệ thuật ộng hòa

l p nên Nhà th La Mã là Hôratiut đã nói: “Ngật pháp ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ười kì cộng hòai Hy L p b ngại ịa lý và dân cư ười kì cộng hòai La Mã chinh ph c, nh ng ngụ ư ười kì cộng hòai b chinh ph c y l i chinh ph c tr l i kịa lý và dân cư ụ ất, vũ khí ại ụ ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ại ẻ

dã ” Người kì cộng hòai La Mã không ch k th a n n văn minh c a ngỉ VI TCN, có vua, Viện ếu của văn minh La Mã cổ đại ừ bán đảo ền văn minh La Mã cổ đại ủ ười kì cộng hòai Hy L pại

th i c đ i mà còn có nh ng đóng góp đáng k , t o thành n n văn minhời kì cộng hòa ổ đại ại ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ể thao và các hoạt động ại ền văn minh La Mã cổ đại Hy-La, c s c a văn minh Tây Âu sau này.ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ủ

1 Ch vi t: ữ viết: ết:

T ch Hy L p c , ngừ bán đảo ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ại ổ đại ười kì cộng hòai La Mã đã đ t ra m t lo i ch riêng c aặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý ộng hòa ại ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ủ mình mà ngày nay ta quen g i là ch Latinh Đây là m t th ch vi t đ nọc ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại

gi n, thu n ti n nên đã đảo ật pháp ệ thuật ược lịch sử La Mã cổ đại ử La Mã cổ đại ục s d ng r ng rãi trong toàn b đ qu c vàộng hòa ộng hòa ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo sau này đã tr thành ch vi t c a nhi u qu c gia trên th gi i.ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ủ ền văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ếu của văn minh La Mã cổ đại ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và

B n kh c có t th k 6 TCN đ ắc có từ thế kỷ 6 TCN được xem như nguồn gốc chữ viết của La Mã ừ thế kỷ 6 TCN được xem như nguồn gốc chữ viết của La Mã ế kỷ 6 TCN được xem như nguồn gốc chữ viết của La Mã ỷ 6 TCN được xem như nguồn gốc chữ viết của La Mã ược xem như nguồn gốc chữ viết của La Mã c xem nh ngu n g c ch vi t c a La Mã ư ồn gốc chữ viết của La Mã ốc chữ viết của La Mã ữ viết của La Mã ế kỷ 6 TCN được xem như nguồn gốc chữ viết của La Mã ủ

a Th n tho i: ần thoại: ại:

− Hy L p trong giai đo n t th k VIII-VI TCN, nhân dân đã sángại ại ừ bán đảo ếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện

t o ra m t kho tàng th n tho i r t phong phú v vi c khai hóaại ộng hòa ần thoại ại ất, vũ khí ền văn minh La Mã cổ đại ệ thuật

đ t đai, v các th n trong cu c s ng xã h i, v anh hùng, dũngất, vũ khí ền văn minh La Mã cổ đại ần thoại ộng hòa ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ộng hòa ền văn minh La Mã cổ đại

sĩ và d n s p x p các th n theo tôn ti tr t t ần thoại ắc ếu của văn minh La Mã cổ đại ần thoại ật pháp ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại

− La Mã h u nhần thoại ư ti p thu hoàn toàn kho tàng th n tho i và hếu của văn minh La Mã cổ đại ần thoại ại ệ thuật

th ng các th n c a Hy L p nh ng đ t l i tên cho các v th n đó.ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ần thoại ủ ại ư ặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý ại ịa lý và dân cư ần thoại

Ví d : - Th n D t c a Hy L p tr thành Giupite c a La Mã -ụ ần thoại ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ủ ại ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ủ

Th n Nêva - v th n D t c a Hy L p thành th n Giumông - vần thoại ợc lịch sử La Mã cổ đại ần thoại ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ủ ại ần thoại ợc lịch sử La Mã cổ đại

Vua c a các v th n - Th n Zeus ủ ị thần - Thần Zeus ần thoại: ần thoại:

b Th : ơ:

− Th La Mã: phát tri n nh t dơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ể thao và các hoạt động ất, vũ khí ưới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ vài th i ctaviaút: nhóm tao đànời kì cộng hòa Ốctavianaút Cuối cùng chính quyền nằm

do Mêxen được lịch sử La Mã cổ đạic thành l p, Mêxen là m t thân c n c a ctaviaútật pháp ộng hòa ật pháp ủ Ốctavianaút Cuối cùng chính quyền nằm

đã đ ng ra b o v các thi sĩ Trong nhóm này có các nhà th n iứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ ảo ệ thuật ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ổ đại

ti ng nh : Viêcgian, Hôratiut, Ôviđiút Nh ng nhà th xu t phátếu của văn minh La Mã cổ đại ư ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ất, vũ khí

t nhi u ngu n g c: nhân dân, nô l và k sĩ…ừ bán đảo ền văn minh La Mã cổ đại ồng bằng ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ệ thuật ẻ

3 S h c: ử La Mã cổ đại: ọc:

− N n s h c th t s c a La Mã đ n cu i th III TCN m i xu tền văn minh La Mã cổ đại ử La Mã cổ đại ọc ật pháp ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ếu của văn minh La Mã cổ đại ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ất, vũ khí

hi n v i nh ng nhà s h c n i ti ng nh : N viút, Phabiut,ệ thuật ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ử La Mã cổ đại ọc ổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ư ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại Catông, Pôlibiút, Tilút, Liviut, Taxitut, Plutac T th k III TCN,ừ bán đảo ếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện

người kì cộng hòai La Mã đã có vi t s nh ng h vi t b ng ch Hy L p.ếu của văn minh La Mã cổ đại ử La Mã cổ đại ư ọc ếu của văn minh La Mã cổ đại ằng ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ại

Người kì cộng hòa ần thoạii đ u tiên vi t s La Mã b ng ch Hy L p là Phabiut Ngếu của văn minh La Mã cổ đại ử La Mã cổ đại ằng ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ại ười kì cộng hòai

vi t s La Mã b ng ch Latinh đ u tiên là Cato(234-149 TCN).ếu của văn minh La Mã cổ đại ử La Mã cổ đại ằng ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ần thoại Sau đó còn nhi u ngền văn minh La Mã cổ đại ười kì cộng hòai khác nh Plutac, Tacitus.ư

− Nh ng thành t u c a nhà s La Mã đã góp ph n quan tr ng vàoững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ủ ử La Mã cổ đại ần thoại ọc

s phát tri n c a n n s h c th gi i.ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ể thao và các hoạt động ủ ền văn minh La Mã cổ đại ử La Mã cổ đại ọc ếu của văn minh La Mã cổ đại ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và

4 Tri t h c: ết: ọc:

− Hy L p và La Mã đại ược lịch sử La Mã cổ đạic coi là quê hươ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đạing c a tri t h c phủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ọc ươ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đạing Tây Trên c s c a ch đ nô l , quan đi m c a các nhà tri tơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ệ thuật ể thao và các hoạt động ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại

h c Hy-La r t đa d ng, có th chia thành hai phái chính là tri tọc ất, vũ khí ại ể thao và các hoạt động ếu của văn minh La Mã cổ đại

h c duy v t và tri t h c duy tâm ọc ật pháp ếu của văn minh La Mã cổ đại ọc

− Tri t h c duy v t: đ i di n là Talet, Hêraclit, Empêd ct ,ếu của văn minh La Mã cổ đại ọc ật pháp ại ệ thuật ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại Đêmôclit, Equiquya…

− Tri t h c duy tâm: v i nh ng tên tu i nh Xôcrát, Platon,ếu của văn minh La Mã cổ đại ọc ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ổ đại ư Arixt t…ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo

5 Lu t pháp: ật pháp:

B lu t thành văn c nh t La Mã là b Lu t 12 b ng Nó động hòa ật pháp ổ đại ất, vũ khí ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ật pháp ảo ược lịch sử La Mã cổ đạic g iọc

nh v y vì đư ật pháp ược lịch sử La Mã cổ đạic kh c vào 12 b ng đá vào năm 452 TCN.ắc ảo

− Lu t 12 b ng: ật 12 bảng: N i dung đ c p đ n nhi u m t trong đ i s ng xãộng hòa ền văn minh La Mã cổ đại ật pháp ếu của văn minh La Mã cổ đại ền văn minh La Mã cổ đại ặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý ời kì cộng hòa ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo

h i nh th l t t ng, xét x , vi c k th a tài s n, vi c cho vayộng hòa ư ể thao và các hoạt động ệ thuật ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ụ ử La Mã cổ đại ệ thuật ếu của văn minh La Mã cổ đại ừ bán đảo ảo ệ thuật

n , quan h gia đình, đ a v ph n …Tinh th n ch y u c a bợc lịch sử La Mã cổ đại ệ thuật ịa lý và dân cư ịa lý và dân cư ụ ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ần thoại ủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ủ ộng hòa

lu t là b o v tính m ng, tài s n và danh d cho m i ngật pháp ảo ệ thuật ại ảo ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ọc ười kì cộng hòai Lu tật pháp

12 b ng đ c p đ n 1 s m t quan tr ng trong đ i s ng xãảo ền văn minh La Mã cổ đại ật pháp ếu của văn minh La Mã cổ đại ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý ọc ời kì cộng hòa ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo

h i,nhi u m c hình ph t quy đ nh quá kh c nghi t, nh ng nó cóộng hòa ền văn minh La Mã cổ đại ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ ại ịa lý và dân cư ắc ệ thuật ư tác d ng h n ch s xét x đ c đoán c a quý t c, đ ng th i đ tụ ại ếu của văn minh La Mã cổ đại ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ử La Mã cổ đại ộng hòa ủ ộng hòa ồng bằng ời kì cộng hòa ặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý

c s cho s phát tri n c a lu t pháp La Mã c đ i.ơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ể thao và các hoạt động ủ ật pháp ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ổ đại ại

− Nh ng pháp l nh khác: ữ viết của La Mã ệnh khác: Lu t 12 b ng v n còn nhi u h n ch nênật pháp ảo ẫn ền văn minh La Mã cổ đại ại ếu của văn minh La Mã cổ đại

gi a th k V TCN, nhà nững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ỉ VI TCN, có vua, Viện ưới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ vàc La Mã ph i ban hành nhi u phápảo ền văn minh La Mã cổ đại

l nh b sung: pháp l nh cho phép bình dân đệ thuật ổ đại ệ thuật ược lịch sử La Mã cổ đạic k t hôn v i quýếu của văn minh La Mã cổ đại ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và

t c, bình dân động hòa ược lịch sử La Mã cổ đạic b u làm t l nh quân đoàn có quy n l cần thoại ư ệ thuật ền văn minh La Mã cổ đại ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ngang c quan ch p chính (445 TCN); Nh ng món n bình dânơ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ất, vũ khí ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ợc lịch sử La Mã cổ đại vay n u tr c lãi ph i coi nh đếu của văn minh La Mã cổ đại ảo ảo ảo ư ược lịch sử La Mã cổ đạic tr g c, s còn thi u sẽ trảo ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ếu của văn minh La Mã cổ đại ảo

h t trong 3 năm; Không ai đếu của văn minh La Mã cổ đại ược lịch sử La Mã cổ đạic chi m quá 500 Jujiera đ t côngếu của văn minh La Mã cổ đại ất, vũ khí (b ng kho ng 125 ha); B ch c t l nh quân đoàn, khôi ph cằng ảo ỏ thuận lợi cho ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ ư ệ thuật ụ

ch đ b u quan ch p chính h ng năm (367 TCN).ếu của văn minh La Mã cổ đại ộng hòa ần thoại ất, vũ khí ằng

− Các nhà khoa h c ngọc ười kì cộng hòai La Mã cũng có công s u t p, t ng h pư ật pháp ổ đại ợc lịch sử La Mã cổ đại

nh ng ki n th c khoa h c kh p vùng Đ a Trung H i Nh ng nhàững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ ọc ắc ịa lý và dân cư ảo ững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại khoa h c n i ti ng th i đó nh Plinius, Ptôlêmê, Hêrôn,…ọc ổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ời kì cộng hòa ư

− Ông t c a Y h c phổ đại ủ ọc ươ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đạing Tây là Hipôcrat (Hippocrates) Ông đ cặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý

bi t đệ thuật ược lịch sử La Mã cổ đạic đ i sau luôn nh t i b i l i th Hypôcrat khi nh cời kì cộng hòa ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ời kì cộng hòa ền văn minh La Mã cổ đại ắc

nh ng ngững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ười kì cộng hòai bưới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ vàc chân vào ngành y Cu n Phốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo ươ sở hình thành nền văn minh La Mã cổ đạing pháp ch aững thành tựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại

b nh c a Ông đ l i đã đệ thuật ủ ể thao và các hoạt động ại ược lịch sử La Mã cổ đạic dùng làm sách giáo khoa cho nhi uền văn minh La Mã cổ đại

trười kì cộng hòang đ i h c châu Âu mãi t i th i c n đ i.ại ọc ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ời kì cộng hòa ật pháp ại

8 Ngh thu t: ệ thuật: ật pháp:

a Ki n trúc ế kỷ 6 TCN được xem như nguồn gốc chữ viết của La Mã

− Thành t u v ki n trúc c a La Mã vô cùng r c r Ngựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ền văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ủ ựu chủ yếu của văn minh La Mã cổ đại ỡ và đồng ười kì cộng hòai La Mã

có r t nhi u sáng t o các công trình ki n trúc nh : tất, vũ khí ền văn minh La Mã cổ đại ại ếu của văn minh La Mã cổ đại ư ười kì cộng hòang thành,

đ n mi u, cung đi n, r p hát, kh i hoàn môn, c u đền văn minh La Mã cổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại ệ thuật ại ảo ần thoại ười kì cộng hòang, ngốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo

d n nẫn ưới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ vàc Trong đó, các công trình ki n trúc La Mã n i ti ngếu của văn minh La Mã cổ đại ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ổ đại ếu của văn minh La Mã cổ đại

nh t là đ n Păngtêông, r p hát, các kh i hoàn môn.ất, vũ khí ền văn minh La Mã cổ đại ại ảo

Kh i hoàn môn Constantine

b Điêu kh c: ắc có từ thế kỷ 6 TCN được xem như nguồn gốc chữ viết của La Mã

− Ngh thu t điêu kh c La Mã cùng m t phong cách v i Hy L p,ệ thuật ật pháp ắc ộng hòa ới châu Âu; phía Nam có đảo Xixin, phía Tây có đảo Coocxơ và ại

ch y u th hi n hai m t: tủ ếu của văn minh La Mã cổ đại ể thao và các hoạt động ệ thuật ở hình thành nền văn minh La Mã cổ đại ặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý ược lịch sử La Mã cổ đạing và phù điêu Đ trang s cể thao và các hoạt động ứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ