Bởi vì tại theo hướng Bắc – Nam mọi vị trí trên trái đất trừ hai C7: Đầu nào của nam châm có cực kim nam châm luôn chỉ ghi chữ N là cực Bắc đầu nào theo hướng Bắc – Nam của nam châm có g[r]
Trang 1Tuần: 12 Ngày soạn: 08-11-2017 Tiết: 24 Ngày dạy: 10-11-2017
I Mục tiêu :
1
Kiến thức : - Mô tả được hiện tượng chứng tỏ nam châm vĩnh cửu có từ tính.
- Nêu được sự tương tác giữa các từ cực của hai nam châm
- Mô tả được cấu tạo và hoạt động của la bàn
2 Kĩ năng : - Xác định được các từ cực của kim nam châm.
- Xác định được tên các từ cực của một nam châm vĩnh cửu trên cơ sở biết các từ cực của một nam châm khác
- Biết sử dụng la bàn để tìm hướng địa lí
3 Thái độ : - Có tác phong làm việc cẩn thận, kiên trì chính xác, trung thực
II Chuẩn bị :
1 GV: - Cho mỗi nhóm hs: 2 thanh nam châm thẳng trong đó một thanh được bọc kín để che kín
phần sơ màu và tên các cực; Một ít vụn sát trộn lẫn với vụn gỗ, nhôm đồng, nhựa xốp; 1 nam châm hình chữ U; 1 kim nam châm đặt trên mũi nhọn thẳng đứng; 1 la bàn;1 giá TN và 1 sợi dây để treo thanh nam châm
2.
HS : - Xem trước bài.
III Tổ chức hoạt động dạy và học :
1 Ổn định lớp:(1 phút) 9A1: ………
9A2: ………
2 Kiểm tra bài cũ: - Trả bài kiểm tra 1 tiết.
3 Tiến trình:
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:(1 phút)
- Cho HS quan sát đinh sắt
trộn với vật liệu khác Làm
cách nào để tách đinh sắt ra
khỏi các thứ khác? Cho HS
nêu phương án và GV đặt vấn
đề vào bài.
- HS làm theo yêu cầu của GV
Hoạt động 2: Nhớ lại kiến thức về lớp 5 và lớp 7 về từ tính của nam châm:(5 phút)
- Tổ chức cho hs trao đổi nhóm
và giúp đỡ nhóm hs yếu
- Cho nhóm cử đại diện trả lời
trước lớp Giúp hs lựa chọn
phương án đúng
- Trao đổi nhóm để giúp nhau nhớ lại từ tính của nam châm thể hiện như thế nào, thảo luận để đề xuất TN phát hiện thanh kim loại
có phải là nam châm không?
- Trao đổi ở lớp về các phương
án TN do lớp đề xuất
I Từ tính của nam châm:
1 thí nghiệm:
C1: Nam Châm hút sắt
CHƯƠNG II: ĐIỆN TỪ HỌC Bài 21: NAM CHÂM VĨNH CỬU
Trang 2- Giao dụng cụ cho các nhóm.
chú ý nên gài vào dụng cụ của
một hai nhóm thanh kim loại
không là nam châm để tạo tính
bất ngờ và khách quan của TN
Yêu cầu trả lời C1?
- Từng nhóm thực hiện TN trong C1 Đặt thanh đó gần sắt hoặc thép, nếu thanh đó hút sắt hoặc thép thì thanh đó là nam châm
Hoạt động 3: Phát hiện thêm từ tính của nam châm:(10 phút)
- Cho hs làm việc với SGK để
nắm vững nhiệm vụ của C2 Có
thể cử một hs đứng lên nhắc lại
nhiệm vụ?
- Giao dụng cụ TN cho các
nhóm, nhắc hs quan sát, theo
dõi và ghi kết quả vào vở?
- Cho các nhóm trả lời các câu
hỏi sau:
- Nam châm đứng tự do lúc đã
cân bằng chỉ về hướng nào?
- Bình thường có thể tìm được
một nam châm mà không chỉ
hướng Bắc – Nam không?
- Ta có kết luận gì về từ tính của
nam?
- GV thông báo về qui ước các
cực của nam châm
- GV thông báo thêm về vật lệu
mà nam châm có khả năng hút
và vật liệu mà nam châm không
hút
- Cho hs làm việc với SGK tìm
quy ước đặt tên cực và quy định
màu sơn
- Cho hs quan sát hình 21.2
SGK Có thể bố trí cho nhóm hs
làm quen với các nam châm có
trong phòng TN
- GV: Nêu các dạng nam châm
thường gặp
- Nhóm hs thực hiện từng nội dung của C2 Mỗi hs đều ghi kết quả TN vào vở
C2: + Khi đã đứng cân bằng kim nam châm nằm dọc theo hướng bắc nam địa lí
+ Khi xoay kim nam châm luôn trở về lại hướng ban đầu
- Hướng Nam- Bắc
- Không tìm được
- Rút ra kết luận: Kim (hoặc thanh) nam châm tự do, khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hướng nam - bắc cực chỉ hướng bắc gọi
là cực bắc, cực chỉ hướng nam gọi là cực nam
- Nghiên cứu SGK và ghi nhớ
- Qui ước cách đặt tên đánh dấu bằng sơn màu các cực của nam châm
+ Đầu có màu nhạt ứng với cực cực nam (S)
+ Đầu màu đậm ứng với cực bắc (S)
- Tên các vật liệu từ
- Quan sát để nhận biết các nam châm thường gặp
I Từ tính của nam châm:
1 thí nghiệm:
C2: + Khi đã đứng cân bằng kim nam châm nằm dọc theo hướng bắc nam địa lí
+ Khi xoay kim nam châm luôn trở về lại hướng ban đầu
2 Kết luận: Kim (hoặc thanh)
nam châm tự do, khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hướng nam -bắc cực chỉ hướng -bắc gọi là cực bắc, cực chỉ hướng nam gọi
là cực nam
Hoạt động 4: Tìm hiểu tướng tac giữa hai nam châm:(14 phút)
- Trước khi làm TN yêu cầu hs
cho biết C3, C4 yêu cầu làm
những công việc gì?
- Theo dõi và giúp các nhóm
- Hoạt động nhóm để thực hiện các TN được mô tả trền hình 21.3 SGK và các yêu cầu ghi trong C3, C4
II Tương tác giữa hai nam châm:
1 Thí nghiệm:
- C3: Cực từ khác tên thì hút
Trang 3làm TN Cần nhắc hs quan sát
nhanh để nhận biết tương tác
trong trường hợp hai nam châm
cùng tên
- Cử đại diện nhóm báo cáo
thực hành và rút ra kết luận
- C3: Cực từ khác tên thì hút nhau
-C4: Cực từ cùng tên thì đẩy nhau
- Rút ra kết luận về qui luật tương tác tương tác giữa các cực của hai nam châm
Kết luận: Khi đưa từ cực của hai nam châm lại gần nhau thì:
+ Chúng hút nhau nếu các cực từ khác tên
+ Chúng đẩy nhau nếu các cực
từ cùng tên
nhau
-C4: Cực từ cùng tên thì đẩy nhau
2.Kết luận: Khi đưa từ cực của
hai nam châm lại gần nhau thì chúng hút nhau nếu các cực khác tên; đẩy nhau nếu các cực
cùng tên
Hoạt động 5: Vận dụng:(12 phút)
- Đặt câu hỏi: Sau khi học bài
hôm nay, các em biết những gì
về từ tính của nam châm?
- Cho hs làm vào vở và trao đổi
trên lớp về lời giải của C5, C6,
C7, C8?
- Cho hs đọc SGK nếu còn thời
gian cho các câu hỏi cho hs suy
nghĩ: Ghin-bớt đã đưa ra giả
thuyết gì? về trái đất? điều gì là
kì lạ khi Gin-bớt đưa la bàn lại
gần trái đất tí hon mà ông đã
làm bằng sắt nhiễm từ
- Mô tả một cách dầy đủ từ tính của một nam châm
- Làm việc cá nhận để trả lời C5, C6, C7, C8
C5: Có thể tổ Xông Chi đã lắp trên xe một thanh nam châm
Đây chỉ là một giả thuyết, gắn với nội dung của bài học, giúp hs vận dụng kiến thức để giải thích hiện tượng vừa nêu
C6: Bộ phận chỉ hướng của la bàn là kim nam châm Bởi vì tại mọi vị trí trên trái đất (trừ hai cực) kim nam châm luôn chỉ theo hướng Bắc – Nam
C7: Đầu nào của nam châm có ghi chữ N là cực Bắc đầu nào của nam châm có ghi chữ S là cực Nam
C8: Trên hình 21.5 SGK, sát với cực có ghi N)( cực Bắc) của nam châm trên dây là cực Nam của thanh nam châm, đầu còn lại là cực bắc
III Vận dụng:
C5: Có thể tổ Xông Chi đã lắp trên xe một thanh nam châm Đây chỉ là một giả thuyết, gắn với nội dung của bài học, giúp
hs vận dụng kiến thức để giải thích hiện tượng vừa nêu C6: Bộ phận chỉ hướng của la bàn là kim nam châm Bởi vì tại mọi vị trí trên trái đất (trừ hai cực) kim nam châm luôn chỉ theo hướng Bắc – Nam
C7: Đầu nào của nam châm có ghi chữ N là cực Bắc đầu nào của nam châm có ghi chữ S là cực Nam
C8: Trên hình 21.5 SGK, sát với cực có ghi N)( cực Bắc) của nam châm trên dây là cực Nam của thanh nam châm, đầu còn lại là cực bắc
IV Củng cố:(1 phút)
- Cho hs đọc phần ghi nhớ sgk
- Hệ thống hóa các kiến thức đã học
V
Hướng dẫn về nhà: (1 phút)
- Về nhà học thuộc phần ghi nhớ
- Làm bài tập SBT, xem trước bài 22 SGK
VI Rút kinh nghiệm:
………
Trang 4