1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Ch nghia gi mo hin di pseudomoderni

173 3 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Chủ Nghĩa Giả Mạo Hiện Đại Pseudomodernism
Định dạng
Số trang 173
Dung lượng 1,95 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tuy nhiên, chủ nghĩa Giả Mạo được ủng hộ tách rời chủ nghĩa Điện Tử Hiện Đại, có thể đứng riêng, vì nó bao gồm lãnh vực “tâm ngã” của con người, bao gồm tâm linh, tâm lý và tâm thời thượ

Trang 1

Chủ Nghĩa

Giả Mạo Hiện Đại Pseudomodernism

Trang 3

“Có” hoặc “Không Có”

Là Giả Mạo?

Tại sao khái niệm “Giả Mạo” nổi bật trong thời kỳ khoa học kỹ thuật hóa? Tại sao con người 21 lại cưu mang bản tính giả mạo?

Cũng có thể như Alan Kirby đã nhận xét, Giả Mạo Hiện Đại (GMHĐ) là một phần trong chủ nghĩa Điện

Tử Hiện Đại Vì sự tiến bộ vượt bực của kỹ thuật, cho phép hầu hết mọi khía cạnh đời sống đều có thể giả mạo Sự giả mạo này mang tính đạo lý tạm thời, thỏa mãn ý muốn con người đương thời Tuy nhiên, chủ nghĩa Giả Mạo được ủng hộ tách rời chủ nghĩa Điện Tử Hiện Đại, có thể đứng riêng, vì nó bao gồm lãnh vực “tâm ngã” của con người, bao gồm tâm linh, tâm lý và tâm thời thượng, như một

hệ thống

Giả Mạo 21

Sau một thời gian gắn bó với thành quả kỹ thuật, vào cuối thế kỷ 20, con người trong những quốc gia tiên tiến công kỹ nghệ và điện tử bắt đầu lên tiếng

về ảnh hưởng của khoa học thẩm thấu đời sống, cả hai diện: tốt và xấu

Khái niệm giả mạo của triết gia Jean Baudrillard đối với người trung bình, có thể tạm hiểu là một số điều thể hiện thực tế qua những sinh hoạt bình thường hàng ngày Ví dụ, người xem phim chiến tranh, sẽ thu thập kiến thức về cảnh tượng, diễn tiến, và hậu quả, từ đó xây dựng những quan điểm riêng về chính trị và thế giới Tuy nhiên, chiến tranh đó

Trang 4

không thật, nó là sản phẩm hư cấu của đạo diễn và điện ảnh Thậm chí, tài tử mang hình ảnh trong trí tưởng khán giả khác hẳn ở ngoài đời Từ ví dụ này, đưa ra nhiều sự kiện tương tựa, như nghe nhạc với

âm thanh hiện đại (digital concert), xem diễn xuất trên sân khấu, Disney Land kỳ diệu, youtube đa sắc thái, video muôn dạng màu cho thấy một nền văn hóa giả mạo bao trùm đời sống Theo Baudrillard, con người không làm gì được, chỉ có thể chấp nhận giả mạo, rồi nổi trôi theo dòng khoa học lôi cuốn, xô đẩy

Điểm nghịch lý mà chủ nghĩa Kết Hợp (Metamodernism) phản luận, đó là: con người tạo ra

kỹ thuật Rồi kỹ thuật ảnh hưởng, điều khiển ngầm đời sống vì được con người yêu chuộng Rồi con người tiếp tục khám phá, sản xuất kỹ thuật Rồi kỹ thuật càng xâm nhập con người vậy thì khả năng sinh tồn của người ở đâu? Liệu có thể vùng lên chống lại động lực ham muốn do mình tạo ra để tiêu diệt bản thân và con cháu?

Trừu tượng hơn, khái niệm giả mạo là một khái niệm từ triết học đến đời sống thực dụng và quyền lực xã hội, bao gồm kinh tế, tài chánh và chính trị Khi nó trở thành quan niệm sẽ ảnh hưởng sâu đậm niềm tin và tư duy của con người bước vào thế kỷ

21 Kinh nghiệm khó tiên liệu được sức mạnh của triết lý Giả Mạo khi nó trở thành nhân sinh quan chung

Chủ nghĩa Giả Mạo Hiện Đại xem hành động của cá nhân là điều kiện cần thiết của sản phẩm văn hóa Con người bị động trước hầu hết các sản phẩm do người tạo ra qua hệ thống khoa học và xã hội Những sản phẩm văn hóa giả mạo hiện đại không thể tồn tại nếu không có sự tham dự thực tế của con

Trang 5

người Ví dụ, con người không tham thích bày tỏ đời sống cá nhân, ý tưởng vụn vặt hàng ngày lên facebook, có lẽ giờ này facebook vẫn quanh quẫn trong sân trường đại học, làm gì chiếm được 500 triệu chương mục như tổng kết năm 2017 Cũng có thể nhìn thấy trong ẩn dụ: Xe hơi sẽ không chạy, nếu con người không lái Gần đây, kỹ thuật tạo ra

xe lái tự động Không cần tài xế Nhưng nếu người không ra lệnh, làm sao nó tự động chạy? Tuy nhiên, lập luận đó thuộc về ý thức, lý thuyết và kinh điển Thực tế, con người mong muốn, chờ đợi và hân hoan dùng xe chạy tự động Khía cạnh lợi ích tiên chủ vấn đề giả mạo

Văn hóa giả mạo hiện đại bao gồm truyền hình, truyền thanh, computer, internet, điện thoại di động, quảng cáo, điện ảnh, sản phẩm nghệ thuật Tóm lại, sản phẩm văn hóa giả mạo là kết quả thỏa thuận thụ động của người hưởng thụ và người tạo ra sự giả mạo Ví dụ rõ ràng nhất là trò chơi điện tử, người chơi thụ động trước những dàn dựng xảy ra

do máy điện tử sắp xếp, bởi một sáng tác giả mạo thực tế Người chơi bị lôi cuốn chìm đắm với tham vọng thắng cuộc và tâm tình sôi nổi theo trò chơi Khoảng thời gian và không gian đó, người chơi sống tận tình với giả mạo, và vui buồn với sự giả mạo một cách thành thật Nhìn trò chơi này trong một bối cảnh lớn hơn, một thời gian dài hơn, một cuộc chơi liên tục có nhiều trò tiếp diễn, phải chăng con người đang vui buồn, sướng khổ với giả mạo, cho đến chết? Một số nhà tư tưởng lo sợ con người trong thế kỷ 21 tự nguyện sống thụ động và

an tâm với giả mạo Họ báo động

Giả mạo có ảnh hưởng sâu đậm hàng đầu là truyền thông và quảng cáo Truyền thông ghi nhận và tường trình thực tế theo một chủ trương hư cấu bởi

Trang 6

quyền lực chính trị và kinh tế Quảng cáo hoàn toàn

là mô phỏng và hư cấu thực tế theo tham vọng thương mại Thế giới hít thở hàng ngày theo “hệ thống giả mạo” do người tạo ra Trớ trêu nhất, chính những người tạo ra giả mạo cũng phải sống trong

hệ thống giả mạo đó

Quyền Lực Của Giả Mạo 21

“Thực tế” mà hầu hết chúng ta thừa nhận, được chủ nghĩa Giả Mạo định nghĩa là sự giả tạo bởi văn bản Tất cả những thể loại văn bản: giấy khai sinh, chứng minh thư, đơn từ, thuế má, bằng cấp, thư tín, là những gì xác định con người trong xã hội Tất cả ngôn ngữ nghe, đọc, nói, và viết tạo ra ý nghĩa cho mọi vật, mọi sự kiện, bất kể nếu những đối tượng có khác biệt hoặc không đúng, chúng ta cũng không biết Con người chỉ có thể hiểu biết qua ngôn ngữ Văn bản viết lấn lướt lời nói Mọi sự kiện quan trọng đều phải viết xuống Mọi tư tưởng, kinh nghiệm, kiến thức đều tàng trữ qua văn bản

Vào thời đại kỹ thuật, văn bản viết còn chiếm giữ vị trí quan trọng hơn Emails, văn bản trên mạng, văn bản text, văn bản twitter, thay đổi quan điểm, tầm nhìn và phong cách sống, bởi con người có khả năng giao tiếp toàn cầu một cách dễ dàng và nhanh chóng Kiến thức có thể mở rộng vô tận nhưng kiến thức đó là văn bản, không hề có chứng minh, chứng

cớ nào, ngoài trừ văn bản khác làm chứng cớ hoặc chứng minh

Khái niệm văn bản và ngôn ngữ tạo ra thực tế và sự thật khác với sự thật chính thống Mặc dù người ta không thể chứng minh sự thật chính thống hoặc căn cước của thực tế, nhưng tư duy cho thấy, sự thật

mà chúng ta hiểu biết là do văn bản và ngôn ngữ diễn đạt, di truyền và tiếp tục khám phá Do đó, điều

Trang 7

mà chúng ta gọi là thực tế, chính xác là sự giả tạo đại diện cho thực tế Quan điểm này được David Shileds và Matthew Vollmer trong tác phẩm Fakes, gọi là “giả tạo dối” (fraudulent artifact) (trang 13.) Khi giả tạo dối này trở thành quen thuộc, được chấp nhận như điều kiện sinh hoạt hàng ngày, không còn

là mối bận tâm của trí tuệ, tức là sự giả tạo đã tan nhập vào vô thức

Điều này có nghĩa sự giả mạo có thẩm quyền di chuyển tư duy và cách sống Giả tạo được định nghĩa là bản chất của văn bản Và con người không cách nào có thể từ chối việc áp dụng sự giả mạo, vì ngôn ngữ và văn bản là phương tiện duy nhất có tầm vóc và khả năng thông tin

Về diện sáng tác, GMHĐ không nhìn nhận sự sáng tạo, mà đối với họ, ngôn ngữ và văn bản được tái

sử dụng Còn sáng tạo chính là “chất giọng” riêng của tác giả

* * * Giả Mạo Hiện Đại không chỉ bao gồm những giả mạo do văn bản cung ứng qua động lực thúc đẩy và tương tác của khoa học kỹ thuật, nó còn bao gồm phần tâm tư đang có những hội chứng phát triển như những đặc tính của con người 21 Những hội chứng này có thể chỉ tạm thời, nhưng ít nhất, đã làm cho chủ nghĩa Giả Mạo Hiện Đại đứng riêng vị trí khác hơn chủ nghĩa Điện Tử Hiện Đại

Giả mạo không thể chỉ đơn phương từ đối tượng, kỹ thuật, qua văn bản, mà chính ngay trong tâm trí con người đã cảm nhận được một cách tự nhiên

Trang 8

Hội Chứng 21

Bất Thường và Tự Động.

Roy Porter trong A Social History of Madness:

Stories of the Insane, (Một lịch sử xã hội điên cuồng: Những câu truyện điên loạn), Weidenfed & Nicolson xuất bản, ông viết:” Lịch sử điên cuồng là lịch sử uy quyền Vì nó tưởng tượng quyền lực và điên loạn bao gồm cả hai khía cạnh bất lực và toàn năng Nó đòi hỏi uy quyền kiểm soát Đe dọa cơ cấu thẩm quyền bình thường, điên cuồng tham gia đối thoại

về quyền lực không có kết thức, một loại độc thoại

và độc tưởng.”

Một mặt thành công của cá nhân trong xã hội là uy tín, lôi cuốn, khả năng gây hứng khởi, thuyết phục, tầm nhìn xa, chấp nhận rủi ro, khát vọng lớn, và lòng tự tin vững mạnh Những phẩm chất này gắn liền với lãnh đạo và thành tựu Mặt bên kia, sự thiếu phẩm chất thể hiện trong những lúc từ chối không lắng nghe, dửng dưng với những đề nghị, góp ý, bốc đồng mà không có khả năng đặc biệt để hỗ trợ, thiếu thận trọng, thường quan tâm tiểu tiết, và đặc biệt rất tự hào về bản thân Sự thiếu phẩm chất dẫn đến thiệt hại cho cá nhân, đoàn thể, xã hội Trong những sự việc quan trọng, sẽ gây ra hư hỏng hoặc thảm họa cho người khác Những từ ngữ như thất lạc bản sắc, điên cuồng, hoang tưởng không thể hiện hết những hậu quả của loại người thiếu phẩm chất mà dư lòng tự hãnh

Lòng tự hào hảo huyền vốn là sự tự nhiên của con người Tuy nhiên, cuối thế kỷ 20, con người gặt hái

Trang 9

nhiều thành công và thành công nhanh chóng nhờ

có sự hỗ trợ của kỹ thuật và thành quả của khoa học Nhất là sự thành công khá dễ dàng về phương diện vật chất, tài chánh, cùng một lúc danh vọng thành công cũng dễ dàng qua các phương tiện truyền thông, các quảng cáo tinh vi, các phương tiện phát tán của internet, con người 21 tự động cảm thấy tự hào Sự tự hãnh diện tiếp tục với cảm tưởng thành công sẽ tự xây dựng bản thân thành trung tâm chủ quan Sự chủ quan tự chiêm ngưỡng mình không nhất thiết cần sức hỗ trợ hoặc kết quả minh chứng bởi tài năng hoặc thành công thật sự,

mà đa phần là do hoang tưởng

Hội Chứng Tự Chiêm Ngưỡng

Hội chứng tự chiêm ngưỡng, Nombrilisme, gazing”, hội chứng Cái Rốn, Navelgazism Hiện tượng này thành hình một cách tự động thể hiện qua sự chia rẽ sâu xa từ gia đình, tập đoàn đến xã hội, quốc gia Hội chứng này thâm nhập từ tầng lớp lãnh đạo xuống dưới thường dân, kể cả những tầng lớp lao động, bình dân và không có học thức cao David Owen và Jonathan Davidson trong nghiên cứu về Hubris Syndrome (Hội chứng ngạo mạn), có đoạn viết về lý do phát sinh hội chứng Họ cho rằng, không giống như hầu hết các rối loạn khác, hội chứng xuất hiện sau khi người đó đã giữ quyền lực một thời gian, do đó có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi

“Navel-Có tất cả 14 loại tâm ám khác nhau Tựu trung là “tự yêu mình” một cách thái quá Trong văn học, có thể nhìn thấy biểu hiện nơi các chủ bút, chủ biên, các nhà phê bình Những người có hội chứng này thường phê phán những câu như đinh đóng cột, tuyệt nhiên không có gì chứng minh, ngoại trừ bản năng nhận thức siêu việt của cá nhân Riêng niềm

Trang 10

tự hào của các nhà văn, nhà thơ, không phải mới, vì

cổ nhân có câu: văn mình vợ người Tuy nhiên, thế

kỷ 21 sẽ thêm vào: văn mình hay tuyệt đối

Mark William Roche nhận định hội chứng tự chiêm ngưỡng minh là một diện mạo của thời đại Tạo ra nhu cầu cần người khác thừa nhận, nhưng đó là sự nghịch lý, vì những người khác cũng đang tự chiêm ngưỡng Mỗi người là mỗi “cái ta hay giỏi một cách riêng”, không nhất định “hay nhất,” nhưng nhất định

“không kém ai.” Tự chiêm ngưỡng dẫn đến ý muốn kiểm soát người khác và điều khiển mọi việc theo ý muốn, cho dù, việc đó không nằm trong quyền hạn Roche cũng nhận xét sự tự chiêm ngưỡng, sự tự hãnh diện sẽ dẫn đưa cá nhân đi sâu vào công việc

và những hấp lực thành công Với khoa học kỹ thuật

hỗ trợ, cá nhân có thể muốn thành công nhiều công việc trong cùng một giai đoạn Từ việc gia đình đến việc giao tế và việc ở sở làm mọi việc phải hoàn tất một cách hay nhất Nhưng đến một lúc cá nhân

đó bất lực, mất kiểm soát, bị lôi cuốn theo dòng lưu lượng do cá nhân đó đã tạo ra Ví dụ như email, facebook, text trở thành một phần của đời sống Chiếm một khoảng thời gian quan trọng mỗi ngày

Sự bất lực này thường khi dẫn đến cảm giác “không vừa ý” luôn luôn có điều gì chưa làm xong, chưa thành công Cuối cùng là mệt mỏi, kiệt sức Một trạng thái thất lạc bản sắc hoặc trống rỗng trong nội tâm Khoa học kỹ thuật càng thành công, con người càng mất kiểm soát, càng bị lôi cuốn một cách tình nguyện

Hội chứng tự chiêm ngưỡng, tự hãnh tiến cá nhân, đưa nhà văn, nhà thơ đến thái độ “kém sáng tác” Thay vì chú trọng đến bản sắc văn chương, họ quan tâm đến sự thuyết phục của tác phẩm Thay vì tự

Trang 11

kiểm soát phẩm chất cá nhân chờ sáng tạo, họ bươn bả làm việc ngoài sáng tác để được thừa nhận Rốt cuộc, họ là những nhà văn nhà thơ nhà phê bình tự hào về sự nghiệp văn chương, không thật sự có tác phẩm đáng kể Đôi khi, họ tự kết luận, hãnh diện một cách an ủi: “Một đời rong chơi.”

Nhà văn 21 và kỹ thuật hóa hợp lý

Học giả Max Weber và Vico nhận xét về đời sống khoa học kỹ thuật phát triển tạo nên những niềm tin khác với các thế hệ trước Người ta có khuynh hướng trông cậy những tiến bộ khoa học để giải quyết những khó khăn hoặc để gia tăng tiện nghi, thay vì sử dụng khả năng suy nghĩ và sáng tạo để giải quyết vấn đề Quan điểm này dẫn đến khả năng hợp lý của kỹ thuật được xem trọng

Mọi sự việc từ nhỏ đến lớn trong đời sống hàng ngày đều có sự hợp lý của kỹ thuật hiện diện Nấu

ăn được tiện nghi, dễ dàng và dễ thành công với các nồi điện tử, các máy nướng, hâm, kho, tân

kỳ Lên dây đàn không cần tai nghe, dùng điện tử đánh giá âm sắc Hàng triệu triệu kỹ thuật hóa đời sống và đời sống là kỹ thuật

Cao cấp hơn, kỹ thuật hóa hợp lý giúp con người giải quyết những vấn đề lớn lao nhanh chóng, chính xác hơn trước, như sự bất bình đẳng, tranh đấu tự

do, thi hành luật pháp, bầu cử, an ninh quốc gia, thậm chí, kể cả việc truyền đạo Những chứng minh này khiến cho trực giác và quyết định của con người nương tựa trên những thành quả của kỹ thuật Chỉ một ví dụ đơn cử sẽ cho chúng ta thấy uy lực của kỹ thuật và sự khuất phục của con người trước lợi ích

và tiện nghi của nó: Google Search (Truy cập Google)

Trang 12

Học giả Ellul gọi hiện tình là “Hiện tượng kỹ thuật hóa.” Chức năng kỹ thuật hiện diện trong mọi lãnh vực mọi sinh hoạt, thoạt nhìn như để hỗ trợ, trong thực tế kỹ thuật “điều động” với sự “tiền đồng ý” của con người Sâu sắc hơn, dường như mọi khía cạnh của đời sống đã được “tính toán,” “thực hiện” bởi hàng loạt kỹ thuật Từ lúc thức dậy cho đến khi ngủ, con người đi theo kỹ thuật để tạo hiệu năng, nghĩa

là, tương lai của chúng ta, phải chăng hầu hết do kỹ thuật hướng dẫn?

Sự giảm sút của tư tưởng triết học tạo ra một khoảng trống lớn cho “nhân sinh quan kỹ thuật hóa" chiếm đóng Sự mất thăng bằng của đạo lý tạo ra

sự hụt hẫng khi con người cần những giá trị lâu dài thay vì giá trị tạm thời của kỹ thuật Khái niệm giá trị của kỹ thuật là giá trị thay đổi liên tục, chỉ mang tính giai đoạn Máy móc tốt nhất năm này qua sang năm

sẽ bị lỗi thời Những phương pháp đề nghị giải quyết của lập trình phân tích thời sự đúng nhất, có thể sẽ vô hiệu quả khi lập trình khác cập nhật hơn Bối cảnh kỹ thuật hóa hợp lý sẽ cho nhà văn 21 những tầm nhìn và suy tư khác hẳn những thế hệ trước Nhưng tiên thủ, nhà văn, nhà thơ, nhà làm văn học phải ý thức “cái rốn chủ quan” và chức năng kỹ thuật hợp lý trong sáng tác Vì sao? Sự phản kháng của sáng tác đích thực luôn luôn cần thiết khi con người đang lao đao trên “một chiều” mê muội

Trang 13

Ví dụ sáng tác trong tinh thần

chủ nghĩa Giả Mạo

Cứ Tạm Xem Như Tôi Mệt Mỏi Vì Chia Phòng Với William Carlos Williams

This Is Just Say That I’m Tired of Sharing Apartment with William Carlos Williams

Laura Jayne Martin

(Truyện này trích trong tổ hợp Fakes do David Shields và Matthew Vollmer biên tập Nội dung hoàn toàn hư cấu Nhà thơ William Carlos Williams là một biểu tượng cho giới nghệ sĩ, đối nghịch với nhân vật tôi, công chứng viên, đại diện giới bảo thủ Trích dẫn truyện này với mục đích trình bày khía cạnh: giả mạo và chủ quan Quan điểm và ý niệm của cá nhân 21 rất cực đoan và hùng biện, mặc dù “thực tế” có thể hoàn toàn khác Tựa đề mở đầu với “This

is just say ” cho người đọc cảm giác tác giả có ý định mặc kệ hiệu quả, cứ kể theo ý riêng, cho dù giả mạo

Tuy nhiên, người đọc sau khi biết giả mạo, sẽ nhận

ra giá trị đạo lý ngược lại Không chừng, đó cũng là

ý đồ của tác giả.)

* * * Will, anh tồi quá Nói đúng lắm, tôi để dành những trái mận này để ăn sáng

Trang 14

Được rồi, không phải là trái cây tôi thích nhất trên đời, nhưng tôi muốn nói, những trái cây này phải mua theo mùa, đồ cà chớn Anh phải tự mua thức

ăn lấy Cứ ngồi trong nhà suốt ngày cắm cuối viết

xe cút kít đỏ và các thứ lẩm cẩm

Cả triệu lần giống nhau, tôi trở về nhà thấy tủ lạnh trống trơn Không được, để lại lời nhắn không có hiệu quả Tôi không bằng lòng cho dù anh nhét những bài thơ ngu xuẩn vào thay thế Suốt ngày những ngón tay tôi làm việc cật lực Là người viết tốc ký, một công việc nghiêm túc Gõ 250 chữ mỗi phút

Nếu tôi còn tìm thấy một mẫu giấy ghi dán lên gương soi mặt trong phòng vệ sinh, viết tào lao như thế này:

Trang 15

vì quá lâu

Tôi sẽ đập vỡ mặt anh

Tôi gõ máy 250 chữ mỗi phút Anh có biết tôi không bao giờ viết: một lời biện hộ nào bằng thơ tự do sau lưng tờ biên nhận của Rite Aid Anh đã đến Rite Aid! Sao không mua thêm thuốc đánh răng? Mua thêm mận, Pop Tart, hoặc các thứ linh tinh Chúng ta cần xốp lau nhà

Anh chỉ luôn luôn mua bắp rang Ai mà mua một đống bắp không muối, không bơ? Dở ẹt Thà ăn một trong mấy “kiệt tác” thơ ba chân (1) ngu xuẩn của anh dán chung quanh chung cư

Sẵn đây, nói ra luôn Ngay từ đầu, chuyện này thật

sự làm tôi mắc nghẹn Anh không thể ngủ với bạn gái người khác rồi dán giấy nhắn rằng

Trang 16

Làm sao trong lúc anh và bạn gái lừa gạt tôi lại có thể nghe nhạc Phil Collins hay hơn? Thật là bệnh hoạn Will, tôi không còn nghe nhạc anh ta từ lúc tập Testify ra đời năm 97

Tôi không chịu nổi nữa, anh ăn hết mọi thứ, dùng hết thuốc đánh răng, ngủ với bạn gái của tôi Vì bao thiếc bạc bắp rang, tôi trợt chân té bong gân mắt cá Loại người nào có thể làm những chuyện như vậy cho công chứng viên? Ai vẫn còn mua đồ ăn trong bao thiết bạc? Will, có phải anh xả rác bao bắp? Chuyện xảy ra càng lúc càng tồi tệ Báo cho anh biết, tôi sắp cho thuê lại phòng anh đang ở Sẽ tố cáo anh tội ăn cắp xe hơi và phá hoại tài sản công chúng Người hàng xóm, mặt giống chó mõm dài, sáng hôm qua, tìm thấy chiếc xe Dodge Durango màu xanh lá cây nằm lật ngửa trên mái nhà ngoài hiên của ông Rõ ràng kẻ tội phạm đã trốn chạy, nhưng trên cửa xe còn dán giấy viết nguệch ngoạc

Trang 17

chiếc xe Dodge xanh

hiệu Durango

Ôi, xui xẻo quá

Tin khẩn cấp, đồ khốn: Trong tù không có trái mận

Trang 18

Ví dụ truyện trong khuynh hướng Giả Mạo Hiện Đại

Phê Kiểm Bộ Râu Của Tôi

My Beard, Reviewed Chris Bachelder

(Truyện này cũng trích từ tổ hợp Fakes, với mục đích giới thiệu một kỹ thuật viết đương đại, phát sinh từ học thuật mảnh rời của Hậu Hiện Đại, nhưng biến dạng, sử dụng những liệt kê không mang tính văn chương để diễn đạt Những liệt kê này thể hiện qua nhiều hình thức văn bản thông dụng trong văn hóa ngày nay Nhất là việc đánh giá các nhà hàng, nơi du lịch, du hí, sản phẩm, dịch vụ giá trị không chính xác, nhưng đạt được lòng tin của đa số

Trang 19

Nội dung của truyện, không có cốt truyện, chỉ có những chi tiết trình bày mâu thuẫn, tạo mối nghi hoặc dẫn đến những nhận xét chủ quan của người đọc Ai cũng có thể biết là không chắc đúng, nhưng mỗi người tự phê kiểm những nhận định và phê phán của các cá nhân khác, hầu như không biết họ

là ai, không có gì bảo đảm, nhưng có cách nào khác chăng, khi xã hội đã thỏa thuận một phương thức tương đối? Nên lưu ý lời phê kiểm giữa nam với nữ

và thử nghĩ, bộ râu ẩn dụ cho điều gì?)

* * * Mức đánh giá trung bình qua 9 ý kiến phê kiểm:

(5 sao) Bộ Râu Nên Xem!!!

Người viết: A Dawson ở San Antonio, Texas

Đây là bộ râu đẹp nhất trong năm mà tôi được trông thấy Một trong số những bộ râu mà bạn không bao giờ muốn cạo Nếu có dịp, XEM THỬ BỘ RÂU NÀY Bạn sẽ không hối tiếc Tôi có thể bảo đảm

(2 sao) Thất Vọng

Người viết: Quái khách Baltimore, MD, USA

Tôi xem rất nhiều râu và thông thường rất thích những bộ râu độc dạng, nên rất phấn khởi đi xem

bộ râu của ông Bachelder, nhất là sau khi nghe bạn tôi giới thiệu Nhưng tôi rất áy náy khi phải nói bộ râu này làm tôi quá thất vọng Bạn có thể nhận ra nét khá đẹp nhưng thiếu đều đặn, không có gì mới

lạ, kém thú vị

Trang 20

(4 sao) Không Dành Cho Mọi Người

Người viết: Melissa T ở Eugene, OR, USA

Đây là một trong số những bộ râu không phải ai cũng thích, nhưng tôi nghĩ sẽ có nhiều người say

mê Nó rối rắm một cách hài hước Không hoàn toàn dày, nhưng như vậy, một cách nào đó, có lẽ tốt hơn Vâng, râu mọc không đều và dính những vụn bụi, nhưng các bạn, đây là bộ râu độc đáo Chúc mừng ông Bachelder, tôi nôn nóng muốn xem bộ râu ông lần tới

(5 sao) SỬNG SỐT!!!

Người viết: JD Vulture ở Greenville, NC, USA Chúa ơi, đây là một bộ râu lạ thường!!! Được trông thấy một phần nhỏ của râu ông Chris Bachelder trên mạng lưới, tôi quyết tâm phải đi xem cho được toàn

bộ Tôi vô cùng kinh ngạc Một bộ râu nhộn nhịp, cũng biết buồn và cảm kích Cô gái đứng cạnh tôi

đã bật khóc vì bộ râu gây xúc động Tôi không muốn phê phán Hãy cho bạn một cơ hội nhìn thấy bộ râu này Một loại cổ điển hiện đại, tôi nghĩ bạn sẽ yêu thích nó như tôi

(1 sao) Đừng Tin Lời Đồn Đồng Bóng

Người viết: Paul Russell ở Lexington, KY, USA Tôi bối rối vì những quảng cáo chung quanh bộ râu Tôi quyết định đi xem thử sau khi đọc vài ý kiến phê kiểm, gọi là “bộ râu táo bạo,” “bộ râu độc đáo kinh ngạc “, “đẹp nhất trong số bộ râu thanh niên.” Vài ý kiến đi quá xa so sánh với bộ râu có một không hai của Vonnegut Vâng, không có gì hơn được sự thật Với Vonnegut, bạn không bao giờ quên được sự

Trang 21

nguyên vẹn và thành thật tiềm tàng trong bộ râu, còn râu của Bachelder là một lấn cấn giễu cợt nhưng thậm chí không khôi hài, kém phần sâu sắc

và sinh động Ngày nay, điều sau cùng mà xứ sở này cần đến là nhiều râu trên mặt giả trang điểm Ở thời khắc này, chúng ta cần những bộ râu trung thực Râu của Bachelder giống như những bộ râu chúng ta đã thấy trong mười hoặc hai chục năm qua, đã lỗi thời Nên sửa soạn cho đúng hoặc nên cạo đi

(3 sao) Không Tuyệt Vời Cũng Không Khủng Khiếp

Người viết: RW ở Jacksonville FL, USA

Đừng để bị lôi cuốn bởi những nhận xét cực đoan Đây không phải là bộ râu đoạt giải thưởng quốc gia, nhưng không phải đồ phế thải Ông Bachelder có bộ râu tử tế, lịch sự Mang nét phóng túng quyến rũ, mặc dù tôi đồng ý với đề nghị của vài người khác, nên tỉa gọn

(1 sao) Đáng Thương Hại

Người viết: Jennifer K from Rochester, NY, USA Thật khó mà tin vào những tiêu chuẩn ngày nay về

bộ râu đẹp Tôi dạy Anh ngữ trường trung học đệ nhất cấp, đã thấy nhiều bộ râu đẹp hơn từ những học sinh lớp tám Đừng phí thời giờ Trong mọi trường hợp, tôi chọn bộ râu Hemingway hơn những

bộ râu đẹp hiện nay

(5 sao) Thoáng Nhìn Bộ Râu Đã Thấy Khả Năng Thành Tựu

Người viết: Chuyến Tàu Đêm Silver City, CO, USA

Trang 22

Mặc dù ông Bachelder không cho phép bạn chạm vào bộ râu, nhưng bộ râu sẽ chạm đến bạn Hãy đến xem HÔM NAY!!!

(5 sao) Thâm Trầm Kinh Ngạc

Người viết: M-Dog ở Tempe, AZ, USA

Tôi có ác cảm với bộ râu này sau khi nghe ông Bachelder nhận được quá nhiều ưu điểm khen thưởng Thú thật, tôi không quan tâm lắm về râu Khi mới nhìn, dường như tôi khá lơ là Nhưng rồi tôi chú ý đến nó và hài lòng vì đã nhìn kỹ Bộ râu này lén tiếp xúc bạn một cách riêng Trước khi nhận ra, tôi hoàn toàn bị thu hút Bề ngoài bộ râu trông đơn giản dễ lầm, nhưng thật ra, nó rất phức tạp và thách thức Nếu bạn để ít thời giờ quan sát cẩn thận bộ râu ông Bachelder, sẽ cảm nhận được điều đó, nhưng với điều kiện bạn phải cố tâm tìm hiểu

Trang 23

Chủ Nghĩa Kết Hợp Hiện Đại Metamodernism

Trang 24

Kết Hợp Hiện Đại (KHHĐ) Xác Định Một Nội Hàm

Hiện Đại tuyên bố: Nguyên tắc này đúng Có thể áp

dụng cho tất cả

Hậu Hiện Đại đặt vấn đề: Nên nghi ngờ nguyên tắc

này chưa hẳn đúng Cần phải xét lại

Sau Hậu Hiện Đại lên tiếng: Hãy nghi ngờ về sự

nghi ngờ Sự nghi ngờ không giúp con người phát triển, chỉ làm cho họ bối rối và sợ hãi Đôi khi, phải thử lấy cơ hội với lòng chân thành, không thắc mắc Phải thừa nhận nếu con người thật sự có nhu cầu nhưng không hoàn toàn loại bỏ những nghi vấn và tính bi kịch của vấn đề, vì nghi vấn và tái xét vẫn là phương tiện cần thiết

Thuật ngữ “meta” đến từ tác phẩm Metaxy của Plato Nghĩa là đi giữa hai thái cực Bản thể là kết hợp Như vậy, chủ nghĩa mới không chống đối hoặc

từ chối phong trào Hậu Hiện Đại, chỉ giới hạn những diễn biến, những hậu quả ngoài ý muốn, nhưng vẫn giữ phong thái và những tinh hoa của phong trào cũ Những học thuyết xây dựng theo nội dung “Hiện Đại” đều đặt nền tảng trên văn hóa Vì vậy Metamodernism, được một số phê bình xem là chủ nghĩa Đa Văn Hóa Nếu tiền vựng “meta” hiểu theo nghĩa metaphysics, nên gọi metamodernism là chủ nghĩa Siêu Hiện Đại Nếu “meta” hiểu theo Metaxy, nên gọi là chủ nghĩa Hiện Đại Trung Dung Tôi chọn cụm từ "Kết Hợp Hiện Đại" theo chức năng và mục đích của chủ nghĩa này

Trang 25

Chủ nghĩa Hiện Đại chủ trương: Phê bình văn hóa

và chân lý toàn diện

Phong trào Hậu Hiện Đại phản đối: Cần phê bình về

phê bình Mọi thứ đều bị tiền kiến bởi văn hóa và con người không thể bước ra ngoài văn hóa

Chủ nghĩa Kết Hợp Hiện Đại đề nghị: Phê bình có vị

trí và thời điểm của nó, nhưng không nhất thiết phải phá hủy mọi sở hữu của nhân loại

(Ý của David Foster Wallace, E Unibus Pluram: Television and US Fiction)

Tiếp Cận Khái Niệm

Về Chủ Nghĩa Kết Hợp Hiện Đại?

Chủ nghĩa này là một phong trào đương đại mang ý định tổng hợp chủ nghĩa Hiện Đại và phong trào Hậu Hiện Đại Ngoài ra muốn kết hợp những thời đại trước đó, như thời Lãng Mạng (Romantic) và thời Ánh Sáng (Enlightenment) Trong mục tiêu đưa văn minh và văn hóa nhân loại đến một nơi tốt đẹp hơn Trong ý nghĩa này, metamodernism có thể hiểu

là chủ nghĩa Đa Thời Đại

Một chủ nghĩa có khả năng bao trùm nhiều nghĩa khác nhau như Đa Văn Hóa, Đa Thời Đại, Siêu Hiện Đại, Hiện Đại Trung Dung, Hiện Đại Đa Diện (có thể còn nữa) cho chúng ta thấy, nó vừa tổng quát vừa có điều gì không xác định

Khuynh hướng gần gũi nhất, chủ nghĩa này phản đối những ảnh hưởng quá khích của Hậu Hiện Đại

đã tạo ra những phản ứng đổ vỡ trong xã hội, nghệ thuật, và tư tưởng Về thực tế, cuộc sống đầu thế kỷ

21 mang sự xen kẽ giữa những mô hình sinh hoạt theo chủ nghĩa Hiện Đại và sức tiêm nhiễm của văn

Trang 26

hóa Hậu Hiện Đại trong tâm trí và tư duy Tuy nhiên, không phải là sự cân bằng, mà là sự dao động Như Vermeulen và Akker giải thích, KHHĐ di chyển qua lại giữa hai cực, bị kềm chế bởi lực tương đối Khi KHHĐ nhiệt thành tiến tới chủ nghĩa cuồng tín, trọng tâm sẽ kéo trở lại hướng mỉa mai Nếu từ mỉa mai, hướng về tiêu cực, sẽ bị trọng tâm kéo về hướng tích cực

Thuật ngữ Metamodernism xuất hiện vào năm 1975, khi Mas'ud Zavarzadeh sử dụng để diễn tả thẩm mỹ hoặc thái độ tự truyện trong văn học Hoa Kỳ từ giữa

1950

1995, nhà phê bình Linda Hutcheon đã chính thức lên tiếng nhắc nhở sự cần thiết cho một tên gọi sau thời HHĐ

1999, Moyo Okediji sử dụng lại thuật ngữ Metamodern, chỉ định cho phong thái nghệ thuật Phi Châu-Hoa Kỳ Xác định là một phát triển thách thức chủ nghĩa HĐ và phong trào HHĐ

2002, Andre Furlani trong phân tích văn chương Guy Davenport, đã định nghĩa Metamodernism như một thẩm mỹ sau chủ nghĩa HĐ, có khả năng tồn tại lâu dài

2007, Alexandra Dumitrescu mô tả Metamodernism như một phần thỏa thuận, một phần đối nghịch với HHĐ Có khả năng nắm bắt các hiện tượng văn hóa

và văn học đương đại

2010, Timtheus Vermeulen và Robin Van Den Akker, hai nhà học thuyết văn hóa, Trong luận văn

Notes on Metamodernism, đề nghị Metamodernism như một phát kiến có thể thay thế tên gọi Hậu-Hậu Hiện Đại (Post-postmodernism) Tiểu luận này hầu

Trang 27

như chính thức công nhận sự hiện diện của Metamodernism với chức năng và vị trí

2011, Luke Turner xuất bản "Tuyên Ngôn của chủ

nghĩa Kết Hợp Hiện Đại" (The Metamodernism Manifesto)

Mãi đến 2013, American Book Review mới chính thức định danh Metamodernism với một loại những tiểu luận của các nhà văn KHHĐ như: Robert Bolano, Dave Eggers, Jonathan Franzen, Hakuri Murakami, Zardie Smith, và David Foster Wallace

Có lẽ, về phương diện nghệ thuật, phong trào metamodernism thể hiện rõ ràng nhất Được phổ biến vào năm 1990 bởi các nhà văn David Foster Wallace, Jonathan Franzen, Zadie Smith và Michael Chabon, tiêu biểu bởi những tác phẩm phản đối tính hoài nghi, xét lại và mỉa mai của Hậu Hiện Đại Biểu

lộ phần nào muốn tìm về các phong trào và các khuynh hướng văn hóa văn học trong quá khứ Họ nhấn mạnh đến tính trung thực của tác giả về ý định

và ý nghĩa Điều này không được quan tâm trong các tác phẩm Hậu Hiện Đại

Yếu Tố Cơ Bản

Yếu tố đầu tiên, chủ nghĩa KHHĐ có mục tiêu thay đổi đời sống tích cực hơn, hầu đạt được tiến bộ Nhằm chận đứng những tư duy tiêu cực, hư vô của HHĐ

Yếu tố tiếp theo, tư tưởng của KHHĐ quay về với

hệ thống thứ bậc Hệ thống này lộ diện hoặc tàng

ẩn khắp nơi Không thể xóa bỏ Hỏa tiễn phức tạp hơn máy bay Con kiến đơn giản hơn con bò Quyền lực nam và nữ luôn luôn chênh lệch Rất nhiều chính kiến về đạo lý và nguyên tắc bị HHĐ

Trang 28

công kích và hạ bệ, được KHHĐ khôi phục Tuy nhiên, như đã xác định trong tính "đi giữa hai cực" KHHĐ cũng không thỏa thuận với những đạo lý, nguyên tắc cực đoan hoặc cường điệu của chủ nghĩa HĐ

Yếu tố cuối cùng, có lẽ, phong trào này là một "tái kiến thiết" (reconstruction) Khi Giải cấu Trúc trong HHĐ dừng lại, vì không đưa ra một giải pháp nào thích ứng, KHHĐ đưa ra đối tượng "không chỉ để quan sát, mô tả và sinh hoạt với", nhưng để cải thiện

Sự khó hiểu này nên giải thích, KHHĐ không có câu trả lời cho sự thật, thực tế, hoặc giá trị cao nhất là

gì Chỉ có thể trình bày đối tượng với khuynh hướng tiến đến tốt đẹp Nói một cách văn chương hơn, KHHĐ lượm những mảnh vỡ mà HHĐ đã đập phá

và bỏ đi, phối hợp với tinh hoa của các thời đại trước, để xây dựng lại một "tường trình" mới về đối tượng Con người là đối tượng mà KHHĐ muốn làm cho tốt đẹp hơn, với những phương cách mơ hồ Khác với chủ nghĩa Hậu Nhân Bản đang song song phát triển, có những câu trả lời rõ ràng hơn về số phận nhân loại

Mô hình mới của Kết Hợp Hiện Đại là hành trình biện chứng Hegel: Tiền đề "Hiện Đại" - Phản đề

"Hậu Hiện Đại" - Kết đề "Kết Hợp Hiện Đại." Chỉ cần lưu ý sẽ thấy ngay đây là triều đại của "Hiện Đại." Như vậy, đặc điểm của Metamordernism là gì,

để nổi bật khi tổng hợp hai chủ nghĩa kia? Nếu không, Metamordernism chỉ là kết luận, thay vì là tiền đề cho một biện chứng khác, phù hợp với tương lai

Trang 29

Những Căn Bản

Xây Dựng Chủ Nghĩa Kết Hợp Hiện Đại

Một chủ nghĩa mới chưa được quy định hẳn hoi, sẽ cưu mang nhiều mâu thuẫn Sự thành hình và trưởng thành của một chủ thuyết cần thời gian và những minh chứng cho lập luận và giả thuyết Chủ nghĩa KHHĐ đang trên đường phát triển Văn học thế giới đang nỗ lực tìm kiếm những nguyên tắc xây dựng căn cước của nó

KHHĐ không phải là kết quả của triết học mà là hậu quả của văn hóa và văn minh Do đó, những nguyên tắc xây dựng chủ nghĩa, chính là tư tưởng và nhân sinh quan của KHHĐ

Những Đặc Trưng KHHĐ

1 Chủ nghĩa KHHĐ đi từ đàm phán đến thỏa

thuận rồi kết hợp giữa chủ nghĩa HĐ và phong trào

HHĐ Có người cho rằng, chủ nghĩa này sử dụng học thuật, phương tiện của HHĐ vào những chủ đề, niềm tin của Hiện Đại Đúng hơn, KHHĐ đưa những nguyên tắc, siêu bản của chủ nghĩa HĐ, vào lập luận và chủ trương của HHĐ, trong tinh thần không đối lập Họ chứng minh rằng, trong cá nhân hoặc trong tập đoàn, xã hội, thực tế cả hai chiều đối nghịch đều có thể vận hành chung, bổ túc lẫn nhau

2 Đối thoại thay vì biện chứng Chủ nghĩa HĐ

chủ trương đối thoại Phong trào HHĐ yêu thích

Trang 30

biện chứng Giải quyết khi có hai lực đối lập, họ tranh cãi cho đến khi ngã ngũ thắng bại KHHĐ đề nghị đối thoại nhắm vào những lãnh vực trùng lập với nhau thay vì những khác biệt „Tranh luận trên

những đồng điểm để đạt đến giá trị cao hơn Đối thoại giữa các ý kiến phản đối để tìm phương cách thực hành chung, lấy kinh nghiệm và sửa sai.‟

Đối thoại đi từ nguồn trước khi chia rẽ Rồi qua lý

do, nguyên nhân, lên đến cấu trúc, sử dụng một số thỏa thuận trước khi đi đến giải quyết hoặc giải tỏa vấn đề Cuối cùng cho dù không đạt được ý nguyện, vẫn có một số chi tiết hoặc một phần ý tưởng hòa đồng Ví dụ như tranh đấu giữa quý tộc và tiện dân, đưa đến người trí thức có khả năng lãnh đạo Không phân biệt cấp hạng xã hội

3 Ngh ịch lý Chủ nghĩa KHHĐ bao dưỡng sự

nghịch lý Ví dụ, chủ nghĩa HĐ quan tâm tính khách quan phổ quát trong khi phong trào HHĐ quan tâm trường hợp ngẫu nhiên KHHĐ lập luận, những ý tưởng xác định có thể là khách quan đúng với một

cá nhân, và cá nhân này phải tự giác hiểu được, ý tưởng đó không phải là sự thật cho toàn cầu hoặc cho mọi người Không có nghịch lý hoặc hữu lý nào hoàn toàn áp dụng cho tất cả mọi trường hợp, vì trong nội tâm của mỗi người đều có cách giải thích

và đánh giá riêng về đạo lý Nghịch lý đối với người này có thể là hữu lý đối với người khác Trong mỗi hoàn cảnh, trong mỗi tâm tư, mức độ nghịch lý sẽ khác nhau, từ dễ chấp nhận cho đến cực đoan Phương ngôn của KHHĐ là tìm những điểm tương đồng để để đa số có thể sống chung

4 K ết hợp Trong văn chương cũ, sự thành thật và

sự mỉa mai không thể xảy ra trong cùng một văn bản, nhưng có thể tìm thấy trong văn chương của

Trang 31

chủ nghĩa KHHĐ Mặc dù sự kết hợp nêu ra là một nghịch lý, nhưng thể loại văn học "Tân Thành Thật" (New Sincerity) thể hiện được điều này Tác giả trình bày suy nghĩ và cảm xúc một cách trung thực nhưng có thể cảm nhận phi lý hoặc lố bịch Người đọc nhìn thấy sự thành thật một cách mỉa mai, hoặc mỉa mai một cách thành thật Ví dụ, thơ thời HĐ thường nghiêm túc như thơ Xuân Diệu, Huy Cận Thơ thời HHĐ có tính khôi hài, nghịch lý như thơ Bùi Giáng Liệu có thể nào làm thơ nghiêm túc một cách khôi hài? hoặc khôi hài một cách nghiêm túc? Đó là bản chất của một loại thơ đương đại

5 S ự sụp đổ của khoảng cách Trong những thời

đại trước, khoảng cách giữa cá nhân đến nhóm cá nhân khác được xác nhận rõ rệt Sự liên hệ giữa một người đối với đám đông, nhiều lắm là một buổi phát thanh trên làn sóng, hoặc diễn thuyết trước một nhóm thính giả chọn lọc Trong thời đương đại, internet, facebook, twitter, email, xóa bỏ biên giới giữa cá nhân và người khác hoặc gần hoặc xa, xóa

bỏ sự phân biệt lạ hay quen, xóa bỏ quốc gia, chủng tộc và thậm chí là ngôn ngữ Sự kiện lạ lùng tạo ra những nối kết phức tạp, nhanh chóng và không cần quan tâm đối tượng Ví dụ văn bản đưa lên mạng, ai đọc cũng được

Sự giấu tên, dùng tên giả, qua internet cũng tạo sự bối rối cho bản thân vì khó biết thật quan điểm của người khác về mình Những quan hệ giả vờ trên mạng lưới tạo thành thói quen trong đời sống Chủ nghĩa KHHĐ cho phép một cá nhân liên hệ với nhiều cá nhân, "thân thiết" chia sẻ ý nghĩ, tâm sự, thật tình hoặc giả dối, một cách bình thường Ví dụ trong các phòng "chat room", các mạng lưới tìm kiếm người tình, Sự kiện này không hề xảy ra cho

Trang 32

những thời đại trước Sự hợp tác đa dạng qua mạng cho thấy cá nhân giảm bớt cảm giác bị cô lập

và có thêm những điều kiện tương tác Đôi khi họ tương đồng hoặc khác biệt chỉ trên chủ đề, không phải cá nhân, vì không ai biết ai Một loại giao tiếp không căn cước

6 Ch ủ quan đa diện HHĐ đòi hỏi sự phân mảnh

trong việc tự nhận diện bản thân Sự phân chia rõ ràng các nhóm cá nhân về chủng tộc, tôn giáo, giới tính, quốc tịch, sắc dân để thành lập từng loại luận

lý biện chứng Nói một cách khác, phải xác định vị trí của cá nhân và của các nhóm cá nhân để biết bản thân thuộc vào đâu và khác biệt như thế nào Ngược lại, chủ nghĩa KHHĐ bao trùm khái niệm nhiều chủ quan và nhiều chủ đề Lập luận rằng, một người sẽ chủ quan trong nhiều phương diện và đề tài Khi va chạm với nhiều chủ quan khác, có thể rất khác biệt, nhưng vẫn có khả năng làm việc với nhau bình thường, không cần phân mảnh nhận diện cá nhân hoặc nhóm cá nhân Ví dụ, trong một không gian ảo của internet, những người tham gia vào một

đề tài, không nhất thiết biết nhau, không cần thiết phân biệt căn cước Sự chia sẻ chủ quan mang tính khách quan, khác với sự chủ quan khi biết rõ đối tác

về chủng tộc, tôn giáo, trình độ học vấn, vị trí chính trị

Kinh nghiệm về kết hợp nhiều chủ quan và chỉ những chủ quan trong cùng vấn đề, cho phép một người hoặc từ bỏ, xoa dịu, hoặc nhấn mạnh, sâu sắc tính chủ quan thảo luận Kinh nghiệm này cho thấy không nhất thiết phải cực đoan với bất kỳ cá nhân nào hoặc bất kỳ đề tài nào

7 C ộng tác Trong thế giới hôm nay, dù muốn hay

không, chúng ta cũng bị ảnh hưởng bởi nhiều động

Trang 33

lực Chủ nghĩa KHHĐ khuyến khích cá nhân nỗ lực tham gia một cách có ý thức với những người khác

Ví dụ những thành viên trong các nhóm từ thiện hoặc các đội ngũ thiện nguyện Trong thế giới chính trị, chúng ta sẽ bắt gặp nhiều liên minh khác thường xảy ra giữa các đảng phái Không có nghĩa họ thay đổi hoặc phản bội, mà chỉ đồng ý với nhau trên một vấn đề hoặc một lợi ích

8 Mơ hồ và đồng thời Đây là một khái niệm khá

khó hiểu Trong thời kỳ khởi đầu KHHĐ, người ta cho rằng suy nghĩ cá nhân "dao động" giữa các trạng thái đối nghịch của tư tưởng, cảm xúc và hiện hữu, gần giống như con lắc dao động giữa vô số ý niệm chủ quan khác nhau Gần đây, những hiểu biết khám phá thêm cho phép KHHĐ nhấn mạnh tính đồng thời (simulaneity): khái niệm cái tôi KHHĐ không dao động giữa những vị trí khác nhau, nhưng trong thực tế tất cả đều sống cùng một lúc Sự nghịch lý "cùng một lúc" của KHHĐ được tạo ra bởi tính đồng thời này Vượt lên biện chứng về sự dao động giữa hai vị trí đối lập Một người trong cảm hứng tràn ngập sẽ kết hợp được những sự tình đối nghịch để diễn đạt hữu lý hoặc trơn suốt Khái niệm

„kết hợp những phi lý, không cần phải hữu lý, mà vẫn sống chung một cách hữu lý,‟ là quan điểm cần

thiết trong thế giới mai sau, sẽ có quá nhiều lực lượng đối nghịch và nhiều động cơ phức tạp Trong văn chương, tính đồng thời và mơ hồ tạo ra những loại nhân vật vừa hợp lý vừa không hợp lý hoặc các sự kiện mâu thuẫn mà không mâu thuẫn như khoa học viễn tưởng có năm hoặc sáu chiều

9 Ph ản ứng lạc quan Khác với tính bi quan

thường xuyên của HHĐ, KHHĐ phản ứng lạc quan trong luận lý và cách giải quyết vấn đề Quay trở lại

Trang 34

với "siêu văn bản" và xa lánh tính bi kịch Cụm từ

„phản ứng lãng mạn với khủng hoảng‟ được thường

xuyên sử dụng để mô tả chủ nghĩa Kết Hợp Hiện Đại

Các nhà KHHĐ nhìn nhận những biến động tồi tệ về chính trị, kinh tế, khí hậu, sinh thái, và những dạng hỗn loạn khó khăn khác, nhưng họ chủ động trong tinh thần lạc quan với niềm tin những nguyên nhân gây ra sẽ tự giải tỏa hoặc sẽ được con người cải thiện Những lý thuyết gia mô tả phản ứng này như một thái độ triết học Nghĩa là, những người có tâm

tư KHHĐ chọn lối sống thay đổi theo chiều hướng

và mục đích tích cực, ngay cả lúc được nhắc nhở văn hóa nhân loại đang suy thoái và lâm nguy Các nhà KHHĐ không nghĩ rằng, sự tham gia của người, dù lạc quan, sẽ cứu vãn những tình trạng khủng hoảng cá nhân hoặc giải quyết được những vấn nạn thế giới Chỉ đơn giản, KHHĐ cho con người niềm hy vọng và khả năng ngăn chận tuyệt vọng Trong những trường hợp tận cùng đưa đến những thiệt hại không thể tránh né, họ cũng đối phó bằng thái độ lạc quan

Thái độ và hành động lạc quan đòi hỏi sự hiểu biết của siêu văn bản Mặc dù siêu bản chưa hẳn là giải pháp cuối cùng, nhưng nó giúp con người đối diện với nhàm chán, thất vọng, mất lòng tin vào đạo lý Khái niệm này minh chứng tôn giáo và triết học vẫn

có giá trị không thể chối bỏ, tuy nhiên giá trị về mức

độ niềm tin sẽ không cuồng tín và không chống đối

10 Khoa liên ngành Đối với những khủng hoảng

đe dọa, KHHĐ có chủ kiến sẽ đối phó bằng cách tháo gỡ những cấu trúc đã gây ra thảm họa, rồi sắp xếp lại theo khuynh hướng cải thiện Họ sẵn sàng

Trang 35

loại bỏ hoặc tổ chức lại những thể loại như khoa học, tự do, đảng phái, kỷ luật, để phân định hoặc tiêu chuẩn hóa những gì tương đồng và khác biệt Công việc này đòi hỏi hiểu biết, kinh nghiệm chuyên môn từ nhiều ngành nghề, đòi hỏi nhiều học thuật khác nhau, kết hợp, tập trung để đối phó vấn đề Không giống như HHĐ phản đối và hủy diệt cấu trúc

cũ, KHHĐ quan tâm việc đánh giá lại một cơ cấu trong tiến trình văn minh thay đổi

(Sử dụng thông tin và đề nghị từ Ten Basic Principles of Metamodernism của Seth Abramson

Có thể Google search.)

Tính Năng của KHHĐ

Phân tích về KHHĐ, Seth Abramson vạch ra ba vùng sinh hoạt: 1- thực tế, 2- triết học, và 3- khoa học

1- Tính thực tế: Khi phải đối diện với những gì mới

lạ xảy ra ngoài kinh nghiệm và hiểu biết, KHHĐ chấp nhận trí tuệ và cảm xúc của người cần thời gian để xử lý những thông tin mới lạ, trước khi xác định như thực tại hoặc sự thật và thu nhận như kinh nghiệm Ví dụ, một thể loại văn hoặc thơ mới sẽ cần thời gian và nhiều nỗ lực để thưởng ngoạn có thể chấp nhận Từ chấp nhận đến lúc thưởng thức là một khoảng cách đàn hồi, tùy thuộc vào kinh nghiệm, sở thích và sở học của mỗi người đọc Một

ví dụ khác, mang tính toàn cầu, như báo động về khí quyển cho biết lớp kính bọc bên ngoài trái đất sẽ làm cho khí hậu càng ngày càng nóng Giả thiết: Đến một lúc nào đó mặt đất sẽ khô cạn và biến thành sa mạc Khái niệm này mới đối với đa số người trung bình Họ cần thời gian và minh chứng

sự kiện qua giáo dục để có thể chấp nhận một thảm

Trang 36

họa tương lai Nhà văn David Foster Wallace dự đoán những thế hệ sau ông (tức là chúng ta hôm nay) sẽ là những tâm trí (KHHĐ) đối xử “đời sống với lòng tôn kính và niềm tin,” không lý thuyết hóa

để tách rời sinh hoạt hàng ngày Kết Hợp Hiện Đại

là một „nhân sinh quan văn hóa thực hành hỗ tương

kinh nghiệm sống‟ hơn là quan niệm hoặc ý tưởng

trừu tượng

2- Tính triết học: Cơ sở tư tưởng của KHHĐ bắt nguồn từ quan niệm “những lớp chồng lên nhau che phủ như một lớp” trong tư tưởng của Immanuel Kant Trở lại ví dụ trên, khi nhiều người tin rằng nhân loại đã đi quá mức để có thể trở lại cứu vãng nguy cơ từ khí hậu thay đổi và trái đất sẽ tiến về thời điểm diệt vong Vấn đề là người ta sẽ đối phó như thế nào, nếu sự kiện đó được chứng minh sẽ xảy đến? KHHĐ giải quyết như triết gia Kant đã đề nghị: Con người có thể đồng thời chấp nhận thực tại đón chờ thảm họa, cùng một lúc sống với động lực sinh tồn, trong hy vọng trái đất và loài người sẽ bình yên

Quan điểm “vắng mặt” hy vọng không có nghĩa là

“thiếu” hy vọng Dẫn đến tinh thần lạc quan thay vì

lo âu buồn bã Hàng ngày, sự chọn lựa tích cực và lạc quan trong mọi trường hợp, là nhân sinh quan căn cơ của KHHĐ

3- Tính khoa học: KHHĐ hành động bằng phản ứng khoa học, đối nghịch ý niệm „kẻ thắng sở hữu tất cả.‟ Tức là không thỏa thuận hầu hết các siêu bản cực đoan thống trị

Chúng ta có kinh nghiệm về đời sống bốn chiều: chiều cao, chiều rộng, chiều sâu và thời gian Tuy

Trang 37

nhiên, khoa học chứng minh còn một số chiều khác

mà chúng ta không thấy, không biết

Chiều thứ năm cung cấp nhiều thực tế liên quan đến thực trạng trong hiện tại nhưng sẽ không bao giờ thực sự xảy ra Ví dụ, cuộc hẹn ngày mai thuộc

về chiều thứ năm Không chắc gì xảy ra, cho đến khi nào nhân vật và người chủ hẹn bước vào bốn chiều gặp nhau, cuộc hẹn đó hiện hữu Như vậy, thảm họa tương lai không thực sự có, cho đến khi

nó trở thành bốn chiều

Chiều thứ sáu không liên hệ thực tại như chiều thứ năm Nó chứa đựng tất cả thời gian khả thể từ lúc Big Bang Nghĩa là chiều thứ sáu bao trùm thời gian

từ Big Bang cho đến khi vũ trụ chấm dứt Ví dụ, thế giới khủng long vắng mặt ở hiện tại, nhưng luôn luôn hiện diện trong chiều thứ sáu Đó là một lý do

vì sao có giả thuyết “du hành không gian” về lại quá khứ hoặc phóng tới tương lai

Một số tưởng tượng khác không hiện diện trong chiều thứ sáu, có thể có mặt trong chiều thứ bảy Chiều chứa đựng tất cả những gì vũ trụ tiến hóa Do

đó, những thế giới giả tưởng, những sinh vật hư cấu có thể đến từ những tồn tại trong chiều này Thử trả lời câu hỏi: Tưởng tượng của nhân loại đến

từ đâu?

Bây giờ chúng ta có thể hiểu được vì sao KHHĐ tin vào những giải quyết mà theo kinh nghiệm của các thế hệ trước là không thể nào xảy ra Những nghịch

lý trong bốn chiều không hẳn là nghịch lý trong những chiều cao hơn „Sư tử không thế sống chung với con dê‟ đã được chứng minh “khả thể” khi sư tử được thuần hóa Đó là vì sao có những kinh nghiệm trước đây tranh cãi, con người có thể thay đổi số

Trang 38

mệnh Vì chuyện số mệnh nằm ở chiều thứ năm, thứ sáu, thứ bảy và thứ Khi bốn chiều thay đổi, sẽ tạo sự thay đổi cho các chiều kia

KHHĐ hiện nay đòi hỏi sự kiên nhẫn của người đọc Bản thân nó cần có những thuật ngữ rộng rãi chính xác hơn KHHĐ gặp sự chống đối mãnh liệt từ Giải Cấu Trúc và những tư tưởng chính quy của Hậu Hiện Đại

KHHĐ chưa có những đặc trưng rõ ràng, nổi bật để xác định, nhưng thể hiện trong nhiều học thuyết cũng như học thuật khác Điều này khiến cho KHHĐ chưa có những tác phẩm xuất sắc trong nghệ thuật tạo hình, hội họa và văn chương

Một số nhà phê bình chờ đợi, cho rằng khi phong trào non nớt này phát triển, sẽ giảm thiểu sức phản đối và có nhiều cơ hội thể hiện độc đáo trong văn chương nghệ thuật

Trang 39

Chủ Nghĩa Kết Hợp Hiện Đại Quan Điểm Nghệ Thuật

Trong lãnh vực văn chương và nghệ thuật, KHHĐ thể hiện trong ba khuynh hướng: 1- Tìm kiếm những

gì mới lạ hơn Hậu Hiện Đại 2- Quay về với những tinh yếu của chủ nghĩa Hiện Đại 3- sử dụng và tân

kỳ hóa học thuật truyền thống, nhưng đa số vẫn là học thuật từ hậu Hiện Đại, và những kỹ thuật từ khu vực không văn chương, trộn lẫn với kỹ thuật dùng trên mạng lưới hoặc cho văn bản điện tử

Khuynh hướng thứ ba liên quan đến khoa học đang phát triển, nhất là phương diện internet và kỹ thuật điện tử cách không, dẫn đến khái niệm “metaverse.”

Metaverse và KHHĐ

Metaverse là thuật ngữ ghép: meta + universe (vượt qua + vũ trụ) tức là “vượt không gian”, do Neal Stepheson sử dụng trong tiểu thuyết khoa học viễn

tưởng “SnowCrash” năm 1992 Metaverse cũng có

nghĩa đồng dạng với cyberspace, xuất hiện năm

1982, trong tiểu thuyết “Burning Chrome” của William Gibson Về sau cyberspace trở thành không gian của mạng lưới, còn metaverse là không gian chia thực tế ảo quy vào thực tại, tức là không gian của những chiều khác nhau hội tụ vào hiện tại Có thể gọi là “không gian ảo tụ.”

Nhà thơ Richard Siken đã đưa thuật ngữ metaverse vào KHHĐ Ý nghĩa của thuật ngữ này phù hợp với

cơ sở khoa học mà KHHĐ đang áp dụng Dẫn đến

Trang 40

thể loại văn chương khoa học viễn tưởng nhưng nghiêng về khoa học kỹ thuật “nhẹ” và chủ trương

có đạo lý Thông thường xuất hiện trong các loại truyện như New Sincerity, Bizarro Fiction, Slipstream Cùng một lúc những thể loại truyện này cũng chia sẻ những quan niệm hoặc các phong trào, chủ nghĩa khác Chẳng phải chủ trương của KHHĐ là kết hợp để làm tốt đẹp hơn sao?

Tái Cấu Trúc thay vì Giải Cấu Trúc

Hậu Hiện Đại khuyến khích sử dụng giải cấu trúc để biện chứng cho tương tranh tận cùng thắng bại, với mục đích xác nhận ý nghĩa của công trình xây dựng khác nhau tùy vào vị trí của mỗi người Công việc của KHHĐ nỗ lực kết hợp các nguyên tắc chống chọi nhau, kể cả khi có kết quả nghịch lý, với mục đích tái cấu trúc vấn đề Ví dụ, nếu đặt câu hỏi, Twitter là môi trường "tự do" hoặc "kiểm soát", câu trả lời trung thực là "cả hai" Ai cũng có thể sử dụng Twitter, nhưng giới hạn 140 từ trong một lần Ngoài

ra có những luật lệ giới hạn, nếu vi phạm luật sẽ bị tước quyền sử dụng Twitter

Quan điểm này đưa vào nghệ thuật và văn chương, không hẳn sẽ giải quyết mọi vấn đề, nhưng để nhìn thấy vấn đề có thể kết hợp dù có giải quyết tương phản Ví dụ viết một tác phẩm về "An Ninh Quốc Gia", nội dung đầy những đấu tranh liên tục giữa các phe phái tư tưởng, dẫn đến những ý nghĩa và kết quả khác nhau Nhà văn HHĐ sẽ chọn một khuynh hướng, hoặc theo bảo thủ hoặc theo cách tân, rồi xây dựng cốt truyện với những lý do, những

hư cấu để chứng minh và thuyết phục Mục đích là tái cấu trúc ý nghĩa của "an ninh quốc gia" Bằng cách kết hợp những vùng trùng hợp giữa hai và nhiều lực lượng đối đầu Sau đó mới đưa ra biện

Ngày đăng: 23/12/2021, 10:31

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w