Triển khai vấn đề nghị luận: Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ các ý: *Giới thiệu được vấn đề *Giải thích:
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT ÔN THI THPTQG 2019, LẦN 1
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
“Nắm nhau tôi chôn góc phù sa sông Mã
Trăm thác nghìn ghềnh cuộn xoáy vào tơLàng cong xuống dáng tre già trước tuổiTiếng gọi đò khuya sạt cả đôi bờ
Con hến, con trai một đời nằm lệchLấm láp đất bùn đứng thẳng cũng nghiêng
Mẹ gạt mồ hôi để ngoài câu hátGiấc mơ tôi ngọt hơi thở láng giềng
Hạt thóc củ khoai đặt đâu cũng thấp
Cả những khi rổ rá đội lên đầuChiếc liềm nhỏ không còn nơi cắt chấuGặt hái xong rồi rơm, rạ bó nhau »
(Nguyễn Minh Khiêm, trích “Một góc phù sa”, NXB Hội Nhà văn 2007, tr
18&19) Câu 1 (0.5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 2 (0.5 điểm): Chỉ ra các từ ngữ, hình ảnh nói về quê hương bình dị, gần gũi trong kí ức của nhà
thơ
Câu 3 (1.0 điểm) : Hai câu thơ: "Mẹ gạt mồ hôi để ngoài câu hát/ Giấc mơ tôi ngọt hơi thở láng
giềng » gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?
Câu 4 (1,0 điểm): Thông điệp mà anh/chị tâm đắc nhất qua đoạn trích trên.
PHÀN II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm) : Từ nội dung đoạn thơ ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng
200 chữ) về ý nghĩa của những điều giản dị đối với cuộc sống con người.
Câu 2 (5.0 điểm): Trong bài thơ “Tây Tiến”, Quang Dũng viết:
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tócQuân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới,Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ,Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh,
Áo bào thay chiếu anh về đất,Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
(Ngữ văn 12, tập 1, NXB GD Việt Nam 2016, tr 88&89)
Cảm nhận về hình tượng người lính trong đoạn thơ trên Từ đó, nhận xét về bút pháp lãng mạn của nhà thơ
———— HẾT————
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm!
Họ và tên thí sinh……… Số báo danh………
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT ÔN THI THPTQG 2019, LẦN 1
Trang 3TRƯỜNG THPT QUAN G HÀ Môn: Ngữ Văn 12
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
HƯỚNG DẪN CHẤM
ần
1 Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm/Phương thức biểu cảm 0,5
2 Các từ ngữ, hình ảnh: phù sa sông Mã, con hến, con trai, hạt thóc, củ 0,5khoai, rơm, rạ… (HS chỉ ra được một đến ba từ ngữ/hình ảnh cho 0.25 điểm,
từ bốn từ ngữ/hình ảnh trở lên cho 0.5 điểm)
- Kí ức về tuổi thơ gắn bó với quê hương, xóm giềng và người mẹ yêu quý 0,5
Kí ức đẹp đẽ đó sẽ theo mãi cuộc sống con người
4 Học sinh có thể rút ra nhiều thông điệp ý nghĩa, sau đây chỉ là gợi ý: 1,0
-Trân trọng những người thân yêu xung quanh mình
- Gần gũi, gắn bó với quê hương, coi đó là nguồn cội quan trọng đối vớibản thân mình
II LÀM VĂN
Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng phân
-hợp, móc xích hoặc song hành
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:tình yêu biển đảo của thế hệ trẻ hôm 0,25nay
c Triển khai vấn đề nghị luận:
Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận
theo nhiều cách nhưng phải làm rõ các ý:
*Giới thiệu được vấn đề
*Giải thích: điều giản dị trong cuộc sống con người chính là những gì thân 0,25thiết, gắn bó, gần gũi xung quanh cuộc sống của mỗi người
*Ý nghĩa: Những điều giản dị có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với cuộc 0,5sống con người Những điều giản dị có thể trở thành điểm tựa, bồi đắp cho con
người giá trị tinh thần cao quí (tình làng nghĩa xóm, gia đình sâu nặng…); góp
phần thanh lọc tâm hồn, hoàn thiện nhân cách để trở thành người tử tế
*HS đưa ra dẫn chứng thực tế, thuyết phục
*Liên hệ: Mỗi người cần biết trân trọng những điều giản dị nhỏ bé, bởi đó 0,25
có thể là nơi vẫy gọi ta về, làm bừng sáng kí ức đẹp đẽ…
d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếngViệt. 0,25
Trang 4e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt 0,25mới mẻ
c.Triển khai vấn đề nghị luận: Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù
hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách, kết hợp giữa lí lẽ và dẫn
+Sẵn sàng dâng hiến sự sống, tuổi trẻ: chẳng tiếc đời xanh
*Nghệ thuật: Thể thơ thất ngôn, bút pháp hiện thực kết hợp với bút pháplãng mạn, sử dụng các từ Hán Việt, biện pháp nói giảm nói tránh, ngôn ngữ
cường điệu, tương phản, gây ấn tượng, hồn thơ phóng khoáng, tài hoa, lãng
mạn …
3.Nhận xét về bút pháp lãng mạn của nhà thơ
- QD đã phát huy cao độ trí tưởng tượng bay bổng và lãng mạn của mình, 1,0
sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh ấn tượng để tô đậm những vẻ đẹp độc đáo khác
thường, lí tưởng cao cả của người lính Nhờ bút pháp lãng mạn mà mọi khó
khăn, gian khổ, thiếu thốn đã bị mờ nhòe đồng thời làm nổi bật chất kiêu
hùng, hào hoa của người lính Tây Tiến
- Qua hai đoạn thơ hiện lên một “cái tôi” hào hoa, phóng khoáng, hồn hậu,
lãng mạn của nhà thơ
d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. 0,25
e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt 0,5mới mẻ
HẾT
Trang 5SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT ĐỒNG ĐẬU KỲ KSCL THI THPT QG NĂM 2020 LẦN 2 Đề thi môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian phát đề (Đề thi gồm 01 trang)
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau đây và trả lời các câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4
Ngày xưa, có một vị vua cai trị cả một vương quốc rộng lớn Một ngày nọ, ông quyết định
vi hành đến những vùng đất xa xôi nhất của đất nước Khi trở về cung điện, ông phàn nàn rằngchân ông rất đau Điều này cũng hoàn toàn dễ hiểu, bởi đây là lần đầu tiên ông thực hiện mộtchuyến đi dài như vậy, trong khi đó, những con đường ông đi qua đều gập ghềnh, sỏi đá Bực mình
vì bị những cơn nhức mỏi hành hạ, ông ra lệnh cho tất cả các con đường trong vương quốc phảiđược bao phủ bằng da súc vật Tất nhiên đây là một mệnh lệnh rất khó thực hiện và tốn kém cả vềsức người, sức của nhưng vẫn không ai dám khuyên can nhà vua
Thế rồi cuối cùng, một người hầu khôn ngoan đã dũng cảm đứng ra ngăn cản nhà vua Anh
Nhà vua rất ngạc nhiên trước lời đề nghị lạ lùng của người hầu, nhưng rồi sau đó ông cũng
đã đồng ý Vậy là đôi giày đầu tiên trong lịch sử đã ra đời
Đôi khi trong cuộc sống, chúng ta không cần bắt cả thế giới phải thay đổi theo mình, điềuchúng ta cần, đơn giản chỉ là thay đổi tầm nhìn và cách suy nghĩ của bản thân mà thôi
( Hạt giống tâm hồn, trithucvn.net)
Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?
Câu 2: Anh (chị) hãy đặt nhan đề cho văn bản.
Câu 3:Theo anh (chị), tại sao Nhà vua rất ngạc nhiên trước lời đề nghị lạ lùng của người
hầu?
Câu 4:Anh (chị) có đồng ý rằng mỗi người chúng ta “ không cần bắt thế giới phải thay đổi
theo mình” không? Vì sao?
II LÀM VĂN (7.0điểm)
Câu 1 (2.0điểm):
Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh /chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)
trình bày suy nghĩ về sự cần thiết của việc“ thay đổi tầm nhìn và cách suy nghĩ của bản thân” để
đạt đến thành công trong cuộc sống
Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?
- Tiếng ai tha thiết bên cồnBâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân liCầm tay nhau biết nói gì hôm nay…
(Trích Việt Bắc – Tố Hữu, Ngữ văn 12 Tập 1, NXB GD, 2010, Tr 109)
……… Hết………
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Trang 6SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT KÌ THI KSCL THPT QUỐC GIA NĂM 2020
LẦN 2 Môn thi: NGỮ VĂNĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM
(Gồm 03 trang)
Phầ
1. Phương thức biểu đạt chính: Phương thức biểu đạt Tự sự 0,5
2. Nhan đề có thể đặt khác nhau nhưng cần bám vào nội dung văn bản
Một số gợi ý: Đừng thay đổi thế giới, Sự ra đời của chiếc giày, Hãy thay đổibản thân…
0,5
3. Nhà vua rất ngạc nhiên trước lời đề nghị của người hầu vì:
- Trước đó không ai dám góp ý vì sợ nhà vua sẽ trách mắng
- Lời đề nghị của anh hầu đi ngược lại những điều nhà vua yêu cầu mọi
người cần làm
0,5 0,5
4. Thí sinh nêu ý kiến của mình dựa trên sự lí giải phù hợp, thuyết phục Có
thể theo hướng:
- Đồng ý với quan điểm vì thế giới rộng lớn, bao la nên cá nhân chúng takhông bao giờ có thể thay đổi cục diện Chúng ta chỉ là “hạt cát” giữa “ samạc” bao la nên không thể dùng sức mạnh của mình để cải biên xã hội
- Không đồng ý vì xã hội chỉ thay đổi nếu mỗi cá nhân ra sức để dựng xây,
cố gắng xoay chuyển Cả cộng đồng cùng thay đổi thì cuộc sống xã hộicũng sẽ chuyển biến theo
1,0
1. Trình bày suy nghĩ về vai trò của việc “ thay đổi tầm nhìn và cách suy
nghĩ của bản thân” để đạt đến thành công trong cuộc sống.
2.0
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn: Thí sinh có thể trình bày đoạn
văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc songhành
0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: vai trò của thay đổi tầm nhìn, cách
c Triển khai vấn đề nghị luận: Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù
hợp để triển khai vấn đề theo nhiều cách nhưng cần phải làm rõ vấn đề nghị
luận Có thể theo một vài gợi ý:
- Thay đổi tầm nhìn và cách suy nghĩ của bản thân là thay đổi cách nhìn
nhận, đánh giá về sự việc, con người của mỗi cá nhân trong những thờiđiểm khác nhau
- Trong mọi hoàn cảnh, chúng ta cần có tầm nhìn bao quát, nghĩ rộng hơn,
suy nghĩ sâu hơn, luôn có thái độ tích cực, lạc quan để giải quyết mọi tìnhhuống một cách thấu đáo
- Đừng chỉ chìm đắm trong lối suy nghĩ tiêu cực, thất vọng vì những điềudiễn ra không như mong muốn Thay vào đó, hãy nhìn những trở ngại đó làthách thức cần phải vượt qua bằng mọi cách Người có suy nghĩ tích cực thì
cơ hội thành công trong cuộc sống sẽ cao hơn đồng nghĩa với việc tạo dựngđược những thành quả từ chính sức lực, trí tuệ, lối sống của mình
- Phê phán những người bảo thủ, không chịu thay đổi để thích nghi, dễ rơivào những suy nghĩ tiêu cực và dẫn đến những hành động lệch lạc
- Nhận thức sâu sắc về ý nghĩa to lớn của việc cần phải thay đổi tầm nhìn vàcách suy nghĩ Từ đó tích cực phấn đấu rèn luyện trong học tập, trong cuộcsống, bồi dưỡng lòng tự tin, ý thức tự chủ, cố gắng thay đổi chính mìnhtrước khi nghĩ đến việc thay đổi người khác và thế giới
1,0
Trang 7d Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích đoạn thơ để làm rõ ý kiến 0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận: Vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp
chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
0,25
2.1 Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và vấn đề cần nghị luận:
- Tố Hữu, một trong những lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam
Thơ Tố Hữu gắn bó chặt chẽ với các chặng đường Cách mạng: gian khổ màhào hùng, vẻ vang của dân tộc
- Việt Bắc là một trong những thành tựu xuất sắc, kết tinh vẻ đẹp hồn thơ và
phong cách nghệ thuật của Tố Hữu
- Bài thơ không chỉ chứa đựng nội dung sâu sắc mà còn có giọng thơ tâmtình ngọt ngào, tha thiết cùng nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc, tạo nênmột sức hấp dẫn rất riêng Điều này đươc thể hiện rõ nét ở 8 câu thơ đầutiên của thi phẩm
0,5
2.2 Giải thích ý kiến
- Giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết là giọng thủ thỉ tâm tình; giọng của
tình thương mến; đằm thắm, réo rắt, ngân nga, sâu lắng
- Nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc là những hình thức nghệ thuật cógắn bó mật thiết với nghệ thuật truyền thống của dân tộc từ thể thơ, ngônngữ, giọng điệu…
- Ý kiến nêu lên hai đặc điểm nổi bật trong phong cách sáng tác thơ TốHữu
0,25
2.3 Phân tích hai đoạn thơ để làm rõ nhận định
a Bốn câu đầu là lời ướm hỏi của người dân Việt Bắc:
- Hai câu hỏi được láy đi, láy lại "Mình về mình có nhớ ta?", "Mình vềmình có nhớ không?" cho thấy một niềm day dứt khôn nguôi của kẻ ở Hỏi
và nhắc đến "mười lăm năm ấy" là quãng thời gian kháng chiến gian khổ,chiến khu Việt Bắc đã cưu mang, đùm bọc, chở che cho cán bộ, là căn cứđịa vững chắc của cách mạng Hình ảnh "Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớnguồn" ngầm gợi đạo lí thuỷ chung, truyền thống ân nghĩa Đây không phải
là những câu hỏi thông thường mà là lời của tình sâu nghĩa nặng
- Nhịp thơ lục bát đều đặn, hài hoà tạo nên âm hưởng da diết, lắng sâu, xoáyvào lòng người đi
b Bốn câu sau là nỗi niềm, tâm trạng của người cán bộ kháng chiến về xuôi:
- Trước nỗi niềm của kẻ ở, người đi im lặng trong trạng thái trữ tình sâulắng để tri âm "tiếng ai" ngân nga, đồng vọng trong lòng mình Sự hô ứngngôn từ ("thiết tha"- "tha thiết") đã tạo nên mạch ngầm đồng vọng của tiếngnói tri âm Hình ảnh "cầm tay nhau" hàm chứa nhiều cảm xúc
- Những từ láy "bâng khuâng", "bồn chồn" đặt trong nhịp chẵn 4/4 và sự đốixứng của hình ảnh thơ "bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi", diễn tảcảm xúc day dứt trong lòng người đi
- Nhịp chẵn lục bát đang đều đặn 2/2/2, 4/4 bỗng đổi thành 3/3/2 ở câu cuốiđoạn thơ "Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay " rất phù hợp với việc diễn tả
sự bối rối trong lòng người
1,25
1,25
Trang 8- Kết cấu đối đáp, cách xưng hô mình - ta khiến cho cuộc chia tay giữa Việt
Bắc và những người cán bộ kháng chiến giống như cuộc chia tay của một
đôi bạn tình có nhiều gắn bó sâu sắc, lưu luyến bịn rịn không nỡ rời xa
- Ngôn ngữ quen thuộc, hình ảnh thơ gần gũi, lối diễn đạt dung dị khiến cho
lời thơ như những lời thủ thỉ, tâm tình Cách gieo vần, ngắt nhịp, hài thanh
hài hoà tạo nên nhạc điệu ngân nga, réo rắt, da diết, lắng sâu
2.4 Đánh giá
- Bài thơ nói chung, đoạn thơ nói riêng viết về một sự kiện chính trị có ý
nghĩa trọng đại, viết về nghĩa tình cách mạng nhưng với giọng thơ tâm tình
ngọt ngào và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc đã làm cho nó không hề
khô khan mà ngược lại rất dễ đi vào lòng người, khơi dậy nhiều rung động
sâu sắc cho độc giả Cũng chính nhờ đặc điểm này mà Việt Bắc không chỉ
là một bản hùng ca tráng lệ, nó còn là một bản tình ca tha thiết, sâu lắng,
ngọt ngào
- Giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết và nghệ thuật biểu hiện giàu tính
dân tộc là đặc điểm nổi bật trong phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu Nó
không chỉ là giọng điệu riêng của thơ ông mà còn góp phần làm nên sức
hấp dẫn đặc biệt cho loại thơ trữ tình chính trị
Trang 9SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
LIÊN TRƯỜNG THPT KỲ THI THỬ THPT QUỐC GIA LẦN I - NĂM 2020 Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích rồi thực hiện các yêu cầu:
Từ chối là một kỹ năng sống quan trọng và cốt yếu Không ai muốn mắc kẹt trong một mối quan hệ không mang lại hạnh phúc Không ai muốn mắc kẹt với một công việc mà mình căm ghét và không tin vào nó Không ai muốn cảm thấy rằng họ không thể nói ra điều mình thật sự muốn nói Nhưng mọi người vẫn lựa chọn điều này Mọi lúc.
Chúng ta cần phải từ chối một thứ gì đó Nếu không, ta hoàn toàn không thể có nổi bản sắc cá nhân Hành động lựa chọn một giá trị cho bản thân đòi hỏi việc từ chối lựa chọn giá trị khác Nếu muốn có một tình bạn chân thành, tôi sẽ từ chối việc đối xử tệ bạc với bạn bè sau lưng họ Nếu muốn một cuộc hôn nhân hạnh phúc, tôi sẽ không lấy rượu và ma túy làm lẽ sống của cuộc đời mình.
Thành thực là niềm khao khát tự nhiên của con người Nhưng một phần của việc sở hữu tính trung thực trong cuộc đời chúng ta là thoải mái việc nói và nghe từ “không” Theo đó, từ chối khiến cuộc đời bạn tốt đẹp hơn.
(Dẫn theo Mark Manson, Nghệ thuật tinh tế của việc “đếch” quan tâm,
NXB Văn học, Hà Nội, 2019, tr.238)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính.
Câu 2 Nêu nội dung của đoạn trích.
Câu 3 Chỉ ra và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ trong đoạn văn: Không ai muốn mắc
kẹt trong một mối quan hệ không mang lại hạnh phúc Không ai muốn mắc kẹt với một công việc mà mình căm ghét và không tin vào nó Không ai muốn cảm thấy rằng họ không thể nói ra điều mình thật sự muốn nói.
Câu 4 Theo anh/chị, vì sao tác giả viết: một phần của việc sở hữu tính trung thực trong cuộc
đời chúng ta là thoải mái việc nói và nghe từ “không”?
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành
(Quang Dũng - Tây Tiến, Ngữ văn 12, Tập 1,
NXB Giáo dục, 2008, tr.89)Anh/chị hãy phân tích đoạn thơ trên, từ đó nhận xét cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng trong cách thể hiện của tác giả
-
Trang 10Hết -SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
LIÊN TRƯỜNG THPT KỲ THI THỬ THPT QUỐC GIA LẦN 1 NĂM 2020 ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM
Bài thi: NGỮ VĂN
(Đáp án- thang điểm gồm có 02 trang)
2 Nội dung của đoạn trích: Từ chối là một kĩ năng sống quan trọng, cần thiết
giúp khẳng định bản sắc cá nhân và góp phần đảm bảo hạnh phúc cho cuộcsống mỗi người
0.5
3 - Biện pháp tu từ: điệp cấu trúc
- Hiệu quả: nhấn mạnh những điều không ai mong muốn sẽ xảy ra trongcuộc sống của mình; tạo giọng văn trùng điệp, dứt khoát
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Cách nói lời từ chối của con người trong cuộc sống
0.25
c Triển khai vấn đề: lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp; đề xuất được
cách nói lời từ chối khi cần
Có thể triển khai theo hướng:
Từ chối là kĩ năng cần thiết để cuộc sống mỗi người trở nên nhẹ nhàng hơn
Nhưng lời từ chối cũng có thể làm tổn thương đến người khác hoặc tạo áplực cho chính mình Vì vậy, để nói lời từ chối, mỗi người cần trung thực vớichính mình; học cách nói năng khéo léo, lịch sự; giải thích rõ ràng
1.0
d Chính tả, ngữ pháp:
e Sáng tạo:
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ 0.25
2 Phân tích đoạn thơ; nhận xét cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luậnđược vấn đề
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: vận dụng tốt các thao tác
lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu cơbản sau:
* Giới thiệu khái quát về tác giả Quang Dũng, tác phẩm “Tây Tiến” và đoạn
Trang 11- Nét hào hoa, dũng cảm, vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính Tây
Tiến: ngoại hình kì dị (không mọc tóc, xanh màu lá, dữ oai hùm), tâm hồn
mộng mơ, ý chí lẫm liệt (Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm, Chiến trường đi
chẳng tiếc đời xanh) vượt lên trên hoàn cảnh bi thương (Rải rác biên cương
mồ viễn xứ)
- Bút pháp lãng mạn, nhiều sáng tạo về hình ảnh, ngôn từ, giọng điệu… của
tác giả: thủ pháp đối lập, cường điệu, lạ hóa, từ Hán Việt trang trọng, âm
điệu hào hùng
* Nhận xét cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng trong cách thể hiện của
tác giả.
- Cảm hứng lãng mạn thể hiện ở việc tác giả tô đậm cái phi thường, biệt lệ,
tô đậm vẻ đẹp cao cả, lí tưởng, làm nổi bật chất hào hoa, kiêu dũng ở hình
tượng người lính bằng ngôn ngữ, hình ảnh mới lạ; thủ pháp đối lập, cường
điệu; hồn thơ phóng khoáng, tài hoa
- Tinh thần bi tráng thể hiện ở việc tác giả không né tránh những mất mát hi
sinh mà còn trực tiếp miêu tả và cố ý tô đậm nó; những đau khổ, hy sinh
được người lính tiếp nhận bằng ý chí can trường, lẫm liệt không làm cho
người đọc bi lụy mà luôn đưa đến những cảm xúc mạnh mẽ, rắn rỏi…
Trang 12SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT YÊN LẠC 2
-KỲ KSCL THI THPTQG NĂM 2020 LẦN 1
ĐỀ THI MÔN: NGỮ VĂN 12
Thời gian làm bài:120 phút, không kể thời gian phát đề.
Đề thi gồm: 02 trang
———————
I ĐỌC- HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Khi bị những người mình tin tưởng, thân thiết trở mặt sau lưng, ai cũng cảm thấy tổn thương, thậm chí dằn vặt rằng mình đã làm gì để xứng đáng nhận được điều đó Thế nhưng bạn cần ngưng suy nghĩ như vậy đi, càng không nên căm ghét, mắng chửi đối phương mà hãy
cố gắng bỏ qua Dù có tiếp tục trở lại làm bạn hay không thì cũng hãy tha thứ cho họ, tha thứ không phải để tỏ ra cao thượng mà tha thứ để hạnh phúc, an yên hơn, việc oán hận đối phương chỉ càng đào sâu vào vết thương lòng của bạn mà thôi.
Cuộc sống không hề phẳng lặng như dòng sông, những kẻ không ưa bạn sẽ trực chờ lúc bạn sơ hở để “đâm bị thóc, chọc bị gạo” khi bạn gặp khó khăn hay sa cơ lỡ vận, khiến bạn buồn, bạn khóc, bạn tổn thương, với mục đích là khiến bạn gục ngã không thể gượng dậy Đó lại chính là lúc bạn phải mạnh mẽ hơn bao giờ hết để kẻ xấu có muốn chế nhạo, hả hê cũng không được Nếu họ khiến bạn tổn thương một, hãy cố gắng tìm kiếm niềm vui cho bản thân gấp mười lần vì chỉ có cuộc sống tràn đầy niềm vui, tiếng cười của bạn mới là công cụ trả thù ngọt ngào mà chí mạng nhất đối với những kẻ thù.
(Theo Trí Thức Trẻ )
Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ được dùng trong đoạn trích?
Câu 2: Theo tác giả, chúng ta cần làm những gì “Khi bị những người mình tin tưởng, thân thiết
trở mặt sau lưng”?
Câu 3: Dù có tiếp tục trở lại làm bạn hay không thì cũng hãy tha thứ cho họ Anh/chị có đồng
tình với ý kiến trên không? Vì sao?
Câu 4: Thông điệp nào trong đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì sao?
II LÀM VĂN: (7,0 điểm).
Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào.
Chúng thi hành những luật pháp dã man Chúng lập ba chế độ khác nhau ở Trung, Nam, Bắc để ngăn cản việc thống nhất nước nhà của ta, để ngăn cản dân tộc ta đoàn kết.
Trang 13Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu.
Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân.
Chúng dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm cho nòi giống ta suy nhược.
Về kinh tế, chúng bóc lột dân ta đến xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều Chúng cướp không ruộng đất, hầm mỏ, nguyên liệu.
Chúng giữ độc quyền in giấy bạc, xuất cảng và nhập cảng.
Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý, làm cho dân ta, nhất là dân cày và dân buôn, trở nên bần cùng.
Chúng không cho các nhà tư sản ta ngóc đầu lên Chúng bóc lột công nhân ta một cách
vô cùng tàn nhẫn.
Mùa thu năm 1940, phát xít Nhật đến xâm lăng Đông Dương để mở thêm căn cứ đánh Đồng Minh, thì bọn thực dân Pháp quỳ gối đầu hàng, mở cửa nước ta rước Nhật Từ đó dân ta chịu hai tầng xiềng xích: Pháp và Nhật Từ đó dân ta càng cực khổ, nghèo nàn Kết quả là cuối năm ngoái sang đầu năm nay, từ Quảng Trị đến Bắc Kỳ, hơn hai triệu đồng bào ta bị chết đói.
Ngày 9 tháng 3 năm nay, Nhật tước khí giới của quân đội Pháp Bọn thực dân Pháp hoặc là bỏ chạy, hoặc là đầu hàng Thế là chẳng những chúng không "bảo hộ" được ta, trái lại, trong 5 năm, chúng đã bán nước ta hai lần cho Nhật.
Trước ngày 9 tháng 3, biết bao lần Việt Minh đã kêu gọi người Pháp liên minh để chống Nhật Bọn thực dân Pháp đã không đáp ứng, lại thẳng tay khủng bố Việt Minh hơn nữa Thậm chí đến khi thua chạy, chúng còn nhẫn tâm giết nốt số đông tù chính trị ở Yên Bái và Cao Bằng.
Tuy vậy, đối với người Pháp, đồng bào ta vẫn giữ một thái độ khoan hồng và nhân đạo Sau cuộc biến động ngày 9 tháng 3, Việt Minh đã giúp cho nhiều người Pháp chạy qua biên thùy, lại cứu cho nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam Nhật và bảo vệ tính mạng và tài sản cho họ.
Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ không phải thuộc địa của Pháp nữa Khi Nhật hàng Đồng minh thì nhân dân cả nước ta đã nổi dậy giành chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
(Tuyên ngôn Độc lập – Hồ Chí Minh, Ngữ văn 12, tập 1, NXBGD VN, 2018, tr39-40)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn trích trên Từ đó nhận xét về tài viết văn chính luận của
Trang 142 Do đặc trưng của bộ môn Văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có sáng tạo, có tư duy khoa học, lập luận sắc sảo, có khả năng cảm thụ văn học.
2 - Theo tác giả, chúng ta cần làm những gì “Khi bị những người mình
tin tưởng, thân thiết trở mặt sau lưng”?
+ Ngừng tổn thương, dằn vặt mình+ Không căm ghét, mắng chửi đối phương
+ Cố gắng bỏ qua, tha thứ cho họ
0,5
Câu
3 HS có thể trả lời đồng tình/ không đồng tình/đồng tình một phần tùy
theo suy nghĩ nhưng cần có lý giải phù hợp, sau đây là gợi ý:
- Đồng tình: tha thứ để cho đối phương cơ hội sửa đổi Tha thứ đểdung hòa, tránh căng thẳng, xung đột Tha thứ để bản thân thấy thanhthản, vui vẻ, cao thượng…Tha thứ cũng là cách để trả thù ngọt ngào
- Không đồng tình: Tha thứ cho kẻ trở mặt với mình là lối sống vịtha, nhân hậu Tuy nhiên phải tùy đối tượng và mức độ bị tổn thươngcủa mình để quyết định tha thứ hay không Thẳng thắn chỉ ra tínhxấu của kẻ hại mình để họ sửa đổi…
- Đồng tình một phần: dung hòa hai ý trên
1 Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ về ý kiến: Nếu họ khiến bạn tổn
thương một, hãy cố gắng tìm kiếm niềm vui cho bản thân gấp mười
lần (2,0 điểm).
1.Yêu cầu chung: đoạn văn phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết
có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết,
Trang 15Đảm bảo các yêu cầu trên; có thể trình bày theo định hướng sau:
* Giải thích:
- Ý kiến gợi ra ở phần Đọc – hiểu nhấn mạnh vào thái độ sống
tích cực: lạc quan, vui vẻ, khoan dung khi bị người mình tin tưởng
làm tổn thương
* Bàn luận
- Trong cuộc sống, con người luôn phải đối diện với vô vàn kiểu
người khác nhau: có người tốt, kẻ xấu; người yêu mến, kẻ luôn ganh
ghét đố kỵ, trở mặt làm tổn thương mình dù đó là người mình tin
tưởng
- Khi bị tổn thương, nếu chúng ta dằn vặt, đau khổ, khóc lóc, oán
hận…sẽ khiến bản thân gục ngã, căng thẳng, ảnh hưởng đến cuộc
sống Trong hoàn cảnh này, điều cần làm là cố gắng tìm kiếm niềm
vui cho mình bằng công việc, bằng những mối quan hệ mới… Bởi vì
khi đó:
+ Kẻ xấu sẽ không có cơ hội hả hê, cười nhạo mình
+ Niềm vui sẽ giúp ta quên đi thù hằn, hiềm khích cá nhân
+ Niềm vui sẽ giúp ta vui vẻ, hạnh phúc, thanh thản, bình yên…
+ Vui vẻ cũng là công cụ trả thù ngọt ngào và trí mạng đối với kẻ
thù
- Biết tạo dựng niềm vui cũng là thái độ sống tích cực, rèn luyện bản
lĩnh, sự cao thượng…
- Mở rộng: Vui vẻ và tha thứ cho kẻ làm tổn thương mình không
đồng nghĩa với sự cam chịu, nhẫn nhịn
* Bài học nhận thức:
- Cuộc sống của chúng ta không bẳng phẳng mà luôn có những khó
khăn, trở ngại và mất mát, nên cần có cách để vượt qua nó
- Luôn tạo dựng cho mình cuộc sống vui vẻ, hướng thiện, có ý
1 Yêu cầu chung.
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận.
- Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài
kết thúc được vấn đề.
0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Tác giả phơi bày tội ác về nhiều mặt của thực dân Pháp với nhân
dân ta, đập tan mọi luận điệu bịp bợm, xảo trá của chúng bằng tài
viết văn chính luận mẫu mực.
c Triền khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng để viết bài văn nghị luận
văn học Bài viết có bố cục, kết cấu rõ ràng; lập luận thuyết phục;
diễn đạt mạch lạc; không mắc lỗi chính tả…
Trang 16b Cảm nhận đoạn trích.
* Nội dung:
- Hồ Chí Minh đã nêu lý lẽ và lập luận hết sức thuyết phục nhằm bác
bỏ luận điệu bịp bợm của thực dân Pháp Người nêu rõ: hơn 80 năm
nay, bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến
cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta Hành động của chúng trái
hẳn với nhân đạo và chính nghĩa.
– Với luận điệu pháp đến Việt Nam để khai hóa:
+ Chủ tịch HCM đã bóc trần luận điệu này bằng hai vũ khí rất lợi hại
của văn chính luận là lí lẽ và dẫn chứng Người đã tố cáo tội ác của
pháp trên tất cả các phương diện từ chính trị đến kinh tế, từ văn hóa
đến giáo dục:
+ Pháp rêu rao “khai hóa tự do” cho Việt Nam nhưng “lập ra nhà tù
nhiều hơn trường học”…
+ Pháp rêu rao “khai hóa bình đẳng” cho Việt Nam nhưng lại “lập
ra ba chế độ khác nhau ở Bắc, Trung, Nam để ngăn cản việc thống
nhất nước nhà của ta, để ngăn cản dân tộc ta đoàn kết”…
+ Pháp rêu rao “khai hóa bác ái” cho Việt Nam nhưng“chúng thi
hành những luật pháp dã man”…
– Với luận điệu Pháp đến Việt Nam để bảo hộ, Chủ tịch HCM đã
dùng sự thật lịch sử để bác bỏ luận điệu này của chúng:
+ “Năm 1940, Nhật đến Đông Dương, thực dân Pháp quỳ gối đầu
hàng, mở cửa nước ta rước Nhật”
+ Năm 1945, Nhật hất cẳng Pháp “Bọn thực dân Pháp hoặc là bỏ
chạy, hoặc là đầu hàng”.
+ Khẳng định “Trong 5 năm Pháp đã bán nước ta hai lần cho
Nhật”.
– Thái độ của ta trái hẳn với Pháp:
+ Khoan hồng, độ lượng, giúp đỡ người Pháp chạy qua biên thùy,bảo vệ tính mạng và tài sản cho họ
+ Việt Minh kêu gọi Pháp liên minh chống Nhật thì Pháp không đồng
tình lại còn đàn áp dã man: nhẫn tâm giết nốt số đông tù chính trị ở
Yên Bái và Cao Bằng, thẳng tay khủng bố Việt Minh
– Với luận điệu Việt Nam là thuộc địa của Pháp, HCM một lần
nữa đã đập tan luận điệu này bằng giọng điệu chắc nịch, hào hùng
Người khẳng định: “ Sự thật là từ mùa thu năm 1940 nước ta đã
thành thuộc địa của Nhật chứ không phải là thuộc địa của Pháp
nữa” và “ sự thật là dân ta đã lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật chứ
ko phải từ tay Pháp” Cụm từ :“sự thật là” đặt ở đầu 2 câu văn đã
gián tiếp tô đậm, nhấn mạnh bộ mặt giả dối, bịp bợm của chúng
* Nghệ thuật
- Như vậy, bằng những lý lẽ sắc sảo, bằng những dẫn chứng điển
hình, bằng giọng điệu hào hùng và một vài hình ảnh giàu sức gợi…
HCM đã phơi bày bản chất giả dối, mị dân, xảo trá và bịp bợm của
thực dân Pháp Khai hóa và bảo hộ chỉ là chiêu bài để chúng dễ bề
xâm lược nước ta
2,0
Trang 17c Nhận xét về tài viết văn chính luận của Hồ Chí Minh.
- Hố Chí minh có tài viết văn chính luận đạt đến độ mẫu mực:
+ Lập luận chặt chẽ; lý lẽ đanh thép; ngôn ngữ được chọn lọc; giọngđiệu hùng hồn; bằng chứng được lấy từ thực tế lịch sử…tác động đến
lý trí và tình cảm của người đọc, người nghe Ngòi bút của người vừa
tố cáo mạnh mẽ tội ác của bọn thực dân Pháp, vừa ngăn chặn âmmưu tái chiếm nước ta của các thế lực thù địch và các nhóm phe hộiquốc tế, vừa thể hiện tình cảm yêu nước thương dân và khát vọngmãnh liệt về độc lập, tự do