D CNG LUN VAN THC SI

Đề cương luận văn THẾ GIỚI NHÂN VẬT NỮ TRONG HAI TÁC PHẨM GIÀN THIÊU CỦA VÕ THỊ HẢO VÀ TỪ DỤ THÁI HẬU CỦA TRẦN THÙY MAI A.. Chính vì điều đó, nhiều nữ nhà văn trẻ đã có những tác phẩm

1

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

*

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ

ĐỀ TÀI:

THẾ GIỚI NHÂN VẬT NỮ TRONG HAI TÁC PHẨM GIÀN THIÊU CỦA VÕ

THỊ HẢO VÀ TỪ DỤ THÁI HẬU CỦA TRẦN THÙY MAI

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS THÁI PHAN VÀNG ANH

Học viên: HOÀNG BẠCH DIỆP

Lớp: CAO HỌC LLVH K28

ï

Đề cương luận văn

THẾ GIỚI NHÂN VẬT NỮ TRONG HAI TÁC PHẨM GIÀN THIÊU CỦA VÕ

THỊ HẢO VÀ TỪ DỤ THÁI HẬU CỦA TRẦN THÙY MAI

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Danh ngôn có câu: “Mọi vẻ đẹp của cuộc sống được tạo nên là nhờ vào sức mạnh

tình yêu với người phụ nữ” Từ câu nói trên, chúng ta nhận ra được phụ nữ là món quà

tuyệt vời của tạo hóa

Tuy nhiên người phụ nữ dù mạnh mẽ đến đâu, dũng cảm đến đâu thì sẽ có những lúc

yếu mềm trước áp lực cuộc sống Trong quá trình trưởng thành, họ luôn va chạm và đối

mặt với nhiều điều bất ngờ, điều này rèn luyện cho họ sự kiên cường trong cuộc đời

Phải nói rằng có những áp lực vô hình mà người phụ nữ phải chấp nhận trong cuộc

sống và không ai có thể nói ra, có thể giãi bày và chia sẻ bởi điều đó khiến họ cảm thấy

mệt mỏi Nhiều phụ nữ bằng nhiều cách đã khẳng định bản thân mình nhờ tài năng và

năng lực Nhưng dù có tài giỏi đến đâu, dù có mạnh mẽ đến đâu thì phụ nữ sẽ có những

lúc yếu mềm và cần tìm một bờ vai vững chắc để nương tựa

Thấu hiểu được điều đó, nhiều nhà văn đã tìm mọi cách khám phá thế giới tâm

hồn của người phụ nữ trong tác phẩm, xây dựng người phụ nữ trở thành hình tượng nhân

vật trung tâm

1.2 Trong các tác phẩm văn học Việt Nam, người phụ nữ trở thành hình tượng quan

trọng Ở một số giai đọan, đó là hình tượng nổi bật đại diện cho những phẩm chất tốt đẹp

của họ Ta có thể bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ chịu thương chịu khó trong văn

học trung đại: đó là những người phụ nữ tài hoa duyên dáng, yêu kiều trong sáng tác của

các nhà thơ nhà văn như trong tác phẩm Truyện Kiều, Bài thơ Độc Tiểu Thanh ký của

Nguyễn Du, Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách, Gánh hàng hoa của Nhất Linh, Khái Hưng,

Bỉ vỏ của Nguyên Hồng, Tùy vào từng giai đoạn phụ nữ đóng một vai trò vô cũng

quan trọng và đặc biệt

Theo dòng chảy đó, văn học ngày nay viết về người phụ nữ là sự tiếp nối truyền

thống văn học dân tộc, góp phần hoàn thiện hơn chân dung người phụ nữ Việt Nam, cũng

là cách các tác giả thể hiện sâu sắc hơn nhận thức của người phụ nữ

Từ khi đất nước bước vào thời kì đổi mới, đời sống kinh tế - xã hội có nhiều thay

đổi Đặc biệt là nhà văn có sự thay đổi trong cách nhìn, cách quan niệm về con người, về

nghệ thuật Vì vậy, nền văn học dân tộc đã có bước chuyển mình rõ rệt và đạt được nhiều

thành tựu nổi bật, một trong những thành tựu phải kể đến là sự đóng góp trong thể loại

tiểu thuyết hướng vào trọng tâm là việc các tác giả xây dựng hình tượng các nhân vật nữ

Nhà nghiên cứu Bùi Việt Thắng coi sự xuất hiện ấn tượng của các cây bút nữ là một hiện

3

tượng đáng chú ý trong văn xuôi trung đại, ông nhận định: “Văn học đang mang gương

mặt nữ ngày càng trắc ẩn và khoan dung, ngày càng tinh tế và đằm thắm” Hoặc nhà

nghiên cứu Vương Trí Nhàn trong bài Phụ nữ và sáng tác văn chương đã nhận xét: “Hình

như do sự nhạy cảm riêng của mình phụ nữ bắt mạch thời đại nhanh hơn nam giới”

Chính vì điều đó, nhiều nữ nhà văn trẻ đã có những tác phẩm được bạn đọc mến

mộ như: Lê Minh Khuê, Võ Thị Hảo, Y Ban, Lý Lan, Nguyễn Thị Thu Huệ, Phan Thị

Vàng Anh, Võ Thị Xuân Hà, Thuận Một vấn đề khác trong các tác phẩm của các nhà

văn nữ là đã xây dựng nên các hình tượng nhân vật nữ nổi bật, đóng vai trò chủ đạo trong

tác phẩm

Cuộc sống xã hội hiện đại với muôn vàn áp lực đã rèn luyện người phụ nữ trở nên

mạnh mẽ, thông minh, kiên cường hơn và giúp họ có đủ quyết tâm học tập để có thể tự

khẳng định mình và tôi rèn mình trở thành những con người có ích biết giúp đỡ cộng

đồng, biết tự lo lắng cho bản thân, biết trau dồi năng lực để có thể trở thành những người

phụ nữ tự lập, kiên cường Bởi vậy, việc các tác giả nữ xây dựng hình tượng nhân vật nữ

là một cách tôn vinh người phụ nữ, tôn vinh những giá trị vẻ đẹp của truyền thống của tài

năng và của hiện đại

1.3 Trong số những nhà văn tiêu biểu của văn học đương đại, Trần Thùy Mai và Võ

Thị Hảo là hai nhà văn nổi bật có những góc nhìn độc đáo về phụ nữ

Thông qua việc khảo sát về nhân vật nữ trong tác phẩm Từ Dụ thái hậu của Trần

Thùy Mai và Giàn thiêu của Võ Thị Hảo, người viết luôn muốn có một cái nhìn đầy đủ

và đa chiều

Hai tác phẩm được viết ra bởi hai nữ nhà văn đã khiến cho văn đàn trở nên sôi

động, phong phú chính vì vậy từ đó người viết mạnh dạn triển khai đề tài: “Thế giới

nhân vật nữ trong hai tác phẩm Từ Dụ thái hậu của Trần Thùy Mai và Giàn thiêu

của Võ Thị Hảo”

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

2.1 Tình hình nghiên cứu về tiểu thuyết Giàn thiêu của Võ Thị Hảo

Võ Thị Hảo đã từng làm thơ từ rất sớm, từng nghĩ mình sẽ trở thành nhà thơ Tuy

nhiên tác giả lại rẽ ngang sang lĩnh vực tiểu thuyết, đây là nơi để tác giả có thể thỏa sức

đam mê, và tạo dựng những dự định của mình Vào những thập niên 90, tại lĩnh vực này

tá giả lập tức thu hút được nhiều sự quan tâm của dư luận và dành được nhiều tình cảm

của bạn đọc

Vì có một quá trình sáng tác dài lâu nên Võ Thị Hảo đã có một bề dày nghiên cứu

khá nổi bật, ở nhiều khía cạnh và nhiều mức độ khác nhau Khi tiểu thuyết Giàn thiêu ra

đời, tác phẩm này đã đưa Võ Thị Hảo trở thành một trong những cây bút xuất sắc và thực

sự thu hút được sự chú ý của các nhà phê bình, độc giả, và các nhà nghiên cứu Nhận

Thị Hảo không chỉ là những dòng chữ, không chỉ là những truyện ngắn hay tiểu thuyết

Văn Võ Thị Hảo có nhiều tầng hình tượng mà mỗi lần tiếp cận, người đọc lại ngạc nhiên

thấy mình phát hiện ra một tầng lớp ngữ nghĩa khác ẩn mình sau những câu chữ Đó là

lối văn đã được tác giả thổi linh hồn Linh hồn đó tạo nên những câu văn huyền ảo, mê

hoặc thậm chí ma quái”

Với độ dày hơn 500 trang, tác phẩm của Võ Thị Hảo thật sự là một thách thức đối

với bạn đọc Vì bạn đọc phải cố gắng đọc và giải mã những bí ẩn ẩn tàng sau những con

chữ, đòi hỏi đủ bản lĩnh để tìm hiểu và phát hiện ra những tầng lớp hình tượng, lớp ngữ

nghĩa khác ẩn sau những câu chữ thì mới thấy được cái hay, cái hấp dẫn, sức lôi cuốn của

tác phẩm, đồng thời giải mã được những thông điệp ẩn chứa trong tác phẩm được tác giả

đề cập đến

Trong tác phẩm Giàn thiêu cuả Võ Thị Hảo, nổi bật lên ba nhân vật cơ bản đó là

Nhuệ Anh, Lê Thị Anh và Ngạn La, trong đó đặc biệt Nhuệ Anh và Lê Thị Anh đại diện

cho lương tri, cho tình yêu cao thượng và sự khoan dung Đây đều là những nhân vật mà

Võ Thị Hảo đã dồn tài năng và tâm huyết của mình vào đó để có thể tạo dựng nên một

cuốn tiểu thuyết đầy sức hấp dẫn, mê hoặc lòng người, khiến độc giả không thể nào rời

mắt khỏi những trang sách mà đắm chìm vào đó bằng niềm vui và sự đam mê

Đã có nhiều bài báo, nhiều công trình, luận văn nghiên cứu về tác phẩm của Võ

Thị Hảo từ nhiều góc nhìn khác nhau trong đó phải kể đến các công trình:

Yếu tố liên văn bản trong tiểu thuyết Giàn thiêu (Nguyễn Văn Hùng):Trong tiểu

thuyết Giàn thiêu của Võ Thị Hảo, tác giả đã sử dụng yếu tố liên văn bản- một trong

những đặc trưng quan trọng của nghệ thuật hậu hiện đại Thông quá sự tương tác các mã

lịch sử, mã văn hóa, các văn bản thể loại,…tác phẩm của Võ Thị Hảo đã thực sự mở ra

cánh cửa để chúng ta có thể khám phá và và tìm lại sự thật trong tầng sâu của cấu trúc

văn bản tự sự

Nhân vật nữ trong sáng tác của Võ Thị Hảo (Trần Thị Bích Vân): Ở luận văn của

Trần Thị Bích Vân, tác giả đã phân chia những nhân vật nữ trong tác phẩm gồm 2 nhân

vật kiểu mới đó là: nhân vật nữ trong văn học truyền thống và nhân vật nữ trong văn học

thời kì đổi mới Qua mỗi hình tượng nhân vật, tác giả đã so sánh các nhân vật đó để chỉ ra

nét tương đồng

Tiểu thuyết và lịch sử (Lại Nguyên Ân): Để viết nên cuốn tiểu thuyết Giàn thiêu,

Võ Thị Hảo đã nghiên cứu sử liệu của Đại Việt sử ký toàn thư, đặc biệt là những sự kiện

có trong giai đoạn từ 1088 – 1138, dưới hai triều đại Nhân Tông và Thần Tông Tác giả

đã tận dụng các truyền thuyết về Từ Đạo Hạnh trong Thiền uyển tập anh và đã dày công

hư cấu và thiết kế lại quá khứ từ núi sông, cây cối, phong cảnh vùng phía Tây thành

Thăng Long đến các nước sông Gâm rồi tưởng tượng đến các vùng núi cao, tuyết phủ xa

5

xôi nơi thiên trúc, đến dinh thự các quan lại, các cảnh hỗn chiến, đánh lộn rồi các thứ lễ

và hội bánh trái, trang phục, trang sức, mỹ phẩm

Đọc giàn thiêu của Võ Thị Hảo – người chơi với lửa (Nguyễn Quang Huy): Trong

bài viết này, tác giả đã chỉ ra những biểu tượng của lửa và nước được Nguyễn Quang

Huy xây dựng, lửa là hình ảnh vật lý, lửa là hình ảnh đại diện cho dục vọng, cho những

ham muốn tính dục của con người Hình ảnh tiếp theo máu là hình ảnh của những nơi đối

cực, hoặc thiêng liêng hoặc tôn quý, nhưng sẽ là ô uế và nguy hiểm

Nghệ thuật tự sự trong Giàn thiêu của Võ Thị Hảo (Trần Thị Ngọc): Võ Thị Hảo

đã xây dựng được những nhân vật tiêu biểu trong tác phẩm thông qua các cuộc đối thoại,

qua việc miêu tả ngoại hình nhân vật, khắc họa tâm lý, tính cách nhân vật, xây dựng nên

các biểu tượng trong tác phẩm

Cảm quan Phật giáo trong tiểu thuyết Giàn thiêu của Võ Thị Hảo (Vũ Thị Mai

Lan): Trong tác phẩm Giàn thiêu của Võ Thị Hảo đã chỉ ra Đức tin tôn giáo cứu rỗi con

người, Thuyết nhân quả của đạo Phật và Cảm quan tôn giáo và tinh thần giải thiêng

Trong đó xuất hiện nhân vật Từ Lộ được xây dựng với mong muốn đi tu để học đạo pháp

cao cường để báo oán, chàng muốn trả thù pháp sư Đại Diên để báo thù cho gia đình

Những công trình trên đã cố gắng khai thác triệt để những góc cạnh, nhiều yếu tố

khác nhau trong tác phẩm của Võ Thị Hảo

2.2 Tình hình nghiên cứu về tiểu thuyết Từ Dụ thái hậu của Trần Thùy Mai

Trần Thùy Mai sinh tại Hội An, quê ở Huế Là một con người đam mê văn chương

mãnh liệt với vốn sống có nhiều chiều sâu và mong muốn cống hiến đam mê của mình

cho cuộc đời, cho con người Khi đến với nghiệp văn chương Trần Thùy Mai luôn tâm

niệm sẽ mang đến những điều mới mẻ, hạnh phúc cho người đọc Trần Thùy Mai từng

giãi bày: “Với tôi, viết là một nghề Nó giống như mọi nghề khác ở chỗ phải có kĩ năng

và lương tâm Vì thế trong cuộc đời tôi đã có nhiều lúc buồn nản nhưng chưa bao giờ

thấy chán viết, chưa bao giờ muốn bỏ bút” Đam mê và tâm huyết với nghề như thế nên

vì vậy Trần Thùy Mai đã tạo nên những nét hấp dẫn trong những trang viết của mình

Từ Dụ thái hậu là một trong những tác phẩm nổi bật thể hiện rõ tài năng và bút lực

của Trần Thùy Mai Trong tác phẩm, Trần Thùy Mai đã khắc họa hình ảnh một Từ Dụ

hiền thục, nết na chịu thương chịu khó, hơn thế nữa đây là nhân vật cũng trải qua nhiều

thăng trầm trong chốn hậu cung và biết được những mưu mô, thủ đoạn, lừa lọc của con

người ở chốn này Một nhân vật nữa là nhân vật phản diện trong tác phẩm đó là nhân vật

Trần Thị Đang, đây là một con người mưu mô, xảo quyệt, gian trá luôn muốn tìm mọi

cách để có thể giành giật được địa vị, quyền lực trong hậu cung thống trị thế gian nhưng

lại vấp phải sự cản trở của nhà vua và các triều thần

Từ Dụ thái hậu là cuốn tiểu thuyết khắc họa những nhân vật mâu thuẫn với nhau

bất cứ ai cũng có thể tạo dựng được hình ảnh về những nhân vật nữ như vậy, muốn vậy

thì chính bản thân nhà văn phải có đủ vốn sống và am hiểu rõ ràng về con người và

những nhân vật mà mình đang tìm hiểu và thực hành trải nghiệm việc viết, tạo dựng

những nhân vật đó trên những trang tiểu thuyết của mình

Tác phẩm ra đời và đón nhận được nhiều sự hoan nghênh của độc giả bởi lối viết

khá giản dị, lôi cuốn, hấp dẫn về đề tài lịch sử Trong tác phẩm đã có những công trình,

bài báo xoay quanh nhân vật Từ Dụ thái hậu: Nhà văn Trần Thùy Mai và những khám

phá về Từ Dụ thái hậu (Lê Công Sơn): Tập trung xây dựng về hình ảnh Từ Dụ thái hậu

thông minh, xinh đẹp, luôn một lòng lo cho dân cho nước để có thể trở thành hậu phương

vững chắc nhất cho người chồng của mình

Từ Dụ thái hậu “thêm” cánh cửa soi vào hậu cung triều Nguyễn (Nguyễn Khắc

Phê): Ở bài báo này, tác giả đã chỉ ra những bí ẩn lịch sử trong cung cấm, trong đó có

đoạn : “ Hoàng thượng một tháng dù có đến cung Tam phi cả ba mươi hôm đi nữa, đâu có

nghĩa là Tam phi được yêu thương đâu? Tam phi chỉ là một tù binh đáng thương, hoàng

thượng thích đến với bà ấy có lẽ chỉ để tận hưởng cái cảm giác của người chiến thắng Mồ

mả của Tây Sơn chỉ có thể khai quật một lần.Còn Ngọc Bình, hoàng hậu Tây Sơn, chính là

một ngôi mộ sống, hết ngày này sang ngày khác liên tục bị khai quật cày xới! ”

Từ Dụ thái hậu của Trần Thùy Mai: lịch sử từ góc nhìn nữ tính (Nguyễn Thị Tịnh

Thy): Bài nghiên cứu của tiến sĩ Nguyễn Thị Tịnh Thy đã khai thác các tác phẩm từ các

góc nhìn tác phẩm của người viết nữ, lịch sử nhìn từ quyền năng trí tuệ và tham vọng

quyền lực của người phụ nữ và lịch sử nhìn từ khát vọng hạnh phúc của nữ giới và hóa

giải những tồn nghi lịch sử từ trái tim của người viết nữ

Từ Dụ thái hậu đoạt giải sách hay năm 2020 (Thất Sơn): Giải thưởng sách hay là

giải thưởng độc lập được độc giả và các học giả bình chọn do viện giáo dục IRED, dự án

khuyến đọc Sách hay và sáng kiến Open Edu tổ chức Tác phẩm Từ Dụ thái hậu đã đạt

được giải thưởng sách hay và được nhiều độc giả hoan nghênh đón đợi

Qua việc đọc hai cuốn tiểu thuyết trên của những nhà văn nổi tiếng Người viết

luôn muốn làm rõ và phân tích những nhân vật nữ trong tác phẩm để làm nổi bật tài năng

xây dựng nhân vật, tài tái hiện cốt truyện hấp dẫn li kì, đồng thời đề cao nữ quyền trong

tác phẩm

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Thế giới nhân vật nữ trong hai tác phẩm Từ Dụ thái hậu của Trần Thùy Mai và

Giàn thiêu của Võ Thị Hảo

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn sẽ làm rõ thế giới nhân vật nữ trong hai tập tiểu thuyết:

- Từ Dụ thái hậu (2 tập) của Trần Thùy Mai

7

- Giàn thiêu của Võ Thị Hảo

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, chúng tôi sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp khảo sát – thống kê: Người viết thực hiện thống kê nhân vật nữ trong

tác phẩm của Võ Thị Hảo và Trần Thùy Mai trên nhiều phương diện Từ đó phân loại

nhân vật, tìm hiểu thấu đáo hơn về đặc điểm nhân vật nữ cũng như thủ pháp thể hiện

nhân vật nữ

- Phương pháp hệ thống: Tìm hiểu mối quan hệ của nhân vật nữ với nhân vật, giọng

điệu, cốt truyện, với hệ thống thể hiện các yếu tố nghệ thuật ngoại hình, nội tâm

- Phương pháp so sánh: So sánh về nhân vật nữ trong tiểu thuyết Từ Dụ thái hậu của

Trần Thùy Mai và Giàn thiêu của Võ Thị Hảo

- Phương pháp phân tích – tổng hợp: Phân tích và tổng hợp đưa ra dẫn chứng các vấn

đề cụ thể về nội dung và hình thức tác phẩm, rút ra những vấn đề chung mang tính khái

quát

5 Cấu trúc luận văn

Chương 1: Đề tài phụ nữ và thế giới nhân vật nữ trong Giàn thiêu của Võ Thị Hảo

và Từ Dụ thái hậu của Trần Thùy Mai

Chương 2: Nữ tính và nữ quyền trong tác phẩm Giàn thiêu của Võ Thị Hảo và Từ

Dụ thái hậu nhìn từ số phận nhân vật nữ

Chương 3: Nghệ thuật xây dựng nhân vật nữ trong tác phẩm Từ Dụ thái hậu của

Trần Thùy Mai và Gìan thiêu của Võ Thị Hảo

B PHẦN NỘI DUNG

Chương 1: Đề tài phụ nữ và thế giới nhân vật nữ trong Giàn thiêu của Võ Thị Hảo

1.1.Những câu chuyện của phụ nữ trong tác phẩm Giàn thiêu của Võ Thị Hảo

Theo PGS TS Thái Phan Vàng Anh đã nghiên cứu và nhận định: “Lịch sử là những

diễn ngôn cá nhân, trên tinh thần giải huyền thoại, tiểu thuyết lịch sử hòa trộn yếu tố thế

tục, gia tăng tính dục, giải thiêng – đưa nhân vật lịch sử từ chỗ sơn son thếp vàng lộng

lẫy về chốn phàm trần thô nhám, lẫn lộn trắng đen” [tr.85], điều này người đọc dễ dàng

bắt gặp trong tiểu thuyết Giàn thiêu của Võ Thị Hảo khi tác giả không ngại đề cập đến

vấn đề tính dục trong tiểu thuyết qua từng nhân vật: “Những đêm dài sau cuộc truy hoan,

lần đầu tiên công tử Lý Câu lại thấy trong lòng trống trải Và bóng dáng Nhuệ Anh với

nét mày đa đoan nằm ngang trên đôi mắt long lanh, mới nhìn như vui, ngắm kỹ lại như u

uẩn sầu đong đã ngày đêm ám ảnh, Lý Câu thấy mình đang nằm úp mặt trên gương mặt

quyến rũ kỳ lạ ấy, hai khuỷu tay ngập trong mớ tóc mây xõa tung của nàng và cuộc mây

mưa đạt đến khoái lạc khôn tả trong tiếng gào thét của Nhuệ Anh Tỉnh dậy, vạt đệm da

cáo trắng ướt đầm dưới chỗ gã nằm” [tr.118]

Trong tác phẩm, có những đoạn trích được Võ Thị Hảo miêu tả tỉ mỉ những ham

muốn tính dục của các nhân vật Đây là điều mà lịch sử hiếm khi đề cập, bởi lịch sử là

chuyện của thời đại, không phải là chuyện của cá nhân Vì vậy, những chi tiết về đời

sống cá nhân rất hiếm khi được đề cập trong tác phẩm Võ Thị Hảo dấn thân vào thể loại

này, nhà văn đã mạnh dạn đưa các chi tiết về tính dục của nhân vật qua những câu

chuyện, sự kiện, lời nói của nhân vật: “Lý Câu vằn mắt: - Nàng chớ hão huyền Muốn gì

thì mươi ngày nữa nàng cũng nằm trên giường cưới của ta Ta đã hẹn với nàng trên cầu,

vào đêm Nguyên tiêu Cho đến nay, lẽ nào nàng chưa hiểu tính ta Ta đã nói, đã muốn

cái gì thì dẫu sét đánh ngang tai cũng mặc Hôm nay vì sắc đẹp của nàng, ta bỏ qua cho

nàng tội bất kính Lúc này ta chỉ muốn chạy nhanh cho tới đêm tân hôn Và hãy nhớ, cái

gì công tử Lý Câu đã muốn ắt phải được” [tr.124] Hoặc có những hình ảnh rất dã man

trong tác phẩm được Võ Thị Hảo mô tả khi nói về sự rẻ rúng của nam giới đối với phụ

nữ, chỉ bằng giọng hằn học, và tâm lý khinh thường khi công việc không được như ý

muốn:“Bỗng nhiên người cô gái khẽ giật lên Rồi cái thân thể mềm mại đó chuồi khỏi

cánh tay pháp sư, đổ xuống đám cỏ vừa bị xéo nát đang rỉ nhựa Đại Điên ngạc nhiên

trừng mắt nhìn lại Trên khóe miệng cô gái, một dòng máu đỏ ứa ra chảy dài xuống cổ

Cô gái đã cắn lưỡi tự vẫn –Hừ con ranh mà này! Đại Điên chửi gằn Một chân đạp

lên bộ ngực trinh bạch của cô gái Nhưng ngay lập tức pháp sư đứng thẳng dậy Một

điều gì đó ở phía trước khiến ông ta chợn rợn cau mày” [tr.160] Hoặc có một đoạn rất

ấn tượng trong tác phẩm về cảnh ái ân thể hiện tình yêu của Nhuệ Anh đối với Từ Lộ,

cảnh này được Võ Thị Hảo miêu tả khá cặn: “Nhuệ Anh như một con gà ướt nhẹp nằm

gọn trong tay Từ Lộ Cơn giông núi đã dịu Nhưng mưa vẫn đổ Nhuệ Anh không hề thấy

9

cái rét buốt của những giọt mưa đã làm da thịt nàng tê cóng thâm tái khi đứng đợi trên

bến ban nãy Mà ngược lại, những giọt nước mưa dội xuống thân thể lúc này lại dịu

dàng, êm ái, mỗi giọt mưa chạm xuống như mang theo một hơi thở nồng nàn sưởi ấm cơ

thể nàng Những ngón tay Nhuệ Anh níu chặt bên vai Từ Nàng run rẩy áp cặp môi trinh

nữ lên vùng ngực trần nóng hổi trong cơn mưa của chàng Cái mùi đàn ông lạ lẫm, đắng

ngắt, ngầy ngậy, bạo liệt như đá rừng rực tỏa hơi nóng dưới ánh mặt trời pha lẫn hơi

mưa tươi tắn và trinh khiết khiến nàng ngây ngất chợt lả đi như lạc vào cõi phiêu bồng

“Từ Lộ Em là vợ chàng !” Thân thể của Nhuệ Anh quằn quại trong những tiếng lắp

bắp đứt đoạn tắc nghẹn theo những giọt máu đỏ ứa ra từ trong tim Những móng tay tiểu

thư thuôn dài mỗi lúc càng như những mũi kìm thép nhọn bấm sâu vào da thịt người

nàng yêu”[tr.211] Đây là một trong những đoạn mô tả khá tỉ mỉ chi tiết về chuyện ái ân

của những nhân vật chính trong tác phẩm

Trong tác phẩm Giàn thiêu của Võ Thị Hảo, người đọc sẽ bắt gặp thế giới phụ nữ với

nhiều suy ngẫm và những cung bậc cảm xúc khác nhau, trong đó có nhân vật Nhuệ Anh

là một cô gái thông minh, nhanh nhẹn, có nhan sắc và hết lòng chung thủy với chồng

mình

Đó là một cô gái chịu thương, chịu khó: “Tiểu thư Nhuệ Anh cũng không còn biết đã

bao nhiêu ngày bao nhiêu tháng trôi qua Bám vào sợi dây lụa xé ra từ áo cưới, nàng thả

mình từ khung cửa lầu cao xuống hoa viên nhà Diên Thành hầu mà tưởng chừng buông

tay gieo mình xuống đáy vực sâu thăm thẳm Chỉ đến khi hai bàn chân trần chạm đất

lạnh Nhuệ Anh mới như chợt tỉnh Nàng khẽ rên lên một tiếng vì hãi hùng và mừng rỡ

Nhuệ Anh cúi xuống nghiến răng giật đứt vạt áo lụa hồng vướng vào cành trúc sau vườn

Bốn phía bỗng chói lòa chỗ sáng chỗ tối Nhuệ Anh không biết đường nào mà chạy, cứ

nhằm phía bóng tối không có ánh đèn mà lao tới Càng xa ánh đèn càng thấy nhẹ nhõm

như chim sổ lồng” [Tr.206]

Võ Thị Hảo đã xây dựng những nhân vật người phụ nữ tài sắc vẹn toàn, đẹp “không

tỳ vết”, nhưng số phận của họ lại phải chịu bất hạnh Đó là những người phụ nữ sinh ra

không gặp thời, phải sinh ra trong một xã hội phong kiến trọng nam khinh nữ, xem

thường vai trò và quyền uy của người phụ nữ, xem họ như một công cụ, vật dụng tiêu

khiển của đàn ông

Đàn ông mang thân thể của phụ nữ ra làm trò đùa, họ không cần biết người phụ nữ đó

trí tuệ và xinh đẹp đến đâu, nhưng họ chỉ muốn thỏa mãn dục tình của mình trên thân thể

của người phụ nữ Họ xem đó là cuộc chinh phục bất tận không ngừng nghỉ để thử những

cái mới lạ, khác biệt

Người phụ nữ trong xã hội phong kiến, hơn ai hết là những người chịu đựng những

định kiến cũ, họ bắt buộc phải trở thành những người phụ nữ công, dung, ngôn, hạnh trở

Nhuệ Anh yêu Từ Lộ, nhưng mối tình đó bị ngăn cản và không thành, bởi Từ Lộ bị

mắc án oan, chính vì thế để tránh liên lụy, Nhuệ Anh đã bị gia đình ngăn cấm không cho

lập gia đình: “Nhuệ Anh dừng sững lại Mẹ nàng vật mình khóc: - Dù con đã có hứa hôn

với công tử Từ Lộ nhưng bỗng dưng nhà đó mắc trọng tội với triều đình Nhà cửa tan

nát Vị hôn phu của con thì biệt tăm tích không lời nhắn gửi, không biết sống chết ra sao

Nếu nó có lòng với con, ít ra cũng phải có lời từ biệt Nay công tử Lý Câu cũng là người

khôi ngô, con nhà danh giá Con gái có thì Chuyện ăn chơi đối với đám công tử con nhà

quyền thế như vậy âu cũng là lẽ thường tình Đàn bà là phận tôi mọi, nếu để bụng chuyện

ấy thì không sống nổi đâu con ạ Con không thấy đó sao, ở kinh thành này bao nhà đã

tan nát vì trái ý Diên Thành Hầu cha mẹ sinh con ra chưa mong con báo đáp điều

gì Nay chỉ xin con đừng đang tâm hãm cha con vào vòng lao khổ ”[tr.109]

Cha mẹ thời phong kiến luôn lo lắng cho con cái, muốn đặt con vào những vị trí tốt

nhất, và muốn tạo cho con thanh danh bền vững, nhưng không ngờ rằng cuộc đời không

thể lường trước được mọi sự Chính vì vậy khi xảy ra biến cố với người chồng của Nhuệ

Anh, cha mẹ đã xoay chuyển cô vào một tình thế khác, mối gả cho cô vào gia đình quyền

thế

Thanh danh và quyền thế ngày xưa cực kì quan trọng với con người, nó quyết định sự

tồn tại của con người với xã hội Vì vậy, họ luôn cố gắng nuôi dạy con cái một cách tốt

nhất để có thể mai mối vào những gia đình giàu có, sang trọng, nhằm tạo uy thế cho

chính gia đình mình và tạo cho con một bệ phóng tốt đảm bảo cho con có được một

tương lai vững vàng, bền bỉ

Trong Giàn thiêu tình yêu của người phụ nữ luôn gắn với khát vọng sống và khát

vọng hạnh phúc, vì vậy Võ Thị Hảo đã ý thức được việc xây dựng và dành nhiều ưu ái

hơn cho họ, họ vẫn hiện lên qua những màu sắc của cuộc đời Tuy nhiên, những người

phụ nữ này vẫn không thể tránh được hai chữ “bạc mệnh” số phận đau khổ, bi kịch khi

vướng vào tình yêu, người phụ nữ thời xưa luôn có khát vọng tin vào tình yêu coi tình

yêu là lẽ sống của chính mình, bằng mọi cách giữ được tình yêu với người, bởi: “Chỉ khi

nào con người bước vào thế giới của tình yêu thì lúc đó con người mới sống thực sự đúng

ý nghĩa của nó” (Danh ngôn phương Tây)

Mở đầu tác phẩm Giàn thiêu là hình ảnh các cung nữ đồng loạt bị chôn sống để chết

theo vua, trong số đó hình ảnh ngọn lửa là hình ảnh luôn thường trực, lửa của giàn thiêu

thiêu sống các cung nữ, các cung nữ đồng loạt nhảy vào biển lửa để thể hiện sự trung

thành với nhà vua: “Các đao phủ lần lượt vác từng cuộn vải đỏ đặt lên đống gỗ thông

Bàn chân nhỏ nhắn của các cung nữ đặt trên các phiến gỗ thông đẫm dầu Họ được buộc

chặt vào những chiếc cọc lớn cũng bằng gỗ thông tưới dầu đã được chôn sẵn Chỉ chờ

người cung nữ cuối cùng lọt vào giàn thiêu là sẽ bùng lên” [tr.35], ngọn lửa giàn thiêu

thiêu sống 49 cung tần mỹ nữ đi hầu đức Nhân Tông và 29 trinh nữ lỡ thì đi làm trọn

phận đạo với Thần Tông luôn ám ảnh sự ngây thơ, tội nghiệp trong tâm thức Ngạn La và

bao người khác

Đó là lửa dục vọng của công tử Lý Câu, của pháp sư Đại Điên, lửa tham vọng thù hận

của quan thái bảo Lý Trác, lửa thù hận và báo thù cho song thân của Từ Lộ, Nhuệ Anh,

Lý Câu, Thần Tông, ngọn lửa ngùn ngụt cháy trong lòng Trần Dĩnh, lửa hờn ghen của

nguyên phi Ỷ Lan của sư bà Hình ảnh lửa trong tác phẩm Giàn thiêu tượng trưng cho

sự bùng cháy của tình yêu, của sự ghen tuông với những người khác, của sự sợ hãi khi

đối mặt với những khó khăn gian khổ Lửa còn tượng trưng cho dục vọng, cho những

ham muốn của con người

Những người phụ nữ bị nhốt trong lãnh cung lâu ngày khi nghe lệnh đều đồng loạt

nhảy vào lửa để chứng minh sự trung thành của mình với nhà vua: “Chung quanh chân

lầu trắng, các phiến gỗ thông đã được xếp lên từ bao giờ Những túi da trâu căng phồng

đựng đầy dầu tưới lên đám củi Các đao phủ lần lượt vác từng cuộn vải đỏ đặt trên đống

gỗ thông Bàn chân nhỏ nhắn của các cung nữ đặt trên các phiễn gỗ thông đẫm dầu Họ

được buộc chặt vào những chiếc cọc lớn cũng bằng gỗ thông tưới dầu đã được chôn sẵn

Chỉ chờ người cung nữ cuối cùng lọt vào giàn thiêu là lửa sẽ bùng lên Tất thảy cung nữ

không một tiếng kêu la, không một lời than khóc Họ chỉ còn thân xác mà mất đau hồn

vía Chỉ mơ hồ nghe xào xạc bên tai tiếng gào khóc của những người thân đang đứt từng

khúc ruột bên kia hồ”.[tr.35]

Trong tác phẩm giàn thiêu của Võ Thị Hảo nổi bật hình ảnh Nguyên phi Ỷ Lan xuất

thân là một cô gái bán dâu, tài sắc vẹn toàn, vào cung bằng tài năng và trí thông minh của

mình lại có tham vọng thống trị thiên hạ Tuy nhiên, những mưu kế và kế hoạch của Ỷ

Lan không thành công vì trong triều còn có những người muốn chiếm vị trí của bà và

ngăn cản không cho năng lực của bà được phát huy

Từ bốn phía bà bị bao vây rất nhiều hướng nhưng bằng tài năng bà vẫn vươn lên trở

thành người đứng đầu hậu cung: “Ôi, Ỷ Lan! Âm phủ đã mười năm mà sao ngươi vẫn còn

chưa từ bỏ những tham vọng hão huyền! Một người đàn bà sắc sảo như ngươi mà lại

không biết rằng thiên hạ thờ người chết, thật ra thiên hạ mượn thây người chết mà dùng

cho những mục đích của họ đấy mà thôi Hãy trông đây Ỷ Lan… Vưu vật tuyệt thế này đã

bị cái lệ độc ác mà người đặt ra đưa lên giàn thiêu [tr.240] Tuy nhiên, nguyên phi Ỷ

Lan là một nhân vật nữ có tâm địa không tốt, nhân vật này có dã tâm và muốn thống trị

thiên hạ, nắm quyền bính trong tay

Trong tác phẩm, Võ Thị Hảo có đề cập đến chi tiết nguyên phi Ỷ Lan vì lòng ghen

tuông mà ra tay bức hại thái hậu họ Dương cùng 76 cung nữ trẻ đẹp tạo nên mối hoài

Dưới góc nhìn của Võ Thị Hảo, bà đã rất công bằng khi đánh giá về công và tội của

nhân vật này Về công, Ỷ Lan là “người đàn bà tuệ mẫn, sáng láng, lại quyền bính trong

những năm chấp chính, trị nước, thay đức Thánh Tông đi đánh giặc bình định đất

phương Nam” [tr.133] Bà từng dìu dắt Nhân Tông mới 7 tuổi lên ngôi vua cai trị đất

nước, lập nhiều chiến công lẫy lừng Đồng thời cũng là một người đàn bà tham vọng,

nhỏ nhen, tàn nhẫn Để đạt được quyền lực số một thiên hạ, bà đã bất chấp mọi thủ đoạn,

sẵn sàng làm bao việc ác, “kẻ nào ngáng đường dù chỉ là vô tình, kẻ đó phải chết”

[tr.235]

Nhân vật Lê Thị Đoan là một nhân vật khá tiêu biểu trong tác phẩm Giàn Thiêu cuả

Võ Thị Hảo, đây là một nhân vật có nội tâm phức tạp, và nhiều suy tư trăn trở Số lần

nhân vật này xuất hiện rất ít trong tác phẩm, đóng vai phụ làm nền cho nhân vật chính

Đây là nhân vật được tác giả miêu tả bằng vẻ bề ngoài, ít có diễn biến nội tâm Đây là

một người phụ nữ tài giỏi, khí phách - dũng cảm nói thẳng, nói thật, lên án những quy

định vô nhân đạo và sai lầm của triều đình, lên án cường quyền và nam quyền Bà dù cắn

lưỡi tự vẫn nhưng linh hồn bà vẫn sống mãi trong lòng mọi người Tìm được mẫu người

phụ nữ này không hề dễ bởi thời đại phong kiến là thời đại của chuyên chế, áp bức và

thống trị của thần quyền và nam quyền, bởi vậy để nói lên sự thật thì người phụ nữ này

phải rất dũng cảm và nghị lực

Trong tác phẩm có nhân vật Ngạn La là cô gái có vẻ đẹp tự nhiên, đầy sức sống với

một tâm hồn trong trẻo, bất diệt Lên giàn thiêu lần thứ hai, nàng không cam chịu cái chết

dưới bàn tay đao phủ hay ngọn lửa hung ác, cuối cùng nàng bỗng bay lên trời như một

thiên thần bất tử

1.1.1 Câu chuyện của Từ Dụ Thái hậu

Từ Dụ thái hậu là một trong những tác phẩm nổi bật của Trần Thùy Mai thể hiện bút

lực chắc chắn, và trí tưởng tượng phong phú đạ dạng, khả năng nắm chắc chắn kiến thức

lịch sử và thừa kế từ những nhà văn đi trước

Viết về đề tài lịch sử là một đề tài khó chính vì vậy, bản thân Trần Thùy Mai phải là

độc giả và là một cây bút chắc tay, có niềm say mê với lịch sử và con người

Một điều đặc biệt ở trong tác phẩm đó là Lê Văn Duyệt được xem là một công thần

của triều đình nhà Nguyễn Người đã có rất nhiều công lao trong quá trình khai mở dân

trí, mở mang kinh tế cho vùng phía Nam đất nước nhưng luôn luôn bị các thế lực ngoài

bắc chèn ép, hạ bệ Trần Thị Đang vốn dĩ không ưa sự thông minh của Lê Văn Duyệt,

muốn kìm hãm sự phát triển, bành trướng của nhân vật này

Vì vậy, dựa trên địa vị của mình nhân vật giả vờ hòa hoãn và gả công chúa Ngọc

Ngôn cho con trai của Lê Văn Duyệt, nhưng không ngờ Ngọc Ngôn là công chúa bị bệnh

điên dại Chính vì thế khi lấy về con trai Lê Văn Duyệt ngạc nhiên, và Lê Văn Duyệt đòi

tuốt kiếm chém chết Ngọc Ngôn

1.1.2 Câu chuyện của Từ Dụ Thái hậu

Nhân vật Từ Dụ thái hậu nổi tiếng là một con người nhân đức, có lòng thương

người, thông minh, thuộc làu kinh sử Ngay từ nhỏ, đã bộc lộ thiên phú của mình Từ Dụ

thái hậu được xem là hình mẫu đạo đức của hoàng gia nhà Nguyễn, được vua yêu chiều

hết mực, được trăm dân yêu mến vì những hành động góp ích cho đời Tuy nhiên cuộc

sống của Từ Dụ thái hậu từ khi vào cung không mấy tốt đẹp và suôn sẻ bởi bản thân bà bị

lôi kéo, tranh đấu bởi những người phụ nữ quyền lực trong triều đình Điều bà nhận được

chỉ là những đau khổ và phiền muộn

Từ Dụ thái hậu tên thật là Phạm Thị Hằng con của quan tham tri Phạm Đăng

Hưng, là một người con gái nổi tiếng thông minh, học rộng, biết nhiều, hiền lành, dịu

dàng nhưng lại không có được một cuộc đời bằng phẳng Số phận đặt vào tay Phạm Thị

Hằng buộc bà phải trở thành mẫu nghi thiên hạ sau bao nhiêu năm trải qua sóng gió dưới

sự giật dây, sắp đặt của Thái hậu

1.1.3.Câu chuyện của Thái hậu Trần Thị Đang

Nhị phi Trần Thị Đang là một cô gái xuất thân nghèo khó, nên ngay từ nhỏ đã rèn

luyện được bản lĩnh kiên cường, đây là một người phụ nữ đa mưu, túc trí vì vậy giành

được nhiều sự nể trọng từ nhiều người Tuy nhiên, Nhị phi lại không được hưởng nhiều

ân sủng từ hoàng thượng Bởi hoàng thượng lấy cô chỉ vì cho thái hậu yên lòng chứ

không xuất phát từ mong muốn của nhà vua: “Thêm nữa, đàn ông với đàn bà thu hút

nhau cũng vì duyên trời xui nên, mà đối với vua lúc ấy, Nhị phi không có chút hấp dẫn gì

hết Vì vậy mà mười năm trời theo vua, Nhị phi vẫn không sinh nở…”

Nhị phi thông minh nhưng cũng nhiều tham vọng, và cũng là người phụ nữ ham

mê quyền lực.Vì vậy, khi có một vị trí nhất định trong triều đình, Nhị Phi sử dụng nhiều

âm mưu, mưu kế hãm hại triều thần trong triều nhằm củng cố quyền lực cho nhà vua

Đây là người phụ nữ mang nhiều oán hận trong lòng Vì không nắm được trái tim của

người mình yêu thương nhất, cuộc sống hôn nhân của nhân vật này vô cùng tẻ nhạt, chính

vì vậy, trong nhân vật sinh ra oán thù, căm ghét những người phụ nữ xung quanh đức

vua Từ đó cho đây chế độ đa thê thời phong kiến đã gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng,

chỉ vì muốn tranh sủng với nhà vua mà những người phụ nữ sẵn sàng làm hại nhau, hạ bệ

uy tín của nhau và sẵn sàng phá bỏ thai nhi trong bụng của nhau để leo lên chiếc ghế

quyền lực nhiều hấp dẫn và thú vị

Trần Thị Đang vu oan giá họa cho Phạm Đăng Hưng trong vụ án kho thóc Đây là

màn kịch dựng lên khá khéo léo của những người dân trong huyện do một tay Trần Thị

Đang sắp xếp, nhằm bôi nhọ uy tín, thanh danh của Phạm Đăng Hưng khiến con đường

Thái hậu vốn dĩ không ưa Phạm Thị Hằng, bởi người bà chỉ định lập làm phi cho

hoàng tử Miên Tông là người khác Bởi vậy, kể từ khi Hằng bước vào cung đã trở thành

cái gai trong mắt Trần Thị Đang, phá hủy kế hoạch của người đàn bà mưu mô, nham

hiểm Ban đầu Hằng được hứa gả cho Phạm Đan Quế nhưng sau đó có lệnh từ vua, Hằng

phải vào cung nạp phi Vì vậy, Hằng đã lọt vào mắt xanh của Miên Tông, trở thành người

phụ nữ yêu dấu của Miên Tông Tình yêu của Miên Tông và Phạm Thị Hằng là một tình

yêu trong sáng, xuất phát từ trái tim chân thành, không vụ lợi Tuy nhiên, trong cung cấm

nhiều sóng gió thị phi, vì vậy bản thân Miên Tông không tránh khỏi những sắp xếp,

những âm mưu trong đó

Trần Thị Đang thậm chí còn sắp xếp Cam Lộ tiếp cận Miên Tông nhưng không

thành công Cam Lộ là cô gái được thái hậu chọn để vào cung sinh con nối dõi cho Miên

Tông, xuất thân từ một gia đình dòng dõi, gia thế Tuy nhiên, giữa Cam Lộ và Miên Tông

không hề có tình yêu nên thực chất mối quan hệ này là mối quan hệ trao đổi và củng cố

quyền lực giữa hai dòng họ Chính vì vậy, dù Cam Lộ có ra sức quyến rũ Miên Tông như

thế nào thì trái tim của chàng hoàng tử vẫn không thể lung lay, hay động lòng trước sắc

đẹp và vẻ đẹp hình thể của Cam Lộ

1.1.4 Câu chuyện của Hạnh Thảo

Hạnh Thảo là một cung nữ trong hoàng cung, là người có xuất thân thấp kém

trong xã hội, nhưng đây là một người có tài năng trong việc nấu nướng: “Hạnh Thảo mới

vào làm nô tì trong Ngự trù được hơn nửa năm, ban đầu cũng chỉ được bác Quản Kim

giao cho việc rửa rau, xách nước lặt vặt thông thường Dần dần bác phát hiện ra: không

biết do trời phú hay do học của ai, người nô tỳ này có tài nấu nướng khác người, món gì

quý lạ đến đâu cũng biết” [tr.14] Hạnh Thảo là cô gái có số phận khá bất hạnh, lưu lạc

khắp mọi nơi, mong tìm được nơi cưu mang giúp đỡ, số phận run rủi cho cô được gặp

Phạm Đăng Hưng, cô hết sức cầu xin Phạm Đăng Hưng: “Xin quan lớn cứu mạng cho

thiếp, thiếp cả đời xin hết sức hết lòng báo đáp”, “Đăng Hưng trong lòng thực khó nghĩ,

không biết tính sao” Giữ lại thì rước họa vào thân, mà xua đuổi thì không đành lòng

Người con gái này chắc chỉ hơn Hằng, con gái ta chừng bảy, tám tuổi gì đó Liên tưởng

đến con gái yêu ở quê nhà, lòng Đăng Hưng bỗng chùng lại, nao nao Ông thấy tội

nghiệp cho Hạnh Thảo, cha mẹ không có, nếu không ai cưu mang thì cuộc đời sẽ trôi nổi,

danh tiết cũng khó bảo toàn” [tr.80]

1.1.5 Câu chuyện của Cam Lộ

Cam Lộ - tên gọi một trong những thứ phi của Miên Tông, “Cam” có nghĩa là

ngọt, “Lộ” có nghĩa là giọt sương” Cuộc đời của Cam Lộ diễn ra khá suôn sẻ, khi được

thái hậu Trần Thị Đang sắp xếp là vợ thứ hai của Miên Tông sau Phạm Thị Hằng để sinh

con nối dõi

Tuy xuất thân từ gia đình quyền thế, nhưng Cam Lộ phải chấp nhận làm vợ thứ

hai, và không có được tình yêu từ Miên Tông Tuy nhiên Trần Thị Đang bắt buộc Cam

Lộ phải tìm mọi cách để có thể lấy lòng Miên Tông, bởi vậy Cam Lộ đã phải dùng kế để

có thể chiếm đoạt được Miên Tông, nhưng sự chiếm đoạt ở đây chỉ là thể xác còn trái tim

của Miên Tông thì lại do Phạm Thị Hằng nắm giữ Trong tác phẩm, Trần Thùy Mai đã

xây dựng hình ảnh của Cam Lộ qua việc đặc tả ngoại hình của nhân vật này sử dụng khổ

nhục kế, dùng thể xác và thế lực để có thể thực hiện được mưu đồ đen tối của mình:

“Đúng lúc ấy, Miên Tông cũng đang xuống gác, ra trước sân Trước hiên, Cam Lộ nằm

trên chiếc võng điều dưới nắng, lắc lư, tấm thân khêu gợi nổi bật dưới làn áo lụa Thấy

Miên Tông đi tới, Cam Lộ cười quyến rũ, nũng nịu kéo lấy áo Miên Tông” [tr.431] và

trong dân gian cũng truyền câu hát: “Ngực ưỡn đít cong/ Lưng thon vai nở/ Thân như cây

liễu ngả nghiêng trước gió/ Eo nhỏ như eo con ong/Chân dài như chân chim hạc”

[tr.426] để nói về tướng dâm của phụ nữ Số phận của Cam Lộ thật đau khổ!

1.2 Thế giới nhân vật nữ đa dạng trong Giàn thiêu của Võ Thị Hảo và Từ Dụ thái

hậu của Trần Thùy Mai

Trong tổng số gần 80 nhân vật thì có 15 nhân vật nữ Trong đó có những nhân vật

được tác giả xây dựng một cách công phu chiếm tổng số lớn như Nhuệ Anh, Ngạn La, Lê

Thị Đoan, Nguyên phi Ỷ Lan

Trong tác phẩm Giàn thiêu của Võ Thị Hảo, mỗi nhân vật nữ mang một số phận

khác nhau Họ đều có điểm chung là yêu say đắm và trung thành với tình yêu của mình,

sẵn sàng làm tất cả mọi thứ vì tình yêu, thậm chí hi sinh, hiến dâng vì tình yêu đó Có

những nhân vật tuy phải chịu đau khổ, bất hạnh nhưng sẵn sàng chấp nhận sự đau khổ đó

Nhân vật nữ trong tác phẩm của Võ Thị Hảo rất đa dạng, và muôn màu Độc giả bắt gặp

Nhân vật Ngạn La là nhân vật chịu nhiều thăng trầm trong cuộc sống, trong số 49 cung

nữ lên giàn thiêu, nàng là cung nữ duy nhất phản kháng lại lệnh vua Sau đó, nhà văn đã

lồng ghép yếu tố kì ảo vào tác phẩm khi đưa ra chi tiết: Phút cuối nàng bỗng bay lên trời

như một vị thần bất tử

1.2.1 Nhân vật Lê Thị Đoan

Nhân vật tiếp theo khá cá tính đó là nhân vật Lê Thị Đoan, đây là một người phụ

nữ khá độc lập, mạnh mẽ, khi dám cả gan giả trai đi thi, và phải chịu trọng tội, bị chơi xỏ

trong các cuộc thi Đây là một nhân vật dũng cảm nói thẳng, nói thật về những sai phạm

của triều đình, những tội ác mà triều đình đã phạm phải, bà lên án cường quyền và nam

quyền cưỡng chế quyền lợi của người phụ nữ, ngăn cản không cho họ phát triển khiến họ

bị vùi dập dưới đáy xã hội Chính vì vậy, khi Lê Thị Đoan chết đi, bà vẫn là hình ảnh đẹp

sống mãi trong lòng mọi người

1.2.2 Nhân vật Nhuệ Anh