Kiến thức - Nắm được hoàn cảnh ra đời của nhà Trần: thời gian, tình cảnh đất nước, quan lại, chính quyền, cuộc sống nhân dân,… - Biết được nhân vật quan trọng trong việc thành lập nhà Tr[r]
Trang 1THIẾT KẾ BÀI DẠY Môn: Lịch sử lớp 4 Bài 12: Nhà Trần thành lập
Nhóm: Vũ Thị Thanh Huyền
Nguyễn Thị Hường Trần Thị Mỹ Phương Phạm Huyền Trang
Vũ Thùy Trang
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nắm được hoàn cảnh ra đời của nhà Trần: thời gian, tình cảnh đất nước, quan lại, chính quyền, cuộc sống nhân dân,…
- Biết được nhân vật quan trọng trong việc thành lập nhà Trần là Trần Thủ Độ
và các việc làm của ông
- Dưới thời Trần, tình hình đất nước ta như thế nào: chính trị, kinh tế, văn hóa, quân đội,…
2 Kĩ năng
- Vẽ được sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần
- So sánh được tình hình nước ta dưới thời Lý và thời Trần có gì khác
3 Thái độ
- Hứng thú với bài học
- Từ các câu chuyện lịch sử, các con có thái độ đúng đắn về nhân vật lịch sử
- Các con thêm yêu thích môn lịch sử
I Đồ dùng dạy học
1 Giáo viên: máy chiếu,
2 Học sinh: SGK, vở, bút,…
II Phương pháp dạy học: phương pháp trò chơi, phương pháp quan sát,
phương pháp thuyết trình, phương pháp trực quan
III Hoạt động dạy và học
Nội dung-Thời
gian-Mục tiêu
Hoạt động dạy của GV Hoạt động học của HS
I KHỞI - GV cho học sinh chơi trò chơi - HS chơi trò chơi, trả
Trang 2ĐỘNG (5-7
phút)
- Mục tiêu:
Tạo không khí
hào hứng, sôi
nổi + Kiểm tra
bài cũ + giới
thiệu bài mới
- Phương
pháp: trò chơi
II DẠY BÀI
MỚI
1 Giới thiệu
bài (1 phút)
2 Hoàn cảnh
ra đời (15
phút)
Mục tiêu: HS
biết được hoàn
cảnh lịch sử ra
đời của nhà
Trần
giải ô chữ gồm 7 câu hỏi:
+ Vua Lý Thái Tổ phán truyền đổi tên Đại La thành? ( Thăng Long) + Nước ta đổi tên thành nước Đại Việt ở đời vua nào? ( Lý Thánh Tông)
+ Quân xâm lược nước ta lần thứ 2 (1075-1079) là nhà? (Nhà Tống) + Ngôi chùa được xây dựng thời nhà Lý được người ta ví như vòi hoa sen là chùa… (Một Cột) + Ung Châu, Khâm Châu, Liên Châu thuộc nước nào? (Trung Quốc)
+ Sông Ngư Nguyệt là một khúc của sông nào? ( Sông Cầu)
+ Ai là người lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ 2? ( Lý Thường Kiệt)
- Ô chữ hàng dọc: “Nhà Trần”
- Ô chữ vừa rồi cô trò mình vừa tìm ra đó là “Nhà Trần” Vậy nhà Trần được thành lập như thế nào?
Tổ chức bộ máy nhà nước ra sao?
Đó cũng chính là bài học hôm nay
cô trò mình cùng tìm hiểu “Nhà Trần thành lập”
- Giáo viên viết tên bài lên bảng
- Để tìm hiểu nhà Trần được thành lập như thế nào, cô mời các con quan sát video và cho cô biết tình hình nước ta cuối thời Lý?
- GV chiếu video: sự suy thoái cuối thời Lý
lời câu hỏi
- Tìm ra ô chữ hàng dọc
- Lắng nghe
- HS viết tên bài vào
vở
- Lắng nghe
- Quan sát video -HS trả lời:
Trang 3- Phương
pháp: quan sát
- HS trả lời
-GV cho HS nhận xét GV chốt
- GV: Lý Chiêu Hoàng là vị vua nữ đầu tiên và duy nhất trong lịch sử
VN
- GV chiếu một số hình ảnh về Lỹ Chiêu Hoàng kết hợp giới thiệu sơ qua về nhân vật
- Các con thử nghĩ xem, trước tình hình đất nước loạn lạc như vậy, một vị vua nhỏ tuổi như Lý Chiêu Hoàng, đặc biệt là vị vua nữ đầu tiên và duy nhất trong lịch sử VN
có thể cai quản một đất nước được không?
- Vậy các con đoán xem, điều gì sau đó sẽ xảy ra?
- Để biết được sự kiện gì tiếp theo trong lịch sử đánh dấu sự kết thúc thời đại Nhà Lý, mở ra triều đại mới của đất nước đó là nhà Trần, các con hãy tiếp tục quan sát video sau
+Cuối thế kỉ XII nhà
Lý suy yếu, nội bộ triều đình lục đục, đời sống nhân dân cực khổ, giặc ngoại xâm lăm le xâm lược nước
ta, vua Lý phải dựa vào thế lực nhà Trần
để giữ ngai vàng, mọi việc trong triều do Trần Thủ Độ quyết định
+Vua Lý Huệ Tông hông có con trai nên truyền ngôi cho con gái là Lý Chiêu Hoàng
- Quan sát, lắng nghe
- HS trả lời: Không ạ
- Lắng nghe Nêu dự đoán
Trang 4- GV chiếu video
- GV hỏi: Trước tình hình đó, điều
gì đã xảy ra
-GV đưa ra vấn đề: Trong quá trình
nhà Trần thành lập có một nhân vật
được nhắc tới 2 lần và giữ vai trò
vô cùng quan trọng đối với nhà Lý
đó là Trần Thủ Độ Vậy Trần Thủ
Độ là người như thế nào, chúng ta
hãy cùng cô nghe câu chuyện về
ông qua video sau:
https://www.youtube.com/watch?
v=a0hYD4rhCrc
-GV: sau khi xem xong video, cô
muốn hỏi ý kiến lớp mình: bạn nào
cho cô biết Trần Thủ Độ là người
tốt hay xấu?
-GV: À vậy là lớp mình có bạn cho
rảng ông là người tốt cũng có bạn
cho rảng ông là người xấu Vậy
bây giờ cô sẽ chia lớp ta làm 2
nhóm, nhóm 1 sẽ đồng ý với ý
kiếm Trần Thủ Độ là người tốt và
nhóm 2 sẽ đồng ý với ý kiến Trần
Thủ Độ là người xấu Sau 4 phút
thảo luận, các nhóm lần lượt lên
viết các ý mình cho là đúng với ý
kiến đưa ra
-Sau khi hs đưa ra ý kiến, GV nhận
xét và chốt: cô thấy lớp mình trao
đổi rất sôi nổi và đưa ra các ý kiến
hoàn toàn đúng, sau đây cô có đáp
- Quan sát video
- Trả lời:
Trần Thủ Độ tìm cách cho Lý Chiêu Hoàng lấy Trần Cảnh rồi truyền ngôi cho chồng Nhà Trần được thành lập
-HS lắng nghe, xem video
-2-3 HS trả lời
-Lớp chia thành 2 nhóm và thảo luận, viết ý kiến lên bảng
-HS lắng nghe
Trang 53.Nhà Trần xây
dựng đất nước
(10 phút)
MT: biết được
tình hình nước
ta dưới thời
Trần và có
những nhận xét
án cho các con: Trần Thủ Độ là một người vô cùng thông mình nhưng cũng vô cùng tàn ác, sử sách
đã nói rằng ông là người có công to lớn với nhà Trần nhưng lại mang tội nặng với nhà Lý Ông là một người vô cùng chính trực, nghiêm minh nhưng cũng không từ thủ đoạn để đạt được mục đích Như vậy ta không thể nói ông là người xấu hay người tốt vì đặt vào từng hoàn cảnh lịch sử mà phán xét một con người, tuy diệt trừ nhà Lý nhưng ông đã có công rất lớn trong việc mở ra một triều đại mới vô cùng chói lọi đối với lịch sử nước nhà, đó chính là Nhà Trần
-Và để xem dưới thời Trần tình hình nước ta như thế nào, chúng t cùng chuyển sang phần 2: nhà Trần xây dựng đất nước
-Các con đọc thầm 2 đoạn đầu của bài trang 38 và tự vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần từ trung ương đến địa phương vào nháp
-GV gọi 1 HS lên bảng vẽ -GV nhận xét, chốt kết quả
-HS vẽ Thái Thượng Hoàng Vua
Lộ
Phủ
Châu, Huyện
Trang 6IV Củng cố,
dặn dò (4 phút)
MT: Nhận xét
tiết học, dặn dò
bài sau
-GV cho HS đọc 2 đoạn tiếp theo của bài và chiếu các câu hỏi trên màn hình cho HS lựa chọn
Câu 1: Nhà Trần đã làm gì để xây dựng quân đội và bảo vệ đất nước?
A Tuyển tất cả trai tráng từ
16-30 tuổi vào quân đội
B Tất cả trai tráng khỏe mạnh đều được tuyển vào quân đội, sống tập trung trong donh trại để tập luyện hằng ngày
C Trai tráng khỏe mạnh đều được tuyển vào quân đội, thời bình thì ở làng sản xuất, lúc có chiến tranh thì tham gia chiến đấu
Câu 2: Hoàn thành bảng nêu công việc chính của các chức quan thời Trần?
Chức quan
Công việc được giao
Hà đê sứ ………
………
………
Tuyển mộ người đi khẩn hoang
………
………
Chăm lo, khuyến khích nông dân sản xuất
-GV nêu vấn đề: Vậy em có nhận xét gì về đời sống nhân dân dưới thời Trần? Quan hệ giữa vua với dân? Vua với quan như thế nào?
-GV chốt: Nhà Trần rất quan tâm đến đời sống nhân dân và chủ yếu
là phát triển nông nghiệp và phòng
-HS quan sát và trả lời đáp án đúng: C
-HS trả lời:
Chức quan
Công việc được giao
Hà đê sứ
Trông coi việc đắp đê
và bảo vệ đê điều…………
Đồn điền sứ
Tuyển mộ người đi khẩn hoang
Khuyến nông sứ
Chăm lo, khuyến khích nông dân sản xuất -HS trả lời: nhân dân
có cuộc sống ấm no, thanh bình, nhân dân gần gũi với vua quan
Xã
Trang 7thủ đất nước với chính sách “ngụ
binh ư nông”
-GV nhận xét, chốt
-GV cho học sinh đọc ghi nhớ
-GV nhận xét tiết học
-GV cho học sinh quan sát tranh
một số di tích thời trần: đền thời
các vị vua Trần, tượng các vị vua
Trần,…
-GV dặn dò chuẩn bị bài sau: Nhà
Trần và việc đắp đê
-HS đọc và nhớ nội dung
-HS quan sát