bài 13: nhà trần thành lập

Nhà Trần thành lập Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII 1.. Nguyên nhân sụp đổ của nhà Lý: -Cuối thế kỉ XII , nhà Lý ngày càng suy yếu -Hạn hỏn, lụt lội sảy ra liờn miờn.. CHƯƠNG III: Nước Đại V

Giáo viên: Kim Thị Hường

Hãy nêu những dẫn chứng thể hiện sự phát triển giáo dục dưới thời Lý ?

-Năm 1070 xây dựng Văn Miếu thờ Khổng

Tử và là nơi dạy học cho các con Vua.

- Năm 1075 mở khoa thi đầu tiên để tuyển

chọn quan lại.

- Năm 1076 mở quốc tử giám cho con em

quí tộc đến học sau đó mở rộng cho con em quan lại và những người giỏi trong nước đến học.

CHƯƠNG III: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN

(THẾ KỈ XIII- XIV) TiÕt 22: BÀI 13 NƯỚC ĐẠI VIỆT Ở THẾ KỈ XIII

I/ NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

TẬP QUYỀN.

CHƯƠNG III: NƯỚC ĐẠI VIÊÊT THỜI TRẦN

(THẾ KỈ XIII- XIV)

I/ NHÀ TRẦN THÀNH LÂÊP Tiết 22: BÀI 13 NƯỚC ĐẠI VIÊÊT Ở THẾ KỈ XIII

1.Nhà Lý sụp đổ

a Nguyên nhân sụp đổ của nhà Lý

“Bấy giờ nhà vua vẫn cứ tiến hành mọi

viê êc thổ mô êc không ngừng, nghe nói ngoài kinh thành có giă êc cướp, cũng giả vờ làm ngơ để bưng bít đi, chỉ ham thích của cải Các bầy tôi (quan lại) đều bắt chước, tranh nhau bán quan buôn ngục, ngoài ra không còn nghĩ đến viê êc gì”.

(Khâm định Viê êt sử thông giám cương

mục)

Huệ Tông cuối đời say kh ớt ngủ cả ngày,

không quan tâm đến triều chính, vua không

có con trai có hai cô công chúa Chị là

Thuận Thiên công chúa gả cho Trần Liễu

Em là: Chiêu Thánh Tông công chúa lên 7 tuổi đ ợc lập thái tử, sau đó 10/1224 Lý Huệ Tông đi tu ở chùa chân Giao Lợi dụng tỡnh hỡnh ấy quan lại nổi dậy tranh chấp quyền hành, bóc lột nhân dân

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (Thế Kỉ XIII- XIV)

BÀI 13:

Tiết 22: I Nhà Trần thành lập

Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII

1 Nhà Lý sụp đổ:

a Nguyên nhân sụp đổ của nhà Lý:

-Cuối thế kỉ XII , nhà Lý ngày

càng suy yếu

-Hạn hỏn, lụt lội sảy ra liờn miờn.

Đời sống nhõn dõn đúi khổ

=>Nhà Lý phải dựa vào thế lực họ

thế nào?

?Tỡnh hỡnh nhà Lý cuối thờ́ kỉ XII ra sao?

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (Thế kỉ XIII- XIV)

Trong ngày lễ lên ngôi của Trần Cảnh, điện tiền chỉ huy sứ Trần Thủ Độ nhấn mạnh: “ Hiện nay, giặc c ớp đều nổi, hoạn loạn mỗi ngày một tăng“ nhà Lý suy yếu, thế n ớc nghiêng đổ, nguy ngập Nửừ chúa Chiêu Hoàng không thể gánh vác nổi mới uỷ thác cho

chàng”

Lý Chiờu Hoàng

l m vua 1 n m (1224-1225) à ă

Triều Lý tồn tại sau 215, trải qua 9 đời vua thỡ tan rã Việc nhà Trần thay nhà Lý có thể nói là một sự kiện lịch sử

đặc biệt Trong lịch sử, việc thay thế một triều đại đều phải qua các cuộc đấu tranh Nh ng ở thời Trần, việc thay đổi triều đại không xảy ra đổ máu Mọi việc đều diễn ra d ới sự sắp đặt khôn khéo của Trần Thủ ộ nên rất êm thấm, nhẹ Đ nhàng, hợp lý iều đó chứng tỏ Trần Thủ ộ là một nhà đ Đ chính trị sáng suốt, tài ba và khôn ngoan.

Em cú nhận xột gỡ về sự thành lập của

nhà Trần?

TỪ CUỐI THẾ KỈ XII, TÌNH HÌNH NHÀ LÝ RA SAO ?

NHÀ LÝ NGÀY CÀNG SUY YẾU

XUẤT HIỆN NHIỀU CUỘC KHỞI NGHĨA

DỰA VÀO THẾ LỰC

HỌ TRẦN

NĂM 1226, NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

lý cao t«ng

lý chiªu hoµng

Lý huÖ t«ng

Lý ANH T¤NG

TrÇn c¶nh

(TrÇn Th¸I T«ng)

1226

Đền thờ 8 vị vua Lý

Đền thờ Lý Chiêu Hoàng

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (ThÕ KØ XIII- XIV)

2 Nhà Trần củng cố chế độ trung ương tập quyền

Thái thượng hoàng

Thái thượng hoàng

Tôn nhân phủ

Hà

đê sứ

Khuyế nông sứ

Đồn điền sứ

12 lộ (Chánh, phó an phủ sứ)

Phủ (Tri phủ)

Châu, huyện (Tri châu, tri huyện)

Xã (Xã ,quan)

Vua

văn

24 lộ , phủ (Tri phủ, tri châu)

- Cả nước chia làm 24 lộ

- Thực hiện chế độ Thái thượng hoàng.

- Các chức quan đại thần

do người họ Trần nắm giữ.

- Đặt thêm một số cơ quan

và chức quan để trông coi sản xuất.

- Cả nước chia làm 12 lộ

Giống

nhau Đều tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền.

•Nhâ ên xét : BôÊ máy nhà Trần hoàn chỉnh, chăÊt chẽ

hơn nhà Lý Điều này chứng tỏ nhà Trần quan tâm

tới nhiều măÊt của đất nước Năng lực quản lý của

nhà Trần được nâng cao.

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (Thế Kỉ XIII- XIV)

BÀI 13:

Tiết 22: Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII I Nhà Trần thành lập

1 Nhà Lý sụp đổ:

2 Nhà Trần củng cố chế độ

phong kiến tập quyền

- Dẹp yên các cuộc nổi loạn

CÁC VUA HÙNG DỰNG NƯỚC Ở

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (ThÕ KØ XIII- XIV)

Tội phản bội lại triều đình bị bị xử nặng nhất, phải chết

Chế độ tư hữu được bảo vệ nghiêm Người nợ

không trả được nợ sẽ bị bắt giam cho đến khi nào trả hết nợ mới được tha.

Quốc triều hình luật quy định giết người phải đền mạng Người phạm tội nặng sẽ bị đày đi cày 3 mẫu

ruộng công, bị thích vào mặt 6 chữ Người phạm tội nhẹ thì bị bắt đi làm cỏ và thích 4 chữ vào mặt.

Ăn trộm bị trừng phạt rất nặng Người trộm cắp lần đầu sẽ bị đánh 80 trượng, và sau đó bị thích vào mặt 2 chữ “phạm đạo” Đồ vật bị mất thì người trộm phải

đền lại gấp 9 lần, nếu không đền đủ thì vợ con của

người trộm sẽ bị bắt làm nô lệ Nếu còn tái phạm trộm lần 2 thì bị chặt tay chân Nếu trộm lần 3 thì bị khép

vào tội chết.

QUỐC TRIỀU HÌNH LUẬT

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (Thế Kỉ XIII- XIV)

- Ban hành Quốc Triều Hỡnh Luật

? Ngoài việc ban hành quốc triờ̀u hỡnh luật cũn điờ̉m gỡ đỏng lưu ý ?

? Phỏp luật thời Trõ̀n và thời Lý

cú điờ̉m gỡ giống và khỏc nhau ?

+ Xác định lại nhửừng điều luật thời Lý.

+ Quy định cụ thể việc mua bán ruộng

đất.

- ẹặt cơ quan thẩm hỡnh viện để xử kiện.

- ẹặt chuông lớn xin vua xét xử.

->Mối cỏch biệt giữa vua và nhõn

dõn cú cỏch biệt nhưng chưa sõu

sắc

? Việc làm đú chứng tỏ điờ̀u gỡ ?

Chuông ở điêên

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (Thế Kỉ XIII- XIV)

- Ban hành Quốc Triều Hỡnh Luật

+ Xác định lại nhửừng điều luật thời Lý.

+ Quy định cụ thể việc mua bán ruộng

đất.

- ẹặt cơ quan thẩm hỡnh viện để xử kiện.

- ẹặt chuông lớn xin vua xét xử.

=> Mối quan hệ giửừa vua và nhân dân

tuy có cách biệt song ch a sâu sắc.

? Phỏp luật thời Trõ̀n cú vai trũ

gỡ đối với xó hội ?

Di tích đền nhà Trần

Đền thờ vua Trần ở Tức Mặc Nam Định

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (Thế Kỉ XIII- XIV)

BÀI 13:

Tiết 22: I Nhà Trần thành lập

Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII

1 Nhà Lý sụp đổ:

a Nguyên nhân sụp đổ của nhà Lý:

- Cuối thế kỉ XII, quan lại nhà Lý ă n

chơi sa đọa, không ch ă m lo đến đời

- Nhà Lý suy yếu, bất lực - đứng tr ớc

nguy cơ bị giặc ngoại xâm

2/ Nhà Trần củng cụ́ chế độ phong kiến tập quyờ̀n.

- Dẹp yên các cuộc nội loạn

- Củng cố bộ mỏy Nhà nước.

3/ Phỏp luật thời Trần.

- Ban hành bộ luật mới: Quụ́c triờ̀u hỡnh luật.

- Đặt thêm cơ quan Thõ̉m hỡnh viện

đờ̉ xét xử việc kiện cỏo.

n a r T a h

n

à u

ê C

h n

i

y i

1 Vị vua đầu tiên của nhà Trần là ai?

2 Vị vua cuối cùng của nhà Lý là ai?

3 Cơ quan nào chuyên việc ch a bệnh trong cung vua? 4 Người đặt nền múng cho sự ra đời chớnh

h

l

7 Tên một địa ph ơng chuyên xét xử các vụ kiện

2 Điền vào chỗ trống:

-Bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta là ………

được viết dưới thời ………

-Đến thời Trần, ban hành bộ luật mới gọi là ………

………

-So với pháp luật thời Lý, pháp luật thời Trần ………

………

Bộ hình thư Lý

Quốc triều

cường và hoàn thiện hơn.

hình luật

Được tăng

3/ Một chế độ đặc biệt chỉ có ở triều nhà Trần là

A lập thái tử sớm.

B Thái thượng hoàng.

C lập nhiều hoàng hậu.

D Nhiếp chính vương.

4.Hãy đánh dấu nhân (X) vào ô trống ứng với ý em cho là đúng nhất.

- Nguyên nhân nào dẫn đến sự sụp đõ của nhà Lý?

- Chính quyền không chăm lo đến đời sống của nhân dân, quan lại ăn chơi sa đoạ.

- Hạn hán, lụt lội, mất mùa liên tiếp xảy ra, đời sống nhân dân khổ cực Khởi nghĩa nông dân nổ ra ở khắp nơi

- Quân Tống tiến công xâm lược nước ta và lật đổ nhà Lý.

x

X

DẶN DÒ

- Học bài.

- Xem bài mới: Phần II/ Nhà Trần

xây dựng quân đội và phát triển kinh tê ( SGK/ 52).

Đền thờ Lý Chiêu Hoàng