Một ngôi nhà không thể chống chọi với trận gió thu đầu tiên, cho em biết thêm điều gì về cuộc sống của nhà thơ cũng như người dân TQ lúc đó.. (Đáp án: Gia cảnh vô cùng nghèo khó)?[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH
TỔ CM VĂN-SỬ-ĐỊA-GDCD ĐỀ THI GIÁO VIấN DẠY GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC 2017 – 2018 Mụn thi: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phỳt
(Khụng kể thời gian giao đề)
Cõu 1 (5 điểm)
Hóy hỡnh thành đỏp ỏn - hướng dẫn chấm cho đề văn sau:
“Nờu cảm nhận của em về bài thơ Viếng lăng Bỏc của nhà thơ Viễn Phương - Ngữ văn 9,
tập 2, NXB Giỏo dục, trang 58”
Cõu 2 (5 điểm)
Đồng chớ hóy trỡnh bày hệ thống cõu hỏi phỏt vấn học sinh khi dạy văn bản Bài
ca nhà tranh bị giú thu phỏ (Mao ốc vị thu phong sở phỏ ca) của Đỗ Phủ (Ngữ văn
lớp 7 – Tập I)
Hết
Hớng dẫn chấm ĐỀ THI GIÁO VIấN DẠY GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC 2017 – 2018 Mụn thi: Ngữ văn
Cõu 1: (Tổng điểm = 5,0 Hỡnh thành đỏp ỏn cho đề văn đủ, đỳng cỏc ý cơ bản được
4,0 điểm Lập biểu điểm chấm bài được 1,0 điểm)
A Đỏp ỏn:
I Yờu cầu về hỡnh thức (kỹ năng): (0,5 điểm)
- Học sinh làm đỳng kiểu bài Nghị luận văn học
- Bố cục bài đủ 3 phần Trỡnh bày mạch lạc Cỏc luận điểm, luận chứng rừ ràng
- Diễn đạt lưu loỏt, trong sỏng, cú cảm xỳc
- Bài viết sạch đẹp, khụng mắc lỗi chớnh tả, dựng từ, đặt cõu
II Yờu cầu về nội dung:
HS phải vận dụng kiến thức đó học về văn bản và kiểu bài nghị luận văn học để giải quyết vấn đề đặt ra Hỡnh thành cỏc luận điểm và làm sỏng tỏ với cỏc ý cơ bản sau:
1.Giới thiệu đ ợc hoàn cảnh ra đời, tác giả và cảm hứng bao trùm bài thơ: (0,5 điểm)
- Tõm trạng vụ cựng xỳc động của một người con từ chiến trường miền Nam được ra viếng lăng Bỏc
- Tấm lũng thành kính thiêng liêng trước cụng lao vĩ đại và tõm hồn cao đẹp, sỏng trong của Người; nỗi xót đau tột cựng của nhõn dõn ta núi chung, của tỏc giả núi riờng khi Bỏc khụng cũn nữa khi tác giả từ Miền Nam ra viếng lăng Bác
- Tõm trạng của nhà thơ lưu luyến và mong muốn được ở mói bờn Bỏc
2.Phân tích theo mạch vận động của cảm xúc: trình tự cuộc đi viếng lăng Bác: trước khi vào lăng, khi vào trong lăng, trước khi ra về, (2,5 điểm)
Học sinh phân tích đợc những hình ảnh, câu , từ, biện pháp nghệ thuật nổi bật đặc sắc nhất ở từng khổ thơ
Khổ 1: Tõm trạng của nhà thơ khi viếng lăng Bỏc
- Địa chỉ của ngời đến viếng: Miền Nam, có ý nghĩa sâu xa, thiêng liêng hơn bất cứ địa chỉ nào; Từ ngữ xng hô: Con - Bác
- Hình ảnh đậm nét về hàng tre bên lăng và sự liên tởng sâu sắc về ý nghĩa của hình t-ợng
Khổ 2,3,4: Phân tích đợc những xúc cảm và suy ngẫm về Bác qua:
Trang 2- Những hình ảnh giàu ý nghĩa: kết hợp hỡnh ảnh thực với hình ảnh biểu tợng, ẩn dụ cú
ý nghĩa khỏi quỏt và giỏ trị biểu cảm cao: tràng hoa, mặt trời, vầng trăng, trời xanh…;
- Những từ ngữ biểu lộ chân thành, trực tiếp, cụ thể tình cảm, cảm xúc nh : nghe nhói ở trong tim, thơng trào nớc mắt…
- Và khát vọng của nhà thơ muốn hoá thân vào những cảnh vật ở bên lăng Bác
- Cảm nhận đợc giọng điệu trang nghiêm, sâu lắng, tha thiết rất phù hợp với nội dung tình cảm xúc động của nhà thơ khi vào lăng viếng Bác: qua phân tích thể thơ (thể thơ tỏm chữ cú đụi chỗ biến thể, cỏch gieo vần và nhịp điệu thơ linh hoạt) , nhịp thơ, từ ngữ, hình ảnh thơ
3 Cỏc kiến thức cần tớch hợp: (0,25 điểm)
Chủ đề về Bỏc Hồ trong thơ khỏng chiến của một số tỏc giả tiờu biểu
4 Nêu đ ợc ý nghĩa, tác động, ảnh h ởng của bài thơ đối với ngời đọc,trong đó có bản thân.(0,25 điểm)
Bài thơ không chỉ nói lên niềm xúc động tràn đầy, tình cảm thành kính, sâu sắc với Bác Hồ của nhà thơ mà còn là tiếng nói của những ngời con Miền nam sau cuộc kháng chiến chống Mĩ gian khổ, giải phóng Miền Nam, thống nhất Tổ Quốc mới đợc về thăm Bác Bài thơ cũng nói hộ những cảm nhận, những xúc động của muôn triệu ngời mỗi khi đợc vào lăng viếng Bác
B Biểu điểm: (mỗi ý đỳng = 0,25 điểm) (1.0 đ)
9-10: Đỏp ứng đầy đủ yờu cầu cơ bản trờn đõy Bài viết cú thể một số ý khụng trựng
với đỏp ỏn, nhưng thuyết phục vẫn đỏnh giỏ cho điểm tối đa
7-8: Bài đạt được 3/4 nội dung kiến thức cơ bản đảm bảo bố cục, hành văn trụi chảy.
Mắc lỗi chớnh tả khụng đỏng kể
5-6: Đạt được nửa yờu cầu Bài viết cũn sơ sài nhưng khụng sai kiến thức cơ bản.
Đảm bảo bố cục Mắc một số lỗi về chớnh tả, cõu, từ
3-4: Bài viết sơ sài, chỉ đạt 1/3 yờu cầu về kiến thức và kĩ năng Mắc nhiều lỗi cỏc loại 1-2: Tỏ ra chưa nắm được kiến thức cơ bản Khụng làm đỳng kiểu bài nghị luận, sa
vào kể lể sơ sài cốt truyện
Chú ý: Trên đây là những gợi ý chính, khi chấm bài, giáo viên căn cứ vào đề văn và
tình hình làm bài cụ thể của học sinh, trao đổi trong tổ, nhóm để đánh giá và cho điểm một cách linh hoạt
Cõu 2: (Tổng = 5,0 điểm, Đặt mỗi cõu hỏi, cú dự kiến phương ỏn trả lời, trờn 20 cõu hỏi
đỳng, cú hệ thống thỡ được điểm tối đa)
Khi đặt cõu hỏi phỏt vấn HS giỏo viờn cú thể cú một số cõu hỏi với ngụn ngữ và cỏch trỡnh bày khỏc nhưng nội dung cơ bản vẫn phải đảm bảo hướng tới nội dung chớnh của bài dạy
1 Giới thiệu những nột chớnh về Đỗ Phủ?
(Đỏp ỏn: - Là nhà thơ nổi tiếng Trung Quốc đời Đường
- Bỳt phỏp: hiện thực và nhõn đạo
- Được mệnh danh là Thi sử và Thi thỏnh)
2 Nờu hoàn cảnh sỏng tỏc bài thơ?
(Đỏp ỏn: - Năm 760, được bạn bố và người thõn giỳp đỡ, ĐP dựng được ngụi nhà tranh Vừa
ở được mấy thỏng thỡ căn nhà bị giú thu phỏ nỏt
- Bài thơ được viết vào những năm cuối cuộc đời ụng
3 Nhận xột về số chữ trong cỏc cõu, số cõu trong mỗi khổ?
(Đỏp ỏn: - Khụng đều nhau, là hiện tượng hiếm thấy trong thơ cổ - thơ cổ: số cõu là chẵn, số chữ bằng nhau
- Thể thơ: Cổ thể)
4 Xỏc định phương thức biểu đạt của mỗi đoạn?
(Đỏp ỏn: HS trả lời cõu hỏi 2 SGK/134)
5 Nờu bố cục bài thơ?
(Đỏp ỏn: 2 phần hoặc 4 phần: - Từ đầu -> cho trút : Nỗi khổ của nhà thơ
+ Khổ vỡ giú thu làm tốc mỏi nhà
+ Khổ vỡ trẻ con đến cướp tranh
Trang 3+ Khổ vì ướt át, rét mướt trong đêm mưa.
- Còn lại: Ước muốn của tác giả)
6 Nhà Đỗ Phủ bị phá trong hoàn cảnh nào?
(Đáp án: “Tháng tám, thu cao, gió thét già”:
- Hoàn cảnh được xác định cụ thể: gió nổi lên buổi chiều, gió thét già- là trận gió
cuống nộ, rất mạnh -> Đây cũng là đặc điểm mưa thu ở Trung Quốc)
7 Nhận xét chung về ngòi bút miêu tả của tác giả về trận mưa thu cũng như căn nhà của Đỗ Phủ?
(Đáp án: Miêu tả chân thực, sử dụng những động từ mạnh (bay, rải, treo tót, quay lộn) , liệt
kê sự việc)
8 Dưới trận thu phong ấy, ngôi nhà được tả lại qua những từ ngữ, hình ảnh nào?
(Đáp án:H/ả: 3 lớp tranh bị cuộn mất
+ tranh - bay sang sông + tranh- rải khắp bờ + tranh - treo tót trong rừng xa + tranh - quay lộn vào mương.
9 Qua đó, em cảm nhận như thế nào hình ảnh ngôi nhà và trận thu phong ?
(Đáp án: gợi cảnh tan tác trước trận thu phong dữ dội)
10 Một ngôi nhà không thể chống chọi với trận gió thu đầu tiên, cho em biết thêm điều gì về cuộc sống của nhà thơ cũng như người dân TQ lúc đó?
(Đáp án: Gia cảnh vô cùng nghèo khó)
11 Vậy trong hoàn cảnh ấy, em hình dung tâm trạng của nhà thơ như thế nào?
(Đáp án: Tâm trang: Lo lắng, tiếc nuối)
12 Nỗi khổ của nhà thơ được nói đến qua bức tranh là gì?
(Đáp án: Khổ vì trẻ con cướp tranh)
13 Cảnh trẻ cướp tranh được kể lại như thế nào?
(Đáp án: Trẻ con: Xô nhau cướp giật, cắp tranh)
14 Hành động của bọn trẻ trước mặt chủ nhân là một ông già, cho ta thấy cuộc sống xã hội thời Đỗ Phủ như thế nào?
(Đáp án: Cuộc sống khốn khổ làm thay đổi tính cách trẻ thơ)
15 Trước cảnh đó, nhà thơ có tâm trạng gì?
(Đáp án: - Bất lực: môi khô, miệng cháy gào chẳng được.
- Ấm ức: quay về, chống gậy lòng ấm ức.
16 Nỗi ấm ức của nhà thơ có thể là gì?
(Đáp án: - Tuổi già, sức yếu, không làm gì được lũ trẻ.
- Vì thân phận nghèo khổ của mình và của những cảnh đời nghèo khó như mình
- Vì nhân tình thế thái: vì nghèo khổ, cùng cực đã làm thay đổi tính cách trẻ thơ
Nỗi đau nhân tình thế thái Nỗi khổ về tinh thần: đau và buồn trước xã hội loạn
lạc làm mất đi nhân cách con người.
17 Quan sát lại đoạn thơ, em thử hình dung và miêu tả cảnh gia đình tác giả trong đêm mưa?
(Đáp án: - Mền vải cũ, bị rách
- Nhà dột khắp nơi
- Vợ con của nhà thơ buồn bã, trẻ con khóc, ngồi sát vào một góc vì lạnh
- Nhà thơ lo lắng, ánh mắt nhìn buồn bã
Gia cảnh: nghèo khó, cùng cực;
18 Kết hợp với nỗi khổ mà tác giả và gia đình trải qua ở những khổ thơ trước, em cảm nhận như thế nào về những nỗi khổ của nhà thơ?
(Đáp án: nỗi khổ dồn dập, chồng chất)
19 Chính những nỗi khổ ấy đã khiến cho tâm trạng của nhà thơ như thế nào? Hãy tìm câu thơ thể hiện tâm trạng đó?
Trang 4(Đáp án: “Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê.”
Tâm trạng: không ngủ được vì lo lắng nhiều bề
20 Cảm xúc của em khi đọc câu thơ “Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê.”?
21 Nhà thơ đã có ước mơ gì
(Đáp án: Có ngôi nhà rộng ngàn gian cho tất cả người nghèo)
22 Từ đó, em có cảm nhận gì về ước mơ của Đỗ Phủ?
(Đáp án: Ước mơ đẹp cao cả Thể hiện tinh thần nhân đạo và chan chứa lòng vị tha)
23 Ước mơ đẹp như thế, sao tác giả lại bắt đầu bằng từ “Than ôi!”?
(Đáp án: Vì ông không tin điều đó thành hiện thực trong xã hội TQ lúc bấy giờ.
Và trong dòng suy nghĩ ấy, nhà thơ đã tự nhủ nếu ước mơ thành hiện thực thì: “Riêng lều ta
nát cũng được.”)
24 Suy nghĩ ấy giúp em hiểu thêm điều gì về nhà thơ?
(Đáp án: Sẵn sàng hi sinh vì hạnh phúc mọi người)
25 Bài thơ giúp em cảm nhận được điều gì?
(Đáp án:- Nỗi khổ của nhà thơ và người nghèo trong thiên hạ. Giá trị hiện thực
- Khát vọng cao cả của nhà thơ. Giá trị nhân đạo
26 Ước mơ của nhà thơ đã bồi đắp cho em thêm tư tưởng tình cảm gì?
(Đáp án: Yêu quý, trân trọng, nâng niu tình cảm cao đẹp của con người)
27 Nêu những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ?
(Đáp án: - Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt
- Ngòi bút miêu tả đậm chất hiện thực)
28 Viết đoạn văn khoảng 10 câu, cảm nhận của em về ước vọng của Đỗ Phủ ở khổ thơ cuối bài.