Nhân dân ta có câu thành ngữ “ Ếch ngồi đáy giếng” đây là câu thành ngữ có ý nghĩa sâu sắc đối với đời sống con người.. Vậy cụ thể nguồn gốc câu thành ngữ này xuất phát từ đâu, ý nghĩa s[r]
Trang 1Tuần
Tiết
ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
Truyện ngụ ngôn
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Hiểu được nội dung định nghĩa truyện ngụ ngôn
- Hiểu được nội dung, ý nghĩa và một số nét nghệ thuật đặc sắc của truyện
- Biết liên hệ vào những tình huống, hòa cảnh thực tế phù hợp
2 Kỹ năng
- Đọc – hiểu văn bản truyện ngụ ngôn
- Liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế
- Kể lại được truyện
3 Thái độ
- Nhận thức được tác hại của việc chủ quan, kiêu ngạo.
- Có thái độ học tập nghiêm túc và yêu thích bài học.
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, đồ dùng dạy học.
2 Học sinh: SGK, vỡ học, vỡ soạn…
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Em hãy nêu ý nghĩa của truyện “ Ông lão đánh cá và con cá vàng” ?
Gợi ý:
- Ca ngợi lòng biết ơn đối với người nhân hậu
- Nêu bài học đích đáng cho kẻ tham lam, bội bạc
3 Giới hiệu bài mới
Nhân dân ta có câu thành ngữ “ Ếch ngồi đáy giếng” đây là câu thành ngữ
có ý nghĩa sâu sắc đối với đời sống con người Vậy cụ thể nguồn gốc câu thành ngữ này xuất phát từ đâu, ý nghĩa sâu xa của nó như thế nào qua đó tác giả dân gian muốn gửi gắm điều gì với người đọc Và hôm nay thầy trò chúng ta cùng tìm hiểu truyện ngụ ngôn “Éch ngồi đáy giếng"
4 Bài mới
Trang 2Hoạt đông giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung lưu bảng Hoạt đông 1: Hướng dẫn
học sinh tìm hiểu truyện
Ngụ ngôn.
? Giáo viên yêu cầu 1 học
sinh đọc phần chú thích ?
? Em hiểu thế nào là ngụ
ngôn ?
Giảng:
+ Ngụ : hàm chứa kín
đáo
+ Ngôn : lời nói
? Như vậy em hiểu thế nào
là truyện ngụ ngôn?
? Theo em, mục đích của
các câu truyện ngu ngôn là
gì?
? Em hãy kể một số câu
truyện ngụ ngôn mà em
được biết?
? Gọi một em hs đọc văn
bản sgk?
GV Nhận xét các đọc
của hs
? Văn bản được kể theo
ngôi thứ mấy
Một học sinh đọc phần chú thích
Học sinh trả lời
Hs trả lời : Là loại truyện
kể, bằng văn xuôi hoặc văn vần
Hs: Trả lời
Hs: Thầy bói xem voi, thỏ
và rùa, con cáo và chùm nho…
Hs: Học sinh đọc
Hs: Ngôi thứ 3
Hs: Nhân vật chính là
I Tìm hiểu chung
1 Khái niệm truyện ngụ ngôn
- Là loại truyện kể, bằng văn xuôi hoặc văn vần
- Nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta một bài học nào đó trong cuộc sống
- Thầy bói xem voi; Chuyện
bó đũa; Đeo nhạc cho mèo; Chân, tay, tai, mắt, miệng; Thỏ và rùa; Con cáo và chùm nho; Chó sói và cừu non.
2 Đọc - Kể
Trang 3? Nhân vật chính được kể
là ai?
? Gọi hs kể lại truyện
? Theo em văn bản này
được chia làm mấy phần?
Nội dung từng phần?
Hoạt đông 2: Hướng dẫn
học sinh tìm hiểu văn
bản
Gọi học sinh đọc đọc phần
1 sgk?
? Câu văn nào giới thiệu
nhân vật, vừa giới thiệu
không gian sống? Em nhận
xét không gian đó như thế
nào?
? Trong cuộc sống ấy ếch
đã có những suy nghĩ gì?
? Theo em vì sao ếch lại có
những suy nghĩ đó?
? Vậy em có nhận xét gì về
hoàn cảnh sống của ếch?
? Chính bởi sống trong
không gian chật hẹp nhỏ
“Ếch”
Hs: kể Hs: Chia làm 2 phần + từ đầu -> chúa tể (sự chủ quan kêu ngạo của ếch
+ còn lại( kết quả của ếch)
Hs đọc đoạn đầu
Hs trả lời
HS: Bầu trời nhỏ bé bằng vung, nó thì như vị chúa tể
HS: sống lâu trong giếng chỉ thấy bầu trời qua miệng giếng
Trong giếng chỉ có các loài nhỏ bé, khi kêu tiếng vang vọng khiến các loài
đó sợ
HS: chật hẹp
HS trả lời
3 Bố cục: Hai phần
+ P1: Từ đầu đến chúa tể: Kể về
sự chủ quan, kiêu ngạo của ếch + P2: Còn lại: Kể về kết quả của sự chủ quan, kiêu ngạo của ếch
II Tìm hiểu văn bản
1 Ếch khi ở trong giếng
- Hoàn cảnh sống chật hẹp, hạn hẹp
- Thiếu hiểu biết, nhận thức nông cạn, hạn hẹp nhưng huênh hoang, chủ quan, kêu ngạo
Trang 4bé nên không nhận thức
được cuộc sống bên ngoài
đã làm cho ếch có những
ngộ nhận về bản thân về
thế giới bên ngoài cũng
như tạo thái độ không tốt
Vậy em có nhận xét gì về
nhận thức và thái độ của
ếch?
? Từ những nội dung được
học em có nhận xét môi
trường sống có có ảnh
hưởng đến nhận thức của
con người?
? Câu truyện được tiếp
diễn với sự kiện gì?
? Vậy ếch ra khỏi giếng là
yếu tố khách quan hay chủ
quan của ếch?
? Không gian bên ngoài có
gì thay đổi so với cuộc
sống trong giếng?
? Khi ra khỏi giếng ếch có
thái độ như thế nào? Vì
sao ếch lại có thái độ đó?
? Thái độ nghênh ngang và
nhân nháo của ếch đã dẫn
đến hậu quả gì?
? Từ hậu quả mà ếch nhận
lấy do nghênh ngang và
nhân nháo em rút ra bài
học gì cho mình?
? Truyện ngụ ngôn “Ếch
HS: môi trường hạn hẹp ảnh hưởng đến nhận thức
Hs: sự kiện trời mưa đưa ếch ra ngoài
Hs: Yếu tố khách quan
Do trời mưa
Hs rộng lớn hớn
Hs: thái độ ngông nghênh không coi ai ra gì?
Hs: Bị trâu giẫm bẹp
Hs: không được kiêu ngạo không xem ai ra gì
Hs trả lời
Hoàn cảnh sống hạn hẹp sẽ ảnh hưởng đến nhận thức về chính mình và thế giới xung quanh
2 Ếch khi ra khỏi giếng
- Nguyên nhân khách quan: trời mưa nước dâng đưa Ếch ra khỏi giếng
- Môi trường thay đổi: rộng lớn, mới, lạ
- Thái độ: nhân nháo, nghênh ngang
Bị trâu giẫm bẹp
Không được chủ quan, kiêu ngạo, coi thường người khác bởi những kẻ đó sẽ phải trả giá đắt, có khi bằng cả mạng sống
3 Bài học
Phải biết được hạn chế của mình và phải mở rộng tầm hiểu biết bằng nhiều hình thức khác nhau
III Tổng kết
Trang 5ngồi đáy giếng” nhằm nêu
lên bài học gì?
Hoạt động 3 hướng dẫn
học sinh khái quát nội
dung bài học
? Em có nhận xét cách xây
dựng nhân vật của tác gải
dân gian? Gần gũi hay xa
lạ?
? Tác giả đã mượn truyện
ai để khuyên răn con
người?
? Em có nhận xét gì về
tình huống truyện?
? Qua truyện “ếch ngồi
đáy giếng” với những
nghệ thuật đặc sắc đã góp
phần làm nổi bật ý nghĩa
của truyện Vậy truyện
ngụ ngôn “Ếch ngồi đáy
giếng” có ý nghĩa gì?
? Gọi 1 hs đọc phần ghi
nhớ
Hs: gần gũi với cuộc sống quanh ta
Hs: Mượn truyện Ếch để nói
Hs: hài hước, bất ngờ
Hs: trả lời
Hs đọc phần ghi nhớ
1 Nghệ thuật
- Xây dựng hình tượng gần gũi với đời sống
- Mượn truyện loài vật để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người
- Tình huống bất ngờ, hài hước, kín đáo
2 Ý nghĩa
- Phê phán những hiểu biết nông cạn nhưng lại huênh hoang
- Khuyên nhủ người ta phải
mở rộng tầm hiểu biết, không được chủ quan kiêu ngạo
Ghi nhớ: SGK
5 Củng cố
- Qua câu chuyện, em rút ra được bài học gì cho bản thân?
- Lấy ví dụ một số hiện tượng trong cuộc sống ứng với thành ngữ “Ếch ngồi đáy giếng”.
- Yêu câu các em kể lại truyện “Ếch ngồi đáy giếng”
Trang 66 Hướng dẫn tự học
- Về nhà học bài vở ghi + SGK
- Soạn bài : Thầy bói xem voi
