Bài tiểu luận vật liệu may (Áo dài)

Trang phục gắn liền với cuộc sống con người, ngoài chức năng che chắn cơ thể trang phục còn có chức năng làm đẹp cho con người. Trang phục còn thể hiện bản sắc dân tộc. Đối với Việt Nam thì áo dài là trang phục truyền thống của dân tộc. Xã hội phát triển, nhu cầu mặc đẹp càng trở nên thiết yếu hơn bao giờ hết. Chính vì thế mà chúng ta cần phải nghiên cứu, tìm hiểu và sáng tạo không ngừng để đưa áo dài – trang phục truyền thống phổ biến hơn nữa không chỉ trong nước mà vươn ra cả thế giới.Bài tiểu luận gồm các vấn đề cơ bản sau: I. Những vấn đề cơ bản về thời trangII.Lịch sử thời trang thế giớiIII.Lịch sử thời trang trong nướcIV.Lịch sử hình thành và phát triển áo dàiV.Đối tượng, môi trường ,tính năng sử dụngVI.Cách may áo dàiVII.Vật liệu may áo dàiVIII.Xu hướng thời trang áo dài 2014IX.Kết luận chung

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

LỚP ĐH CNM3- K8 TIỂU LUẬN MÔN VẬT LIỆU MAY

Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Trọng Tuấn

Sinh viên: Phan Thị Dung

LỜI MỞ ĐẦU

Trang phục gắn liền với cuộc sống con người, ngoài chức năng che chắn cơthể trang phục còn có chức năng làm đẹp cho con người Trang phục còn thể hiệnbản sắc dân tộc Đối với Việt Nam thì áo dài là trang phục truyền thống của dântộc Xã hội phát triển, nhu cầu mặc đẹp càng trở nên thiết yếu hơn bao giờ hết.Chính vì thế mà chúng ta cần phải nghiên cứu, tìm hiểu và sáng tạo không ngừng

để đưa áo dài – trang phục truyền thống phổ biến hơn nữa không chỉ trong nước màvươn ra cả thế giới

Bài tiểu luận gồm các vấn đề cơ bản sau:

I Những vấn đề cơ bản về thời trang

II.Lịch sử thời trang thế giới

III.Lịch sử thời trang trong nước

IV.Lịch sử hình thành và phát triển áo dài

V.Đối tượng, môi trường ,tính năng sử dụng

VI.Cách may áo dài

VII.Vật liệu may áo dài

1

VIII.Xu hướng thời trang áo dài 2014

IX.Kết luận chung

I.Những vấn đề cơ bản về thời trang

- Thời trang là trang phục theo thời Là tập hợp những thói quen, thị hiếu phổbiến trong cách ăn mặc thịnh hành trong một không gian, thời gian nhất định

- Thiết kế thời trang là tìm tòi, sáng tạo, nghiên cứu để cho ra những tácphẩm thời trang giúp làm đẹp cho con người, cho cuộc sống Những tác phẩm thờitrang được chia làm hai hướng khác biệt : hướng trình diễn nghệ thuật và hướngứng dụng thực tế

- Mốt (mode) có nghĩa là cách thức, phương pháp, quy tắc, mức độ chuẩnmực chung đã được công nhận

- Lịch sử phát triển trang phục cho thấy mốt và thời trang là hai khái niệm rấtgần nhau nhưng không phải lúc nào cũng đồng nhất

- Thiết kế mốt, thời trang là công việc của một tập thể bao gồm các họa

sĩ thời trang, các kỹ sư thiết kế, kỹ sư công nghệ, nhà kinh tế với nhiệm vụ tạo ranhững trang phục mới (gồm tất cả những gì con người khoác trên cơ thể bao gồm

cả đồ đội trên đầu, đồ đi dưới chân, đồ đắp trên mặt và những gì được sử dụng kèmtheo quần áo) Chỉ khi nào sản phẩm được thị trường chấp nhận, số đông người tiêudùng ưa thích, chấp nhận thì đó mới được coi là sản phẩm mốt

II.Lịch sử thời trang thế giới.

2.1.Trang phục thời cổ đại

- Khoảng 6000 năm trước Công Nguyên, người Ai Cập đã biết quay sợi vàdệt vải lanh mỏng hay vải bông đêù là những vật liệu thông dụng thời gian đó.Chúng ta biết rằng đàn ông mặc váy dài tới gối, được giữ bởi dây lưng và phụ nữmặc áo choàng thẳng treo từ ngực xuống mắt cá chân

- Từ khoảng những năm 1000 trước Công Nguyên tới năm 500 sau CôngNguyên, trang phục hầu như không thay đổi : rộng lụng thụng, không có tay áo,đầu tiên xếp choàng đơn giản nhưng sau đó chau chuốt hơn Các tấm dài băng lenhay vải lanh được choàng quanh cơ thể, giữ tại vai bằng một nút buộc hay ghimthường ôm quanh thắt lưng

- Đến cuối thời cổ đại, quần áo đã được tạo dáng đẹp hơn, nhưng nhìn chungngười cổ đại cắt may đơn giản

3

2.2.Trang phục thời trung cổ

- Nghề cắt may xuất hiện, trang phục phát triển Quần áo tương tự kiểu dángthời kì cổ đại là rộng lụng thụng nhưng đã được cắt may tạo dáng

- Đến cuối thời trung cổ ,trang phục có một bước tiến rõ nét về kĩ thuật cắtmay Quần áo phương Đông như khăn xếp, quần dài và những đồ trang sức tinhxảo đã hấp dẫn giới quý tộc phương Tây Vào khoảng thế kỉ thứ XII, quần áo thôngdụng gồm có một áo dài thắt ngang lưng, may sát vào cơ thể và với các vạt chéotạo ra bề rộng ở phần váy Áo váy phủ toàn thân đối với nữ, dài đến gối hay bắchân đối với nam

2.3.Trang phục thời Phục Hưng

- Khoảng thế kỉ XIV, quần áo trở nên tinh xảo, khoa trương và rất đắttiền.Thời trang của nhiều trang phục là một bộ vòng cổ chữ V khoét sâu với một cổ

áo tạo dáng khá rộng phủ chùm qua hai vai Một thắt lưng được thắt thấp và váy cócác xếp nếp sâu Một số áo váy có cái đuôi dài lê thê Phụ nữ mang mũ hennin Đànông thường mặc kép hai áo, có ống tay bó sát thẳng.Áo ngoài thiết kế tương tự phùhợp và có thắt lưng to, cúc áo kèm dây chằng và ống tay rộng Giới quý tộc đinhững đôi giày đế cong

- Từ những năm 1380 đàn ông và đàn bà thường mặc áo choàng đến mắt cáchân, phần trên ôm khit cơ thể, phần dưới rộng thoải mái Ngang eo có thắt lưngbản to.

- Suốt thế kỉ XV, sử dụng các loại nhung đắt tiền, tơ lụa mềm, lụa tơ tằm vàsatin lung linh, kết hợp với các trang sức quý giá để trang trí, làm tăng vẻ tráng lệcủa thời đại hào hoa phong nhã

- Thế kỉ XVI, quần áo giới quý tộc phát triển đến đỉnh điểm của sự xa hoa,lộng lẫy, trang trí cầu kì, mang phong cách Baroco

- Nhìn chung đặc điểm trang phục giai đoạn này là cầu kì, xa hoa, quá khích,làm lu mờ và mất đi vẻ đẹp tự nhiên của con người

2.4.Trang phục thế kỉ XVII

- Nửa đầu thế kỉ XVII, trang phục không thay đổi nhiều, đàn ông vẫn mặc áochẽn chật cứng với một mỏm nhọn ở trước và váy ngắn, hẹp xòe rộng tới mông Bíttất dài lùng nhùng Phụ nữ tiếp tục mặc váy phồng và bó sát, áo lót phụ nữ làm nổibật cơ thể và không rộng như trước

- Giữa thế kỉ này, bộ tóc giả xuất hiện rồi dần dần trở nên rộng hơn ,dài hơn,

…trở thành đặc trưng thời trang tiêu biểu của thời kì này

5

2.5.Trang phục thế kỉ XVIII

- Trang phục thời kì này phân hóa thành hai dòng chính:

+) Tiếp tục phức tạp, thậm chí cường điệu hình dáng, cả trang phục quý ônglẫn quý bà đều đạt đến đỉnh điểm của sự quá cầu kì, quá phức tạp

+) Đơn giản hơn, tiện lợi hơn và tỉ lệ vàng của cơ thể bắt đầu được chú ý

2.6.Trang phục thế kỉ XIX

- Đầu thế kỉ XIX, váy nữ không còn phồng tròn đều như thế kỉ trước.Đuôiváy phía sau càng dài càng tốt, áo nịt ngực, nâng ngực xuất hiện Trang phục đànông thì nhẹ nhàng, chau chuốt Các bộ Complet được sản xuất hàng loạt

- Năm 1870, váy được tách ra làm hai ống, được gọi là quần buộc túm Áochoàng khoác ngoài ngắn dần lên

- Cuối thế kỉ XIX, những hình thêu tay trang trí được ưa chuộng kèm trangphục là các phụ kiện như mũ, ví, túi xách, găng tay,… Váy dần dần ngắn lại và gọnlại

2.7.Trang phục thế kỉ XX

- Nghề may phát triển khiến cho quần áo không ngừng thay đổi Áo dài có sựtinh tế cao, đòi hỏi các đường cong cường điệu Áo nịt ngực độn đã được giớithiệu

- Đầu thế kỉ XX,nhiều người mặc những bộ trang phục cắt may vừa vặn, ômsát cơ thể

- Năm 1914, chiến tranh thế giới thứ nhất bắt đầu, mọi người tìm cho mìnhnhững bộ đồ đơn giản

- Đầu những năm 1920, kiểu váy xếp ly trở thành trang phục được mọi ngườiyêu thích

- Năm 1924, quần áo phụ nữ đã phát triển theo kiểu thẳng, ngắn, đường eothấp

- Năm 1930, mọi người bắt đầu mua những trang phục may sẵn

- Sau chiến tranh thế giới ,trang phục phát triển theo xu hướng thuận tiệntrong sử dụng và cắt may đơn giản

- Giữa những năm 1960-1970, ở Châu Âu xuất hiện quần ống loe

- Ngày nay, trang phục mang phong cách đơn giản, lịch sự, sang trọng phùhợp với cuộc sống hiện đại năng động Những bộ vest công sở, áo măng tô, sơ mi,

… đi kèm những chiếc túi xách và những đôi giày cao gót trở thành trang phục phổbiến của phụ nữ hiện đại

7

III.Lịch sử thời trang trong nước.

3.1.Trang phục thời Hùng Vương

- Trang phục đàn ông, đàn bà

+) Đàn bà có hai loại váy là váy kín - hai mép vải được khâu lại thành hìnhống và váy mở - dùng vải quấn vào thân mình

+) Đàn ông thường đóng khố dài khoảng 1,2m hoặc dài hơn

- Trang phục chiến binh: dùng mảnh giáp hình chữ nhật để che ngực.đai lưngbằng đồng, có khóa to bản

3.2.Trang phục thời Phong Kiến.

Trong những thời kì Phong Kiến, trang phục đã dần dần được quy định chotừng thành phần trong xã hội, cho mọi nghi thức trong cuộc sống

-Trong triều đình: Vua chúa thường mặc áo long bào, long cổn, vua có mũbình thiên

- Trang phục binh lính: lính trong triều thường mặc áo thân dài, loại quan ởcấp bậc trên thì được may bằng vải tốt hơn Áo có nẹp khác màu ở vòng quanh tai,mép tà, gấ áo, cửa tay,…Giai đoạn sau,lính người Việt tham gia quân đội Phápđược trang phục theo kiểu cách quân đội viễn chinh Pháp quy định

- Trang phục nhân dân: chia theo các miền, ví dụ như miền Bắc và BắcTrung Bộ thường mặc áo cánh ngắn bằng vải giấu nâu, cổ tròn, tà mở, đa số khôngcài cúc trước ngực Váy mặc ngắn đến ống chân khi làm ruộng, xắn váy cao lêntrên đầu gối Áo dài, hai vạt đều nhau, buônng thả xuống không cài khuy hoặc buộchai vạt Ngoài ra còn áo năm thân Ở miền Nam và Nam Trung Bộ, mặc áo màuđen, cánh dài, cài cúc giữ, không có túi Những ngày hội thì có áo mớ ba: ngoàicùng là chiếc áo tứ thân bằng the, hai chiếc ở trong màu mỡ gà và màu cánh senhay màu vàng chanh và màu hồ thủy.

Vào những năm 1920-1930, trang phục ở nông thôn vẫn giữ được cách ănmặc cổ truyền,nhưng thành thị thì có nhiều thay đổi Phụ nữ thường mặc áo dài, cổtròn đứng cao khoảng 1cm

Trang phục trẻ em thì không phù hợp với lứa tuổi, giống trang phục người lớn

9

3.3.Trang phục từ Cách mạng tháng Tám tới nay.

- Trang phục đàn bà: mặc áo cánh hoặc sơ mi gọn gàng hơn Phụ nữ thànhphố vẫn mặc áo dài sát thân, cổ đứng cao từ 3cm đến 5cm Đặc biệt màu tím Huếcủa chiếc áo dài vẫn được phụ nữ ưa chuộng Nữ sinh mặc áo dài trắng Phụ nữmiền Nam vẫn áo bà ba

- Trang phục đàn ông: sau Cách mạng, phát triển chiếc áo vải ka ki đại cán,bốn túi mặc ngoài Mùa hè thì áo sơ mi thẳng, không bó, mặc thường bỏ ra ngoàiquần Từ 1975 đến nay, đa số đàn ông cả nước mặc quần âu, áo sơ mi Mùa đông,đàn ông mặc complet hoặc áo măng tô, áo bay,…

- Trang phục trẻ em: có nhiều kiểu mẫu phù hợp với từng lứa tuổi Nhữngtrang phục đơn giản, thuận tiện Các bé gái có nhiều kiểu sơ mi, váy áo Mùa đông,các bé mặc áo liền mũ, áo len, măng tô…Ngày nay, các em thường mặc đồng phục

đi học

IV.Lịch sử hình thành và phát triển áo dài.

- Áo dài là trang phục truyền thống của Việt Nam, che thân người từ cổ đếnhoặc quá đầu gối, dành cho cả nam lẫn nữ Có lẽ chưa có một văn bản nào quy định

áo dài chính thức là quốc phục của phụ nữ Việt Nam Thế nhưng trong thực tế, hễnói đến phụ nữ Việt Nam thì không thể không nói đến áo dài

- Nói đến áo dài Việt Nam, nó có một lịch sử hình thành và phát triển khádài

- Tiền thân : Không ai biết rõ chiếc áo dài nguyên thủy ra đời từ lúc nào vàhình dáng ra sao vì không có tài liệu ghi nhận và chưa có nhiều người nghiên cứu

Y phục xa xưa nhất của người Việt, theo những hình khắc trên mặt chiếc trốngđồng Ngọc Lũ cách nay khoảng vài nghìn năm cho thấy hình phụ nữ mặc trangphục với hai tà áo xẻ

- Thời chúa Nguyễn Phúc Khoát : Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát được xem

là người có công khai sáng và định hình chiếc áo dài Việt Nam

11

- Thời vua Minh Mạng : Cho đến thế kỷ 17 truyền thống mặc váy vẫn tồn tại

ở Việt Nam như đã ghi trong sách Lê Triều Thiên Chính đời vua Lê Huyền

Tông, tháng 3 năm 1665 với sắc lệnh nhắc nhở: " áo đàn bà con gái không có thắtlưng, quần không có hai ống từ xưa đến nay vốn đã có cổ tục như thế " Vậy cóthể nói rằng bộ áo ngũ thân xuất hiện vào khoảng đời vua Gia Long (1802-1819)

Cấm quần không đáy, người ta hãi hùng!

- Đời sống mới : Năm 1947 trong bối cảnh Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mớituyên bố độc lập và các phong trào "diệt giặc đói, giặc dốt" đang được phát động,nhằm phát động phong trào tiết kiệm, ngày 20 tháng 3 năm 1947, Hồ Chí Minh, vớibút hiệu Tân Sinh, đã viết một cách vắn tắt rõ ràng và dễ hiểu bài "Đời sống mới"trong đó vận động người dân bỏ thói quen mặc áo dài để thay bằng áo vắn vì mặc

áo dài đi đứng, làm việc bất tiện, lượt thượt, luộm thuộm

- Áo dài Lê Phổ :

Năm 1934, một họa sĩ khác là Lê Phổ bỏ bớt những nét lai căng, cứng cỏicủa áo Le Mur, đồng thời đưa thêm các yếu tố dân tộc từ áo tứ thân, ngũ thân vào,tạo ra một kiểu áo vạt dài cổ kính, ôm sát thân người, trong khi hai vạt dưới được

tự do bay lượn

- Áo dài với tay giác lăng :

Thập niên 1960 có nhà may Dung ở Dakao, Sài Gòn đưa ra kiểu may áo dàivới cách ráp tay raglan (giác lăng) Cách ráp này đã giải quyết được vấn đề khókhăn nhất khi may áo dài: những nếp nhăn thường xuất hiện hai bên nách

- Áo dài miniraglan :

Phiên bản này được áp dụng rộng rãi cho nữ sinh Theo phiên bản gốc này,

áo ngắn tay ranglan có tà chỉ ngắn tới bàn chân, nhưng hai ống quần ôm lòa xòa

13

phủ kín đôi chân Hai đặc điểm này làm cho tà áo nữ sinh đậm chất hồn nhiên, dễthương.

- Áo dài Trần Lệ Xuân:

Cuối năm 1958 khi bà Trần Lệ Xuân còn tại vị Đệ Nhất Phu Nhân củanước Việt Nam Cộng Hòa, bà đã thiết kế ra kiểu áo dài cách tân mới bỏ đi phần cổ

áo gọi là áo dài cổ thuyền, cổ hở, cổ khoét, dân gian gọi là áo dài Trần Lệ

Xuân hay áo dài bà Nhu

- Áo dài nam : Theo nhà biên khảo Trần Thị Lai Hồng thì áo ngũ thân đi đôivới quần hai ống và khăn đội đầu cũng là quốc phục của phái nam

Kể từ năm 1952 thời Quốc gia Việt Nam, thủ tướng Trần Văn Hữu đã ấnđịnh quốc phục cho các viên chức hành chánh trong chính phủ: nếu buổi lẽ mangtính cách tôn giáo hay lịch sử thì lễ phục là áo dài chẽn, khăn đen, quần lụa trắng

Áo dài nam phục Việt Nam lại không có số phận may mắn như áo dài nữphục Ngày nay ta ít có dịp bắt gặp hình ảnh một thanh niên, thậm chí một ông cụgià Việt Nam, vận chiếc áo dài nam phục truyền thống Áo dài nam phục chỉ cònxuất hiện tại những lễ hội mang đậm nét truyền thống Việt Nam hay là lễ cưới, khilàm lễ ra mắt gia tộc Đặc biệt tại tuần lễ cấp cao APEC 2006 được tổ chức tại ViệtNam, trong lễ công bố Tuyên bố chung, các nhà lãnh đạo các nền kinh tế APECđều mặc trang phục truyền thống của nước chủ nhà

V Đối tượng, môi trường, tính năng sử dụng.

15

- Trang phục là một nhu cầu vật chất quan trọng trong đời sống của nhân dân

ta Với tính chất thực dụng, nó là một sản phẩm; dưới góc độ thẩm mỹ, nó lại làmột tác phẩm Chức năng cơ bản trước nhất của nó là bảo vệ con người

- Trang phục cũng là một hiện tượng văn hóa về mặt vật chất, hay văn hóavật chất Đứng ở góc độ văn hóa tinh thần, trang phục còn có ý nghĩa về ý thứcchính trị, về đạo đức con người, về quan niệm thẩm mỹ.Vì vậy, áo dài chỉ đượcmặc trong một số dịp nhất định

- Áo dài được mặc trong những dịp lễ hội hoặc tiệc tùng, lễ Tết,…cho cả đànông và đàn bà

- Đặc biệt, không chỉ trong thực tế mà cả trong hội họa và thơ văn, chiếc áodài cũng trở thành nguồn cảm hưng dồi dào :

VI.Cách may áo dài.

- Viền đường sườn(đoạn cài khuy)

- May tà áo thân trước và tà áo thân sau

- May lai tay của khúc tay ngoài

- Nối khúc tay ngoai vào thân

- Ráp sườn tay và thân

- May bâu áo và ráp bâu áo vào thân

- May lai áo

- Luồn đường hò, đường tà, đường lai.Đóng bọ ở đường xẻ tà bên trái, kếtnút, kết móc

5 May chi tiết

17

VII.Vật liệu may áo dài

1.Loại xơ dệt nên vải may áo dài là tơ tằm

a.Tìm hiểu chung về tơ tằm

- Tơ tằm là một trong những xơ thiên nhiên có giá trị đã được dùng làmnguyên liệu trong công nghiệp dệt từ lâu đời Tơ tằm là một mặt hàng quý, hiếm cógiá trị tương đối cao so với các mặt hàng khác Đến nay nền công nghiệp hóa họcphát triển mạnh, nhiều loại tơ hóa học ra đời nhưng chư có loại tơ nào có đặc tính

sử dụng tốt như tơ tằm

- Tơ tằm là sợi do con tằm nhả ra, có nhiều loại như : tằm ăn lá dâu, tằm ăn

lá sắn hoặc tằm ăn lá thầu dầu Lá mà tằm ăn vào chứa nước, chất mỡ, đường, chấtkhoáng, chất an-bu-min, chất xơ Hệ thống tiêu hóa của tằm tiết ra các dịch tiêuhóa, các chất men giúp cho việc tiêu hóa để tằm phát triển và bài tiết ra những chất

xơ không cần thiết có trong lá mà tằm đã ăn, rồi nhả ra ngoài qua lỗ nhỏ ở cạnhmiệng thành tơ Tằm ăn lá dâu cho chất lượng tơ tốt nhất

- Nghề trồng dâu nuôi tằm phát triển ở nhiều nước trên thế giới như : TrungQuốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Liên Xô cũ, Italia, Braxin….ở Việt Nam nghề trồngdâu nuôi tằm đã có tư lâu đời và phát triển ở một số tỉnh như: Thanh Hóa, NghệAn,